Οι βασικοί αντίπαλοι στις εκλογές είναι: Ο νυν Πρόεδρος Ούγο Τσάβες, από το «Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας» - και υποψήφιος του Μεγάλου Πατριωτικού Πόλου (GPP) στον οποίο συμμετέχουν δέκα πολιτικά κόμματα και δεκάδες οργανώσεις - και το ΚΚ Βενεζουέλας, που στηρίζει κριτικά τη λεγόμενη «Μπολιβαριανή διαδικασία» και παλεύει για να ενταθεί η ρήξη με το κεφάλαιο, στην προοπτική της εργατικής λαϊκής εξουσίας, του σοσιαλισμού.
Ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης, Ενρίκε Καπρίλες Ραντόνσκι, του κόμματος «Δικαιοσύνη Πρώτα» («Movimiento Primero Justicia»), ως υποψήφιος του Χώρου Δημοκρατικής Ενότητας (MUD), που στηρίζεται από δώδεκα κόμματα του κέντρου και της δεξιάς, 40χρονος δικηγόρος, που έχει εκλεγεί δήμαρχος, βουλευτής και κυβερνήτης.
Υπάρχουν και άλλοι τέσσερις υποψήφιοι - η Μαρία Μπολίβαρ, υποψήφια του «Ενωμένου Δημοκρατικού Κόμματος για την Ειρήνη και την Ελευθερία» (PDUPL), ο Λουίς Ρέγιες, της «Αυθεντικής Ανανεωτικής Οργάνωσης» (ORA), ο Ορλάντο Τσιρίνο ως υποψήφιος του «Κόμματος για το Σοσιαλισμό και την Ελευθερία» («Partido Socialismo y Libertad» - PSL) και η Ρέινα Σεκέρα, του κόμματος «Εργατική Εξουσία» («Poder Laboral» - PL).
Τα στοιχήματα για την έκβαση των εκλογών είναι πολλά. Η εγχώρια ολιγαρχία και οι ΗΠΑ για περισσότερα από δέκα χρόνια προσπαθούν - μέχρι τώρα ανεπιτυχώς - να ανατρέψουν την κυβέρνηση Τσάβες. Είτε μέσω της διοργάνωσης πραξικοπημάτων, είτε μέσω της υπονόμευσης και της αποσταθεροποίησης. Η ευκαιρία που διαφαίνεται σήμερα είναι χρυσή, δεδομένων και των επιπρόσθετων προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί εξαιτίας του καρκίνου από τον οποίο νοσεί ο νυν Πρόεδρος.
Διακυβεύονται όμως πολλά και για τις δυνάμεις που στηρίζουν τον Τσάβες, καθώς το τελικό αποτέλεσμα, η ήττα ή η νίκη και το εύρος τους, θα έχουν τη δική τους σημασία για τη λεγόμενη «Μπολιβαριανή διαδικασία», η οποία αυτή τη στιγμή βρίσκεται εντός του πλαισίου «της ανεξαρτησίας και της εθνικής απελευθέρωσης» στα πλαίσια του καπιταλιστικού συστήματος, όπως σημειώνει το ΚΚ Βενεζουέλας, που επισημαίνει ότι ζητούμενο παραμένει η διαδικασία να προωθηθεί και να εμβαθύνει, για ριζικές αλλαγές. «Βρισκόμαστε σε σημείο καμπής, και δεν υπάρχει άλλη ευκαιρία για να το επιτύχουμε σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο», τονίζεται σε κεντρικό άρθρο της εφημερίδας του ΚΚΒ «Λαϊκό Βήμα» («Τribuna Popular») και συμπληρώνει ότι «η ευκαιρία δεν άλλη από μία εκκωφαντική νίκη. Σε άλλη περίπτωση μία "πύρρειος νίκη", δηλαδή μια οριακή νίκη, θα σημάνει τη νίκη των ρεφορμιστικών δυνάμεων εντός της "Μπολιβαριανής διαδικασίας" που ήδη επηρεάζουν βαθύτατα την εξέλιξη και το αποτύπωμα της διαδικασίας και θα συνεχίζουν να προβάλλουν εμπόδια και να υπονομεύουν εκ των έσω το ίδιο το πρόγραμμα της κυβέρνησης του Προέδρου Τσάβες, που ήδη έχει αποδώσει καρπούς σε πολλούς τομείς». Το άρθρο καταλήγει καλώντας τους Βενεζουελάνους να στηρίξουν το ΚΚ Βενεζουέλας, ως την πιο συνεπή δύναμη για τη σοσιαλιστική προοπτική. Με βάση το εκλογικό σύστημα ο ψηφοφόρος μπορεί να ψηφίσει τον υποψήφιο Πρόεδρο μέσω του πολιτικού κόμματος που τον στηρίζει. Ετσι μπορεί να καταμετρηθεί και η δύναμη των κομμάτων, και το ΚΚ Βενεζουέλας έχει θέσει ως στόχο να πιάσει τις 500.000 ψήφους.
Το πρόγραμμα του Προέδρου Τσάβες δεν είναι άλλο από τη συνέχεια του κυβερνητικού του έργου από το Γενάρη του 1999, που ανέλαβε επισήμως προεδρικά καθήκοντα και τα επιτεύγματα κυρίως μέσω των πόρων που προέρχονται από το πετρέλαιο αφορούν στην άμβλυνση οξυμένων προβλημάτων που τανάλιζαν τα λαϊκά στρώματα για δεκαετίες. Οπως ο αναλφαβητισμός, η έλλειψη προμήθειας φτηνών διατροφικών προϊόντων, παροχές υγείας, κατοικίας, καλλιεργήσιμης γης για ακτήμονες... Σε αυτά τα ζητήματα μέσω των κρατικών επιδοτήσεων και των λεγόμενων «κοινωνικών προγραμμάτων» υπήρξε κάποια πρόοδος, ωστόσο η οικονομική εξουσία παρέμεινε στο κεφάλαιο σε πολύ βασικούς τομείς, γι' αυτό και σε πολλούς κλάδους υπάρχει όξυνση της ταξικής πάλης και δε λείπουν ακόμα και οι δολοφονίες πρωτοπόρων αγωνιστών συνδικαλιστών.
Ακόμα και αυτά τα βήματα, που δεν αλλάζουν την καπιταλιστική πραγματικότητα στη Βενεζουέλα, η ολιγαρχία της χώρας και ιμπεριαλιστικές δυνάμεις θέλουν να τα καταργήσουν, και γι' αυτό έχουν στοιχισθεί με την υποψηφιότητα Καπρίλες.
Ο Καπρίλες έχει εξαναγκαστεί να «προβάλλει ένα πολύ προοδευτικό προφίλ» για τις εκλογικές ανάγκες και δηλώνει ότι θα διατηρήσει τα «κοινωνικά προγράμματα» της κυβέρνησης Τσάβες. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το βρετανικό περιοδικό «Economist», παρουσιάζεται σαν ο «σωτήρας» που θα παλέψει για την κατάργηση των «αντισυνταγματικών» νόμων και για την «αποκατάσταση των κατασχεμένων περιουσιών».
Στις 23 Αυγούστου, εσωτερικό έγγραφο του εκλογικού συνασπισμού MUD που διέρρευσε στα ΜΜΕ της Βενεζουέλας, αποκάλυψε το πραγματικό πρόγραμμα του Καπρίλες και τα άμεσα οικονομικά μέτρα που πρόκειται να λάβει. Από τα πρώτα, η κατάργηση του προγράμματος «MERCAL Misiones», που επιδοτεί σούπερ μάρκετ ώστε οι οικογένειες να προμηθεύονται σε χαμηλές τιμές όλα τα βασικά είδη τροφίμων, η κατάργηση του προγράμματος «Gran Mision Vivienda», η αύξηση των τιμών των εισιτηρίων και αύξηση των τιμών όλων των καταναλωτικών και άλλων ειδών κατά 5%.
Βέβαια, δε χρειαζόταν η διαρροή των εγγράφων για να καταλάβει κανείς προς τα πού στρέφεται η πολιτική Καπρίλες. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως κυβερνήτη της επαρχίας Μιράντα έδωσε λυσσαλέα μάχη ακόμη και αιματηρή για την κατάργηση των κοινωνικών προγραμμάτων, αλλά και το ίδιο το πρόγραμμά του είναι αποκαλυπτικό, με άμεσες προτεραιότητες την επαναρρύθμιση του τραπεζικού τομέα, τη δραστική μείωση των κρατικών δαπανών και της χρηματοδότησης των κοινωνικών προγραμμάτων και των δημόσιων υπηρεσιών, το άνοιγμα της οικονομίας στην αγορά και τις ιδιωτικές και τις ξένες επενδύσεις.
Ο Καπρίλες διήνυσε την προεκλογική εκστρατεία «με μεγάλη αυτοπεποίθηση», και για να πείσει παρουσιάζει τη σύγκρουση με τον Τσάβες ως μια αντιπαράθεση του «Δαβίδ εναντίον του Γολιάθ» και κατηγορεί τον απερχόμενο Ππρόεδρο ότι είναι «άρρωστος με την εξουσία»...
Σύμφωνα με άρθρο του καθηγητή πανεπιστημίου Τζέιμς Πέτρας στην εφημερίδα «El Ciudadano», πίσω από τον Ενρίκε Καπρίλες αλλά και όλη την εκστρατεία της αντιπολίτευσης βρίσκεται ο Λευκός Οίκος και ότι «τυγχάνει της άνευ όρων υποστήριξης του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα». Η υποστήριξη αυτή είναι που τον κάνει να «εμφανίζεται ότι είναι έτοιμος για τη μεγάλη ανατροπή», ενώ οι δημοσκοπήσεις τον εμφανίζουν να έχει προβάδισμα, καθώς έχει «κλείσει την ψαλίδα» με τον Πρόεδρο Τσάβες και καρπώνεται τη μερίδα του λέοντος των ψήφων των αναποφάσιστων, δίνοντάς του «αέρα νίκης» με πάνω από 5%. Ο Καπρίλες, κατά τον Πέτρας, δεν είναι «καινούριος» και ο Λευκός Οίκος γνωρίζει πού «έχει βάλει τα στοιχήματά του, καθώς κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος τον Απρίλη του 2002, πήρε ενεργά μέρος στην επιχείρηση ανατροπής του Τσάβες, ενώ συμμετείχε και στη βίαιη επίθεση εναντίον της πρεσβείας της Κούβας κατά τις μέρες του πραξικοπήματος.
Οι μέρες της «βίας» του Καπρίλες αποτελούν παρακαταθήκη, παρά την εκλεπτυσμένη εκστρατεία αποσταθεροποίησης με τη διαστρεβλωμένη ανάγνωση των δημοσκοπήσεων, που δείχνουν ότι η «μεγάλη ανατροπή έρχεται»...
Η «ανατροπή» αποτελεί μέρος της εικόνας που καλλιεργείται εντέχνως περί της βέβαιης επερχόμενης «αλλαγής στη Βενεζουέλα», με άλλα λόγια της αποσταθεροποίησης της κυβέρνησης και της χώρας. Η εκστρατεία δεν αφορά μόνο στην πλύση εγκεφάλου και τον επηρεασμό του βενεζουελάνικου λαού. Πολύ περισσότερο δε θα τελειώσει το σημερινό βράδυ σε περίπτωση αρνητικού για την αντιπολίτευση αποτελέσματος, όπου θα επιχειρηθεί πλέον η απονομιμοποίηση της εκλογής Τσάβες. Ακόμη και βίαια εάν χρειαστεί, όπως αποκάλυψε τις προηγούμενες μέρες σε εκπομπή του στην τηλεόραση ο πρώην αντιπρόεδρος Χοσέ Βινσέντε Ράνχελ, φέρνοντας στη δημοσιότητα αποδεικτικά στοιχεία για τα σχέδια και τις συνεχείς μυστικές συνεδριάσεις των στελεχών της αντιπολίτευσης σε πρεσβείες «δυτικών χωρών», κυρίως των ΗΠΑ και της Ισπανίας. Κατά τον Πέτρας, εάν ο Καπρίλες χάσει με πολύ μεγάλη διαφορά, η αντιπολίτευση «δεν θα μπορεί να καταγγείλει νοθεία» και να εφαρμόσει τα σχέδιά της που είναι μακροπρόθεσμα, καθώς το επόμενο στάδιο θα είναι οι εκλογές για τους κυβερνήτες των επαρχιών, που είναι προγραμματισμένες για το Δεκέμβρη του 2013.