«
Ολα τα 'χε» το υπουργείο Πολιτισμού ...ο «Ειδικός Σύμβουλος για τον Εκκλησιαστικό Πολιτισμό» τού 'λειπε. Διότι τη δημιουργία τέτοιας θέσης ανακοίνωσε, προχτές το πρωί, ο υφυπουργός Πολιτισμού, Π. Τατούλης, μετά τη συνάντησή του με τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο - και μάλιστα στο «γήπεδο» του τελευταίου, στο Μέγαρο της Αρχιεπισκοπής - η οποία «διεξήχθη σε άριστο και φιλικό κλίμα». Αλίμονο...
Στην ολιγόλογη ανακοίνωση του ΥΠΠΟ αναφέρεται πως ανταλλάχτηκαν απόψεις «αναφορικά με τις σχέσεις της Εκκλησίας και του υπουργείου Πολιτισμού» και πως «υπήρξε πλήρης ταύτιση απόψεων γύρω από το ότι ο εκκλησιαστικός πολιτισμός της πατρίδας μας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του σύγχρονου λαϊκού πολιτισμού και της ευρύτερης πολιτιστικής κληρονομιάς του ελληνισμού». Η δε θέση του παραπάνω συμβούλου ανακοινώθηκε «στο πλαίσιο της σύσφιξης των σχέσεων Εκκλησίας και ΥΠΠΟ, μετά τη μακρά περίοδο αποστασιοποίησης, λόγω των λαθεμένων χειρισμών και προσεγγίσεων».
Ακόμη μεγαλύτερη, λοιπόν, παρέμβαση διεκδικεί - και με αξιώσεις απ' ό,τι φαίνεται - η Εκκλησία στο κοινωνικό γίγνεσθαι της Ελλάδας, η οποία εξακολουθεί να μην προχωρά και σε ένα στοιχειώδη - ακόμη και για τα αστικά δεδομένα - διαχωρισμό κράτους και Εκκλησίας. Η θέση του «ειδικού συμβούλου» ξεπερνά τη δημιουργία ενός ακόμη γραφειοκρατικού «γραναζιού» που θα «βολέψει» - μοιραία - και αυτόν που θα την αναλάβει. Πρόκειται για μια επικίνδυνη εξέλιξη, ακόμη κι αν δε λειτουργήσει άμεσα, αφού αναδεικνύει τον αντιδραστικό προσανατολισμό της πολιτιστικής πολιτικής της κυβέρνησης. Ο βαρύγδουπος όρος «Εκκλησιαστικός Πολιτισμός» (και μάλιστα με κεφαλαία τα αρχικά) δεν είναι μόνο ανιστόρητος και λανθασμένος - αφού η Εκκλησία είναι μέρος, και ισχυρό, του κοινωνικού εποικοδομήματος και συνιστά στοιχείο του πολιτισμού και όχι «αυτόνομο είδος» - αλλά και επικίνδυνος. Διότι «οριοθετεί», αυθαιρέτως, στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία είναι περιουσία του λαού, και τα αναγνωρίζει - και μάλιστα θεσμοθετημένα μέσω της θέσης του «ειδικού συμβούλου» - ως «κτήμα» κάποιου απροσδιόριστου «Εκκλησιαστικού Πολιτισμού». Ο οποίος, όμως, έχει σαφώς «προσδιορισμένους» εκπροσώπους και αυτοί είναι οι εκάστοτε επικεφαλής της Εκκλησίας.
Δεν είναι του παρόντος να αναφερθούμε αναλυτικά στο πώς η Εκκλησία συμπεριφέρεται σε μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, σαν να είναι ιδιοκτησία της. Οι ίδιες οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟ έχουν βρεθεί ουκ ολίγες φορές προ δυσάρεστων εκπλήξεων. Μήπως λοιπόν η Εκκλησία θέλει το δικό της «μακρύ χέρι» και στον κρατικό μηχανισμό διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς;
Γρηγόρης ΤΡΑΓΓΑΝΙΔΑΣ