Οταν συμβαίνουν σοβαρά γεγονότα, εσύ δεν πρέπει να σωπαίνεις. Οταν η χώρα σου - και η χώρα σου - εισβάλει σε μια άλλη, εσύ δεν επιτρέπεται να παριστάνεις, πως δε σε αφορά η περίπτωση. Οταν οι δικοί σου φαντάροι έχουν το δάκτυλο στη σκανδάλη, έτοιμοι να πυροβολήσουν, εσύ δεν μπορείς να στέκεσαι μπροστά σε αυτό το έγκλημα αδιάφορος. Εσύ δεν είσαι η "σιωπηλή πλειοψηφία". Αυτή η αρρώστια. Εσύ είσαι αυτός που βγαίνει μπροστά. Που κάνει δηλώσεις - και πολλές φορές, μάλιστα, χωρίς, καν, να σε ρωτήσουν - επί παντός επιστητού. Τώρα γιατί σωπαίνεις με τέτοια ευκολία;
Τι σου κρατάει το στόμα κλειστό; Τι σε ταπεινώνει; Γιατί ταπείνωση είναι όταν δε λες τη γνώμη σου. Και μεγαλύτερη ταπείνωση όταν δεν έχεις γνώμη. Οταν κρύβεσαι - ένοχα - πίσω από τον τίτλο σου και παριστάνεις τον αηδιασμένο. Τον απογοητευμένο. Τον άνθρωπο που σιχαίνεται, τάχα, την πολιτική. Εσύ ξέρεις, αυτά είναι δικαιολογίες. Ο άνθρωπος πρέπει να λέει παντού και πάντα την αλήθεια. Με όποιο κόστος. Γιατί σωπαίνεις τόσο απροκάλυπτα;
Αυτή, λοιπόν, είναι η πνευματική και καλλιτεχνική πρωτοπορία στη χώρα μας; Βουβά πρόσωπα; Σκυμμένα κεφάλια; Ατομα ανίκανα να πάνε κόντρα; Σκιές; Συμφωνείς με τους κομάντος μας, που κυλιούνται στα χώματα της Αλβανίας, "παίρνοντας θέσεις" απέναντι στο λαό της; Που καταλαμβάνουν ξένα λιμάνια και ξένα αεροδρόμια; Που κάνουν απόβαση; Πιστεύεις σε τέτοιες αποστολές; Δε σε προσβάλλουν εσένα τέτοιες ενέργειες; Είναι στο χαρακτήρα σου - και στην ιστορία σου - να προσβάλεις ένα άλλο λαό; Η δεν είναι - λες - προσβολή, όταν σημαδεύεις κάποιον με το όπλο σου και τον αναγκάζεις να σηκώνει τα χέρια ψηλά και να σου απολογείται; Και, μάλιστα, αυτή η πράξη να γίνεται μέσα στο ίδιο του το σπίτι; Και μπροστά στα παιδιά του;
Πως μπορείς - μετά απ' όλα αυτά - να μπεις στο αμφιθέατρο και να διδάξεις; Να στηθείς πάνω στη σκηνή και να απαγγείλεις; Να πιάσεις το πινέλο και να ζωντανέψεις το κανναβάτσο; Να γράψεις μουσική, να χορέψεις; Να κοιτάξεις τον κόσμο ίσα στα μάτια; Η τέχνη και η σκέψη θέλει - πάνω απ' όλα - ελευθερία και ελεύθερα άτομα. Ανθρώπους που θα χτυπάνε το άδικο. Που θα καταγγέλλουν την παραβίαση! Που θα εμποδίζουν, με όλες τους τις δυνάμεις - και με τη ζωή τους, ακόμα - την εισβολή και τους εισβολείς. Η Αλβανία εσένα - και εσένα - περιμένει να την υπερασπιστείς. Σε σένα - και σε εσένα - στηρίζει τις ελπίδες της. Γιατί την προδίδεις;
Ο,τι είναι αρετή για σένα, πρέπει να είναι αρετή και για τον άλλον για να είναι πραγματική αρετή. Ο, τι είναι αξία για σένα πρέπει να είναι και για εκείνον αξία. Η αυτοδιάθεση είναι δικαίωμα, που ανήκει σε όλους. Που πρέπει να ανήκει σε όλους. Δεν είναι επιλεκτικό αγαθό. Είναι προϋπόθεση. Και εσύ, με την - ένοχη - σιωπή σου διευκολύνεις την παραβίαση. Επιτρέπεις την παρέμβαση. Συμμετέχεις στην προσβολή. Γίνεσαι ένα με τους "μισθοφόρους". Η σου διαφεύγει τάχα, η "τυχαία" ανακοίνωση των αμοιβών; Ετσι δημιουργούνται οι "εθελοντές"! Με τις αμοιβές και με τη δική σου - θλιβερή - σιωπή!
Λοιπόν, αυτοί, θέλεις να πεις, ότι είμαστε; Σμήνη που πάμε στην Κορέα; Ράμπο που κάνουμε επίδειξη πάνω στη δυστυχία - και την ελπίδα - του άλλου; Λαός που τη "βρίσκει" με τη βία; Αντίγραφα των Αμερικάνων; Και τα μεγάλα λόγια; Το λαμπρό - και ένδοξο - παρελθόν; Ολα θυσία στη μικρομεσαία αντίληψη, την υποταγή και το συμβιβασμό; Ολα σε έκπτωση; Και η έκπτωση είναι πολιτική πράξη. Και η σιωπή είναι πολιτική πράξη. Το γνωρίζεις.
Η δική σου σιωπή - και η ανοχή - δε θα γεννήσει όμορφες μέρες. Για κανέναν, να το ξέρεις. Μετράνε το σφυγμό σου. Βλέπουνε το λύγισμα της μέσης σου και κάνουν τα σχέδιά τους. Κάθε μέρα θα σου ζητάνε ακόμα περισσότερες υποχωρήσεις. Συνένοχο θα σε κάνουν. Θα σε βάζουν - ασπίδα - μπροστά στα τρένα τους. Θα σε χρησιμοποιούν σαν δικαιολογία τους. Θα είσαι το άλλοθί τους. Αχρηστο όνομα με τίτλους και περικεφαλαίες θα σε μετατρέψουν. Ατομο ανυπόληπτο προσπαθούν να σε μεταβάλλουν. Ακίνδυνο για τα σχέδια που απεργάζονται.
Εσύ, όμως, γνωρίζεις. Εχεις τη γνώση να γνωρίζεις. Στον εαυτό σου θα ζητήσεις την απάντηση. Η μιλάς ή σιωπάς. Πάντως, να ξέρεις - και το ξέρεις - η σιωπή, και, μάλιστα, σε τέτοια ζητήματα, ποτέ δεν είναι χρυσός! Είναι πράξη που σε εκθέτει. Πράξη που σε τοποθετεί. Που σε προσδιορίζει. Η Αλβανία όσο και να παριστάνεις πως δεν ακούς και δε βλέπεις, θα σε ακολουθεί...