Το πολιτικό προσωπικό του κεφαλαίου επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ελεγχόμενη χρεοκοπία, εν μέσω ισχυρών ανταγωνισμών
Οι αστοί αναλυτές επιβεβαιώνουν ότι η μερική αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους είναι ελεγχόμενη χρεοκοπία, στο πλαίσιο της οποίας φουντώνει ο καυγάς για τον επιμερισμό της ζημιάς |
Το ΔΝΤ καλεί τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης να προχωρήσουν άμεσα στην επικύρωση των αποφάσεων της 21ης Ιούλη για την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και να διασφαλίσουν ότι τα τραπεζικά ιδρύματα θα ενισχύσουν τα κεφαλαιακά τους αποθέματα, είτε από τον ιδιωτικό, είτε, αν δεν τα καταφέρουν, από το δημόσιο τομέα, με νέες τονωτικές ενέσεις από το κράτος, που θα συνοδευτούν, προφανώς, από νέα επίθεση στους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, η ανεργία στην Ελλάδα θα ξεπεράσει το 18,5% το 2012, ενώ εκτιμάται ότι το 2011 θα διαμορφωθεί στο 16,5%. Παράλληλα, το ΔΝΤ προβλέπει ότι η κρίση θα βαθύνει περαιτέρω και το ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά 5,0% το 2011 (έναντι 3,8% που προέβλεπε τον Ιούνη) και κατά 2,0% το 2012 (αντί να σημειώσει άνοδο 0,6% που προέβλεπε τον Ιούνη). Ακόμα, το ΔΝΤ αναθεωρεί προς τα πάνω τις προβλέψεις για το δημόσιο χρέος της Ελλάδας στο 189% του ΑΕΠ το 2012 (έναντι 172% που προέβλεπε τον Ιούνη), στο 188% το 2013 (έναντι 170%), στο 179% το 2014 (έναντι 160%) και στο 165% το 2015 (έναντι 146%), ενώ για το 2011 διατηρεί την πρόβλεψη αμετάβλητη στο 166% του ΑΕΠ.
Για την ΕΕ, ως σύνολο, εκτιμά ανάπτυξη 1,5% το 2012 και για την Ευρωζώνη 1,1%, ενώ για τις ΗΠΑ προβλέπει ανάπτυξη 1,8% το 2012 (από 2,7% που εκτιμούσε προηγούμενα).
Μέσα σ' αυτό το κλίμα, ο καθηγητής Οικονομίας και σύμβουλος του υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας, Κλέμενς Φουστ, σημειώνει ότι «η διαδικασία της συντεταγμένης - ελεγχόμενης χρεοκοπίας της Ελλάδας έχει ήδη ξεκινήσει και θα συνεχιστεί», επισημαίνοντας ότι «η μείωση του χρέους θα γίνει βήμα προς βήμα. Θα είναι μια διαδικασία που θα διαρκέσει χρόνια». Ο Κ. Φουστ εξηγεί: «Η Ελλάδα σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης έχει ήδη διαπραγματευτεί τη μερική αναδιάρθρωση του χρέους της, όπως π.χ. την επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής των δανείων. Αυτό είναι χαρακτηριστικό δείγμα μιας διαδικασίας πτώχευσης, όπως επίσης η μείωση των τόκων και η αναδιαπραγμάτευση των δανειακών όρων».
Ο ίδιος εκτιμά ότι η περικοπή του ελληνικού χρέους θα πρέπει να είναι της τάξης του 50% - 60%, καθώς «μόνο σε αυτήν την περίπτωση θα είχε η χώρα μια προοπτική», παρόλο που ακόμα και σε αυτό το ενδεχόμενο η Ελλάδα θα χρειαστεί μια δεκαετία για να «ευημερήσει». Παράλληλα, ο σύμβουλος του Γερμανού υπουργού Οικονομικών τοποθετεί το βασικό πρόβλημα μιας χρεοκοπίας στις επιπτώσεις στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, καθώς οι ελληνικές τράπεζες έχουν στην κατοχή τους κρατικά ομόλογα ύψους 67 δισ. ευρώ και τονίζει ότι «σε περίπτωση πτώχευσης θα πρέπει οι ελληνικές τράπεζες να ανακεφαλαιοποιηθούν. Αυτό θα εξασφαλισθεί μάλλον μόνο μέσω του ευρωπαϊκού ταμείου στήριξης, όταν αυτό αρχίσει να λειτουργεί, μετά την επικύρωση του σχετικού συμφώνου από τα εθνικά Κοινοβούλια των κρατών - μελών της Ευρωζώνης».
Στο ίδιο πνεύμα, ο Λαρς Φελντ, ένας εκ των πέντε «Γερμανών σοφών» για την οικονομία, χαρακτηρίζει το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ ως «καταστροφή», προσθέτοντας ότι στην περίπτωση αυτή η οικονομία της Ελλάδας και το χρηματοπιστωτικό της σύστημα θα βυθίζονταν στο χάος, ενώ θα άνοιγαν διάπλατα οι πόρτες για κερδοσκοπικές επιθέσεις εναντίον του ευρώ και των μελών του.
Ο ίδιος καλεί να καταβληθεί η δόση του δανείου της τρόικας προς την Ελλάδα και στη συνέχεια να δρομολογηθεί η ελεγχόμενη αναδιάρθρωση του χρέους, σημειώνοντας ότι «στην παρούσα κατάσταση η μη πληρωμή των πιστώσεων συνιστά πρόβλημα για ολόκληρη την Ευρωζώνη και θα οξύνει την κρίση. Γι' αυτό μετά τη χορήγηση αυτών των πιστώσεων πρέπει να μεθοδεύσουμε την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους». Στο πλαίσιο αυτό προτείνει: «Να μεταφερθούν τα χρέη της Ελλάδας από τους κρατικούς πιστωτές, αλλά και τους ιδιώτες πιστωτές στο ευρωπαϊκό ταμείο διάσωσης, EFSF. Ως αντάλλαγμα να λάβουν όλοι οι πιστωτές άλλα ασφαλή ομόλογα του ταμείου, αλλά στο ήμισυ της ονομαστικής αξίας των ελληνικών κρατικών ομολόγων. Αυτό σημαίνει ότι οι πιστωτές θα παραιτηθούν από το 50% των απαιτήσεών τους. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) μπορεί κατόπιν ως βασικός πιστωτής της Ελλάδας να ασκήσει πιέσεις προς την Αθήνα για τη δρομολόγηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων στην οικονομία της».
Από την πλευρά της, η «Morgan Stanley» εκτιμά ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει μικρό κίνδυνο χρεοκοπίας τους επόμενους μήνες, αλλά δεν αποκλείει αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους πιο μακροπρόθεσμα. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται, σύμφωνα με τη «Morgan Stanley», στην «ισχυρή βούληση της Ελλάδας να υποβληθεί σε ένα πρόγραμμα λιτότητας και της Ευρώπης να καταβάλει νέες δόσεις βοήθειας», καθώς και στο γεγονός ότι «όσο ο κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης είναι υψηλός, η Ευρώπη θα θελήσει να αποφύγει» μια αναδιάρθρωση.
«Δεν πιστεύουμε ότι η Ελλάδα θα αναδιαρθρώσει άμεσα το χρέος της. Αλλά κοιτώντας το ημερολόγιο, μας προτείνονται δύο πιθανά παράθυρα: Ο Νοέμβριος και ο Φεβρουάριος, ενώ η αγορά ομολόγων υποδηλώνει ίσως όχι μέχρι το επόμενο φθινόπωρο», εκτιμά η «Credit Suisse», προσθέτοντας ότι «είναι πολύ πιο φθηνό να συνεχιστεί η χρηματοδότηση της Ελλάδας παρά η αναδιάρθρωση του χρέους της». Την ίδια στιγμή, ο οίκος αξιολόγησης «Fitch» προβλέπει χρεοκοπία της Ελλάδας χωρίς έξοδο από την Ευρωζώνη. Από την πλευρά της, η καγκελάριος της Γερμανίας, Ανκελα Μέρκελ, αποκλείει το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, σημειώνοντας ότι «πολιτικά θα ήταν ένα καταστροφικό μήνυμα εάν προέκυπτε ότι "όποιος δεν ταιριάζει απόλυτα, θα πρέπει να τον πετάμε έξω". Κάτι τέτοιο θα ήταν ένα δυσβάσταχτο βάρος για το ευρώ».
Σύμφωνα με ειδησεογραφικά πρακτορεία, η κρίση που αντιμετωπίζουν τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης θα αποτελέσει το κύριο θέμα των συζητήσεων στη Σύνοδο Κορυφής των G20, που θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της φθινοπωρινής συνόδου του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον στο τέλος της βδομάδας. Παράλληλα, σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, είχε προχτές τηλεφωνική συνομιλία με την καγκελάριο της Γερμανίας, Α. Μέρκελ, σχετικά με τις «σημερινές δυσκολίες της οικονομίας».
Την ίδια στιγμή, αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών της Βραζιλίας, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο «Reuters», επισημαίνει ότι η Βραζιλία, όπως και άλλες «αναδυόμενες» οικονομίες, επιθυμεί να διαθέσει σημαντικά χρηματικά ποσά στο ΔΝΤ, για να «βοηθήσει την Ευρώπη». Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, ο υπουργός Οικονομικών της Βραζιλίας θα καταθέσει σχετική πρόταση στη σύνοδο της ομάδας των χωρών «BRICS» (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική), που προγραμματίζεται μέσα στη βδομάδα. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα χρήματα θα μπορούσαν να κατατεθούν στο λογαριασμό του ΔΝΤ «Νέες Ρυθμίσεις για Δανεισμό», ο οποίος είναι ένα είδος ταμείου για περιόδους κρίσης και σήμερα διαθέτει 591 δισ. δολάρια.
Σύμφωνα με το «Reuters», ευρωπαϊκά κράτη έχουν προσεγγίσει τη Βραζιλία ζητώντας να αγοράσει χρέος, αλλά οι ρυθμίσεις που ισχύουν στη χώρα επιτρέπουν να χρησιμοποιήσει τα σχεδόν 350 δισ. δολάρια που έχει σε συναλλαγματικά διαθέσιμα μόνο για την αγορά ομολόγων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης. Ωστόσο, σημειώνεται ότι η Βραζιλία μπορεί να διαθέσει έως 10 δισ. δολάρια για να βοηθήσει την Ευρώπη μέσω διαφόρων διαύλων, περιλαμβανομένης της διάθεσης κεφαλαίων στο ΔΝΤ ή με αγορές ομολόγων. Στο ίδιο πνεύμα, ο Ρώσος υπουργός Οικονομικών Αλεξέι Κούντριν δήλωσε ότι οι χώρες με σημαντικά διαθέσιμα μπορούν να βοηθήσουν στη διάσωση των χρεωμένων χωρών της Ευρώπης, «με συγκεκριμένους όρους».
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, ο οίκος αξιολόγησης «Standard & Poor's» υποβάθμισε χτες την πιστοληπτική ικανότητα της Ιταλίας από «Α+» σε «Α», με αρνητική προοπτική, εξαιτίας της ισχνής προοπτικής οικονομικής ανάκαμψης και της εύθραυστης κατάστασης του κυβερνητικού συνασπισμού. Με αυτόν τον τρόπο, ο οίκος αξιολόγησης «ανοίγει» το δρόμο της υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της Ιταλίας, που από την έναρξη της κρίσης έχει διατηρηθεί στην ίδια κατηγορία.
Ηδη, ο οίκος «Moody's», ο οποίος αντιμετωπίζει επίσης το ενδεχόμενο υποβάθμισης του αξιόχρεου της Ιταλίας, ανακοίνωσε ότι παρατείνει το στάδιο εξέτασης και θα ανακοινώσει την απόφασή του τον επόμενο μήνα. Η υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ιταλίας γίνεται μόλις μια βδομάδα μετά την υιοθέτηση από την κυβέρνηση σκληρών μέτρων λιτότητας ύψους 54 δισ. ευρώ.