Παπαγεωργίου Βασίλης |
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, η αμερικανική αγορά εργασίας διέρχεται τη χειρότερη περίοδο από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Για είκοσι δύο συνεχόμενους μήνες οι δημιουργούμενες νέες θέσεις εργασίας είναι σημαντικά λιγότερες από αυτές που χάνονται, είτε εξαιτίας των απολύσεων, είτε λόγω κλεισίματος επιχειρήσεων. Κάτι τέτοιο είχε να συμβεί από τη διετία 1944-'46.
«Σήμερα, στις ΗΠΑ εργάζονται 2,1 εκατομμύρια άνθρωποι λιγότεροι από όσους εργάζονταν στη χώρα πριν δύο χρόνια, όταν η ύφεση ήταν στην κορύφωσή της», αναφέρει ο Μπράντφορντ Ντελόνγκ, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και πρώην βοηθός του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ. Ο ίδιος επισημαίνει ότι το συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό της ανεργίας είναι η κύρια αιτία καθυστέρησης στην αμερικανική οικονομία.
Στους αρνητικούς δείκτες για την πορεία της οικονομίας των ΗΠΑ προστέθηκε ένας ακόμη, την περασμένη βδομάδα: Στο δωδεκάμηνο διάστημα Μάρτη 2002-Μάρτη 2003 ανακοινώθηκαν 1.610.000 χρεοκοπίες επιχειρήσεων! Πρόκειται για ρεκόρ όλων των εποχών. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2003, οι χρεοκοπίες ανήλθαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 9 ετών, στις 412.968, σημειώνοντας αύξηση 4,5% έναντι του προηγούμενου τριμήνου.
«Πότε επιτέλους θα αρχίσει η ανάκαμψη;». Αυτό το ερώτημα κυριαρχεί στη δημόσια συζήτηση, που διεξάγεται αυτές τις μέρες στις ΗΠΑ. Οι αρχικές εκτιμήσεις ότι η ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας θα αρχίσει το δεύτερο εξάμηνο του 2003 έχουν διαψευστεί εκ των πραγμάτων. Τώρα, οι εκτιμήσεις γίνονται για το τέλος του δεύτερου εξαμήνου.
«Η προσδοκία ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας δεν είναι αδικαιολόγητη αν και ο χρόνος και η έκταση αυτής συνεχίζουν να παραμένουν αβέβαια», ομολόγησε ο πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Αλαν Γκρίνσπαν, μιλώντας στο Κογκρέσο. Οσον αφορά στον κίνδυνο «αντιπληθωρισμού» - τη γενική πτώση των τιμών που οδηγεί σε εξασθένιση της οικονομικής δραστηριότητας - ο Γκρίνσπαν παρατήρησε ότι αυτός είναι μικρός αλλά αρκετά σοβαρός έτσι ώστε να κρατά τη Fed σε επιφυλακή.
Πάντως, όλοι συμφωνούν ότι ο κύριος ανασχετικός παράγοντας στην πορεία της αμερικανικής οικονομίας είναι το συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό ανεργίας.
«H υποτονικότητα της αγοράς εργασίας αυτή καθαυτή περιορίζει κάθε προοπτική ανάκαμψης. Αμερικανοί πολίτες που ανησυχούν μήπως χάσουν τη δουλιά τους θα επιλέξουν την αποταμίευση από την κατανάλωση», σημειώνει στο κύριο άρθρο το περιοδικό «Εκόνομιστ». Το περιοδικό υπογραμμίζει τις πολιτικές «παρενέργειες» αυτής της εξέλιξης και υπενθυμίζει ότι «ο πρεσβύτερος Τζορτζ Μπους έχασε τις εκλογές του 1992 λόγω μιας "άνεργης ανάκαμψης"».
Οπως προκύπτει, η οικονομία των ΗΠΑ συνεχίζει να βρίσκεται εγκλωβισμένη στο φαύλο κύκλο της καπιταλιστικής κρίσης, παρά το τέλος της πολεμικής επιχείρησης κατά του Ιράκ. Διαψεύδοντας τις ελπίδες εκείνων που υπολόγιζαν σε μια «πολεμική έξοδο» από την κρίση αυτή.