Γρηγοριάδης Κώστας |
Η πολιτική πολυφωνία και η επί ίσοις όροις πληροφόρηση, καταπατήθηκαν βάναυσα και το διάστημα από 7 Γενάρη μέχρι 7 Μάρτη του 2004. Το «κόλπο» που χρησιμοποίησαν ιδιωτικά κανάλια και ΝΕΤ, προκειμένου να καλυφθούν τυπικά απέναντι στις προεκλογικές ρυθμίσεις, ήταν να «εξορίζουν» τους εκπροσώπους των λεγομένων μικρών κομμάτων σε ζώνες χαμηλής τηλεθέασης ή πρωί πρωί με την αυγούλα ή αργά στη μεταμεσονύχτια ζώνη. Ο δικομματισμός ήταν καθ' όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ο κυρίαρχος του παιχνιδιού, ακόμη και μέχρι την ύστατη στιγμή, λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες.
Ο αποκλεισμός εκπροσώπων του ΚΚΕ, κυρίως από τη ζώνη prime time, αποδεικνύεται και από τα στοιχεία της «Media Sercices» που έχουν δοθεί στο ΕΣΡ για το διάστημα από 7 Γενάρη 2004 μέχρι την ημέρα που άνοιξαν οι κάλπες, δηλαδή μέχρι τις 7 Μάρτη 2004.
Η έκθεση του μέλους του ΕΣΡ Ροδόλφου Μορώνη που έχει ήδη δοθεί στον πρόεδρο και τα μέλη του ΕΣΡ και βασίζεται στα στοιχεία της «Media Sercices», αποδεικνύουν ότι ακόμη και κατά τη διάρκεια της τυπικής προεκλογικής περιόδου, οι τηλεοπτικοί σταθμοί παραβίασαν τους κανόνες της πολιτικής πολυφωνίας, αφού το ΚΚΕ όχι μόνο στους μεγάλους τηλεοπτικούς ιδιωτικούς σταθμούς αλλά και στην κρατική τηλεόραση, ουσιαστικά είχε εξαφανιστεί από τη ζώνη υψηλής τηλεθέασης.
Σύμφωνα με την έκθεση του Ρ. Μορώνη τα στοιχεία αφορούν στις παρουσίες και τους χρόνους παρουσίας πολιτικών στα προγράμματα. Δεν αφορούν στα δελτία ειδήσεων, παρά μόνο στο βαθμό που περιλάμβαναν «παράθυρα» συζήτησης με πολιτικά και άλλα πρόσωπα ή μετέδιδαν «ζωντανά» «δραστηριότητες ή δηλώσεις πολιτικών». Στην εισήγησή του το μέλος του ΕΣΡ διευκρινίζει ότι παρά το γεγονός ότι οι χρόνοι που διατέθηκαν από κάθε τηλεοπτικό σταθμό δίνουν την εικόνα του τρόπου με την οποία τήρησαν την πολυφωνία, εντούτοις δεν «είναι απολύτως αποκαλυπτικοί του βαθμού αντικειμενικότητας των τηλεοπτικών σταθμών». Και αυτό γιατί η συμμετοχή στα προγράμματα «προσώπων χωρίς τυπική πολιτική ταυτότητα, που εκφράζουν, όμως συγκεκριμένες κομματικές πολιτικές, μόνον μερικώς καταγράφεται ως τέτοια». Φέρνει μάλιστα ορισμένα παραδείγματα όπως των Α. Λυκουρέζου, Γ. Σεφερτζή και Αντ. Καφετζόπουλου.
Ειδική κατηγορία σε αυτή την προεκλογική περίοδο, όπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση του Ρ. Μορώνη, αποτέλεσαν οι δημοσιογράφοι αρκετοί μάλιστα από τους οποίους «αποφάσισαν να θέσουν σε δεύτερη μοίρα τη δημοσιογραφική τους ιδιότητα και να προτάξουν τις πολιτικές τους προτιμήσεις». Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο Ροδόλφος Μορώνης μιλά και για δημοσιογράφους που ήταν «βασιλικότεροι του βασιλέως». Η εισήγηση στη συνέχεια αναφέρεται αναλυτικά στον τρόπο προβολής των κομμάτων από τον κάθε τηλεοπτικό σταθμό, με βάση πάντα τα στοιχεία της «Media Sercices».
ΑΛΤΕΡ: Το ΚΚΕ βρίσκεται στην τελευταία θέση προβολής των απόψεών του, από όλα τα κόμματα, ακόμη και από το ΔΗΚΚΙ. Ο σταθμός έδωσε «χαμηλά ποσοστά στο ΚΚΕ» από τις 7 Γενάρη μέχρι τις 10 Φλεβάρη. Κατά τη διάρκεια μάλιστα της προεκλογικής περιόδου παραμένει το ΚΚΕ «σε ποσοστά χαμηλότερα από τα αναλογούντα και μάλιστα χαμηλότερα και από το ΔΗΚΚΙ». Συγκεκριμένα δόθηκε χρόνος 32,87% στη ΝΔ, 30,66% στο ΠΑΣΟΚ, 8,84% στο ΣΥΝ, 6,35% στο ΔΗΚΚΙ και στο ΚΚΕ 5,52%.
ALPHA: Στον εν λόγω τηλεοπτικό σταθμό στη ζώνη prime time o χρόνος που δόθηκε στο ΚΚΕ ήταν μόλις 1,29%. Στη ζώνη αυτή στα δύο μεγάλα κόμματα δόθηκε χρόνος 80% (42,58% στο ΠΑΣΟΚ με 66 παρουσιάσεις και 36,77% στη ΝΔ με 57 παρουσιάσεις). Στο ΣΥΝ δόθηκε χρόνος περισσότερος από το ΚΚΕ και συγκεκριμένα 3,87%.
ANTENNA: Και εδώ το ΚΚΕ στην prime time ζώνη «συρρικνώνεται» στο 1,55% στην περίοδο από 7 Γενάρη μέχρι τις 10 Φλεβάρη. Το ίδιο όμως συνέβη στην ίδια ζώνη υψηλής τηλεθέασης και το διάστημα από 11 Φλεβάρη μέχρι 3 Μάρτη, που το ΚΚΕ προβλήθηκε με έναν εκπρόσωπο και με ποσοστό 1,59%. Στο ΠΑΣΟΚ και στη ΝΔ δόθηκε συνολικά χρόνος 85% (46,03 ΠΑΣΟΚ, 38,10 ΝΔ), ενώ δεν εμφανίστηκαν εκπρόσωποι του ΣΥΝ και του ΔΗΚΚΙ. «Είναι πρόδηλο» όπως αναφέρεται στην υπόμνημα, ότι ο «σταθμός χρησιμοποίησε τις off peak ζώνες για να καλύψει τις ανισότητες που είχε στο prime time».
MEGA: Ο σταθμός, όπως αναφέρεται, έδειξε «σταθερώς ελαφρά προτίμηση προς το κυβερνών κόμμα (ΠΑΣΟΚ) και περιορισμό των παρουσιάσεων των μικρότερων κομμάτων». Ευνοϊκά ήταν τα πράγματα για το ΠΑΣΟΚ στη ζώνη prime time και «καταφανώς άδικα για τα μικρότερα κόμματα», την περίοδο από 7 Γενάρη μέχρι 10 Φλεβάρη. Στο ΚΚΕ το διάστημα αυτό δόθηκε μόνο 1,27%, στο ΠΑΣΟΚ 47,77% με 75 παρουσιάσεις στη ΝΔ 35,67% με 56 παρουσιάσεις και στο ΣΥΝ 0,64%. Την «ίδια τακτική σε βάρος κυρίως των μικρότερων κομμάτων», ακολούθησε ο τηλεοπτικός σταθμός στη ζώνη prime time την περίοδο από 11 Φλεβάρη μέχρι 5 Μάρτη. Συνολικά δόθηκε χρόνος 90% στα δύο μεγάλα κόμματα (45,65% ΠΑΣΟΚ, 43,48% ΝΔ), 2,17% στο ΚΚΕ και στο ΣΥΝ 1,09%. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι λίγα 24ωρα πριν από την ημέρα των εκλογών και συγκεκριμένα στις 4 Μάρτη, μέρα της προεκλογικής συγκέντρωσης της ΝΔ, παραχωρήθηκαν 43,3% για το ΠΑΣΟΚ, 40% για τη ΝΔ και 3,33% για το ΚΚΕ, ενώ την επομένη 5 Μάρτη, μέρα της προεκλογικής συγκέντρωσης του ΠΑΣΟΚ στην Αθήνα, ο σταθμός αφιέρωσε 50% για το ΠΑΣΟΚ, 34,62% για τη ΝΔ, ενώ δεν παρουσιάστηκε κανένας εκπρόσωπος του ΚΚΕ, οπότε... ορατότητα μηδέν!
STAR: Εξαφανισμένο είναι το ΚΚΕ από τη ζώνη prime time και αυτού του σταθμού. Σύμφωνα με την έκθεση, κατά την τυπική προεκλογική περίοδο τα δύο μεγάλα κόμματα εμφανίζονται με «σχεδόν ίσα ποσοστά». Θα μπορούσε -όπως αναφέρει ο Ρ. Μορώνης - ίσως «να παρατηρήσει κανείς ότι υπάρχει έλλειψη αναλογικής ισότητας μεταξύ ΚΚΕ και ΣΥΝ». Στο ΣΥΝ διατίθεται ποσοστό 9%, ενώ στο ΚΚΕ 5%. Στη ζώνη prime time το ΚΚΕ έχει 2,44% και ο ΣΥΝ 8,54%.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: «Κραυγαλέα», όπως αναφέρεται στο υπόμνημα, είναι και εδώ η «μη αναλογική παρουσίαση του ΚΚΕ».
ΝΕΤ: Αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία που αφορούν την κρατική τηλεόραση, η οποία εξαιρετικά ήταν αφιερωμένη στο ΠΑΣΟΚ, αλλά και στο δικομματισμό, με το ΚΚΕ ουσιαστικά στο περιθώριο στη ζώνη prime time. Ο σταθμός όμως -αναφέρεται στην έκθεση- «δεν τήρησε τις απαιτούμενες αναλογίες μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, ούτε μεταξύ των άλλων κομμάτων της Βουλής». Υπάρχει «ευνοϊκότερη μεταχείριση του ΠΑΣΟΚ έναντι της ΝΔ». Δόθηκε 77% στα δύο μεγάλα κόμματα (46,15% ΠΑΣΟΚ, 30,64% ΝΔ). Ανισότητα, όπως αναφέρει ο Ρ. Μορώνης, «υπάρχει και στις παρουσιάσεις των κομμάτων της Αριστεράς». Η ΝΕΤ φιλοξένησε μεγαλύτερο αριθμό εκπροσώπων του ΣΥΝ (9,65%) από ό,τι του ΚΚΕ, στο οποίο έδωσε χρόνο 7,72%. Και εδώ το «κόλπο» για τη μη προβολή του ΚΚΕ είναι η ζώνη υψηλής τηλεθέασης, που είναι «συντριπτικά κατά του ΚΚΕ από πλευράς χρόνου».
Κατά τη διάρκεια της τυπικής προεκλογικής περιόδου «μακράν πάσης αναλογικότητας είναι η κατάσταση» στη ζώνη prime time. To ΠΑΣΟΚ καταλαμβάνει το 45,28%, η ΝΔ 20,75%, ο ΣΥΝ 16,98, το ΚΚΕ λιγότερο από το ΣΥΝ δηλαδή 9,43%. Στο υπόμνημα τονίζεται επίσης ότι η ΝΕΤ στις 5 Μάρτη παίζει σχεδόν αποκλειστικά το ΠΑΣΟΚ με ποσοστό 78,57%. Δεν είναι επίσης τυχαίο, αναφέρεται, ότι και στο «τελευταίο δελτίο ειδήσεων πριν ανοίξουν οι κάλπες, τόσο η ΝΕΤ, όσο και η ΕΤ-1 έδειξαν πώς πέρασαν τη μέρα τους ο Γ. Παπανδρέου, ο Κ. Σημίτης και ο Κ. Καραμανλής και περιορίστηκαν ν' αναφέρουν σε μία φράση, χωρίς εικόνα, τι έκαναν οι υπόλοιποι αρχηγοί των κομμάτων».
ΕΤ-3: Κατά την τυπική προεκλογική περίοδο το κανάλι έδωσε χρόνο 38,27% στο ΠΑΣΟΚ, 30,86% στη ΝΔ, ενώ επίσης δόθηκε περισσότερος χρόνος στο ΣΥΝ (11,11%) και λιγότερος στο ΚΚΕ (9,47%).
Κατόπιν εορτής καλείται το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, να ελέγξει το θέμα της πολιτικής πολυφωνίας κατά τη διάρκεια της τυπικής προεκλογικής περιόδου, αφού οι πρώην υπουργοί του ΠΑΣΟΚ Εσωτερικών Κ. Σκανδαλίδης και Τύπου Χρήστος Πρωτόπαππας υποχρέωσαν το ΕΣΡ ν' ασκήσει τον έλεγχό του επί του συνόλου των προεκλογικών ενημερωτικών προγραμμάτων. Ετσι στη σημερινή του συνεδρίαση έχουν κληθεί για το θέμα ενδεχόμενης παραβίασης της πολιτικής πολυφωνίας εκπρόσωποι των τηλεοπτικών σταθμών ΝΕΤ, ALTER και ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ.