Χαιρετιστήριο της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, κατά την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου του ΔΗΚΚΙ, στις 21 Απρίλη 2007
«Συναγωνιστές και συναγωνίστριες,
Εκ μέρους της ΚΕ του ΚΚΕ, χαιρετίζουμε τις εργασίες του Συνεδρίου σας, με ενδιαφέρον περιμένουμε τα συμπεράσματα και τις αποφάσεις του.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε διανύσει μια πορεία κοινής δράσης σε σημαντικά πεδία και μέτωπα πάλης, όπως είναι το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, το αντιπολεμικό αντιιιμπεριαλιστικό μέτωπο δράσης, στον αγώνα για μεγάλα λαϊκά και δημοκρατικά προβλήματα, στην πολιτική μάχη των τοπικών εκλογών.
Η συνάντησή μας δεν ήταν τυχαία, ούτε υπαγορεύτηκε από ιδιαίτερες σκοπιμότητες της συγκυρίας. Διατηρώντας, βεβαίως, τις ιδιαίτερες ιδεολογικές και πολιτικές μας απόψεις, διαπιστώσαμε κοινά σημεία και κατευθύνσεις δράσης, που ριζοσπαστικοποιούν και μαχητικοποιούν τις λαϊκές δυνάμεις, ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των εργαζομένων. Για μας η συνεργασία και συμμαχία έχει τη ρίζα της στην κοινωνία, στην κοινωνική διαστρωμάτωση, στην αντικειμενική αντίθεση ανάμεσα στον εργαζόμενο λαό και τα μονοπώλια, στην αντίθεση με την πολιτική και τις δεσμεύσεις του ιμπεριαλισμού. Πατάει στη μελέτη των αντικειμενικών εξελίξεων και στην ανάγκη να διαμορφωθεί ένα ισχυρό μαζικό λαϊκό ρεύμα αντίστασης, αντεπίθεσης, ανυπακοής, ανατροπής. Απορρίπτουμε κάθε είδος συμμαχίας που οδηγεί στη συναίνεση και στην ενσωμάτωση.
Εκτιμάμε τις προσπάθειές σας να επεξεργαστείτε τις θέσεις σας, πράγμα που θεωρούμε θα βοηθήσει, η συνεργασία μας να πάρει ακόμα πιο ουσιαστική και σταθερή βάση.
Από αυτό το βήμα επιτρέψατε να καταθέσουμε ορισμένες σκέψεις για το ζήτημα της διαμόρφωσης ενός ισχυρού κοινωνικού και πολιτικού μετώπου συνεργασίας, που και για σας, όπως βεβαίως και για εμάς, είναι ζητούμενο.
Στις σημερινές συνθήκες, όλα τα καθημερινά, τα γενικότερα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα προκαλούν ευρύτερη λαϊκή δυσαρέσκεια. Εχουν διαμορφωθεί μονιμότερες συσπειρώσεις συνεργασίας ή και προσωρινές που μπορεί να αποκτήσουν δυναμική. Τα οξυμένα προβλήματα οδηγούν σε ξεσπάσματα, αλλά και οργανωμένους αγώνες με πιο προωθημένα, σε σύγκριση με λίγα χρόνια πριν, πολιτικά αιτήματα. Από μια άποψη, γίνεται πιο διακριτή η αναγκαιότητα και δυνατότητα να οικοδομηθεί το Μέτωπο. Ωστόσο, δεν πρέπει να υποτιμήσουμε ότι σήμερα γίνεται μια συστηματική προσπάθεια ενσωμάτωσης της λαϊκής δυσαρέσκειας, με φορείς τα κόμματα εξουσίας, αλλά και δυνάμεις που πατάνε σε δύο βάρκες, επίσης με φορείς την ίδια την καπιταλιστική εργοδοσία και τους μηχανισμούς της ΕΕ. Με το σημερινό επίπεδο του κινήματος, είναι φανερό ότι απαιτείται πολλή δουλιά, αντοχή στις δυσκολίες και στις πιέσεις, ώστε να μετατραπεί η αναγκαιότητα οικοδόμησης του Μετώπου σε πραγματικότητα. Διεργασίες υπάρχουν και πρέπει να συμβάλλουμε να εκφραστούν, να μετατραπούν σε ορατές ανακατατάξεις με τη συμμετοχή των πιο ριζοσπαστικών και πρωτοπόρων τμημάτων του λαού.
Η συμμαχία που έχει ανάγκη σήμερα ο λαός δεν είναι μια συμμαχία που περιορίζεται σε άμεσους στόχους. Μέσα από την καθημερινή πάλη πρέπει να ωριμάζει υποκειμενικά και αντικειμενικά η αναγκαιότητα για ριζική αλλαγή στο επίπεδο της εξουσίας.
Αυτή, κατά τη γνώμη μας, είναι και η διαφορετικότητα της δικής μας πρότασης συνεργασίας που έχει ανάγκη ο λαός σε σύγκριση με άλλες θέσεις και προτάσεις για συνεργασία, που κυρίως περιορίζονται συνειδητά σε ορισμένους κοντοπρόθεσμους και γι' αυτό περιορισμένους και χωρίς προοπτική στόχους.
Η δική μας στόχευση δεν περιορίζεται σε μια απλή κυβερνητική εναλλαγή, ούτε σε συμμετοχή σε μια κυβέρνηση εναλλαγής. Το ζήτημα δεν είναι να αλλάξει η κυβέρνηση, αλλά να αλλάξει η τάξη που κυβερνά μέσω του ενός ή του άλλου κόμματος. Το ζήτημα είναι η εξουσία του κεφαλαίου να αντικατασταθεί με όρους κινήματος και συνεργασίας με τη λαϊκή εξουσία, που θα εκφράζει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, των αυτοαπασχολούμενων και της φτωχής αγροτιάς. Δεν υποτιμούμε καθόλου τη σημασία που έχει να βελτιωθεί ο πολιτικός συσχετισμός σε βάρος του δικομματισμού, σε βάρος των αστικών κομμάτων εξουσίας. Κάθε πρόοδος δίνει κουράγιο, αισιοδοξία, αποτελεί εφαλτήριο κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το ζητούμενο, όμως, είναι οι μικρότερες ή μεγαλύτερες βελτιώσεις να υπηρετούν τη ριζική κοινωνική και πολιτική αλλαγή προς όφελος του λαού. Μια τέτοια αλλαγή μπορεί να έρθει με τη μια ή την άλλη μορφή, όμως θα είναι αποτέλεσμα της παρέμβασης ενός λαϊκού κινήματος που έρχεται σε κάθετη ρήξη με το σύστημα εξουσίας και με τις διεθνείς αντιλαϊκές δεσμεύσεις. Θα είναι αποτέλεσμα ενός ισχυρού κινήματος και μιας σταθερής συμμαχίας που θα είναι αποφασισμένη να καταθέσει οποιαδήποτε θυσία, να μην κάνει πίσω, να φθάσει ως το τέρμα, να μην παραπλανηθεί από τους ελιγμούς. Και αν δεν τα καταφέρει στη συγκεκριμένη στιγμή, να έχει την ικανότητα να προετοιμάσει το επόμενο βήμα.
Η ιστορία του κινήματος της χώρας μας, όπως και στις άλλες καπιταλιστικές χώρες της Ευρώπης, αλλά και η σύγχρονη εμπειρία που μας ενδιαφέρει πιο πολύ σήμερα, δείχνει ότι το λαϊκό κίνημα μπορεί να έχει κατακτήσεις, μικρότερες ή μεγαλύτερες, ακόμα και στις σημερινές ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Ωστόσο, αυτές θα είναι ισχνές και κυρίως προσωρινές, όσο το κίνημα δεν αμφισβητεί την ίδια την πολιτική εξουσία των μονοπωλίων, του κεφαλαίου γενικότερα. Εναλλαγή κομμάτων στις κυβερνήσεις είχαμε στην Ελλάδα αρκετές, όπως και στην Ευρώπη, γνωρίσαμε μονοκομματικές και πολυκομματικές κυβερνήσεις, άλλες ισχυρές κοινοβουλευτικά, άλλες λιγότερο. Σήμερα ξέρουμε τι σημαίνει η κοινή κυβέρνηση χριστιανοδημοκρατών και σοσιαλδημοκρατών της Γερμανίας, τι λογής αποτελέσματα φέρνουν οι λεγόμενες κεντροαριστερές κυβερνήσεις στη Γαλλία πριν λίγα χρόνια, στην Ιταλία σήμερα. Αποδεικνύεται περίτρανα ότι και στην καλύτερη περίπτωση των καλύτερων, φραστικά, διακηρύξεων, δεν υπάρχει προοπτική, όταν τα μέτρα δε θίγουν τις βάσεις της οικονομίας, την καπιταλιστική κερδοφορία, την καπιταλιστική ιδιοποίηση του πλούτου που παράγουν οι εργαζόμενοι, του όποιου πλούτου διαθέτει η χώρα. Οι νόμοι της αγοράς, οι νόμοι της καπιταλιστικής οικονομίας είναι πολύ πιο ισχυροί και είναι σε θέση να ακυρώσουν οποιεσδήποτε προσωρινές κατακτήσεις και παραχωρήσεις.
Η ανάπτυξη προς όφελος του κεφαλαίου είναι ασυμβίβαστη με τα λαϊκά συμφέροντα.
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες
Τα μέτρα και οι επιλογές που έχουν δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια δεν είναι απλά αντιδραστικά και αντιλαϊκά, δεν είναι συντηρητικά ή νεοφιλελεύθερα, δεν είναι εμπνευσμένα απλά και μόνο από τη Θάτσερ, δεν είναι μέτρα επηρεασμένα απλά και μόνο από την πολιτική Μπους, ή τον φίλο του Μπλερ. Είναι μέτρα που συνιστούν αδήριτη, στρατηγική ανάγκη του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος. Δίχως αυτά, δεν μπορεί να αναπαραχθεί το συνολικό κοινωνικό κεφάλαιο με την ίδια σχετική ευκολία που το έκανε σε προηγούμενα και παλαιότερα χρόνια. Το εργατικό και λαϊκό κίνημα στη χώρα μας βρέθηκε στο παρελθόν σε διάφορες φάσεις σε υψηλό σημείο και επίπεδο, απέσπασε κατακτήσεις. Σήμερα απαιτείται ένα πολύ υψηλότερο επίπεδο πολιτικής συνείδησης και κυρίως στόχοι κοινωνικοοικονομικής προοπτικής, προκειμένου να αποκτήσει ικανότητα άμυνας και αντεπίθεσης ταυτόχρονα.
Δεν αρκεί όμως η αντιπαράθεση με τα κόμματα εξουσίας και μάλιστα με το σύνθημα του αντινεοφιλελεύθερου μετώπου, που εμφανίζεται ως μια ιδιαίτερη παραλλαγή της αστικής διαχείρισης. Απέναντί μας βρίσκεται η στρατηγική του καπιταλιστικού συστήματος με τους φορείς και τους μηχανισμούς τους, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα εμπόδια δε σταματάνε εδώ. Υπάρχουν και μέσα στο κίνημα, και στην περιφέρειά του. Χρειάζεται το κίνημα να προφυλάσσεται από την όποια επίδραση ασκούν αντιλήψεις και προτάσεις για ένα άλλο μείγμα πολιτικής, δηλαδή διαχείρισης που μπορεί να ταιριάζει δήθεν αρμονικά την καπιταλιστική οικονομία, την αγορά, με ένα κράτος κοινωνικής πολιτικής. Σας θυμίζω ορισμένες προτάσεις για ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, ελαστικές εργασιακές σχέσεις που τάχα θα έχουν ασφάλεια.
Συναγωνιστές και συναγωνίστριες
Η διαδικασία συγκρότησης του Μετώπου θα είναι υπόθεση και πολιτικών πρωτοβουλιών από τα πάνω, και κοινωνικής πάλης από τα κάτω. Στις σημερινές συνθήκες το κύριο και το αποτελεσματικό είναι οι πολιτικές μας πρωτοβουλίες να έχουν κύριο στόχο την ανάπτυξη της ταξικής πάλης, την ταξική ενότητα της εργατικής τάξης, την προώθηση της κοινωνικής συμμαχίας της με τους αυτοαπασχολούμενους, με τα λαϊκά στρώματα της πόλης και της υπαίθρου. Ολα τα σφυριά πρέπει να χτυπάνε στη χειραφέτηση όσο γίνεται περισσότερων εργαζομένων από τη δικομματική εναλλαγή και τη στρατηγική ανάπτυξης με ηγεμόνα τα μονοπώλια. Σ' αυτό το έδαφος χρειάζεται να ανοίξει πιο πλατιά μια συζήτηση και ανοιχτός διάλογος στο λαό, για την πρόταση εξουσίας που πρέπει να υιοθετήσει με τη δική του βέβαια πείρα, και από αυτήν την αφετηρία να δίνει τις καθημερινές μικρές ή μεγάλες μάχες.
Πιστεύουμε ότι το επόμενο διάστημα θα έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε πιο δυνατή τη συνεργασία μας στα διάφορα μέτωπα πάλης, και να συμβάλλουμε να ανοίξει μια ευρεία πολιτική συζήτηση με το λαό για τις προγραμματικές αρχές, την προγραμματική κατεύθυνση πάλης του Μετώπου. Πρέπει να βιαστούμε, αλλά και να εξοπλιστούμε με αντοχή, και κυρίως ικανότητα και ετοιμότητα να αντιμετωπίζουμε κάθε μορφής εμπόδια.
Σας διαβεβαιώνουμε ότι διαθέτουμε αντοχή, πιστεύουμε στη δύναμη του λαού, ετοιμαζόμαστε και για σκληρό μακρόχρονο αγώνα, αλλά και για να ανταποκριθούμε από κοινού με τις ριζοσπαστικές δυνάμεις που θα ισχυροποιηθούν στην πορεία στην καθόλου απίθανη περίπτωση να δημιουργηθούν στη χώρα μας απότομα δυνατότητες και προϋποθέσεις για ριζική αλλαγή.
Αυτήν την περίοδο επιταχύνουμε τις προσπάθειες μας μαζί με άλλα κομμουνιστικά κόμματα και μαρξιστές επιστήμονες, ώστε να προχωρήσει η συζήτηση για το μεγάλο θέμα που απασχολεί κάθε προοδευτικό άνθρωπο, που δεν παρασύρθηκε από τη συστηματική προσπάθεια σπίλωσης και συκοφάντησης του σοσιαλιστικού συστήματος που γνωρίσαμε τον 20ό αιώνα. Να προχωρήσει η διερεύνηση για τις βαθύτερες αιτίες που οδήγησαν στην καπιταλιστική παλινόρθωση. Είναι και αυτός ένας τρόπος, παράλληλα με την καθημερινή δράση, να εμπλουτίσουμε με νέα πείρα την αντίληψή μας για το σοσιαλισμό, που για μας δεν είναι ένα όραμα, αλλά σκοπός πάλης. Θα δώσουμε, επίσης, ώθηση στη μελέτη της πείρας της ιστορίας του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος στη χώρα μας, με την ευκαιρία της επετείου των 90 χρόνων από την ίδρυση του Κόμματός μας. Είναι και αυτός ένας τρόπος για να εμπλουτίσουμε την πείρα και τις ιδέες μας, να ανεβάσουμε την ικανότητά μας στον αγώνα για το λαϊκό συμφέρον, στην υπόθεση των συμμαχιών.
Σας εύχομαι καλή επιτυχία, θα συνεχίσουμε την κοινή δράση εκεί που συμφωνούμε, όπου μπορούμε, θα συνεχίσουμε τον διάλογο και την ανταλλαγή απόψεων, ώστε να συμβάλλουμε από καλύτερες θέσεις στη συζήτηση για το ποια συμμαχία, ποιο μέτωπο χρειάζεται σήμερα».