Associated Press |
Στις αρχές του Φλεβάρη, ο Πρόεδρος Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ προκήρυξε πρόωρες εκλογές - που αρχικά ήταν σχεδιασμένες για το 2012 - έπειτα από την απόρριψη από το Συνταγματικό Συμβούλιο ενός σχεδίου για διεξαγωγή δημοψηφίσματος με σκοπό την παραμονή του Προέδρου στο αξίωμά του έως το 2020. Η επίσπευση των εκλογών, από αρκετούς θεωρείται πως πηγάζει από έναν πιθανό φόβο του Ναζαρμπάγιεφ πως σε λιγότερο από δύο χρόνια θα έχει πέσει κατά πολύ η δημοτικότητά του και θα έχουν σηματοδοτηθεί σημαντικές εξελίξεις, στη μεγαλύτερη και πλουσιότερη χώρα στην Κεντρική Ασία.
Η επανεκλογή του θεωρείται από αρκετούς δεδομένη, καθώς υπάρχουν αναφορές για «σημαντικές» νομικές ανεπάρκειες στην εκλογική διαδικασία, με περιορισμούς σε πιθανούς υποψηφίους, παραβιάσεις στα πολιτικά δικαιώματα και άλλα. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές του Δεκέμβρη 2005 ο Ναζαρμπάγιεφ εξελέγη με το 91,15% των ψήφων, ενώ η συμμετοχή κυμάνθηκε στο 76,8%. Τότε, οι διάφοροι διεθνείς παρατηρητές που είχαν καταφτάσει στη χώρα σημείωναν πως «η εκλογική διαδικασία είχε κενά και πως υπολειπόταν των διεθνών προτύπων για δημοκρατικές εκλογές».
Ο 71χρονος Ναζαρμπάγιεφ, που ηγείτο της πλούσιας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο χώρας εδώ και δύο δεκαετίες, έρχεται να ...αντιμετωπίσει σ' αυτές τις εκλογές τρεις υποψηφίους για το προεδρικό αξίωμα: Τον Μελς Ελεφσίζοφ της Οικολογικής Ενωσης Ταμπιγκάτ που όπως υποστήριξε κατεβαίνει στην προεκλογική εκστρατεία για να επιστήσει την προσοχή του λαού σε περιβαλλοντικά ζητήματα, τον Γκάνι Κασίμοφ του Κόμματος Πατριωτών που έχει δηλώσει πως ο Ναζαρμπάγιεφ συγκαταλέγεται ανάμεσα στους ανθρώπους που τον έχουν εμπνεύσει, και τον Ζαμπούλ Ακμετμπέκοφ του Λαϊκού Κομμουνιστικού Κόμματος (διάσπαση του ΚΚ Καζαχστάν), ενός κόμματος που τάσσεται φιλικά προς τον Πρόεδρο.
Από το χάρτη φαίνεται ξεκάθαρα η γεωστρατηγική σημασία του Καζαχστάν στην Κεντρική Ασία |
Στο Καζαχστάν, όπου ο πληθυσμός ξεπερνάει τα 15.460.000 (εκτιμήσεις 2010) και οι εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι είναι οι 8.892.000, υπάρχει εκτεταμένη διαφθορά, δεσποτισμός, ενώ οι λεγόμενοι «αντιφρονούντες» υπόκειται σε καταπίεση και διώξεις, με καταστολή της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Η καθημερινή ζωή του λαού ολοένα και χειροτερεύει, με το 42% του πληθυσμού να είναι φτωχό και άπορο, ενώ αυξάνονται συνεχώς οι τιμές των βασικών προϊόντων, η επίσημη ανεργία βρίσκεται στο 7,1% (2009) και οι ημιαπασχολούμενοι ξεπερνούν το 1,9%. Ο πληθωρισμός βρίσκεται στο 6,2%, αυξάνεται το ποσοστό των χρηστών ναρκωτικών ουσιών, βρίσκεται από το 2004 σε εξέλιξη η διαδικασία ξεπουλήματος των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, ενώ μετά τις ανατροπές και την κήρυξη της «ανεξαρτησίας» της χώρας από την ΕΣΣΔ στις 16/12/1991, καταληστεύτηκε η σοσιαλιστική λαϊκή περιουσία. Μάλιστα, πιστεύεται ότι ο Πρόεδρος έχει μεταφέρει τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια σε εμβάσματα πετρελαίου σε ιδιωτικούς του λογαριασμούς σε άλλα κράτη και ότι η οικογένειά του ελέγχει πολλές σημαντικές επιχειρήσεις στο Καζαχστάν.
Εξαιτίας των καθημερινών δυσκολιών των νοικοκυριών να τα βγάζουν πέρα, να αποπληρώνουν τις δόσεις των δανείων και να παρέχουν τα απαραίτητα εφόδια στην οικογένεια και στα παιδιά τους, το Καζαχστάν κατέχει την 3η θέση στον κόσμο σε αριθμό αυτοκτονιών, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Μόνο τους πρώτους 9 μήνες του 2010 καταγράφτηκαν 2.359 αυτοκτονίες, ενώ τα τελευταία 3-4 χρόνια οι αυτοκτονίες σε εφήβους έχουν αυξηθεί σημαντικά, καθώς δε βλέπουν διέξοδο στην καθημερινή τους ζωή.
Η άρχουσα τάξη του Καζαχστάν, την οποία εξυπηρετεί ο Πρόεδρος Ναζαρμπάγιεφ, προσπαθεί «να τα έχει καλά» τόσο με τις γειτονικές χώρες (Ρωσία - Κινα), όσο και με τις ΗΠΑ και τις δυτικές δυνάμεις. Είναι μέλος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (Κίνα, Κιργιστάν, Ρωσία, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν), ενός σχηματισμού που ξεκίνησε για θέματα ασφάλειας, αλλά έχει προσθέσει τα τελευταία χρόνια και ζητήματα εμπορίου και πολιτικής, επίσης είναι μέλος της Τελωνειακής Ενωσης Ρωσίας - Λευκορωσίας - Καζαχστάν, που θα τεθεί σε εφαρμογή τον επόμενο χρόνο και ακόμα συμμετέχει στο Ευρω-Ατλαντικό Συμβούλιο Συνεργασίας του ΝΑΤΟ.
Εξάλλου, η χώρα βρίσκεται σε στρατηγική θέση για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από την Κεντρική Ασία προς την Κίνα, καθώς και προς την Ευρώπη, διαπερνώντας τη Ρωσία ή την Κασπία. Η θέση της χώρας ωστόσο εξυπηρετεί τις επιδιώξεις και τους σχεδιασμούς των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για τις πολεμικές εκστρατείες τους στην περιοχή. Εκτός από τη «βοήθεια» που έδωσε το Καζαχστάν στον πόλεμο στο Ιράκ, στα τέλη του 2010 συμφώνησε να αποστείλει στρατεύματα στο Αφγανιστάν για τη συνεχιζόμενη ΝΑΤΟική κατοχή. Εκτός από το Καζαχστάν, τόσο το Κιργιστάν, όσο και το Τατζικιστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν έχουν διαθέσει στο Πεντάγωνο και το ΝΑΤΟ στρατιωτικές βάσεις στις χώρες τους και δικαιώματα μεταβίβασης για το Αφγανιστάν.
Ηδη, οι ΗΠΑ εκφράζουν τη διάθεση να «βοηθήσουν» το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν και το Καζαχστάν να εκσυγχρονίσουν το ναυτικό τους στόλο, υποστηρίζοντας την αυξανόμενη σημασία της ασφάλειας της Κασπίας και τη στρατιωτικοποίησή της. Βλέποντας τις προθέσεις των ΗΠΑ, τον περασμένο Νοέμβρη, οι πρόεδροι της Ρωσίας, του Αζερμπαϊτζάν, του Καζαχστάν και του Τουρκμενιστάν σε τελική διακήρυξη της 3ης Συνόδου Κορυφής της Κασπίας στο Μπακού σημείωναν πως «η ασφάλεια στην περιοχή της Κασπίας αποτελεί αποκλειστική δικαιοδοσία των πέντε παράκτιων κρατών». Νωρίτερα, ο Ρώσος Πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ είχε υποστηρίξει πως «αν δεν επιλύσουμε τα προβλήματα της Κασπίας, θα θελήσουν να ασχοληθούν μ' αυτά άλλα κράτη (...). Θα επωφεληθούν της παρουσίας τους για την επίτευξη των δικών τους οικονομικών και πολιτικών στόχων». Είναι έτσι φανερό ότι η γεωστρατηγική θέση της περιοχής της Κασπίας αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την περαιτέρω όξυνση του ανταγωνισμού των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και των μονοπωλιακών ομίλων τους.