Το σχέδιο για το νέο νόμο - πλαίσιο για την ανώτατη εκπαίδευση που έδωσε στη δημοσιότητα, την περασμένη βδομάδα, το υπουργείο Παιδείας, καταργεί τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, όπως τα ξέραμε μέχρι σήμερα, ακόμα και όπως είχαν μετατραπεί με τις αναδιαρθρώσεις των προηγούμενων κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Δε θα αφήσουν τίποτα όρθιο αν τα σχέδιά τους δε μείνουν στα χαρτιά. Η επιστήμη και η μόρφωση θα απουσιάζουν πλήρως για τους φοιτητές και τους σπουδαστές, οι οποίοι, σε πολλές περιπτώσεις, θα παρακολουθούν προγράμματα σπουδών κατάρτισης, για να πάρουν ένα τρίχρονο απαξιωμένο πτυχίο.
Παράλληλα, τα ιδρύματα θα «παρέχουν» και «πτυχία» φαστ φουντ ενός ή δύο χρόνων που θα καταλήγουν σε «απονομή τίτλου», θα έχουν και τη δυνατότητα να πουλούν προγράμματα διά βίου μάθησης (κατάρτισης). Οι διδάσκοντες στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ θα δουλεύουν με διαφόρων ειδών ελαστικές εργασιακές σχέσεις και θα πρέπει να προσαρμόζουν τα μαθήματα και την έρευνα στα σχέδια των ιδρυμάτων που θα κάνουν «μπίζνες» με τις επιχειρήσεις.
Παρουσιάζουμε σήμερα τα βασικότερα σημεία του σχεδίου του νόμου - πλαίσιου που η κυβέρνηση προωθεί για ψήφιση στη Βουλή, το επόμενο διάστημα. Το σχέδιο αυτό δε διορθώνεται, απλά επιστρέφεται όπως είναι!
Σαρωτικές αλλαγές στο επίπεδο σπουδών και τα πτυχία
|
Από τις πρώτες άμεσες κινητοποιήσεις του Μετώπου Αγώνα Σπουδαστών ενάντια στο νέο νομοσχέδιο |
1.Τα πτυχία, όπως τα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, καταργούνται. Σύμφωνα με το σχέδιο θα υπάρχουν και πτυχία 3 χρόνων, που θα αντιστοιχούν σε 180 ακαδημαϊκές μονάδες. Οι σχολές θα έχουν την «ευκαιρία» να θεσμοθετούν και προπαρασκευαστικό έτος (με «γενικό πρόγραμμα σπουδών), και στη συνέχεια θα ακολουθούν τα «ειδικά» προγράμματα.
2. Τα ιδρύματα θα μπορούν, επίσης να «προσφέρουν» και «πτυχία» φαστ - φουντ, δηλαδή ένα σύντομο κύκλο σπουδών (ενός ή δύο χρόνων), μετά τον οποίο θα απονέμεται ένας «τίτλος σπουδών». Η «ποικιλία» των «πτυχίων» δεν τελειώνει εδώ.
3. Τα πανεπιστήμια θα «παρέχουν» και προγράμματα διά βίου μάθησης (κατάρτισης), για τα οποία (...εάν θέλουν) θα επιβάλλουν δίδακτρα. Με λίγα λόγια, δηλαδή, θα μπορούν να πουλούν πιστοποιητικά κατάρτισης.
4. Η κυβέρνηση για να ελέγχει καλύτερα εάν τα τρίχρονα πτυχία συμβαδίζουν με τις απαιτήσεις της «αγοράς» (των επιχειρήσεων) αναβαθμίζει την ΑΔΙΠ, η οποία βαφτίζεται Αρχή Διασφάλισης και πιστοποίησης της ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Πρόκειται για ένα μηχανισμό εμπειρογνωμόνων που θα πιστοποιούν τα προγράμματα σπουδών. Πιστοποίηση σημαίνει αναγνώριση ενός προγράμματος. Με άλλα λόγια, μένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να λειτουργούν μέσα στα ιδρύματα και προγράμματα μη αναγνωρισμένα, χωρίς κανένα αντίκρισμα, αν δε λάβουν πιστοποίηση. Ενα απ' τα κριτήρια πιστοποίησης των πτυχίων θα είναι και η «ζήτηση στην αγορά εργασίας των αποκτώμενων προσόντων». Επιπλέον, το κάθε ίδρυμα θα έχει και το δικό της κριτή, τη Μονάδα Διασφάλισης της Ποιότητας (ΜΟΔΙΠ) που θα συνεργάζεται με την Αρχή.
5. Παράλληλα, με τη γενικότερη υποβάθμιση που επιχειρείται με αυτή την πανσπερμία τίτλων σπουδών, η κυβέρνηση θεσμοθετεί τα «Κέντρα Αριστείας», για να επιλέγεται το πιο εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό. Στο σχέδιο αναφέρεται πως «για την επιβράβευση και υποστήριξη βέλτιστων πρακτικών ποιότητας και καινοτομίας στα ΑΕΙ, αναδεικνύονται μεταξύ των ακαδημαϊκών μονάδων τους Κέντρα Αριστείας» από την ΑΔΙΠ. Συγκεκριμένα, μετά από πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων και αξιολόγηση και κρίση από ειδικές επιτροπές αναδεικνύονται τα Κέντρα Αριστείας (τμήματα, σχολές, προγράμματα). Με απόφαση του υπουργείου Παιδείας καθορίζονται «τα κριτήρια βάσει των οποίων αξιολογούνται οι υποψηφιότητες, η ειδικότερη διαδικασία ανάδειξης των Κέντρων Αριστείας και κάθε σχετικό θέμα». Η δυνατότητα που δίνεται στο νόμο για γρήγορες κι εύκολες σπουδές, θα λειτουργήσει μέσω του ανταγωνισμού ως μοχλός συνολικότερης υποβάθμισης των σπουδών στα ιδρύματα. Η ανάγκη όμως, αναπαραγωγής ενός επιστημονικού δυναμικού υψηλού επιπέδου θα παραμένει. Ετσι τα Κέντρα Αριστείας, που προφανώς θα απευθύνονται σε μια μικρή ελίτ, έρχονται να καλύψουν αυτή την ανάγκη.
ΚΕΙΜΕΝΑ: Μάκης ΧΟΛΕΒΑΣ