Η «ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑ», υπόδειγμα μορφής και «αόρατου» στυλ, σηματοδοτεί την αντιπροσωπευτικότερη στιγμή της κορύφωσης των θεματικών και μορφικών στρατηγικών του κλασικού Χόλιγουντ και μετατοπίζει με χαρακτηριστικό τρόπο την προπαγάνδα σε μελόδραμα μέσα από μια ημίωρη, αρχετυπική αντιπαράθεση ανάμεσα σε δυο ευδιάκριτα διαφορετικούς «ήρωες»: Τον Ευρωπαίο, καταζητούμενο από τους Ναζί, αντιστασιακό Βίκτορ Λάζλο και τον εκπατρισμένο και μοναχικό Αμερικανό ιδιοκτήτη κλαμπ, Ρικ. Τις συστάσεις γνωριμίας τους τις κάνει ο Γάλλος αστυνομικός διοικητής της δοσίλογης κυβέρνησης του Βισύ. Η αναμέτρηση των δύο αυτών αντιθετικών ηρώων διεξάγεται σε επίπεδο βλέμματος, με λήψεις «shot reverse shot», τυπικές, του μορφικού υποδείγματος. Η συνάντηση αυτή δίνει σάρκα και οστά στο ντουέτο Ρικ και Λάζλο, στον «εκτός νόμου» ήρωα αφενός και στον «ήρωα της επίσημης αντίστασης» αφετέρου. Με τον τρόπο αυτό, η ταινία απευθύνει προσκλητήριο στο σύνολο των «μυθολογιών» ως προς το μέτωπο του πολέμου, να στηρίξει την ιστορία των σύγχρονων προσφύγων από τα εδάφη που έχουν καταλάβει οι Ναζί. Η δημοφιλέστατη ταινία «ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑ» πραγματεύεται την ιστορία ενός «ακούσιου» ήρωα μέσα από μια ιστορία κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του ιδεολογικού της project: Την υπέρβαση, δηλαδή, του λανθάνοντος φόβου για την επικείμενη είσοδο της Αμερικής στον πόλεμο.
Φιλμ ακραίου «κοσμοπολιτισμού» επίσης! Ιδιότητα, που ανακλά πλήρως τη σύνθεση του ιστού της αμερικανικής βιομηχανίας του κινηματογράφου. Εκτός από τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, τον νέγρο Ντούλι Γουίλσον και τον σεναριογράφο Χάουαρντ Κοχ που είναι Αμερικανοί, ο σκηνοθέτης Μίχαελ Κουρτίζ είναι Ούγγρος, η Ινγκριντ Μπέργκμαν Σουηδέζα και ο Πάουλ Χενράιντ Αυστριακός. Υπάρχουν ακόμα δυο Εγγλέζοι, ο Ρέιν και ο Γκρίνστριτ, ένας Γερμανός ο Κόνραντ Βάιντ και ακόμη δυο Ούγγροι ο Λορ και ο Σακάλ. Ενας Νορβηγός ο Κουάλεν, ένας Ρώσος ο Κίνσκεϊ και ένας Γάλλος, ο Νταλιό. Επίσης, τη μουσική έγραψε Αυστριακός, ο Μαξ Στάινερ.
Η «ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑ» που κέρδισε το βραβείο καλύτερης ταινίας της χρονιάς το 1943 μοιάζει περισσότερο να συνοψίζει μια ολόκληρη εποχή του αμερικάνικου σινεμά - την εποχή των στούντιο - και να λειτουργεί προφητικά ως προς τον τρόπο που θα εξακολουθούσαν και θα εξελίσσονταν τα μοντέλα που εγκαθιδρύθηκαν αυτήν την εποχή. Η «ΚΑΖΑΜΠΛΑΝΚΑ» - με τον Ρικ Μπλέιν - ως καθαρόαιμο απόγονο του Ρετ Μπάτλερ του «ΟΣΑ ΠΑΙΡΝΕΙ Ο ΑΝΕΜΟΣ» - φαντάζει, εκ των υστέρων, να αντανακλά την ηχώ όλων των προγενέστερων αλλά και των μεταγενέστερων ταινιών...
Παίζουν: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Ινγκριντ Μπέργκμαν, Πίτερ Λορ, Πάουλ Χενράιντ, Κλοντ Ρέιν, Κόνραντ Βάιντ, Ντούλι Γουίλσον, κ.ά.
Παραγωγή: ΗΠΑ (1943).