Πλευρές της μη κήρυξης του παλιού μουσείο της Ακρόπολης ως μνημείου
Το παλιό Μουσείο λίγα χρόνια πριν το κλείσιμό του |
Βέβαια, το να γίνεται λόγος για σεβασμό της Ακρόπολης με το πρώτο μουσείο της να είναι ακριβώς πάνω της ακούγεται οξύμωρο. Κι όμως, ενώ το παλιό μουσείο είναι ουσιαστικά «αθέατο» από τον επισκέπτη, το νέο Μουσείο της Ακρόπολης λειτουργεί με τον τρόπο ακριβώς που φοβούνταν οι αντιδρώντες στη χωροθέτησή του επί του οικοπέδου του Μακρυγιάννη: Ακρως ανταγωνιστικά και, εν τέλει, προσβλητικά, με τα μνημεία της Ακρόπολης κι ας μην βρίσκεται πάνω της, αλλά στους «πρόποδές» της. Εδώ έχουμε... «μαγεία» από την ανάποδη!
Αν και η συντριπτική πλειοψηφία της επιστημονικής κοινότητας - ανάμεσά της οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου και η Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης - δεν επιθυμούν την κατεδάφιση του παλιού μουσείου για πολλούς λόγους - όπως η ιστορικόητά του, ότι ο αρχιτέκτονας Παναγής Κάλκος σεβάστηκε απόλυτα τα αρχαία μνημεία, σχεδιάζοντας το μουσείο στο επίπεδο του εδάφους, έτσι που να μη γίνεται αντιληπτό παρότι είναι πάνω στην Ακρόπολη, σοβαροί λόγοι φύλαξης αρχαιοτήτων, απουσία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος για το χώρο που καταλαμβάνει κ.λπ. - ωστόσο επικράτησε η αντίληψη ότι το κτίριο μπορεί να προστατευθεί χωρίς να κηρυχθεί μνημείο. Ετσι, 13 μέλη των δύο συμβουλίων ψήφισαν κατά της κήρυξης και 8 υπέρ.
Το παλιό Μουσείο της Ακρόπολης ξεκίνησε να κατασκευάζεται στα νοτιοανατολικά του Παρθενώνα στις 30 Δεκεμβρίου 1865 και ολοκληρώθηκε το 1874, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Παναγή Κάλκου. Οι ανάγκες επέκτασης έγιναν φανερές πολύ σύντομα. Το 1888 κατασκευάστηκε ένα μικρότερο κτίριο στα ανατολικά του υπάρχοντος, ενώ, νέα επέκταση λαμβάνει χώρα μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, με τις πρώτες νέες αίθουσες να ανοίγουν το 1956. Η συζήτηση για την κατασκευή νέου μουσείου ξεκίνησε ουσιαστικά στα μέσα της δεκαετίας του '70.
Eurokinissi |
Εργασίες συντήρησης στο παλιό Μουσείο για τη μεταφορά των αρχαιοτήτων στο νέο |
Εκτοτε δεν έγινε τίποτα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, μέχρι τη γνωμοδότηση του περασμένου Δεκέμβρη, η οποία, όπως είπαμε, ουσιαστικά ανοίγει το δρόμο ακόμη και για την κατεδάφισή του.
Ανεξάρτητα, πάντως, από το αν πρέπει ή όχι να διατηρηθεί έστω και ένα τέτοιο σεμνό και λιτό, αλλά σίγουρα νεότερο των μνημείων της Ακρόπολης, κτίριο ή έστω να γκρεμιστούν οι προσθήκες του της δεκαετίας του '50 και να παραμείνει το αρχικό αρχιτεκτόνημα δίπλα στον Παρθενώνα, σημασία έχει ότι η σύγκριση με το τσιμεντένιο και γυάλινο, γιγαντιαίο νέο Μουσείο που χτίστηκε πάνω στον αρχαιολογικό χώρο του Μακρυγιάννη είναι συντριπτική κατά του τελευταίου. Αποδεικνύοντας, για πολλοστή φορά, ότι το «διακύβευμα» είναι πάντα και κατά βάση πολιτικό και όχι αρχιτεκτονικό ή αισθητικό...
ICON |
Η μεταφορά των εκθεμάτων από το παλιό στο νέο μουσείο το 2007 |