Τα διάφορα προγράμματα ενίσχυσης δεν αφορούν τους κατόχους μικρών εκμεταλλεύσεων, αντίθετα αποτελούν «εργαλείο» για τη συγκέντρωση της γης και της παραγωγής σε λίγα χέρια
Eurokinissi |
Οι νέοι αγρότες έδωσαν τον «τόνο» στα μπλόκα του περασμένου χειμώνα. Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν μόνο στους δρόμους του αγώνα θα βρουν τη λύση τους |
Πιο συγκεκριμένα, και σύμφωνα με στοιχεία επαγγελματιών γεωπόνων, μέχρι στιγμής έχουν σταλεί 1.900 ειδοποιητήρια επιστροφής χρημάτων σε νέους αγρότες και κτηνοτρόφους που είχαν ενταχθεί στο σχετικό πρόγραμμα το 2005, ενώ εκκρεμεί η αποστολή περίπου 300 ακόμη τέτοιων ειδοποιητηρίων. Επιπλέον, προβλέπεται ανάλογη διαδικασία και για τον ίδιο περίπου αριθμό δικαιούχων να ακολουθηθεί και για όσους εντάχθηκαν στο αντίστοιχο πρόγραμμα του 2009.
Συνολικά, δηλαδή, υπολογίζεται ότι από τους 18.000 περίπου νέους αγρότες που εντάχθηκαν στα προγράμματα «Ανάπτυξης της Υπαίθρου» τα έτη 2005 και 2009, οι 5.000 από αυτούς σήμερα κινδυνεύουν να τεθούν εκτός, αλλά και να τους απαιτηθεί η επιστροφή των χρημάτων που έχουν λάβει ως πριμ «πρώτης εγκατάστασης». Οπως προκύπτει από την έρευνα του «Ρ», οι λόγοι για τους οποίους ξεκινά η παραπάνω απαράδεκτη διαδικασία αφορούν «παρατυπίες» από πλευράς δικαιούχων, όπως η μη έγκαιρη αποστολή αιτήσεων για την πληρωμή της δεύτερη δόσης που δικαιούνται ή και αστοχιών του συστήματος ΟΣΔΕ, το οποίο φυσικά δεν έχουν συντάξει οι ίδιοι οι παραγωγοί.
Ενας μεγάλος αριθμός δικαιούχων κτηνοτρόφων περιμένει επί χρόνια την έκδοση άδειας σταυλικής εγκατάστασης από τις τοπικές περιφέρειες, διαδικασία εξαιρετικά χρονοβόρα και «περιπετειώδης» για όσους γνωρίζουν, καθώς εμπλέκονται μια σειρά διοικητικές υπηρεσίες. Απουσία του συγκεκριμένου εγγράφου συνιστά «παράβαση» από πλευράς δικαιούχου, άρα και απένταξη από το πρόγραμμα ενίσχυσης.
Σοβαρό πρόβλημα αντιμετωπίζουν και όσοι δικαιούχοι είχαν προϋπολογίσει στο επιχειρηματικό τους πλάνο κονδύλια από τα λεγόμενα «Σχέδια Βελτίωσης - εκσυγχρονισμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων», τα οποία βρίσκονται σε εκκρεμότητα από το 2010. Η μη καταβολή αυτών των χρημάτων αναγκαστικά πάει «πίσω» ολόκληρο το πλάνο του παραγωγού, με αποτέλεσμα και αυτός να μην μπορεί να εκπληρώσει συμβατικούς όρους για την παραμονή του στο πρόγραμμα ενίσχυσης. Για να προσπαθήσουμε να το κάνουμε απλό: Η κεντρική διοίκηση κάνει δεκτό το επιχειρηματικό σχέδιο ενός αγρότη ή κτηνοτρόφου στο πρόγραμμα ενίσχυσης νέων αγροτών, σχέδιο που για να υλοποιηθεί περιλαμβάνει κονδύλια που θα εισπράξει ο παραγωγός από άλλο πρόγραμμα ενίσχυσης, τα «Σχέδια Βελτίωσης». Στη συνέχεια, όμως, η κεντρική διοίκηση καθυστερεί την εκτέλεση του δεύτερου προγράμματος ενίσχυσης - των «σχεδίων βελτίωσης» - επομένως ο παραγωγός δεν μπορεί να υλοποιήσει το επιχειρηματικό του σχέδιο και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από αυτό, με αποτέλεσμα να τεθεί εκτός και από το πρώτο πρόγραμμα, έχοντας ταυτόχρονα την υποχρέωση να επιστρέψει και τα χρήματα που ήδη πήρε.
Αν, πάλι, θελήσει να προχωρήσει την επένδυσή του δίχως να έχει λάβει οριστική έγκριση για τα «σχέδια βελτίωσης» θα το κάνει με δική του ευθύνη και μέσω δανείου. Είναι αρκετές οι περιπτώσεις αγροτών που έκαναν τέτοιου είδους οικονομικά «ανοίγματα» και σήμερα εκτός του ότι βρίσκονται στο «έλεος του θεού», μπορεί ανάμεσα σε όλους όσοι τους «κυνηγάνε» για να επιστρέψουν τα δανεικά, να τους κυνηγούν και οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για επιστροφή των χρημάτων από το πριμ πρώτης εγκατάστασης...
Τέλος, υπάρχουν και οι εκατοντάδες εκείνοι παραγωγοί που εντάχθηκαν το 2005 στο σχετικό πρόγραμμα και θέλησαν να ασχοληθούν με την καπνοκαλλιέργεια, η οποία ωστόσο με τη μετέπειτα αναθεώρηση της ΚΑΠ βρέθηκε συνολικά εκτός συστήματος επιδοτήσεων, οπότε και με το «γράμμα του νόμου» οι συγκεκριμένοι θα βρεθούν εκτός του προγράμματος στήριξης. Πρόκειται για ανθρώπους από ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας, κάτοχοι πολύ μικρών εκτάσεων, οι οποίοι χρεώθηκαν για να προμηθευτούν τον απαραίτητο εξοπλισμό που απαιτεί η συγκεκριμένη καλλιέργεια.
Ολα τα παραπάνω απλώς καταδεικνύουν ορισμένες μόνο πλευρές των εξαιρετικών δυσκολιών που συναντά η συντριπτική πλειοψηφία των νέων παραγωγών, οι οποίοι ελπίζουν να ενισχυθούν με ένα πολύ μικρό κονδύλι - 17.000 ευρώ είναι το πριμ πρώτης εγκατάστασης σήμερα - από τα χρήματα του λεγόμενου «Δεύτερου Πυλώνα» της ΚΑΠ. Δείχνουν, επίσης, και την αξία των κυβερνητικών διακηρύξεων για την εφαρμογή μιας πολιτικής «ανανέωσης» και «αντιμετώπισης της γήρανσης» του αγροτικού πληθυσμού» της χώρας. Πολιτική που υποτίθεται πως θα ενισχυθεί την επόμενη επταετία με το 2% του συνόλου των ενισχύσεων από τη νέα ΚΑΠ, τα οποία θα κατευθυνθούν αναγκαστικά σε τέτοιου είδους δράσεις.
Το πρόβλημα που ανέκυψε το τελευταίο διάστημα με τους 5.000 νέους αγρότες, μπορεί να εμφανίζεται ως «διαδικαστικό - γραφειοκρατικό», στην πραγματικότητα ωστόσο αφορά την ίδια την αρχιτεκτονική της ΚΑΠ, καθώς οι όποιες ενισχύσεις δίνονται στοχευμένα στις νεότερες ηλικιακές κατηγορίες έχουν ως βασικό τους κριτήριο όχι την ενίσχυση γενικά των «νέων αγροτών», αλλά των επιχειρηματιών, που σκοπό έχουν την επένδυση κεφαλαίων στη γεωργία για την αποκομιδή μέγιστου κέρδους. Εντέλει, το ηλικιακό κριτήριο απλώς λειτουργεί παράλληλα με τα ταξικά κριτήρια, τις περισσότερες φορές για μία «έξτρα» ενίσχυση των μεγάλων καπιταλιστικών καθετοποιημένων εκμεταλλεύσεων της υπαίθρου, οι οποίες εμφανίζονται στα ρεπορτάζ του αστικού Τύπου γενικά ως «καινοτομίες νέων και δημιουργικών ανθρώπων».
Η πείρα από ολόκληρη τη χώρα, όλα αυτά τα χρόνια λειτουργίας των προγραμμάτων ενίσχυσης των νέων αγροτών δείχνει ότι η συντριπτική τους πλειοψηφία που προσπάθησε είτε να καταπιαστεί για πρώτη φορά με τον πρωτογενή τομέα, είτε να αναλάβουν ως αρχηγοί της αγροτικής οικογενειακής εκμετάλλευσης, σήμερα «πνίγονται» στα χρέη, μετά βίας καλύπτουν το κόστος παραγωγής, αν το καλύπτουν, ενώ τα λεγόμενα «πριμ πρώτης εγκατάστασης», αν τα έπαιρναν ποτέ, δεν έφταναν ούτε για... «ζήτω». Εκτός του ότι όπως αποκαλύπτεται, μπορεί και να τους ζητηθούν τα χρήματα πίσω, ακόμη κι αν δε φταίνε οι ίδιοι.
Σήμερα, η καπιταλιστική κρίση χτυπά αδυσώπητα την ελληνική ύπαιθρο και τη μεγάλη μάζα των αγροτοκτηνοτρόφων, ενώ η κατάσταση θα επιδεινωθεί από την επερχόμενη εφαρμογή της νέας ΚΑΠ περιόδου 2014 - 2015. Οι νέοι αγρότες που έδωσαν τον τόνο στις αγωνιστικές κινητοποιήσεις και στα «μπλόκα» του περασμένου χειμώνα, μπορούν να κατανοήσουν μέσα από την ίδια τους την πείρα, ότι τα διάφορα προγράμματα ενίσχυσης δεν αφορούν τους κατόχους μικρών εκμεταλλεύσεων, αντίθετα αποτελούν «εργαλείο» για τη συγκέντρωση της γης και της παραγωγής σε λίγα χέρια. Οσο για τις κυβερνητικές υποσχέσεις περί στήριξης των νέων παραγωγών αποτελούν ξεκάθαρη υποκρισία που πρέπει να τιμωρηθεί.