Στόλτενμπεργκ και Ζάεφ στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ |
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν στα Σκόπια, το δημοψήφισμα θα γίνει στις 30 Σεπτέμβρη. Η σκοπιανή Βουλή θα λειτουργήσει έως τις 10 Σεπτέμβρη και θα ακολουθήσει 20ήμερη προεκλογική καμπάνια. Το δημοψήφισμα είναι «συμβουλευτικού» χαρακτήρα και οι πολίτες της ΠΓΔΜ καλούνται να απαντήσουν στο ερώτημα: «Είστε υπέρ της υποψηφιότητας για ένταξη σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, αποδεχόμενοι τη συμφωνία μεταξύ της "Δημοκρατίας της Μακεδονίας" και της Ελληνικής Δημοκρατίας;».
Για να θεωρηθεί έγκυρο το δημοψήφισμα, ό,τι αποτέλεσμα κι αν φέρει, χρειάζεται συμμετοχή άνω του 50% του εκλογικού σώματος, γεγονός που καθιστά κρίσιμο το ρόλο της αντιπολίτευσης (τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή) και ανεβάζει το «θερμόμετρο» των παρεμβάσεων από πλευράς ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ για την ευόδωση των σχεδιασμών τους στην περιοχή, μέσω της υπερψήφισης της συμφωνίας.
Αυτόν το στόχο υπηρετούν οι αλλεπάλληλες επισκέψεις αξιωματούχων των ιμπεριαλιστικών οργανισμών στην ΠΓΔΜ και η εντατική δραστηριοποίηση κάθε είδους μηχανισμού, που προωθούν με κάθε μέσο (και με μπόλικο χρήμα) την προπαγάνδιση του «ναι» στο επικείμενο δημοψήφισμα.
Αλλωστε, και μόνο το ερώτημα στο οποίο καλείται να τοποθετηθεί ο λαός της ΠΓΔΜ είναι αποκαλυπτικό για το τι διακυβεύεται στην περιοχή, αλλά και για τον καραμπινάτο ευρωΝΑΤΟικό χαρακτήρα της συμφωνίας των Πρεσπών, που συνυπέγραψαν Ελλάδα και ΠΓΔΜ.
Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, αναμένεται το επόμενο διάστημα να πληθύνουν οι επισκέψεις και οι παρεμβάσεις αξιωματούχων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στην ΠΓΔΜ. Οπως η παρέμβαση του επιτρόπου της ΕΕ για θέματα Διεύρυνσης Γ. Χαν, ο οποίος είπε τη Δευτέρα ότι ένα επιτυχημένο δημοψήφισμα στην ΠΓΔΜ θα αποτελέσει «απαραίτητο βήμα στο μονοπάτι της ολοκλήρωσης» σε ΕΕ και ΝΑΤΟ.
Αλλά και του στελέχους του αμερικανικού ΥΠΕΞ, αρμόδιου για την περιοχή, Μ. Πάλμερ, ο οποίος την Τετάρτη κατέφτασε στα Σκόπια για τριήμερη «επίσκεψη» και επαφές με την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση, εκφράζοντας την υποστήριξη των ΗΠΑ στην «ολοκλήρωση» της συμφωνίας των Πρεσπών και στην «πρόοδο» της χώρας στην πορεία ένταξης σε ΕΕ και ΝΑΤΟ.
Αποκαλυπτικός ήταν όμως και ο ΥΠΕΞ της Αλβανίας Ντ. Μπουσάτι, ο οποίος βρέθηκε αρχές της βδομάδας στην Ουάσιγκτον και δήλωσε ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ στα Βαλκάνια είναι κρίσιμης σημασίας προκειμένου να μην εκτροχιαστούν οι προσπάθειες Ελλάδας και «Μακεδονίας» να ομαλοποιήσουν τις σχέσεις τους και να ενταχθεί η δεύτερη στο ΝΑΤΟ.
«Τώρα που οι δυο χώρες κάνουν το τελευταίο μίλι, η εστίαση των ΗΠΑ στο θέμα είναι εξαιρετικά σημαντική. Ειδικά εφόσον υπάρχουν τρίτοι παίκτες που δεν υποστηρίζουν τη συμφωνία μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων» είπε, παραπέμποντας εμμέσως στην αντίδραση της Μόσχας.
Τόνισε, επίσης, το ρόλο των ΗΠΑ στη «διαδικασία διαλόγου» μεταξύ Σερβίας - Κοσσόβου: «Ξέρουμε πολύ καλά ότι η διαδικασία Σερβίας - Κοσσόβου διεξάγεται από την ΕΕ, αλλά χωρίς τη στήριξη από τις ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτευχθούν τα αναμενόμενα αποτελέσματα». Και πρόσθεσε: «Εχουμε δει ότι ο ρόλος των ΗΠΑ στην υπόθεση των Σκοπίων ήταν παραδοσιακά πολύ θετικός»...
Σε αυτό το κλίμα, παρουσίασε ως θετικά βήματα που έχουν γίνει στην περιοχή τους τελευταίους μήνες τη συμφωνία καλής γειτονίας μεταξύ ΠΓΔΜ - Βουλγαρίας, τη συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και τα «σημαντικά βήματα» που έχουν κάνει Ελλάδα και Αλβανία στη διευθέτηση διμερών ζητημάτων.
Στο μεταξύ, εν αναμονή της έγκρισης της συμφωνίας, τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο βρίσκονται σε εξέλιξη σχέδια και συνεννοήσεις για συνεργασίες στον ενεργειακό και σε άλλους τομείς, ανάμεσα σε Ελλάδα και ΠΓΔΜ. Αλλά και επαφές με ανταγωνιστικά προς την ελληνική αστική τάξη συμφέροντα, όπως για παράδειγμα με επιχειρηματικούς ομίλους της Τουρκίας, που διατηρούν ισχυρά ερείσματα στη ΠΓΔΜ.
Ενδεικτικά, εκπρόσωποι της εταιρείας αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων της ΠΓΔΜ «MER Σκόπια» πραγματοποίησαν τον Ιούλη διήμερη επίσκεψη στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στο Σιδηρόκαστρο και τη Νέα Μεσημβρία στην Ελλάδα, όπου παρακολούθησαν παρουσιάσεις από τους ομολόγους τους για τη λειτουργία και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων, τον προγραμματισμό και τη διαχείριση των έργων κατασκευής αγωγών φυσικού αερίου και τις ελεγχόμενες υπηρεσίες του ΔΕΣΦΑ. Σημειωτέον, ΔΕΣΦΑ και «MER Σκόπια» βρίσκονται σε στενή συνεργασία από τον Οκτώβρη του 2016, με στόχο τη διασύνδεση των δικτύων φυσικού αερίου των δύο χωρών.
Την ίδια ώρα, Ελληνες διπλωμάτες που υπηρετούν στην πρωτεύουσα της ΠΓΔΜ ενημέρωσαν τα κεντρικά του ΥΠΕΞ στην Αθήνα ότι το Εμπορικό Επιμελητήριο ΠΓΔΜ - Τουρκίας (ΜΑΤΤΟ) διοργάνωσε στα Σκόπια εκδήλωση «επιχειρηματικού ενδιαφέροντος», με σκοπό την προσέλκυση τουρκικών «επενδύσεων» στην ΠΓΔΜ.
Σημειώνεται στη σχετική αναφορά: «Στην εκδήλωση προβλήθηκαν οι λόγοι που καθιστούν ελκυστική την εν λόγω αγορά για τις τουρκικές επενδύσεις. Αναφέρθηκαν, μεταξύ άλλων, η κεντρική γεωγραφική θέση της χώρας στα Βαλκάνια που την καθιστά πύλη προς την ευρωπαϊκή αγορά 500 εκατ. καταναλωτών και η προοπτική μελλοντικής ένταξης στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για την ασφάλεια των επενδύσεων».
Αλλη μια απόδειξη ότι τα ευρωενωσιακά και ΝΑΤΟικά σχέδια πάνε χέρι - χέρι με τις μπίζνες και τη διασφάλιση - εγγύηση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων που έχουν αναφορά στον ευρωατλαντικό άξονα. Αλλά και μια σαφή ένδειξη ότι η ένταξη της ΠΓΔΜ σε ΕΕ και ΝΑΤΟ θα αυξήσει τον ανταγωνισμό με την Ελλάδα και θα περιπλέξει ακόμα περισσότερο τις σχέσεις με την Τουρκία.
Οπως ειπώθηκε, απώτερος στόχος είναι να οδηγηθούν οι σημερινές διμερείς εμπορικές συναλλαγές από τα 400 εκατ. δολάρια στο 1 δισ. δολάρια. Από πλευράς του, ο υπουργός Ξένων Επενδύσεων στην κυβέρνηση της ΠΓΔΜ, Adnan Kahil, υποστήριξε ότι η χώρα προσφέρει «εξαιρετικές ευκαιρίες» για επενδύσεις, κυρίως στις λεγόμενες «ελεύθερες ζώνες», όπου ο εταιρικός και προσωπικός φόρος εισοδήματος καθώς και ο φόρος επί του εξοπλισμού και ο ΦΠΑ είναι μηδενικοί.
Επίσης, υπογράμμισε ότι λόγω αυτών των συνθηκών, η παραγωγή στην ΠΓΔΜ είναι 30% φτηνότερη σε σύγκριση με άλλες χώρες και ανέφερε ότι από τις 11 εταιρείες στις ελεύθερες οικονομικές ζώνες, οι πέντε είναι τουρκικές και ότι στο σύνολο των ξένων επενδύσεων στην ΠΓΔΜ το 1,8 δισ. δολάρια προέρχονται από την Τουρκία.