Προμηθέψου γνώση, παγωμένε!
Πεινασμένε, άρπαξε το βιβλίο: Είν' ένα όπλο.
Εσύ να πάρεις πρέπει την εξουσία.
Μπ. Μπρεχτ
Οσοι συνειδητοποιούμε τον κίνδυνο από την επέλαση των αντιδραστικών μέτρων στην Παιδεία, δεν αρκεί να ανησυχούμε και να δυσανασχετούμε. Πρέπει από σήμερα, από τώρα, από χτες να κάνουμε την Παιδεία δική μας υπόθεση. Γιατί τίποτα δεν μπορεί να γίνει ενάντια στα συμφέροντα της άρχουσας τάξης από την καλή της προαίρεση και με τη θέληση των κυβερνήσεων που την εκπροσωπούν. Κάθε τι που θα γίνει για το δικό μας συμφέρον, θα είναι προϊόν της πάλης μας.
Αγώνες, βέβαια, γίνονται για την Παιδεία και μάλιστα αγώνες με διάρκεια, δυναμισμό και μαζικότητα, που είναι βέβαιο ότι θα συνεχιστούν. Η αποτελεσματικότητά τους όμως θα ενισχύεται μόνο στο βαθμό που θα παίρνουν χαρακτηριστικά παλλαϊκής αντεπίθεσης, με αιτήματα και στόχους που θα αντιπαραθέτονται στη σημερινή εκπαιδευτική πολιτική από τη σκοπιά μιας νέας, ριζικά διαφορετικής θέσης και αντίληψης για το σκοπό και την οργάνωση της Παιδείας και θα απειλούν την ίδια την οικονομική της βάση.
Οι βασικές θέσεις και στόχοι πάλης που καταθέτουμε στη συνέχεια, συλλογικός καρπός της παιδαγωγικής έρευνας, αλλά και της δράσης και του αγώνα του εργατικού κινήματος για μια Παιδεία στην υπηρεσία του λαού μας, αποτελούν συμβολή μας στο παρόν και το μέλλον του λαϊκού κινήματος για το καθολικό δικαίωμα στη μόρφωση, στην εργασία και τη ζωή. Για να φυσήξει ζωογόνος αέρας στις σχολικές αίθουσες και τα αμφιθέατρα, που θ' ανοίξει διάπλατα τα παράθυρα στη δημιουργική γνώση και ζωή, στην ολόπλευρη ανάπτυξη του ανθρώπου, στο φωτεινό μέλλον της ανθρωπότητας.
Motion Team |
Σε μια εποχή που ο πλούτος και τα υλικά μέσα αφθονούν, αποτελεί κραυγαλέα αντίφαση το γεγονός ότι η βασική εκπαίδευση αντί να διευρύνεται, περιορίζεται σε μια ανασκευασμένη εκδοχή των στοιχειωδών γνώσεων και δεξιοτήτων (γραφή, ανάγνωση, αρίθμηση, χρήση Η/Υ και ξένης γλώσσας, επικοινωνιακές δεξιότητες, επιχειρηματικότητα) που παρέχονται ως την ηλικία των 15 χρόνων. Η εξασφάλιση βασικής - γενικής εκπαίδευσης ως τα 18 χρόνια, που ο άνθρωπος ενηλικιώνεται ψυχικά, πνευματικά, κοινωνικά και βιολογικά, μέσα από Ενιαίο Δωδεκάχρονο Υποχρεωτικό Σχολείο, με σκοπό την ολόπλευρη μόρφωση και καλλιέργεια της προσωπικότητας κάθε νέου πριν από την επαγγελματική επιλογή, αποτελεί αδήριτη ανάγκη της εποχής. Εκφράζει τη λαϊκή προσδοκία για ισότιμη παροχή του δικαιώματος στη μόρφωση, ενώ ταυτόχρονα αντανακλά τις απαιτήσεις της σύγχρονης παραγωγής για υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από αυτό των προηγούμενων γενιών.
Η πρόταση αυτή είναι τόσο ρεαλιστική, που αναγκάζει όλες τις πολιτικές δυνάμεις να μιλούν για δωδεκάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση, όχι όμως ενιαία και κοινή για όλους, με το επιχείρημα ότι δεν μπορούν όλοι να αποκτούν υψηλού επιπέδου μόρφωση. Το ΚΚΕ απορρίπτει τη θεωρία ότι υπάρχουν μαθητές με εγγενείς διανοητικές αδυναμίες και ελλειπτική προσωπικότητα, που δεν παίρνουν τα γράμματα και γι' αυτό δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τη γενική εκπαίδευση και πρέπει να αρκούνται μόνο στα στοιχειώδη. Παιδαγωγικοί και προπαντός κοινωνικοί είναι οι λόγοι που ορισμένοι μαθητές παρουσιάζουν υστέρηση στις μαθητικές τους επιδόσεις. Η ιστορική πείρα του σοσιαλισμού απέδειξε ότι με κατάλληλα κοινωνικά και παιδαγωγικά μέτρα όλοι μπορούν να μορφωθούν ολόπλευρα. Υποκριτικό είναι ακόμη το επιχείρημα ότι η πρόωρη επαγγελματική εκπαίδευση προετοιμάζει καλύτερα για την επαγγελματική ζωή. Η επέκταση της γενικής εκπαίδευσης όχι μόνο δεν αντιστρατεύεται, αντίθετα, ενισχύει την επαγγελματική ικανότητα και κινητικότητα των νέων, καθώς η πλατιά γενική παιδεία, η απόκτηση γενικής αντίληψης για τη φύση και την κοινωνία, είναι το θεμέλιο για την ανάπτυξη εξελιγμένων δυνατοτήτων όπως η δημιουργικότητα και η πολυμέρεια.
Το ενιαίο βασικό σχολείο προϋποθέτει έναν τύπο σχολείου με ενιαίο πρόγραμμα, ενιαία σύγχρονη υλικοτεχνική υποδομή και ενιαία - δωρεάν βιβλία, ενιαία διοίκηση και λειτουργία, μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό με ενιαία εργασιακά δικαιώματα. Είναι σχολείο που εξασφαλίζει τη δωρεάν παροχή σε όμοιες συνθήκες της απαραίτητης σε όλους μόρφωσης, παίρνοντας ιδιαίτερα μέτρα για την ένταξη των παιδιών των μεταναστών και των μειονοτήτων (διαχωρισμός θρησκείας από την εκπαίδευση, διδασκαλία της μητρικής τους γλώσσας και της ιστορίας, αντιμετώπιση οξυμένων οικονομικών προβλημάτων της οικογένειας), για τα Ατομα με Αναπηρίες και τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες.
Στη βάση των παραπάνω απαιτούμε την κατάργηση του διπλού σχολικού δικτύου (γενική - επαγγελματική εκπαίδευση), αλλά και της διάσπασης σε Δημοτικό - Γυμνάσιο - Λύκειο, που εκφράζει ιστορικά ξεπερασμένα στάδια εκπαίδευσης του λαού μας. Ζητούμε την ακύρωση κάθε μέτρου διαφοροποίησης των σχολικών προγραμμάτων και των σχολείων (ευέλικτη ζώνη, ευρωπαϊκά προγράμματα, αξιολόγηση των σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών), όπως και της αποκέντρωσης - εμπορευματοποίησης κρίσιμων εκπαιδευτικών παραμέτρων (χρηματοδότηση, προγράμματα, προσλήψεις εκπαιδευτικών, βιβλία και υποδομές), που διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες στη μόρφωση και μάλιστα από τις μικρότερες ηλικίες.
Το δωδεκάχρονο σχολείο θα ολοκληρώνει τη μορφωτική, διαπαιδαγωγητική εργασία του, χωρίς να χρειάζεται κανένα φροντιστήριο μέσα ή έξω από αυτό, γιατί θα παρέχει όλα τα εφόδια για το μέλλον. Από τη θέση του σχολείου ολοκληρωμένης διαπαιδαγωγητικής εργασίας με ενιαία συγκροτημένο πρόγραμμα, προσαρμοσμένο στις ανάγκες κάθε ηλικίας, αντιπαλεύουμε το ολοήμερο ανταποδοτικό σχολείο και νηπιαγωγείο, που με το ασυνάρτητο δεύτερο πρόγραμμά του μετατρέπεται τελικά σε χώρο στάθμευσης των παιδιών, απ' όπου οι γονείς τα παραλαμβάνουν σωματικά και πνευματικά εξοντωμένα. Διεκδικούμε την κάλυψη όλων των κενών με μόνιμο εκπαιδευτικό και άλλο βοηθητικό προσωπικό. Μείωση των μαθητών ανά τμήμα. Υποδομή για ιατρική πρόληψη και υγιεινή σε όλα τα σχολεία, σύγχρονα και ασφαλή σχολικά κτίρια, εξοπλισμένα με εργαστήρια, γυμναστήρια, μουσικά όργανα, βιβλιοθήκες, τραπεζαρίες και σχετικό με την παιδαγωγική τους λειτουργία σχεδιασμό. Καθορισμό με παιδαγωγικούς όρους ενιαίου ωρολογίου προγράμματος για όλα τα παιδιά, που θα έχει προοπτική το δωδεκάχρονο σχολείο, ώστε απαλλαγμένο από επικαλύψεις και ανακύκλωση της ύλης να αφήνει χρόνο για παιχνίδι και άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες. Μόνο σε μια τέτοια βάση μαθήματα που στριμώχνονται στο Δημοτικό θα μπορούν με επάρκεια να διδαχτούν, όπως η εκμάθηση ξένων γλωσσών με χορήγηση τίτλων γλωσσομάθειας.
Ριζική αλλαγή στα αναλυτικά προγράμματα και βιβλία, ώστε το σχολείο να δημιουργεί επιστημονική και άρα αληθινή αντίληψη για την πραγματικότητα. Πραγματική γνώση δεν είναι «η αφομοίωση πληροφοριών», σύμφωνα με τους μοντέρνους ορισμούς που της δίνει η παιδαγωγική αυθεντία των μονοπωλιακών οργανισμών (Ευρωπαϊκή Ενωση, ΟΟΣΑ), αλλά η αληθινή αντανάκλαση της πραγματικότητας στην ανθρώπινη συνείδηση, η διαμόρφωση τελικά κριτηρίου για τη ζωή, μιας πυξίδας που θα βοηθά το νέο άνθρωπο να βρίσκει μέσα στο πέλαγος των ασυνάρτητων και παραπλανητικών πληροφοριών το δρόμο για την αλήθεια.
Και αυτό προϋποθέτει τα βιβλία και τα αναλυτικά προγράμματα να ξαναγραφούν με παιδαγωγική ευθύνη και να επικεντρωθούν στα πιο ουσιαστικά και σταθερά στοιχεία της γνώσης, στις αρχές και τους νόμους που διέπουν την εξέλιξη της φύσης και της κοινωνίας. Το γνωστικό περιεχόμενο ενός σύγχρονου σχολείου πρέπει να περιλαμβάνει:
Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η σημαντικότερη διαφορά του δωδεκάχρονου σχολείου από το σημερινό δε βρίσκεται στην επιμήκυνση της διάρκειας της βασικής εκπαίδευσης, αλλά στο σκοπό του. Το σχολείο που προτείνουμε δεν επιδιώκει να προετοιμάζει ανθρώπους για να προσαρμόζονται παθητικά στις έτοιμες κοινωνικές μορφές, αλλά ανθρώπους ενεργητικούς, που δραστήρια θα συμβάλλουν στην καλυτέρευση της ζωής του λαού. Ετσι η διαμόρφωση υψηλού επιπέδου νοημοσύνης αποτελεί έναν σημαντικό, όχι όμως το μοναδικό παράγοντα για την ολόπλευρη διαμόρφωση της προσωπικότητας των νέων ανθρώπων, που εκτός από τη γνώση πρέπει να διαθέτουν οντότητα, ανθρωπιά και συνείδηση των συμφερόντων τους στην κοινωνία. Και αυτό απαιτεί τη μεθοδική και ισόρροπη καλλιέργεια όλων των πλευρών του ανθρώπινου ψυχισμού, της νόησης, του συναισθήματος και της βούλησης.
Ετσι, το σχολικό πρόγραμμα μαζί με το πνεύμα πρέπει να καλλιεργεί και το σώμα, μαζί με τη γνώση πρέπει να οργανώνει το συναισθηματικό κόσμο των μαθητών και την κοινωνική τους ζωή, αναπτύσσοντας την αισθητική και φυσική αγωγή, την κοινωνική δράση. Το πρόγραμμα και όλη η λειτουργία του σχολείου πρέπει να ξεφύγουν από τη στείρα, δογματική διδασκαλία, κι από τα λόγια να περάσουμε στο σχολείο των έργων, που θα κινητοποιεί τους μαθητές, συνδυάζοντας θεωρία και πράξη και θα τους ανοίγει στ' αλήθεια πολυτεχνικό ορίζοντα, αποκαλύπτοντας την επιστήμη που εφαρμόζεται σε όλους τους σύγχρονους κλάδους της παραγωγής και τον κοινωνικό χαρακτήρα της εργασίας. Ταυτόχρονα θα τους βοηθά να αποκτήσουν συνολική εικόνα για τον κόσμο και δημιουργικότητα μέσα από την ομαδική εργασία στο μάθημα, τη συλλογική οργάνωση της σχολικής ζωής και τη γενικότερη κοινωνική τους δραστηριοποίηση.
Ξεκινώντας από την αντίληψη ότι η βασική εκπαίδευση πρέπει να διευρυνθεί ως τα 18 χρόνια, είμαστε αντίθετοι στο χαρακτήρα του σημερινού Λυκείου ως προθάλαμου της ανώτατης εκπαίδευσης, στον οποίο μέσα από το διαχωρισμό του σε κατευθύνσεις (θεωρητική, θετική και τεχνολογική) και κατηγορίες (Γενικό - Επαγγελματικό) γίνεται η επιλογή και προετοιμασία των αυριανών ειδικών. Απαιτούμε την απεξάρτηση του προγράμματος και της λειτουργίας του Λυκείου από τη διαδικασία επιλογής για τα ΑΕΙ - ΤΕΙ με την κατάργηση του διαχωρισμού σε ΓΕΛ και ΕΠΑΛ, των κατευθύνσεων και των πανελλαδικών εξετάσεων στη Γ΄ Λυκείου, που ταυτίζουν σε σημαντικό βαθμό τις απολυτήριες εξετάσεις με τις εισαγωγικές με σκοπό τον αποκλεισμό από το Λύκειο όσων μαθητών αδυνατούν να συνεχίσουν στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Παράλληλα, απαιτούμε την κατάργηση της βάσης του 10, που εμφανίζει σαν μέτρο ποιοτικής αναβάθμισης της εκπαίδευσης τις εξετάσεις επιλογής και κατάταξης των υποψηφίων στις ανώτατες σχολές. Γενικότερα είμαστε αντίθετοι σε κάθε πρόταση παρεμβολής νέων εμποδίων στην ολοκλήρωση της 12χρονης εκπαίδευσης, με οποιαδήποτε παραλλαγή και αν εμφανιστεί, όπως π.χ. εξετάσεις στη Γ΄ Γυμνασίου και επέκταση των εξετάσεων σε περιφερειακό επίπεδο σε όλες τις τάξεις του Λυκείου με προσμέτρηση του αποτελέσματός τους για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Οι προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις πρέπει να είναι ενδοσχολικές με ευθύνη του εκπαιδευτικού που είναι σε θέση να σταθμίζει τις ανάγκες, τη γενική προσπάθεια και το κοινωνικό περιβάλλον των μαθητών και να αποτελούν το αναγκαίο, αλλά και τελευταίο στάδιο της μορφωτικής λειτουργίας. Να χρησιμοποιούνται θετικά σαν στοιχείο ανατροφοδότησης του εκπαιδευτικού έργου και εργαλείο επιβράβευσης της προσπάθειας του μαθητή.
Το σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ - ΤΕΙ δεν μπορεί να βρει δίκαιη λύση στο πλαίσιο των άνισων όρων που δημιουργεί η σημερινή εκπαιδευτική και κοινωνική πραγματικότητα. Οι υποσχέσεις και τα συνθήματα για ελεύθερη πρόσβαση και κατάργηση των εξετάσεων είναι βαθιά υποκριτικές. Η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος προϋποθέτει, μετά την απόκτηση από το σύνολο των νέων και εργαζομένων ενιαίας δωδεκάχρονης γενικής μόρφωσης, να εξασφαλιστεί το καθολικό δικαίωμα στη σταθερή και πλήρη εργασία, να δοθεί ουσιαστική διέξοδος στην επαγγελματική μόρφωση μέσα από ένα σύστημα δημόσιων και δωρεάν επαγγελματικών σχολών. Στο σημερινό επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, η διαδικασία πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να ικανοποιεί τα παρακάτω κριτήρια: α) Να είναι εντελώς ανεξάρτητη από τη λειτουργία του σχολείου και να ακολουθεί χρονικά και ουσιαστικά την ολοκλήρωση του μορφωτικού του έργου. β) Να προϋποθέτει την ουσιαστική και πλήρη παροχή δημόσιας και δωρεάν Παιδείας με ό,τι η έννοια αυτή σημαίνει (δωρεάν βιβλία, σχολικά είδη, σίτιση, φοιτητική μέριμνα, έως και την ενίσχυση των λαϊκών οικογενειών, των οικογενειών των μεταναστών, ώστε να εξαλειφθεί το φαινόμενο της παιδικής και εφηβικής εργασίας). γ) Να δίνει τη δυνατότητα φοίτησης στην ανώτατη εκπαίδευση σε εργαζόμενους που δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν σε αυτό το επίπεδο τις σπουδές τους.
Μια λιγότερο άδικη και οδυνηρή για τη σημερινή πραγματικότητα τεχνική διαδικασία επιλογής θα μπορούσε να έχει τη μορφή κάποιων «μεταλυκειακών» εξετάσεων σε 2 - 3 μαθήματα σχετικά με το επιστημονικό αντικείμενο όπου προσανατολίζεται ο υποψήφιος. Μέσα δε από κατάλληλο συνδυασμό εξετάσεων σε 4 - 5 το πολύ μαθήματα, να μπορεί να καλυφθεί ακόμη και το σύνολο των πανεπιστημιακών τμημάτων. Οπωσδήποτε πρέπει να εξασφαλίζει: α) Απεριόριστη δυνατότητα πολλαπλών επιλογών προτίμησης. β) Δικαίωμα επανάληψης της διαδικασίας όσες φορές επιθυμεί ο υποψήφιος. γ) Κατοχύρωση βαθμολογίας. δ) Ιδιαίτερη μέριμνα και για τους εργαζόμενους και τα παιδιά ειδικών κατηγοριών (μειονότητες, ΑμεΑ, φτωχών λαϊκών στρωμάτων...). ε) Η ευθύνη της διαδικασίας να είναι στο υπουργείο Παιδείας με τη συμβολή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τα πανεπιστήμια σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να μετατραπούν σε κέντρα διαλογής υποψηφίων ή να προβάλλουν ειδικές απαιτήσεις για την ιδιαίτερη αναβάθμισή τους. Σε κάθε περίπτωση τονίζεται ότι η αξία του συστήματος αυτού είναι σχετική και γι' αυτό θα υπόκειται σε διαρκή έλεγχο και κρίση ανάλογα με την εξέλιξη της εκπαιδευτικής και κοινωνικής πραγματικότητας.
Αναδιοργάνωση, ενίσχυση και βελτίωση της νυχτερινής εκπαίδευσης, ώστε η διάρκεια φοίτησης σε νυχτερινά και πρωινά σχολεία να είναι ίδια, με την κατάλληλη αναπροσαρμογή του ωραρίου, των αναλυτικών προγραμμάτων, της ύλης και των βιβλίων, των υποδομών και του προσωπικού για να αποτελεί ουσιαστική και ισότιμη διέξοδο για τους εργαζόμενους που εμποδίστηκαν να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους. Αντιπαλεύουμε την υποκατάσταση της νυχτερινής εκπαίδευσης από τα «σχολεία» β΄ ευκαιρίας, προγράμματα συγκάλυψης της έλλειψης μόρφωσης όσων δεν ολοκλήρωσαν την υποχρεωτική εκπαίδευση.
Το γεγονός ότι στην εποχή μας η επιστήμη και η τεχνολογία επιδρούν σε ολοένα και περισσότερες σφαίρες της παραγωγικής διαδικασίας, έρχεται να ενισχύσει την ανάγκη για ποσοτική και ποιοτική διεύρυνση της βασικής - γενικής εκπαίδευσης σαν προαπαιτούμενο της επαγγελματικής εκπαίδευσης, ώστε να διαμορφώνονται άνθρωποι ικανοί να αντιμετωπίσουν δημιουργικά την εργασία τους, όποιο κι αν είναι το επάγγελμα ή τα επαγγέλματα που μελλοντικά θα υπηρετήσουν. Γι' αυτό, το πρόγραμμα του δωδεκάχρονου σχολείου δεν αντιμετωπίζει την τεχνική με την ξεπερασμένη αντίληψη της μαστοράντζας. Η βασική - γενική Παιδεία της εποχής μας απαιτεί τη μελέτη των διαφόρων επιστημών σε σύνδεση με τις εφαρμογές τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή, την ενσωμάτωση βασικών στοιχείων της επιστήμης των μέσων παραγωγής, της τεχνολογίας, όχι για επαγγελματική εξειδίκευση αλλά σαν γενική προετοιμασία για τη ζωή. Ταυτόχρονα, πρέπει να βοηθά τους μαθητές να αποκτούν γενική θεώρηση όλου του συστήματος της παραγωγής και της οικονομίας. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούν να αναγνωρίζουν μέσα στην πράξη τη θεωρητική γνώση και αντίστροφα μέσα από τη θεωρητική γνώση να μπορούν να ερμηνεύουν την πράξη.
Ομως, η άρχουσα τάξη δε χρειάζεται γενικευμένα τη μορφωμένη και υψηλά ειδικευμένη εργατική δύναμη. Αντίθετα, στις μέρες μας επιδιώκει τον περιορισμό του υψηλά ειδικευμένου δυναμικού και τη δημιουργία μιας μάζας «ευέλικτων», μισοειδικευμένων και διά βίου καταρτιζόμενων εργαζομένων, που με μικρότερο κόστος αναπαραγωγής τους θα προσαρμόζονται άμεσα στις ανακατατάξεις και στις ανισορροπίες της καπιταλιστικής παραγωγής. Αυτός είναι ο λόγος που, παρά τις διακηρύξεις περί ανανέωσης και εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης, η όποια γενική εκπαίδευση εξακολουθεί να σταματά στα 15 και στη συνέχεια συντηρείται και διαιωνίζεται ο ξεπερασμένος πρόωρος ταξικός διαχωρισμός των μαθητών στο ανισότιμο διπλό σχολικό δίκτυο: γενικό Λύκειο αποσπασματικών θεωρητικών γνώσεων και παθητικής απομνημόνευσης για την προετοιμασία όσων μπορούν να συνεχίσουν στα ΑΕΙ και ΤΕΙ από τη μια, ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ από την άλλη για υποβαθμισμένη, επιστημονικά αθεμελίωτη και πρακτικίστικη τεχνικοεπαγγελματική εκπαίδευση, που απευθύνεται στους δήθεν «ανεπίδεκτους» μάθησης, στα παιδιά των φτωχότερων λαϊκών στρωμάτων. Τα ΕΠΑΛ είναι σχολεία που ούτε ολοκληρωμένη γενική Παιδεία, ούτε επαγγελματική επάρκεια μπορούν να παρέχουν. Παρά την προσπάθεια εξωραϊσμού τους στην ουσία αποτελούν ένα προγυμναστήριο για την εφήμερη κατάρτιση στα ΙΕΚ. Οσο για τις σπουδές στις ΕΠΑΣ, παρότι εμφανίζονται σαν κατάρτιση, τελικά ούτε κατάρτιση μπορούν να προσφέρουν, αφού οι μαθητές τους δε θα διαθέτουν ένα έστω σχετικό υπόβαθρο γενικής Παιδείας.
Ολη η παλιά αλλά και η πρόσφατη ιστορία της τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης - από τα Τεχνικά Λύκεια - Τεχνικές Σχολές, τα ΤΕΕ στη συνέχεια έως τα ΕΠΑΛ - ΕΠΑΣ σήμερα - δείχνει ότι ούτε οι μετονομασίες, ούτε οι διάφορες μεταμορφώσεις της μπορούν να τη διασώσουν από την απαξίωση και την υποβάθμιση. Ποτέ δεν υπήρξε ούτε θα υπάρξει ουσιαστική επαγγελματική εκπαίδευση, πολύ περισσότερο ισοτιμία της με τη γενική εκπαίδευση στο πλαίσιο του διπλού σχολικού δικτύου.
Είναι ολοφάνερο ότι η επιλογή επαγγελματικής ειδικότητας, για όσα επαγγέλματα την απαιτούν, πρέπει να ακολουθεί τη δωδεκάχρονη εκπαίδευση, είτε σε ένα σύστημα δημόσιων και δωρεάν Επαγγελματικών Σχολών, είτε στην Ενιαία Ανώτατη Εκπαίδευση. Οι μεν επαγγελματικές σχολές παρέχουν επαγγελματική ειδίκευση για τα επαγγέλματα που δε χρειάζονται πανεπιστημιακή εκπαίδευση, η δε ανώτατη εκπαίδευση οδηγεί σε επιστημονική ειδίκευση και προετοιμάζει τους αποφοίτους της τόσο για την άσκηση του επαγγέλματος όσο και για την ερευνητική εργασία.
Σύμφωνα με την πρότασή μας οι Επαγγελματικές Σχολές πρέπει να υπάγονται αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας, να είναι δημόσιες και δωρεάν και η πρόσβαση σε αυτές να είναι ελεύθερη για όλους μετά την ολοκλήρωση της δωδεκάχρονης εκπαίδευσης. Σκοπός τους είναι να παρέχουν ουσιαστική ειδίκευση και πλήρη επάρκεια για την άσκηση επαγγέλματος, χωρίς τη μεσολάβηση διαδικασιών πιστοποίησης που αμφισβητούν και απαξιώνουν το πτυχίο. Παράλληλα, απαιτείται η κατάργηση των κάθε είδους υποκατάστατων επαγγελματικής εκπαίδευσης, όπως τα αδιαβάθμητα και κυρίως ιδιωτικά ΙΕΚ, ΚΕΚ, ΚΕΣ καθώς και κάθε άλλη μορφή εφήμερης και εμπειρικής μάθησης.
Είναι αυτονόητο ότι μέχρι την κατάργηση του ανισότιμου διπλού δικτύου γενικής - τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης και την ίδρυση των επαγγελματικών σχολών, δε θα πάψουμε να ασχολούμαστε με τα προβλήματα των μαθητών των ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ όπως και με αυτά των σπουδαστών της κατάρτισης απαιτώντας να έχουν μόνιμους εκπαιδευτικούς, σύγχρονα δωρεάν βιβλία και αναλυτικά προγράμματα, εργαστήρια και επαρκή εξοπλισμό, εμποδίζοντας την κυρίαρχη πολιτική να τα μετατρέπει σε μαθητοστάσια στο έλεος της τύχης τους.
Σε αντίθεση με την πολιτική που επιδιώκει να συγκεντρώσει την επιστημονική έρευνα και τη χρηματοδότηση σε λιγοστά «κέντρα αριστείας», μετατρέποντας τη μάζα των ανώτατων ιδρυμάτων σε κέντρα κατάρτισης στις συγκυριακές απαιτήσεις της αγοράς, προβάλλουμε την απαίτηση για Ενιαία Ανώτατη Εκπαίδευση με ισότιμα ιδρύματα που θα συνεργάζονται και θα αγωνίζονται για την κοινωνική και επιστημονική εξέλιξη και όχι για την υπεροχή. Ιδρύματα που θα προστατεύουν και θα κατοχυρώνουν τα επιστημονικά αντικείμενα, την ενότητα των προγραμμάτων σπουδών και της χρονικής τους διάρκειας, την επιστημονική και επαγγελματική ειδίκευση, την ανάπτυξη της έρευνας με σκοπό τη λαϊκή ευημερία και την επιστημονική εξέλιξη.
Ο ενιαίος χαρακτήρας της ανώτατης εκπαίδευσης προϋποθέτει ακόμη την κατάργηση της αναχρονιστικής της διάκρισης σε πανεπιστημιακά και μη πανεπιστημιακά - τεχνολογικά ιδρύματα με τον επαναπροσδιορισμό των επιστημονικών αντικειμένων της ανώτατης εκπαίδευσης στη βάση των πραγματικών κοινωνικών αναγκών και των αναγκών ανάπτυξης της επιστήμης και την κατάταξη των τμημάτων των Τεχνολογικών ιδρυμάτων στην Ανώτατη ή στην Τεχνικοεπαγγελματική Εκπαίδευση.
Σκοπός της ανώτατης εκπαίδευσης πρέπει να είναι η προετοιμασία επιστημονικού δυναμικού ικανού να αναπτύξει στο έπακρο τις παραγωγικές και πνευματικές δυνατότητες της χώρας, για να εξασφαλίσει τη γενική πρόοδο και ευημερία. Στη βάση αυτή οι προπτυχιακές σπουδές οφείλουν να παρέχουν υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακή μόρφωση για όλους τους φοιτητές εξασφαλίζοντας πλήρη επιστημονική επάρκεια και επαγγελματική ικανότητα στα αντίστοιχα επιστημονικά αντικείμενα και διαμορφώνοντας βαθιά καλλιεργημένους επιστήμονες, ικανούς να σκέφτονται και να δρουν επιστημονικά, με διαλεκτική αντίληψη, σε όλα τα επίπεδα και όχι μονοδιάστατα στο αντικείμενό τους. Αντίστοιχα, οι μεταπτυχιακές σπουδές να έχουν σκοπό την προώθηση της παραγωγής νέας γνώσης και να ολοκληρώνονται με την απονομή διδακτορικού διπλώματος. Το δικαίωμα πρόσβασης στο επάγγελμα πρέπει να κατοχυρώνεται με την απόκτηση του πτυχίου. Επομένως, απαιτείται η κατάργηση κάθε μηχανισμού διαπίστευσης της επαγγελματικής ικανότητας των πτυχιούχων, όπως οι εξετάσεις για απόκτηση άδειας άσκησης επαγγέλματος στους διάφορους επαγγελματικούς φορείς.
Αφετηρία για την αντίθεσή μας στην ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης και στην άμεση υπαγωγή των πανεπιστημίων και της έρευνας στα μονοπωλιακά συμφέροντα είναι το γεγονός ότι η επιστήμη αποτελεί κοινωνικό δημιούργημα, προϊόν της εργασίας χιλιάδων επιστημόνων και στοχαστών ανά τους αιώνες και κανείς δε δικαιούται να ιδιοποιείται για ατομικό του όφελος τα αποτελέσματά της.
Στο πλαίσιο αυτό αντιπαλεύουμε τις κατευθύνσεις της Μπολόνια όπως υλοποιούνται στη χώρα μας με το νέο νόμο - πλαίσιο και τις συνοδευτικές του ρυθμίσεις (αξιολόγηση, διά βίου μάθηση, πιστωτικές μονάδες, νομοσχέδιο για τα μεταπτυχιακά) καθώς και την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, που έχουν στόχο την «απελευθέρωση της αγοράς» στην ανώτατη εκπαίδευση με την κερδοσκοπική λειτουργία των ανώτατων ιδρυμάτων, είτε είναι δημόσια, είτε ιδιωτικά, και τη διεύρυνση της εμπορευματοποίησης και της υποβάθμισης των σπουδών και της επιστήμης. Είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι σε κάθε εκπαιδευτική και εργασιακή ρύθμιση που εξισώνει τις πεντάχρονες και τετράχρονες σπουδές στα ελληνικά ΑΕΙ με τις τρίχρονες σπουδές των πανεπιστημίων του εξωτερικού ή των συνεργαζόμενων με αυτά ιδιωτικών «κολεγίων». Απαιτούμε τη μη εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών για την πρόσβαση στο επάγγελμα (48/1989 και 36/2005), που ισοπεδώνουν τα εργασιακά δικαιώματα των αποφοίτων της ανώτατης εκπαίδευσης και προετοιμάζουν το έδαφος για την ένταξη των ιδιωτικών ψευτο-πανεπιστημίων στην ανώτατη εκπαίδευση, τη σύνδεση των ΙΕΚ με αυτήν. Ταυτόχρονα, απαιτούμε την ανάκληση όλων των αδειών λειτουργίας των κάθε λογής ιδιωτικών «κολεγίων» που λειτουργούν στη χώρα μας σαν εμπορικά υποκαταστήματα ξένων πανεπιστημίων, την απαγόρευση σε κάθε ακατάλληλο και άσχετο με την εκπαίδευση φορέα να ιδρύει το δικό του «πανεπιστήμιο» (δήμοι, ΓΣΕΕ, Εκκλησία, κλπ.).
Η έρευνα που διεξάγεται στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά κέντρα πρέπει κι αυτή ν' αλλάξει σκοπό και προσανατολισμό ώστε στη θέση της ενίσχυσης της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας των λίγων που σήμερα υπηρετεί να μπουν η ανύψωση της υλικής και πνευματικής στάθμης του συνόλου του λαού και οι ανάγκες εξέλιξης της επιστήμης. Γι' αυτό διεκδικούμε την απαλλαγή της έρευνας από το μονοπωλιακό της εναγκαλισμό, με κατάργηση των νόμων που τον επιβάλλουν και απόσυρση του νέου νομοσχεδίου που διευρύνει το ρόλο των επιχειρήσεων στον προγραμματισμό και τον έλεγχο της εργασίας του συνόλου του ερευνητικού δυναμικού. Απαιτούμε γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης της έρευνας για να καλύπτονται με επάρκεια όλοι οι τομείς της, να συμμετέχει σε αυτήν το σύνολο των ανώτατων και ερευνητικών ιδρυμάτων και του επιστημονικού τους δυναμικού και να μπει τέλος στη νοσηρή κατάσταση της διαχείρισης του μεγάλου όγκου των ερευνητικών προγραμμάτων από μια μειοψηφία ΔΕΠ και ερευνητών διασυνδεδεμένη με επιχειρηματικά και κυβερνητικά κυκλώματα. Ταυτόχρονα, διεκδικούμε τη διαμόρφωση συνθηκών διαφάνειας και κοινωνικού ελέγχου των κατευθύνσεων της έρευνας, τη σύνδεσή της με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και την αποδέσμευσή της από τους νόμους της ατομικής ιδιοκτησίας (πατέντες, εμπορικά σήματα, κλπ.) ώστε να γίνει δυνατή η ελεύθερη και πλατιά διάδοση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της για τη βελτίωση της ανθρώπινης ζωής. Την κατάργηση της δυνατότητας να δημιουργούνται εταιρείες εμπορικής εκμετάλλευσης ερευνητικών προϊόντων από πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα ή από μέλη του επιστημονικού τους προσωπικού.
Η πλατιά γενική μόρφωση και η βαθιά γνώση του επαγγελματικού αντικειμένου αποτελούν το θεμέλιο για να μπορεί κάθε εργαζόμενος να αφομοιώνει και να κατανοεί τις εξελίξεις που συντελούνται στον τομέα του, ακόμη και να αλλάζει ειδικότητα, χωρίς να χρειάζεται να ξεκινά κάθε φορά από την αρχή. Αυτό δεν απαλλάσσει ωστόσο το κράτος από την υποχρέωσή του να στηρίζει την προσπάθεια ανανέωσης και ανατροφοδότησης των γνώσεων των εργαζομένων με την οργάνωση ενός συστήματος δημόσιας και δωρεάν περιοδικής επιμόρφωσης, με προγράμματα διδασκαλίας επικαιροποιημένα στις σημαντικότερες εξελίξεις του κάθε τομέα, στα οποία θα ανανεώνεται σε τακτά διαστήματα το σύνολο του παραγωγικού δυναμικού - με την αναγκαία εκπαιδευτική άδεια και πλήρεις αποδοχές - και τα οποία θα αναλαμβάνουν τα πανεπιστήμια ή οι επαγγελματικές σχολές, ανάλογα με την ειδικότητα. Η θέση μας αυτή καμία σχέση δεν έχει με την πολιτική της διά βίου μάθησης που για τους περισσότερους σημαίνει ισόβια ανακύκλωση της ημιμάθειας σε προγράμματα εφήμερης κατάρτισης, καθώς θα τους έχει στερήσει το δικαίωμα της ολόπλευρης βασικής μόρφωσης στην ηλικία που πρέπει και μπορούν να την αποκτήσουν.
Το ΚΚΕ, αποδεικνύοντας έμπρακτα και όχι υποκριτικά, όπως τα κόμματα της αστικής εξουσίας (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ), την προτεραιότητα που δίνει στην Παιδεία, ως έναν από τους θεμελιώδεις μαζί με την Υγεία τομείς για τη ζωή και την ανάπτυξη του ανθρώπου, θεωρεί ότι η Παιδεία πρέπει να παρέχεται σε όλες τις βαθμίδες της δωρεάν και να είναι αποκλειστικά δημόσια. Γι' αυτό αγωνίζεται για την κατάργηση κάθε είδους ιδιωτικής εκπαίδευσης, μαζί και της παραπαιδείας και για την αποτροπή κάθε μέτρου άμεσης και έμμεσης ιδιωτικοποίησης της δημόσιας εκπαίδευσης, όπως είναι η αποκέντρωση των σχολείων και η οικονομική αυτοτέλεια των ανώτατων ιδρυμάτων, που μεταφέρουν την κρατική ευθύνη για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης στην τοπική κοινωνία και στα ίδια τα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Στο πλαίσιο αυτό διεκδικούμε την κάλυψη του συνόλου των εκπαιδευτικών αναγκών από τον κρατικό προϋπολογισμό με αύξηση του ποσοστού του για την εκπαίδευση τουλάχιστον στο 15%. Παράλληλα, απαιτούμε τη διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων για την αντιμετώπιση των πραγματικών αναγκών της εκπαίδευσης και όχι για την οικονομική στήριξη των αντιδραστικών αλλαγών, με ένταξή τους στον κρατικό προϋπολογισμό.
Η αύξηση των δαπανών είναι αναγκαία για να παρθούν μέτρα όπως:
Ειδικά για την ανώτατη εκπαίδευση απαιτούμε:
Η μορφή εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών, που έχει καθιερωθεί πριν δύο αιώνες, δεν ανταποκρίνεται πια στη σύγχρονη ανάγκη για ένα σχολείο που θα καλλιεργεί τις πιο εξελιγμένες ικανότητες της ανθρώπινης προσωπικότητας. Μια τέτοια αντίληψη για το σχολείο φέρνει νέες απαιτήσεις για τους εκπαιδευτικούς, που πρέπει, ανεξάρτητα από την ειδίκευση, το χρόνο και το βάθος των σπουδών τους, να είναι της ίδιας προέλευσης, δηλαδή να είναι πτυχιούχοι πανεπιστημιακών παιδαγωγικών σχολών. Η εκπαίδευσή τους θα πρέπει να εξασφαλίζει ταυτόχρονα με την ειδικότητα διδασκαλίας και την παιδαγωγική τους επάρκεια, όχι ως συμπληρωματικό προσόν, αλλά ως βασικό επιστημονικό υπόβαθρο ενός εκπαιδευτικού, ικανού να συνδέει τη θεωρία με την πράξη και μέσα από τη διδασκαλία του ξεχωριστού μαθήματος να συνεισφέρει στην αρμονική διαμόρφωση του διανοητικού και συναισθηματικού κόσμου των νέων. Στις παιδαγωγικές αυτές σχολές θα πρέπει να συνεχίζεται και η περιοδική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.
Μέχρι τη δημιουργία των ενιαίων παιδαγωγικών σχολών, των οποίων οι απόφοιτοι διορίζονται όλοι στην εκπαίδευση, απαιτούμε μαζικούς διορισμούς μέσα από μια νέα επετηρίδα, από την οποία θα γίνεται και η κάλυψη των έκτακτων και συνηθισμένων αναγκών με μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό. Γενικότερα, διεκδικούμε ενιαία εργασιακά δικαιώματα για όλους τους εκπαιδευτικούς με πρώτη προϋπόθεση την εξασφάλιση σταθερής και πλήρους εργασίας. Κατάργηση του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ και του θεσμού των ωρομισθίων και αναπληρωτών. Οικονομική στήριξη των εκπαιδευτικών για την απερίσπαστη άσκηση του λειτουργήματός τους, με ουσιαστικές αυξήσεις στο μισθό τους και ενσωμάτωση όλων των επιδομάτων, ενάντια στη σύνδεση μισθού - αποδοτικότητας.
Απαιτούμε ακόμη την πρόσληψη όλου του αναγκαίου επιστημονικού, διοικητικού και τεχνικού προσωπικού στα ΑΕΙ - ΤΕΙ. Κατάργηση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων στο διδακτικό προσωπικό που επεκτείνονται, προκήρυξη όλων των θέσεων των συμβασιούχων διδασκόντων, καθιέρωση της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης του διδακτικού προσωπικού, ώστε να αφιερωθεί αποκλειστικά στα διδακτικά και ερευνητικά του καθήκοντα. Κατάργηση του επιδοματικού χαρακτήρα του μισθολογίου των διδασκόντων στα ΑΕΙ - ΤΕΙ με την ενσωμάτωση όλων των επιδομάτων στο βασικό μισθό, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν τις σύγχρονες ανάγκες της διαβίωσης και της επιστημονικής τους ενημέρωσης.
Κατοχύρωση και διεύρυνση της δημοκρατίας στην Εκπαίδευση, ξεκινώντας από την κατάργηση όλων των αυταρχικών, κατασταλτικών ρυθμίσεων, που παρεμποδίζουν συλλογικές διαδικασίες και ακυρώνουν την ελευθερία της σκέψης και δράσης (Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, «καθηκοντολόγιο» των εκπαιδευτικών, νέος Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας, εσωτερικοί κανονισμοί σχολείων και ΑΕΙ - ΤΕΙ, κλπ.). Υπερασπιζόμαστε το Πανεπιστημιακό Ασυλο και αντιστεκόμαστε σε κάθε προσπάθεια απαξίωσης και υπονόμευσης του θεσμού, παραχάραξης της έννοιάς του. Την ευθύνη για την τήρηση του ασύλου πρέπει να την έχει η Σύγκλητος και όχι ολιγομελείς και ελεγχόμενες επιτροπές και πάνω απ' όλους ένα δυνατό και συνειδητό κίνημα φοιτητών, εργαζομένων και του αγωνιστικού τμήματος των πανεπιστημιακών.
Γενικότερα, παλεύουμε για τη δημιουργία προϋποθέσεων συλλογικού - λαϊκού ελέγχου της εκπαίδευσης, ώστε η επιστήμη να γίνει σύμμαχος του λαού και το σχολείο να διαπλάθει όχι καλούς υπηρέτες, αλλά ανθρώπους με προσωπικότητα και συνειδητούς ρυθμιστές της ζωής τους.
Σταθερή εργασία με πλήρη δικαιώματα για όλους, 7ωρο, 5ήμερο, 35ωρο. Διεκδικούμε τη διεύρυνση του ελεύθερου χρόνου ως απαραίτητης προϋπόθεσης για την ωρίμανση και την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του νέου ανθρώπου, την εξασφάλιση του δικαιώματός του στην κοινωνική ζωή και δράση, και τη δημιουργία οικογένειας. Κατάργηση των ελαστικών εργασιακών σχέσεων, κατάργηση της ομηρίας των συμβάσεων ορισμένου χρόνου και αυτόματη μετατροπή τους σε συμβάσεις αορίστου χρόνου. Μέτρα στήριξης των άνεργων αποφοίτων με επιδότηση στο 80% του μισθού, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, επιδότηση ενοικίου και πάγωμα δανείων. Μείωση των ορίων συνταξιοδοτικής ηλικίας. Ουσιαστική προστασία του δικαιώματος στη συνδικαλιστική δράση, του δικαιώματος στην απεργία.
Είναι ολοφάνερο ότι οι θέσεις μας αυτές βρίσκονται σε σύγκρουση με τους σημερινούς σχεδιασμούς και στόχους του κεφαλαίου και δεν μπορούν να υλοποιηθούν ολοκληρωμένα παρά μόνο σε συνδυασμό με συνολικότερες ριζικές κοινωνικοοικονομικές αλλαγές, που προϋποθέτουν ανατρεπτική αλλαγή εξουσίας.
Ο λαός, και πρώτα απ' όλους η εργατική τάξη και τα άλλα λαϊκά στρώματα που υποφέρουν, καλείται σήμερα να αποφασίσει αν θα πάρει στα δικά του χέρια την υπόθεση της εκπαίδευσης και της παιδείας του, ή θα την αφήσει έρμαιο της ιδιωτικής κερδοσκοπίας. Αν θα συμβιβαστεί με την ταξική πολιτική της αντιδραστικής «μεταρρύθμισης» ή θα την αντιπαλέψει. Αν θα ανοίξει το δρόμο για την αναγκαία ανασυγκρότηση της Παιδείας που είναι αναπόσπαστη με την ανάγκη νέας οργάνωσης ολόκληρης της κοινωνίας, για λαϊκή Παιδεία με λαϊκή Οικονομία και Εξουσία. Ωστε όλα τα κοινωνικά αγαθά, υλικά και πνευματικά, όπως η Παιδεία και η επιστημονική έρευνα που σήμερα είναι εμπόρευμα, προνόμιο και μονοπώλιο της αστικής τάξης, να περάσουν στον κοινωνικό προγραμματισμό και έλεγχο από τους ίδιους τους δημιουργούς τους και να γίνουν κτήμα όλης της κοινωνίας.
Νοέμβρης 2007
Στο παρόν άρθρο, μάς απασχολεί ο ρόλος του ΣΥΝ και αυτοτελώς και πώς έδρασε μέσα σε μαζικούς φορείς, όπως οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, η ΠΟΣΔΕΠ και σε ορισμένους φοιτητικούς συλλόγους.
Ολη την περασμένη χρονιά, και ιδιαίτερα προεκλογικά, παρακολουθήσαμε τον κ. Αλαβάνο να εμφανίζεται ως αυτόκλητος «υπερασπιστής» του φοιτητικού κινήματος. Μπορούσε να δηλώνει όποτε ήθελε - με τη βοήθεια των αστικών ΜΜΕ - ότι οι θέσεις και οι τοποθετήσεις του εκφράζουν τους φοιτητές (παρότι οι δυνάμεις του ΣΥΝ μειοψηφούσαν μέσα στις συνελεύσεις, όποτε επιδίωκαν να εκφραστούν αυτοτελώς). Είναι γνωστό ότι στις ΓΣ κυριαρχούσαν ψηφίσματα που με σαφήνεια καταδίκαζαν το νόμο - πλαίσιο, την ΕΕ, την κυβέρνηση της ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, και ποτέ δεν κυριάρχησαν οι συμβιβαστικές θέσεις του ΣΥΝ.
Αυτό γινόταν σε υπερβολικό βαθμό που ενοχλούσε και όσους συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις, ήταν εξόφθαλμη η προσπάθεια καπηλείας των αγώνων. Θα πει κανείς ότι για ένα οπορτουνιστικό κόμμα προεκλογικά όλα επιτρέπονται και ο καιροσκοπισμός.
Το κάλπικο της στάσης του ΣΥΝ φαίνεται από την αρχή κιόλας των μεγάλων διαδηλώσεων και των καταλήψεων.
Είναι γνωστός ο ρόλος του ΣΥΝ, όλα τα προηγούμενα χρόνια πριν από τις περσινές κινητοποιήσεις, στην πάλη ενάντια στη συμφωνία της Μπολόνια και στα επιμέρους χτυπήματα που δεχόταν ο δημόσιος και δωρεάν χαρακτήρας της ανώτατης εκπαίδευσης. Ηταν απών. Πάρτε για παράδειγμα την ΠΟΣΔΕΠ (Ομοσπονδία των πανεπιστημιακών καθηγητών). Οι δυνάμεις που στήριζε ο ΣΥΝ είχαν επί χρόνια την πλειοψηφία, ωστόσο η πλειοψηφία της ΠΟΣΔΕΠ ήταν ανύπαρκτη και εξαφανισμένη και από τους καθηγητές και από τους φοιτητές και τους αγώνες, που προαναφέραμε.
Αλλά ας δούμε τι γίνεται και μετεκλογικά. Στις 18 Οκτώβρη, στην πρώτη κινητοποίηση φοιτητών και σπουδαστών, με αφορμή τη λήξη της διορίας από τη μεριά της ΕΕ για αναγνώριση των ΚΕΣ (Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών), ο ΣΥΝ ήταν πάλι απών. Ούτε καν μια ολιγομελής αντιπροσωπεία δε συμμετείχε.
Αυτά, βέβαια, δε συνέβησαν τυχαία. Δεν ήταν απλώς πρόβλημα ενημέρωσης για τις κινητοποιήσεις φοιτητικών και σπουδαστικών συλλόγων. Πώς να παίξει θετικό ρόλο στην οργάνωση της πάλης ο ΣΥΝ - ΣΥΡΙΖΑ, όταν είναι με το σύστημα και τις επιλογές του.
Ο κ. Αλαβάνος πριν 4 χρόνια έδινε «υπέρ πάντων» αγώνα υπέρ των ΚΕΣ, δηλώνοντας ότι: «Παρά τις πολύχρονες και συνεχείς καταγγελίες μου ότι η κυβέρνηση παραβιάζει την οδηγία 89/48 της ΕΕ, εμμένει να μην αναγνωρίζει τους τίτλους των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων που δίνονται σε συνεργασία με τα Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών»!!! (Από την ιστοσελίδα του κ. Αλαβάνου, ως ευρωβουλευτή στις 29/8/2002). Βεβαίως, πρόσφατα έσπευσε να καταθέσει Ερώτηση στη Βουλή ενάντια στα ΚΕΣ. Αποδεικνύοντας, για μια ακόμη φορά, την αναξιοπιστία του ΣΥΝ.
Ακόμα το ίδιο αποδεικνύεται με την «Εκθεση σχετικά με τα πανεπιστήμια και την ανώτατη εκπαίδευση στον ευρωπαϊκό χώρο της γνώσης (2001/2174 (ΙΝΙ)». Πρόκειται για έκθεση του ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (24/5/2002) την οποία εισηγήθηκε ομόφωνα επιτροπή, στην οποία μέλος ήταν και ο κ. Αλαβάνος και ψήφισε ο κ. Παπαγιαννάκης. Σε αυτήν προβλέπεται ότι: «Είναι αναγκαίο να τεθούν οι βάσεις για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης», «πρέπει να επιταχυνθεί και να ενδυναμωθεί η διαδικασία της Μπολόνια», «να εντάξουν τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στα προγράμματα διά βίου κατάρτισης», «τα ιδιωτικά πανεπιστήμια αποτελούν μέρος του ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού συστήματος και συμβάλλουν στην ανάπτυξή του». Οι παραπάνω «αρχές» που εισηγείται ο κ. Αλαβάνος ταιριάζουν μόνο στα συμφέροντα των μονοπωλίων και όχι σ' αυτά των φοιτητών και των εργαζομένων και τους αγώνες τους ενάντια στο νόμο - πλαίσιο.
Επίσης, μόνο ένα καιροσκοπικό οπορτουνιστικό κόμμα θα μπορούσε και να δηλώνει την ανάγκη για απόσυρση του νόμου για να ψαρεύει στα θολά και να εισηγείται ταυτόχρονα στη Βουλή τροπολογίες στον ίδιο νόμο, όπως έγινε με το νόμο - πλαίσιο για τα ΑΕΙ τον περασμένο Φλεβάρη, όπου ο ΣΥΝ κατέθεσε 28 τροπολογίες!!! για να τον φτιασιδώσει.
Το κάλεσμα της «Αριστερής Μεταρρύθμισης» πανεπιστημιακών που πρόσκεινται στον ΣΥΝ τάσσονταν υπέρ του «διαλόγου» για το νόμο - πλαίσιο, για να προωθηθούν οι κατάλληλες μεταρρυθμίσεις, όπως έλεγαν. Αυτή η παράταξη δέχεται την αξιολόγηση, αποδέχεται και τα ευρωπαϊκά προγράμματα. Απευθύνουμε το ερώτημα στην παράταξη «Συσπείρωση», που είναι πρώτη δύναμη στην ΠΟΣΔΕΠ: πώς χαρακτηρίζει την κίνηση αυτή της «Αριστερής Μεταρρύθμισης» που εκφράζει τον ΣΥΝ; Ή μήπως θέλει να το προσπεράσει, με τη δικαιολογία ότι οι μεν είναι με το ΣΥΝ, ενώ η «Συσπείρωση» στηρίζεται από το ΣΥΡΙΖΑ; Είναι κριτήριο για τη στάση της παράταξης αυτής, αν θα σιωπά και θα συμβιβάζεται με αυτές τις απόψεις καθηγητών του ΣΥΝ.
Η τακτική του ΣΥΝ εκφράστηκε και στις διαδηλώσεις. Συμμετείχε στις κινητοποιήσεις και ταυτόχρονα αποδέχτηκε τη θέση του Αντιπροέδρου στο Κέντρο Ελευθέρων Σπουδών της ΓΣΕΕ (Ακαδημία Εργασίας, δηλαδή το γνωστό ιδιωτικό «Πανεπιστήμιο» της ΓΣΕΕ). Η τακτική του ΣΥΝ ήταν και συμμετοχή στις μεγάλες μαζικές πορείες και κάλεσμα στελεχών του να σταματήσουν οι καταλήψεις και οι διαδηλώσεις (όπως παρουσίασε τις θέσεις της «Αριστερής Μεταρρύθμισης» του ΣΥΝ ο κ. Λ. Παπαγιαννάκης στην «Ελευθεροτυπία» στις 31/1/2007). Το «κερασάκι στην τούρτα» του συμβιβασμού και του συστήματος είναι τελικά και ο ΣΥΝ και όλες οι συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, που συνεργάζονται. Οταν δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, αναφωνούν ότι είναι ΣΥΡΙΖΑ κι όχι ΣΥΝ!
ΣΥΡΙΖΑ και ΣΥΝ έχουν την ίδια πολιτική. Δεν είναι μόνο καιροσκοπικά σχήματα, αλλά με την τακτική τους δε συμβάλουν στην οργάνωση της πάλης. Ακόμα και όταν συμμετέχουν σε κινητοποιήσεις, βάζουν εμπόδια στην ανάπτυξη αγώνων και προσπαθούν εκ των υστέρων να τους καπηλεύονται.
Είναι φανερό πως κόμματα και διάφορες πολιτικές δυνάμεις δρουν μέσα στο μαζικό κίνημα, σχεδιάζουν, παίρνουν πρωτοβουλίες και αντιπαρατίθενται. Αυτό, εξάλλου, με τη μεγαλύτερη συνέπεια και από τη σκοπιά των δικαιωμάτων και των αναγκών της εργατικής τάξης, της νεολαίας, των λαϊκών στρωμάτων το κάνει και το ΚΚΕ και η ΚΝΕ.
Οι σκοποί και οι στόχοι του ΚΚΕ είναι αντίθετοι με αυτούς της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, των μονοπωλίων και της ΕΕ. Ο ΣΥΝ απέδειξε στην πράξη ότι δεν μπορεί να συμβάλει στην οργάνωση του αγώνα, γιατί μαζί με το ΠΑΣΟΚ προσπαθούν να στρεβλώσουν τα αιτήματα και τους αγώνες σε «αντιδεξιά» κατεύθυνση, αθωώνοντας την ουσία της πολιτικής που γεννά αυτήν την κατάσταση. Μια πολιτική που περίτρανα υπηρετεί και το ΠΑΣΟΚ. Το απέδειξε αυτό και στο κίνημα Παιδείας, αλλά και πρόσφατα πάλι με το κάλεσμά του προς το ΠΑΣΟΚ να οργανώσουν από κοινού τη δράση για το Ασφαλιστικό. Μια πρόταση που για λόγους εντυπωσιασμού - και χωρίς φυσικά να αναμένει ανταπόκριση - την απηύθυνε και προς το ΚΚΕ.
Αυτή η αντιπαράθεση, που εκφράζεται και μέσα στο κίνημα, στους μαζικούς φορείς, στις συνελεύσεις και τα όργανα του συνδικαλιστικού κινήματος έχει λογική και αιτία. Μέσα στο λαϊκό κίνημα και τη νεολαία συγκρούονται δύο γραμμές: Αυτή των κομμάτων της πλουτοκρατίας και της ΕΕ και αυτή της ρήξης και ανατροπής.
Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ παλεύουν, ώστε οι μαζικοί φορείς, το λαϊκό κίνημα να επιλέγουν το δρόμο της ρήξης, του αγώνα για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, της νεολαίας, των φοιτητών, των σπουδαστών, για τη διεκδίκηση με βάση τις σύγχρονες ανάγκες τους. Αντίθετα, ο ΣΥΝ και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν αποδείξει ότι προωθούν το «διάλογο», την ταξική συναίνεση με τους εκφραστές του συστήματος «και κινούνται» καιροσκοπικά στις κινητοποιήσεις. Οταν η δυσφορία των μαζών οδηγεί σε ριζοσπαστικές θέσεις και στην υπέρβαση της συναίνεσης και υποταγής εμφανίζονται ο ΣΥΝ, ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και το ΠΑΣΟΚ για να ψαρέψουν στα θολά.
Ετσι εξηγείται η διγλωσσία του ΣΥΝ. Τάσσεται ενάντια στο άρθρο16, αλλά υπέρ των ΚΕΣ, ενάντια στο νόμο - πλαίσιο, αλλά προτείνει τροπολογίες για τη «διόρθωσή» του.
Το ΚΚΕ θεωρεί ότι οι σύλλογοι, τα σωματεία πρέπει να υιοθετούν αιτήματα που «φρενάρουν» τα αντιδραστικά μέτρα και διεκδικούν αποσπάσεις κατακτήσεων ενάντια στην ΕΕ και τη στρατηγική των αναδιαρθρώσεων.
Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ παλεύουν για την οργάνωση του λαού, που θα δώσει πνοή στο εργατικό λαϊκό κίνημα, το κίνημα της νεολαίας και των φοιτητών. Παλεύουμε για την οργάνωση του λαού στο κίνημα και στα μέτωπα πάλης και ενισχύουμε τη γραμμή, που θα ανοίξει το δρόμο για μια νικηφόρα πορεία.
Η πείρα των φοιτητών επιβεβαιώνει αυτόν το δρόμο. Οι αντιδραστικές αλλαγές στην Παιδεία δεν αντιμετωπίζονται με τα φτιασιδώματα του ΣΥΝ - ΣΥΡΙΖΑ. Σ' αυτόν το δρόμο καλούμε σε συστράτευση και κοινή πάλη τους φοιτητές - σπουδαστές - πανεπιστημιακούς και σε συμπόρευση με τις ταξικές δυνάμεις του εργατικού κινήματος.
Σήμερα το Συντονιστικό των μαθητών, την Παρασκευή 9 Νοέμβρη τα πανεκπαιδευτικά συλλαλητήρια
Επόμενη ημερομηνία - σταθμός η Παρασκευή 9 Νοέμβρη. Μέρα που στους δρόμους κάθε πόλης θα ξεχυθούν μαθητές, φοιτητές, σπουδαστές, γονείς. Μέρα διεκδίκησης και πάλης για το σχολείο και το πανεπιστήμιο των σύγχρονων λαϊκών αναγκών. Για να δώσουν τρανή απάντηση στο κλίμα τρομοκρατίας και συκοφάντησης. Να ξεκαθαρίσουν ότι όταν τα αιτήματα είναι δίκαια, όταν η πάλη και οι μορφές της είναι προϊόν συλλογικών δημοκρατικών αποφάσεων, οι απόπειρες συκοφάντησης, απ' όπου κι αν προέρχονται, δε φοβίζουν. Πεισμώνουν.
Σήμερα, είναι προγραμματισμένη η συνάντηση του Συντονιστικού Αγώνα Σχολείων Αθήνας, με τη συμμετοχή περισσοτέρων από 80 σχολείων, ενώ από αύριο στα σχολεία προγραμματίζονται νέες συνελεύσεις. Εκ νέου συναντιέται σήμερα και το Συντονιστικό Αγώνα Σχολείων Πειραιά, ενώ έχει ήδη συγκροτηθεί το Συντονιστικό στη Θεσσαλονίκη. Το βλέμμα των μαθητών είναι στραμμένο στο συντονισμό του αγώνα τους, στη συνέχιση των κινητοποιήσεών τους, στην οργάνωση της κινητοποίησης της Παρασκευής.
Μετά τα δυναμικά συλλαλητήρια της περασμένης Πέμπτης, ξεκινάει νέος γύρος γενικών συνελεύσεων στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, με το βλέμμα στραμμένο στην κινητοποίηση της Παρασκευής.
Οι 29 φοιτητικοί σύλλογοι, που με βάση τις αποφάσεις των γενικών τους συνελεύσεων προχώρησαν προχτές σε πανελλαδική συνάντηση συντονισμού, καλούν και όλους τους άλλους συλλόγους να συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις της Παρασκευής μαζί με τους μαθητές. Σε συμμετοχή στις κινητοποιήσεις καλεί και το Πανελλαδικό Συντονιστικό των ΤΕΙ που συναντήθηκε, για πρώτη φορά φέτος, την περασμένη Παρασκευή.
Οι φοιτητικοί σύλλογοι εκφράζουν «την αλληλεγγύη και τη συμπαράστασή μας, στέλνουμε αγωνιστικούς χαιρετισμούς στους μαθητές που έχουν ξεσηκωθεί σε όλη την Ελλάδα και τσαλαπατάνε με τον αγώνα τους τον αυταρχισμό που επιστρατεύει η κυβέρνηση για να λυγίσει το μαθητικό κίνημα. Καταγγέλλουμε το σχέδιο ποινικοποίησης, τις εισαγγελικές παρεμβάσεις και την προσπάθεια συκοφάντησης που έχουν εξαπολύσει ΝΔ και ΠΑΣΟΚ απέναντι σε παιδιά 15 και 16 χρόνων που παλεύουν για ένα σχολείο που θα μορφώνει και δε θα εξοντώνει».
Και απευθύνουν κάλεσμα αγώνα στους εργαζόμενους και σε όλο το λαό, «απέναντι στη βάρβαρη αυτή πολιτική να ορθώσουμε τείχος, να αντιπαρατάξουμε τη δύναμη της κοινής πάλης».
Οι φοιτητές και οι σπουδαστές διεκδικούν δημόσια και δωρεάν ανώτατη εκπαίδευση, ολόπλευρη μόρφωση, πτυχία με αξία, δουλιά με δικαιώματα, κόντρα σε όλα τα μέτρα εμπορευματοποίησης της Παιδείας και την επίθεση της κυβέρνησης στα ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα, που πλήττει ιδιαίτερα τους νέους εργαζόμενους. Απαιτούν να καταργηθεί - να μην εφαρμοστεί ο νόμος - πλαίσιο που θεσμοθετεί την επιχειρηματική λειτουργία των Πανεπιστημίων. Ακόμα, να μην εφαρμοστεί η κοινοτική οδηγία 36/05 που υποβαθμίζει τα πτυχία, εξομοιώνει τα επαγγελματικά δικαιώματα των πτυχιούχων Πανεπιστημίων και ΤΕΙ με εκείνα των αποφοίτων ιδιωτικών κολεγίων - ΚΕΣ και ταυτόχρονα ανοίγει το δρόμο για την αναγνώριση των ιδιωτικών ψευτοπανεπιστημίων.
Οι φοιτητικοί σύλλογοι προτείνουν στους συλλόγους να αποφασίσουν συμμετοχή στα συλλαλητήρια της Παρασκευής και να προχωρήσουν σε συναντήσεις συντονισμού των φοιτητικών συλλόγων σε κάθε πόλη μετά τα συλλαλητήρια, καθώς και σε συσκέψεις συντονισμού και κοινής δράσης με τη συμμετοχή εργατικών σωματείων, μαθητών, εκπαιδευτικών, γονέων σε κάθε πόλη. Ακόμα, να προγραμματίσουν πολύμορφες αγωνιστικές δραστηριότητες σε κάθε σύλλογο, απαιτώντας το δικαίωμα στις δωρεάν σπουδές και να κάνουν τη Δευτέρα, 12 Νοέμβρη, μέρα πανελλαδικής δράσης για τη στέγαση, με κινητοποιήσεις σε κάθε πόλη. Επιπρόσθετα, το Πανελλαδικό Συντονιστικό των ΤΕΙ προτείνει στους σπουδαστικούς συλλόγους να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας ενάντια στους προϋπολογισμούς που συζητιούνται στα ιδρύματα και οι οποίοι είναι κατά πολύ μειωμένοι ακόμα και από τους περσινούς, που ήδη ήταν μίλια πίσω από την κάλυψη των αναγκών.
Στο πλευρό των μαθητών, συμμέτοχοι και συμπαραστάτες στον αγώνα, είναι οι γονείς τους. Πολλές τοπικές ενώσεις γονέων παίρνουν πολύμορφες πρωτοβουλίες στήριξης του μαθητικού αγώνα. Οι τρεις ομοσπονδίες γονέων του Λεκανοπεδίου, μετά από κοινή σύσκεψη την περασμένη βδομάδα, καλούν τους γονείς να σταθούν στο πλευρό των παιδιών τους, να τα στηρίξουν στο δίκαιο αγώνα που κάνουν, να μπουν μπροστά για την ικανοποίηση των κοινών τους αιτημάτων.
Ηδη, για την Πέμπτη, οι Ομοσπονδίες Γονέων Αθήνας, Πειραιά και Αττικής προγραμματίζουν παράσταση διαμαρτυρίας στις 11 το πρωί στη Βουλή, ενώ έχουν ζητήσει να συναντηθούν με τον υπουργό Παιδείας, τον πρόεδρο της Βουλής και τα πολιτικά κόμματα για να τους κοινοποιήσουν τις αποφάσεις τους.
Ανάμεσα σε άλλα, οι τρεις Ομοσπονδίες Γονέων απευθύνονται στους γονείς με ανοιχτό γράμμα. Με το γράμμα αυτό αποκαλύπτουν την ουσία των αντιδραστικών μεταρρυθμίσεων που έχουν προωθήσει οι κυβερνήσεις ΝΔ - ΠΑΣΟΚ όλα τα προηγούμενα χρόνια και τη στόχευση των μέτρων που προωθούνται. Καλούν τους γονείς να μη μείνουν στην αναγνώριση των προβλημάτων, να πάρουν θέση, να αναλάβουν δράση, να συστρατευτούν στον αγώνα για τη μόρφωση των παιδιών τους. Οι τρεις ομοσπονδίες καλούν τους γονείς να συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις της Παρασκευής.