Στην «Ψηφιακή Συμμαχία» συμπράττουν δημόσιοι οργανισμοί, όπως η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης, η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς του υπουργείου Παιδείας, ο ΟΑΕΔ, πανεπιστημιακές σχολές, εργοδοτικοί φορείς, όπως ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδας (ΣΕΠΕ), αλλά και μια σειρά μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο, μεταξύ άλλων η Google, η Microsoft Hellas και η Oracle Hellas. Οσο για το αντικείμενο της συνεργασίας των παραπάνω, αυτό, σύμφωνα με τις εξαγγελίες, θα περιλαμβάνει παρεμβάσεις στο πεδίο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, της αγοράς εργασίας, της αντιμετώπισης των κοινωνικών στερεοτύπων που αναστέλλουν τη συμμετοχή των γυναικών στα συναφή με τις νέες τεχνολογίες επαγγέλματα.
Γιατί, όμως, η επιμονή στην «ψηφιακή απασχόληση των γυναικών»; Για να το προσεγγίσουμε πρέπει να καταλάβουμε ένα βασικό ζήτημα που προκύπτει από τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας στα μέσα παραγωγής. Και που δεν είναι άλλο από την πολλαπλάσια αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και μέσω αυτής από την τεράστια αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης. Επομένως, μπορεί να συμβάλει στη γοργή καπιταλιστική ανάπτυξη, στη γοργή ανάπτυξη κερδών, στην ανταγωνιστικότητα. Ταυτόχρονα, η «ψηφιακή τεχνολογία» είναι το καλύτερο εργαλείο στην εφαρμογή των πιο ευέλικτων μορφών εργασίας, ακόμη και της τηλεργασίας, δηλαδή εργασίας ακόμη και έξω, μακριά από μια επιχείρηση, ακόμη και από το σπίτι. Αρα οι γυναίκες των λαϊκών στρωμάτων, σε συνθήκες που οι όποιες «κοινωνικές» παροχές από το κράτος έχουν καταργηθεί και εξατομικευτεί, το δε εισόδημα έχει εξανεμιστεί, εξαναγκάζονται σε ευέλικτες μορφές δουλειάς, προκειμένου να ανταποκριθούν στις ανάγκες του ρόλου ενασχόλησης με τα παιδιά και τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας. Αρα τις βολεύει η «ψηφιακή τεχνολογία». Ταυτόχρονα, είναι και πιο προσαρμοστικές, αναγκαστικά, σε όλ' αυτά. Αρα η υπερεκμετάλλευσή τους είναι υπεραποδοτική για το κεφάλαιο.
«Πιστεύουμε ότι οι νέες τεχνολογίες αποτελούν τον τομέα που θα "αναθερμάνει" τις μηχανές της ανάπτυξης», ανέφερε η Βάσω Κόλλια, Γενική Γραμματέας Ισότητας, παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία. Πραγματικά, ο τομέας των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) αντιπροσωπεύει έναν από τους κλάδους στους οποίους προσανατολίζονται οι μονοπωλιακοί όμιλοι, καθώς υπολογίζουν πως μπορεί να τους εξασφαλίσει ενισχυμένη κερδοφορία. Για το λόγο αυτό, η ΕΕ και οι κυβερνήσεις κατευθύνουν μεγάλο μέρος των κονδυλίων και των ενισχύσεων στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτόν. Είναι χαρακτηριστικό ότι συγκαταλέγεται ανάμεσα στους επτά κλάδους στους οποίους θα κατευθυνθεί κατά κύριο λόγο η χρηματοδότηση του προγράμματος «Επανεκκίνηση», του μεγαλύτερου δηλαδή Επιχειρησιακού Προγράμματος του νέου ΕΣΠΑ 2014 - 2020. Εκτός από την ενίσχυση με χρήμα, οι επιχειρήσεις ενδιαφέρονται να εξασφαλίσουν διαθέσιμο εργατικό δυναμικό, που να διαθέτει τις γνώσεις ή τις δεξιότητες που χρειάζονται. Από την ανάγκη αυτή, πηγάζει το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται και για την αύξηση του αριθμού των γυναικών που εργάζονται στον κλάδο, των νέων που προσανατολίζονται σε σχετικές σπουδές ή απλά στρέφονται στην αναζήτηση αντίστοιχων δεξιοτήτων.
Το γυναικείο εργατικό δυναμικό, αποτελεί ούτως ή άλλως εφεδρεία την οποία οι επιχειρηματικοί όμιλοι επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν. Το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται και η «Ψηφιακή Συμμαχία» δεν είναι άλλο από τη στρατηγική «ΕΕ 2020» και το στόχο που αυτή έχει θέσει να εξισωθεί το ποσοστό της απασχόλησης των γυναικών με το αντίστοιχο των αντρών, φτάνοντας στο 75% για τις ηλικίες από 20 έως 64 ετών. Βεβαίως, η «ψηφιακή τεχνολογία», αυξάνοντας την παραγωγικότητα της εργασίας, εμποδίζει την αύξηση των θέσεων εργασίας, δε μειώνει την ανεργία. Μπορεί ίσως σε πολλούς τομείς αξιοποίησής της να μοιράζει θέσεις εργασίας, δηλαδή για μια θέση εργασίας στο 8ωρο να δουλεύουν δύο ή και τρεις εργαζόμενες γυναίκες. Είναι αυτό που ήδη έχουμε πει ότι το γυναικείο εργατικό δυναμικό επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επεκτείνουν ακόμα περισσότερο τις «ευέλικτες» μορφές απασχόλησης, να επωφελούνται από την πιο έντονη διάθεση υποχώρησης στις απαιτήσεις της εργοδοσίας που δείχνουν οι εργαζόμενες, κάτω από την πίεση που νιώθουν από την απειλή της ανεργίας, το χαμηλό βαθμό της οργάνωσής τους, τη μικρή συμμετοχή τους στα σωματεία.
Η ισοσκέλιση των ποσοστών απασχόλησης στον τομέα της πληροφορικής και των επικοινωνιών απασχολεί την ΕΕ και τις κυβερνήσεις, επειδή βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του κεφαλαίου, ενώ την ίδια στιγμή οι διαφορές είναι μεγαλύτερες. Οι γυναίκες εκτιμάται ότι αποτελούν μόνο το 30% των 7 εκατομμυρίων εργαζομένων που συμπεριλαμβάνουν στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Παράλληλα, οι «ψηφιακές δεξιότητες», ορισμένες δηλαδή αποσπασματικές γνώσεις που συμβάλλουν στην εξοικείωση με τη χρήση των εφαρμογών των νέων τεχνολογιών, γίνονται απαραίτητη προϋπόθεση για την εργασία και σε άλλους τομείς και κλάδους. Για παράδειγμα, η ΕΕ εκτιμά ότι μέχρι το 2015 θα παρουσιαστεί έλλειψη 500.000 επαγγελματιών στο συγκεκριμένο τομέα, ενώ το 90% των επαγγελμάτων στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας θα απαιτούν «ψηφιακές δεξιότητες». Οι ελπίδες που καλλιεργούν στις γυναίκες πως, μέσα από την επαγγελματική ενασχόλησή τους με τις νέες τεχνολογίες, μπορούν να ξεφύγουν από τον εφιάλτη της ανεργίας είναι πλασματικές. Μπροστά στον αριθμό των ανέργων στην ΕΕ, που ξεπερνούν τα 26 εκατομμύρια, οι 500.000 κενές θέσεις μοιάζουν σταγόνα στον ωκεανό.
Εξάλλου, η αντιμετώπιση της ανεργίας όσο και αν λένε ότι τους απασχολεί, πάνω απ' όλα τους απασχολεί η ανταγωνιστικότητα και τα κέρδη. Είναι οι αντιφάσεις του συστήματος που δεν μπορούν να ξεπεράσουν. Και μεγάλη παραγωγικότητα και μικρή ανεργία δε γίνεται.
Μπορεί η προοπτική των επενδύσεων στον τομέα των νέων τεχνολογιών να είναι ελπιδοφόρα για τις επιχειρήσεις και τα κέρδη τους, στο έδαφος και της αναμενόμενης καπιταλιστικής ανάπτυξης, δεν είναι όμως εξίσου ελπιδοφόρα για τις εργαζόμενες, τις άνεργες και τις νέες γυναίκες. Στα χέρια του κεφαλαίου, οι νέες τεχνολογίες αξιοποιούνται για στόχους που βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τις σύγχρονες ανάγκες τους. Γίνονται εργαλείο για να μεγαλώνει η εντατικοποίηση και να διευρύνονται οι ευέλικτες μορφές εργασίας. Αυξάνουν το βαθμό εκμετάλλευσης των εργαζομένων, την ευελιξία στην απασχόληση, οδηγούν σε μείωση των θέσεων εργασίας, σε απολύσεις και αύξηση των ανέργων.
Οι «υποσχέσεις» προς τις γυναίκες που συνοδεύουν την «ψηφιακή απασχόληση» είναι κομμένες και ραμμένες σε αυτά ακριβώς τα μέτρα: Περιλαμβάνουν τη μεγαλύτερη «εργασιακή ευελιξία» και τη «διευκόλυνση της συμφιλίωσης της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής», που παρουσιάζονται ως κάτι θετικό για τις γυναίκες, ως έναν τρόπο να συνδυάζουν το βάρος που επωμίζονται στο πλαίσιο της οικογένειας και της φροντίδας της με την ανάγκη να εξασφαλίσουν ένα μεροκάματο. Πρόκειται όμως για τις πολιτικές που τα αρνητικά αποτελέσματά τους βιώνουν και σήμερα οι εργαζόμενες. Τέτοια αποτελέσματα είναι η εναλλαγή της μερικής απασχόλησης με τα εξαντλητικά ωράρια δουλειάς, αλλά και η αυξανόμενη ανταποδοτικότητα, με τις άμεσες και έμμεσες πληρωμές που έχουν επιβληθεί πλέον στις δημόσιες δομές και υπηρεσίες που σχετίζονται με την οικογένεια και τις ανάγκες της. Οσο για την ενίσχυση των «ψηφιακών δεξιοτήτων», αυτή αντιστοιχεί στο κυνήγι προγραμμάτων κατάρτισης και διά βίου μάθησης που δεν εξασφαλίζουν παρά αποσπασματικές γνώσεις και πιστοποιήσεις με ημερομηνία λήξης.
Απέναντί τους, οι γυναίκες δεν έχουν τις νέες τεχνολογίες αλλά τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης που τις υποτάσσει στα δικά του συμφέροντα. Ο δρόμος αυτός στέκεται εμπόδιο στις δυνατότητες που δημιουργεί η ανάπτυξη της τεχνολογίας για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας όλων των εργαζομένων, την ελάφρυνση των γυναικών από τα βάρη που σηκώνουν στη φροντίδα της οικογένειας, την αύξηση του ελεύθερου χρόνου, την πρόοδο συνολικά στην ικανοποίηση των σύγχρονων αναγκών. Οι δυνατότητες αυτές μπορεί να γίνουν πραγματικότητα όταν η ιδιοκτησία τους αλλάξει χέρια. Οταν δηλαδή οι νέες τεχνολογίες βρεθούν, μαζί με το σύνολο των μέσων παραγωγής, από τα χέρια των μονοπωλιακών ομίλων σε αυτά του λαού και τεθούν από την υπηρεσία της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας, στην υπηρεσία των δικών του αναγκών.