Hasselblad H5D |
Αριστερά διακρίνεται το δευτερεύον κάτοπτρο του τηλεσκοπίου. Οταν ορθωθεί μπροστά από το πρωτεύον με τη βοήθεια των δοκών, θα ανακλά τις ακτίνες που θα συγκεντρώνονται πάνω του, στέλνοντάς τες στον μαύρο πύργο στο κέντρο του πρωτεύοντος, όπου βρίσκονται τα όργανα ανίχνευσης |
Το «Γουέμπ» συχνά αποκαλείται αντικαταστάτης του διαστημικού τηλεσκοπίου «Χαμπλ», αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται μάλλον για διάδοχο, καθώς αποσκοπεί να προχωρήσει την αστρονομική παρατήρηση από το Διάστημα, πέρα από το σημείο που την έφτασαν το «Χαμπλ» και τα άλλα διαστημικά τηλεσκόπια, που καταγράφουν τις εκπομπές των ουράνιων σωμάτων κυρίως στο ορατό τμήμα του φάσματος και το υπεριώδες. Επειδή τα πιο μακρινά ουράνια σώματα φαίνονται με μετατόπιση της ακτινοβολίας τους προς το ερυθρό, εκπέμπουν φως με λιγότερες υπεριώδεις ακτίνες και λιγότερα από τα ορατά χρώματα, αλλά περισσότερη εγγύς υπέρυθρη ακτινοβολία (μικρού μήκους κύματος). Γι' αυτό ακριβώς χρειάζεται τηλεσκόπιο υπερύθρων, όπως το «Γουέμπ», για την παρατήρησή τους.
Hasselblad X1D |
Τεχνικοί ελέγχουν την ηλιακή ασπίδα (5 ασημί ιστία στο κάτω μέρος), με το τηλεσκόπιο σε όρθια θέση, αλλά διπλωμένα τα δύο «φτερά» με τα τρία κάτοπτρα το καθένα και διπλωμένες τις δοκούς του δευτερεύοντος κατόπτρου |
Το «Χαμπλ» έχει πρωτεύον κάτοπτρο διαμέτρου 2,4 μέτρων, άρα συλλεκτική επιφάνεια 4,5 τετραγωνικών μέτρων. Με το κάτοπτρο των 6,5 μέτρων, το «Γουέμπ» έχει 6,25 φορές μεγαλύτερη συλλεκτική επιφάνεια, άρα και ευαισθησία σε πολύ αχνά ουράνια σώματα. Επιπλέον, θα έχει μεγαλύτερο οπτικό πεδίο συγκριτικά με την ευρέος πεδίου κάμερα του «Χαμπλ», καλύπτοντας 15 φορές μεγαλύτερη περιοχή του ουρανού.
Ανάμεσα στις καινοτομίες του «Γουέμπ» είναι το πρωτεύον κάτοπτρο που αποτελείται από 18 εξαγωνικά τμήματα, τα οποία ξεδιπλώνουν και προσαρμόζονται ώστε να σχηματίζουν ένα κάτοπτρο διαμέτρου 6,5 μέτρων, μετά την εκτόξευση. Τα κάτοπτρα είναι κατασκευασμένα από το πολύ ελαφρύ χημικό στοιχείο βηρύλιο και επικαλυμμένα με χρυσό, που ανακλά πολύ καλά το υπέρυθρο φως. Στον χρυσό οφείλεται το κίτρινο χρώμα τους. Το μεγαλύτερο εξάρτημα του «Γουέμπ» είναι η ηλιακή ασπίδα πέντε στρωμάτων, που μειώνει την ηλιακή ακτινοβολία που φτάνει στο τηλεσκόπιο κατά ένα εκατομμύριο φορές. Στο L2 από τη μεριά που βλέπει τον Ηλιο η ασπίδα θα έχει θερμοκρασία 85 oC και από την άλλη (από όπου θα κάνει τις αστρονομικές παρατηρήσεις το τηλεσκόπιο) θα έχει -233 oC! Αυτή η ηλιακή ασπίδα διαστάσεων 22 επί 12 μέτρων, έχει εμβαδόν που πλησιάζει εκείνο ενός γηπέδου του τένις!
Καλλιτεχνική απεικόνιση του διαστημικού τηλεσκοπίου «Τζέιμς Γουέμπ», σε πλήρη ανάπτυξη, στο δεύτερο σημείο Λαγκράντζ |
Το «Γουέμπ» θα περιφέρεται γύρω από τον Ηλιο σε απόσταση 1,5 εκατομμυρίου χιλιομέτρων μακριά από τη Γη, στο σημείο που ονομάζεται δεύτερο σημείο Λαγκράντζ, ή L2, όπου θα φτάσει ένα μήνα μετά την εκτόξευσή του. Στα σημεία Λαγκράντζ η βαρυτική έλξη της Γης και του Ηλιου εξισορροπείται από τη φυγόκεντρο δύναμη και έτσι τα σώματα, που βρίσκονται εκεί, μπορούν να παραμείνουν σταθερά. Για την ακρίβεια τα σημεία L1, L2 και L3 παρουσιάζουν ασταθή ισορροπία και απαιτείται τακτική διόρθωση με πυροδότηση των ακροφυσίων διόρθωσης πορείας, αλλά με μικρή κατανάλωση καυσίμου. Σε αντίθεση με το «Γουέμπ», το «Χαμπλ» περιφέρεται γύρω από τη Γη σε ύψος 570 χιλιομέτρων από την επιφάνειά της.
Στο σημείο L2 η ηλιακή ασπίδα του «Γουέμπ» θα εμποδίζει τόσο το φως από τον Ηλιο όσο και το ανακλώμενο από τη Γη και τη Σελήνη. Ετσι το «Γουέμπ» θα παραμένει κρύο, προϋπόθεση απαραίτητη για ένα υπέρυθρο τηλεσκόπιο (η ακτινοβολούμενη θερμότητα είναι υπέρυθρες ακτίνες, οι οποίες θα παραμόρφωναν το σήμα των υπέρυθρων ακτίνων, που στέλνουν τα παρατηρούμενα από το τηλεσκόπιο ουράνια σώματα). Καθώς η Γη περιφέρεται γύρω από τον Ηλιο, το «Γουέμπ» θα περιφέρεται κι αυτό μαζί της, παραμένοντας όμως στην ίδια απόσταση σε σχέση με τη Γη και τον Ηλιο, όπως φαίνεται και στο δημοσιευόμενο διάγραμμα. Στην πραγματικότητα, οι δορυφόροι δεν μένουν «σταθεροί» στα σημεία Λαγκράντζ, αλλά περιφέρονται σε τροχιές μικρής ακτίνας γύρω απ' αυτά. Αλλιώς θα μπορούσε να υπάρχει μόνο ένας δορυφόρος σε κάθε σημείο. Στο L2 παραμένει - εκτός λειτουργίας πια - και το διαστημικό τηλεσκόπιο «Χέρσελ», της ESA, που έβλεπε επίσης στο φάσμα των υπερύθρων, αλλά μεγαλύτερου μήκους κύματος (δηλαδή πιο κοντά στα ραδιοκύματα) σε σχέση με το «Γουέμπ». Το «Χέρσελ» διέθετε κάτοπτρο διαμέτρου 3,5 μέτρων.