Προς πανηγυρίζοντες και απογοητευμένους...
Προς τους γονείς των μαθητών που πήραν μέρος στις εισαγωγικές εξετάσεις θ' απευθυνθώ, σήμερα. Και πρώτα σ' αυτούς που πανηγυρίζουν για την αναμενόμενη επιτυχία. Δικαίως χαίρεστε και περηφανεύεστε, αναλογιζόμενοι ότι οι κόποι των παιδιών και η δική σας συμβολή στην προσπάθειά τους, δε φαίνεται να πήγαν στράφι. Οι περισσότεροι, όμως, γνωρίζετε πως αυτή η επιτυχία δε στηρίζεται σε γερές βάσεις. Εχετε αντιληφθεί ότι, ανεξαρτήτως από το πώς διαμορφώνεται η βαθμολογία στις εξετάσεις, χρόνο με το χρόνο το μορφωτικό επίπεδο της νεολαίας κατεβαίνει. Κι αυτό δεν είναι τυχαίο, ούτε συγκυριακό. Είναι το αποτέλεσμα των εκπαιδευτικών πολιτικών που εφαρμόζονται και οι οποίες δε στοχεύουν στην ουσιαστική μόρφωση και στην ολόπλευρη καλλιέργεια των νέων, αλλά στην καλλιέργεια «δεξιοτήτων», στη δημιουργία ημιαμόρφωτου εργατικού δυναμικού, που θα χρησιμοποιηθεί για την υπηρέτηση του κοινωνικοοικονομικού συστήματος.
Ξέρετε ότι η κόρη σας, που έγραψε άριστα στα Αρχαία Ελληνικά, δεν τα έχει «χωνέψει». Μπορεί να ξέρει «απέξω κι ανακατωτά» τον Επιτάφιο του Περικλή και κείμενα του Ισοκράτη - έτσι όπως τα διδάχτηκε στο σχολείο και, κυρίως, στο φροντιστήριο - αλλά δεν είναι πάντα σε θέση να εμβαθύνει στα νοήματα, να συνδυάσει το «τότε» με το «τώρα», ν' αντιληφθεί την επικαιρότητα και τη χρησιμότητα του αρχαίου πνεύματος. Ο γιος σας, που έγραψε «τέλεια» στην Ιστορία, δεν έμαθε την πραγματική ιστορική αλήθεια, δε διδάχτηκε το «πώς» και το «γιατί» της ιστορικής εξέλιξης, δεν έβγαλε τα σωστά συμπεράσματα για το παρελθόν και τα απαραίτητα διδάγματα για το παρόν και το μέλλον.
Εσείς που έχετε «κατεβάσει πλερέζες», επειδή το παιδί σας δεν έγραψε καλά στα Μαθηματικά και στη Φυσική και δε θα εισαχθεί στη σχολή της προτίμησής του, θυμηθείτε ότι ο Αϊνστάιν δεν ήταν καλός μαθητής και συνειδητοποιήστε ότι η «αποτυχία» δεν οφείλεται, αποκλειστικά, στον μαθητή, ούτε μόνο στην τύχη. Οφείλεται, κυρίως, στη λειτουργία της εκπαίδευσης, η οποία παρέχει γνώσεις σε «κουτάκια» και μετράει τις αξίες με αριθμούς. Ομως, οι άνθρωποι μπορεί να συναλλάσσονται με νούμερα, αλλά επικοινωνούν με αισθήματα και ζουν με ιδανικά. Και δεν είναι μόνον ότι θα δοθούν κι άλλες ευκαιρίες για επιτυχία στις εξετάσεις, είναι και η ελπίδα για ουσιαστική αλλαγή στο περιεχόμενο της Παιδείας, που πρέπει να παραμένει ζωντανή.
Κοινός, λοιπόν, πρέπει να είναι ο αγώνας όλων των γονιών - μαζί με τους μαθητές, τους φοιτητές, τους εκπαιδευτικούς κι όλο το λαό - για την ανατροπή της εκπαιδευτικής πολιτικής των κυβερνήσεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, η οποία υποβαθμίζει, συνεχώς, την Παιδεία και οδηγεί τους νέους σε αδιέξοδα. Και η λύση του προβλήματος δε θα έρθει με νέες αλλαγές στο εξεταστικό σύστημα, αλλά με ριζικό αναπροσανατολισμό του σχολείου, ώστε να μετατραπεί σε εκκολαπτήριο μορφωμένων και καλλιεργημένων ανθρώπων, χρήσιμων στην κοινωνία. Προϋπόθεση γι' αυτό είναι η εφαρμογή άλλης εκπαιδευτικής πολιτικής, από μια Λαϊκή Εξουσία που θα καταργήσει τις ταξικές διακρίσεις και θα κάνει την Παιδεία υπηρέτη του λαού.
Παύλος ΡΙΖΑΡΓΙΩΤΗΣ