Η έλλειψη «εξωστρέφειας», «καινοτομίας», αλλά και τα μικρά μεγέθη των νέων εγχειρημάτων, τα αρνητικά στοιχεία, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, το οποίο προτείνει αυστηρότερα κριτήρια για την ενίσχυση συγκεκριμένου «μοντέλου» επιχειρήσεων
Η δεύτερη κατεύθυνση που θέτει το ΙΟΒΕ έχει να κάνει με την πλήρη υιοθέτηση των πρόσφατων ρυθμίσεων της ΕΕ για τις μικρές επιχειρήσεις, τις οποίες η κυβέρνηση της ΝΔ επεξεργάζεται αυτή την περίοδο για να τις εφαρμόσει στην Ελλάδα. Είναι οι αποφάσεις που επιδιώκουν να δώσουν αποφασιστικό χτύπημα στην αυτοαπασχόληση και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου |
Γι' αυτό, εξάλλου, το ΙΟΒΕ θεωρεί ότι πρέπει να υπάρξει ενίσχυση της επιχειρηματικότητας σε δύο κατευθύνσεις: Από τη μία με την έμφαση στην «ποιοτική πλευρά της επιχειρηματικότητας», ώστε οι διαθέσιμοι πόροι να διατεθούν αυστηρά στα «εγκεκριμένα» εγχειρήματα, που εξαιρούν την πλειοψηφία των υφιστάμενων μικρών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα! Το ΙΟΒΕ θέτει και επιπρόσθετα κριτήρια που έχουν να κάνουν με την αξιολόγηση του επιχειρηματικού σχεδίου, την εμπειρία του υποψήφιου επιχειρηματία, τα χαρακτηριστικά του προϊόντος και της αγοράς. Η δεύτερη κατεύθυνση έχει να κάνει με την πλήρη υιοθέτηση των πρόσφατων ρυθμίσεων της ΕΕ για τις μικρές επιχειρήσεις, τις οποίες η κυβέρνηση της ΝΔ επεξεργάζεται αυτή την περίοδο για να τις εφαρμόσει στην Ελλάδα. Είναι οι αποφάσεις που επιδιώκουν να δώσουν αποφασιστικό χτύπημα στην αυτοαπασχόληση και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, το 2007 ανέπτυσσαν επιχειρηματική δραστηριότητα περίπου 1,3 εκατ. άτομα. Αντιστοιχούν στο 18,7% του πληθυσμού ηλικίας 18-64 ετών. Από αυτούς, οι 388.000 βρίσκονταν στα αρχικά στάδια επιχειρηματικής δραστηριότητας, ως επίδοξοι ή νέοι επιχειρηματίες. Πρόκειται για το 5,71% του πληθυσμού ηλικίας 18-64 ετών. Το μέγεθος αυτό είναι μικρότερο από προηγούμενες χρονιές. Ωστόσο, οι υψηλές επιδόσεις των προηγούμενων χρόνων στη δραστηριοποίηση νέων επιχειρηματιών οδήγησαν σε αύξηση της λεγόμενης καθιερωμένης επιχειρηματικότητας, όπου οι ιδιοκτήτες ή συμμετέχοντες σε μια επιχείρηση (στην ίδια ηλικιακή ομάδα) αντιστοιχούσαν το 2007 στο 13% του πληθυσμού. Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη επίδοση σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η οποία ξεπερνά και το μέσο όρο της Ευρώπης (11,7%), αλλά και άλλων χωρών υψηλού εισοδήματος.
Το ποσοστό εκείνων που δήλωσαν ότι σκοπεύουν να ξεκινήσουν κάποια επιχειρηματική δραστηριότητα τα επόμενα τρία χρόνια, μειώθηκε το 2007 στο 13,7% του πληθυσμού από 14,2% το 2006 και 15,4% το 2005. Παραμένει όμως και αυτό το μέγεθος από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη. Το 2007 μειώθηκε στο 2,6% από 3% το ποσοστό των «άτυπων επενδυτών», εκείνων που δήλωσαν ότι τα τελευταία 3 χρόνια χρηματοδότησαν με προσωπικό κεφάλαιο ένα εγχείρημα που ξεκίνησε κάποιος άλλος. Σταθερό παραμένει το μέσο ποσό που δαπανήθηκε το 2007 από τους άτυπους επενδυτές, στις 40.000 ευρώ, όπως και τα τρία προηγούμενα χρόνια. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι το ποσό αυτό κρίνεται αρκετά υψηλό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Ωστόσο, η μεγαλύτερη δαπάνη στην Ελλάδα φαίνεται να μην προέρχεται από «αφθονία διαθέσιμων κεφαλαίων», αλλά κυρίως από τις «υψηλές κεφαλαιακές απαιτήσεις για την έναρξη νέων εγχειρημάτων».
Το 2007 διέκοψαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα 177.000 άτομα, ποσοστό 2,6% του πληθυσμού 18-64 ετών. Τα 4 στα 9 εγχειρήματα δεν απέδιδαν κέρδος και γι' αυτό εγκαταλείφθηκαν. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο ποσοστό στις ευρωπαϊκές και άλλες χώρες. Παρ' όλα αυτά εξηγείται εύκολα από την εφαρμοζόμενη κυβερνητική πολιτική που επιβαρύνει τις μικρές επιχειρήσεις, και ενισχύει τις μεγάλες σε βάρος τους. Μόλις το 10% δήλωσε ότι αξιοποίησε μια καλή ευκαιρία να πουλήσει την επιχείρηση και ένα 9% δήλωσε ότι βρήκε άλλη απασχόληση - πιθανόν μισθωτή, επισημαίνει το ΙΟΒΕ - ή αποφάσισε να αξιοποιήσει μια άλλη ευκαιρία.
Θετικά αντιμετωπίζει το ΙΟΒΕ τη μείωση της λεγόμενης επιχειρηματικότητας ανάγκης, από το 20% το 2006 στο 13% το 2007 σε σχέση με νέα επιχειρηματικά εγχειρήματα. Πρόκειται για τη λύση που επιλέγουν κυρίως άνεργοι προκειμένου να βρουν απασχόληση, αν και στην έκθεση του ΙΟΒΕ αναφέρεται ότι το 2007 οι περισσότεροι έκαναν την επιλογή τους για να αυξήσουν το εισόδημά τους. Σε προηγούμενες εκθέσεις, είχε διαπιστωθεί ότι η έλλειψη εργασίας αποτελούσε το κίνητρο για το μεγαλύτερο τμήμα της επιχειρηματικότητας ανάγκης.
Σε σχέση με την κλαδική διάσταση της επιχειρηματικότητας, η έκθεση του ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι μειώθηκε το ποσοστό των νέων επιχειρήσεων που τελικός πελάτης τους είναι ο καταναλωτής φυσικό πρόσωπο, στο 51,3%, από 60% το 2006 και 70% το 2005. Παρ' όλα αυτά, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι το 35% και γι' αυτό το ΙΟΒΕ κρίνει ως «ρηχή» την επιχειρηματικότητα. Σε κάθε περίπτωση, τα 2 στα 3 νέα επιχειρηματικά εγχειρήματα το 2007 ήταν ατομικές και προσωπικές εταιρείες. Στο 20% διαμορφώθηκαν οι Ομόρρυθμες Εταιρείες και στο 12% οι ΑΕ και ΕΠΕ. Οι 3 στις 4 επιχειρήσεις είναι νέες, ενώ οι υπόλοιπες αφορούν σε μεταβιβάσεις υφιστάμενης δραστηριότητας. Ο βαθμός «καινοτομικότητας» φτάνει το 12,8% με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι 13%. Πάνω από το 60% των νέων ή επίδοξων επιχειρηματιών δήλωσαν ότι θα απασχολήσουν τουλάχιστον ένα ακόμη άτομο. Αρνητικά κρίνει το ΙΟΒΕ τη διαπίστωση ότι 7 στα 10 νέα εγχειρήματα έχουν ως στόχο την κάλυψη εγχώριας ζήτησης. Η μέση ηλικία των νέων επιχειρηματιών είναι πλέον τα 36 χρόνια, αντί των 38 το 2007, καθώς αυξήθηκε το ποσοστό δραστηριοποίησης της ηλικίας 18-34 ετών στο 42% από 39%. Επίσης, το 2007 το 7,96 των ανδρών ξεκινούσαν μια νέα επιχείρηση, και το 3,46% των γυναικών. Υπερδιπλάσιο είναι το ποσοστό των νέων επιχειρηματιών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης το 2007, που ξεπερνούν το 60%.
Τέλος, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι τα κεφάλαια που θα επενδύονταν για νέες επιχειρήσεις το 2007 θα έφταναν τα 27 δισ. ευρώ. Για το 2006 υπήρχε ανάλογη εκτίμηση, ωστόσο τα σχέδια που τελικά υλοποιήθηκαν έφτασαν τα 23 δισ. ευρώ.