Η ικανοποίηση της πλουτοκρατίας για τη συμφωνία της ΕΕ είναι δεδομένη, δεν μπορεί όμως να συγκαλύψει τις εσωτερικές αντιθέσεις
Οταν πανηγυρίζουν τα κοράκια και οι γύπες, ο λαός πρέπει να προετοιμάζεται για ακόμα πιο σκληρούς και επίμονους ταξικούς αγώνες |
Ανακοινώνοντας τη συμφωνία, ο Επίτροπος για οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις, Ολι Ρεν, υποστήριξε ότι «τα μέτρα για το 2010 είναι αρκετά», δείχνοντας το δρόμο προς την κυβέρνηση, που δεν είναι άλλος από την απαρέγκλιτη εφαρμογή του σκληρού αντιλαϊκού προγράμματος και την κατάρτιση ενός νέου για τα επόμενα χρόνια, με στόχο το νέο πετσόκομμα λαϊκών δικαιωμάτων στο όνομα του να επιτευχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα.
Ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, δήλωσε ικανοποιημένος από τη συμφωνία, σημειώνοντας ότι «αυτή είναι μια ξεκάθαρη και ισχυρή δέσμευση: Παρουσιάζει ότι η ευρωζώνη είναι σοβαρή κάνοντας ό,τι είναι απαραίτητο για να διασφαλίσει την οικονομική σταθερότητα και απέναντι στη δέσμευσή της να παρέχει υποστήριξη στην Ελλάδα σύμφωνα με τους όρους που έχουν τεθεί στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια του Φλεβάρη και του Μάρτη (...) Η Κομισιόν έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στη συμφωνία και είμαι πεπεισμένος ότι αυτή θα βοηθήσει την Ελλάδα να συνεχίσει σθεναρά τη διόρθωση των δημόσιων οικονομικών της ανισορροπιών και εφαρμογή των απαραίτητων δομικών μεταρρυθμίσεων».
Από την πρώτη στιγμή, ο επικεφαλής του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος-Καν, έσπευσε να δηλώσει ότι το ΔΝΤ είναι «έτοιμο να μετάσχει στην προσπάθεια», σημειώνοντας ότι η συμφωνία αποτελεί «ένα βήμα πολύ σημαντικό». «Το ΔΝΤ είναι έτοιμο να συμβάλει στην προσπάθεια αυτή, περιλαμβανομένης μιας συμφωνίας μέσω πολυετούς διευθέτησης, όταν θα υπάρξει ανάγκη και θα ζητηθεί από τις ελληνικές αρχές», ενώ επιβεβαίωσε ότι χτες μια ομάδα του ΔΝΤ είχε συνομιλίες στις Βρυξέλλες με τις ελληνικές αρχές, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΚΤ.
Τις αντιθέσεις στο εσωτερικό της ΕΕ δείχνει και η αντιπαράθεση ανάμεσα στη Γερμανία και στην Κομισιόν για τον τρόπο ενεργοποίησης του μηχανισμού δανεισμού. Ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κρίστοφ Στέεγκαμνς υποστηρίζει ότι «η ενεργοποίηση απαιτεί - όπως εγγράφως συμφωνήθηκε στις 25 Μάρτη - ευρωπαϊκό συμβούλιο». Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Αμαντέο Αλταφάζ, ισχυρίζεται πως «δε χρειάζεται να οργανώσουμε μεγάλη σύνοδο εδώ στις Βρυξέλλες», αλλά η «ενεργοποίηση του προγράμματος απαιτεί ομόφωνη απόφαση από το Γιούρογκρουπ».
Σύμφωνα με το πρακτορείο «Reuters», αν η συγκεκριμένη διαφωνία δεν επιλυθεί γρήγορα θα μπορούσε να καθυστερήσει τη βοήθεια ή τουλάχιστον να δημιουργήσει εμπόδια στην πρόσβαση της Αθήνας σε αυτήν εντείνοντας την κρίση.
Με γραπτή δήλωσή του, ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ, Herman Van Rompuy, καλωσορίζει τη συμφωνία των υπουργών Οικονομικών, τονίζοντας ότι «η συμφωνία μετατρέπει τον μηχανισμό σε πλήρως λειτουργικό και θα συμβάλλει αποφασιστικά στην οικονομική σταθερότητα της Ελλάδας και της ευρωζώνης», συμπληρώνοντας ότι οι μελλοντικές διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Κομισιόν, την ΕΚΤ, το ΔΝΤ και τις ελληνικές Αρχές «αντιπροσωπεύουν επίσης ένα βήμα - κλειδί και θα προάγουν μια εκτίμηση των συγκεκριμένων οικονομικών αναγκών».
Παράλληλα, η υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας, Elena Salgado, εκτίμησε ότι η συμφωνία «ισχυροποιεί την ευρωζώνη και δίνει έμφαση στην αρχή της αλληλεγγύης ανάμεσα στα κράτη (...) Τόσο οι αγορές όσο και η ίδια η Ελλάδα πρέπει να γνωρίζουν ότι είμαστε πρόθυμοι να προχωρήσουμε και να βοηθήσουμε».
Ο επικεφαλής του Γιούρογκρουπ, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, διευκρίνισε ότι δεν έχει ακόμα παρθεί απόφαση για την ενεργοποίηση των δανείων, «δεδομένου ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμα ζητήσει το δάνειο» και τόνισε ότι «οι δεσμεύσεις που πάρθηκαν σήμερα κάνουν δυνατή την άμεση εφαρμογή του σχεδίου».
Σχετικά με το ύψος της βοήθειας, η Κομισιόν - μέσω του εκπροσώπου του επιτρόπου για οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις, Αμαντέο Αλταφάζ - χαρακτήρισε «καθαρή εικασία» τον αριθμό των 80 δισ.. ευρώ που αναφέρεται ως το σύνολο της βοήθειας που θα αποδεσμευτεί για τρία χρόνια. Ο Α. Αλταφάζ επισήμανε ακόμα ότι «ο μοναδικός αριθμός που βρίσκεται προς το παρόν στο τραπέζι είναι μια γραμμή δανείων 30 δισεκατομμυρίων από τις χώρες της ζώνης του ευρώ για την πρώτη χρονιά» και συμπλήρωσε ότι το συνολικό ποσό των δανείων της ευρωζώνης «θα μπορούσε να αυξηθεί αν ληφθεί υπόψη η δεύτερη και η τρίτη χρονιά, όμως αυτό δεν έχει ακόμη αποφασιστεί», ενώ την ίδια στιγμή, «έγκειται στο ΔΝΤ να πει πόσα θα βάλουν», κάτι που περιμένει να γίνει σύντομα.
Τα ποσά με τα οποία υπολογίζεται ότι θα συμμετέχουν ορισμένα κράτη της ευρωζώνης στο μηχανισμό δανεισμού - με βάση το ανακοινωθέν ποσό σε συνάρτηση με το μερίδιο των κρατών αυτών στην ΕΚΤ - είναι τα εξής: Η Γερμανία με 8,4 δισ. ευρώ, η Γαλλία με 6 δισ. ευρώ, η Ιταλία με 5,4 δισ. ευρώ, η Ισπανία με 3,675 δισ. ευρώ, η Ολλανδία με 1,8 δισ. ευρώ και η Πορτογαλία με 775 εκατομμύρια ευρώ.
Με ικανοποίηση φαίνεται να υποδέχονται τη συμφωνία και οι εκπρόσωποι των καπιταλιστικών αγορών, δείχνοντας ότι τα συμφέροντά τους είναι ταυτισμένα και όχι αντικρουόμενα με τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς που αποφάσισαν το μηχανισμό δανεισμού. Σ' αυτό το πνεύμα, επαναλαμβάνουν ότι η δυσπιστία απέναντι στην Ελλάδα δεν έχει εξαλειφθεί και οι εξελίξεις εξαρτώνται από τις μεταρρυθμίσεις της ελληνικής κυβέρνησης.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του τραπεζικού κολοσσού «Unicredit», Αλεσάντρο Προφούμο, η συμφωνία ήταν «μια πολύ σημαντική επέμβαση», ενώ «ο κίνδυνος εξάπλωσης (του προβλήματος) είναι σημαντικά μικρότερος σήμερα». Ο ίδιος, μιλώντας νωρίτερα σε διάσκεψη της ΕΚΤ, ζήτησε την κατάρτιση ενός κοινού σχεδίου κυβέρνησης και ιδιωτικού τομέα για τη χρηματοδότηση πακέτων διάσωσης για την αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων.
«Είναι σημαντικό να έχουμε μια συνεργασία ιδιωτικού - δημοσίου (...) και ένα κεφάλαιο σταθεροποίησης είναι ο σωστός δρόμος που θα πρέπει να ακολουθήσουμε (...) αυτό το κεφάλαιο μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τις τράπεζες και εν μέρει από τις κυβερνήσεις», είπε.
Η αμερικανική τράπεζα «Citi» χαρακτηρίζει τη συμφωνία ως «βήμα ζωτικής σημασίας» που θα δώσει ώθηση στην υλοποίηση των διαρθρωτικών αλλαγών που καλείται να εφαρμόσει η Ελλάδα, προκειμένου να αντιμετωπίσει τα προβλήματα χαμηλής ανταγωνιστικότητας και υψηλών δημόσιων δαπανών. Η τράπεζα εκτιμά ότι η ενεργοποίηση του μηχανισμού δεν ενδείκνυται προς το παρόν, ενώ σημειώνει πως «μπορεί ο κίνδυνος χρεοκοπίας της Ελλάδας να μετατέθηκε χρονικά, καθώς η χώρα δε θα αντιμετωπίσει πρόβλημα ρευστότητας τον επόμενο 1,5 χρόνο, αλλά η διαδικασία δημοσιονομικής προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας έχει μόλις αρχίσει (...) Από προηγούμενα προγράμματα του ΔΝΤ γνωρίζουμε ότι τελικώς η χώρα οδηγείται στην πτώχευση, καθώς τα μέτρα που εφαρμόζει το ταμείο είναι τόσο οδυνηρά από πολιτικής και οικονομικής πλευράς που εν τέλει η πτώχευση αποτελεί τη μόνη διέξοδο».
Από την πλευρά της, η ιαπωνική χρηματιστηριακή εταιρεία, «Nomura» χαρακτηρίζει τη συμφωνία «αναμφίβολα θετική», σημειώνοντας ότι ενισχύει σημαντικά την αξιοπιστία της ευρωζώνης και κατά προέκταση την αξιοπιστία του ίδιου του ευρώ.
Ο Λορέντζο Μπίνι Σμάγκι, μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ ισχυρίζεται ότι «αποφύγαμε αυτό που συνέβη στις ΗΠΑ με τη Lehman Brothers (...) Το ευρώ στηρίζεται στην αρχή ότι όποιος κάνει λάθος πληρώνει τις συνέπειες και πρέπει να αλλάξει κατεύθυνση. Βοηθήσαμε την Ελλάδα να το κάνει και αυτό δίνει μια εγγύηση ασφάλειας για το νόμισμα».
Την ίδια στιγμή, χτες η γερμανική κυβέρνηση συνέχισε να επαναλαμβάνει πως η βοήθεια προς την Ελλάδα δε βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη. Σύμφωνα με τον Κρίστοφ Στέεγκμανς, αναπληρωτή κυβερνητικό εκπρόσωπο, «το γεγονός ότι κρεμάστηκε στον τοίχο ένας πυροσβεστήρας δεν παρέχει καμία απολύτως πληροφορία σχετικά με τις πιθανότητες να χρησιμοποιηθεί». Ταυτόχρονα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών, Μίχαελ Οφερ, δήλωσε ότι η συμφωνία αποτελεί απλώς «μια συγκεκριμενοποίηση σε τεχνικό επίπεδο», που έχει στόχο να ηρεμήσει τις αγορές.
Από την άλλη πλευρά, η γερμανική οικονομική εφημερίδα «Handelsblatt», σημειώνει ότι «η σκληρή γραμμή της γερμανικής κυβέρνησης ανήκει στο παρελθόν (...) η αγαπητή αλλά άφραγκη Ελλάδα θα επιδοτηθεί από τα δημόσια ταμεία πιο εύρωστων οικονομικά ευρωπαϊκών χωρών», ενώ η «Die Welt», υποστηρίζει πως «οι υπολογισμοί (της καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ) δεν επαληθεύτηκαν».
Παράλληλα, στο εσωτερικό της Γερμανίας εγείρονται επικρίσεις προς τους χειρισμούς της καγκελαρίου Α. Μέρκελ, καθώς οι σοσιαλδημοκράτες ισχυρίζονται ότι «έπρεπε εδώ και καιρό να εκδηλώσει την ευρωπαϊκή της αλληλεγγύη και για το δικό της συμφέρον, αντί να αναγκαστεί να το κάνει με βαριά καρδιά».
Ο Μίζαελ Κρέτσμερ, βουλευτής των Χριστιανοδημοκρατών δήλωσε ότι «βλέπω την εμπιστοσύνη προς το ευρώ να διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο εάν βοηθήσουμε πάρα πολύ, παρά αν βοηθήσουμε πάρα πολύ λίγο», σημειώνοντας ότι οι αποφάσεις υπέρ των Αθηνών θα αποβούν «τελικά ενάντια στο πνεύμα του Συμφώνου Σταθερότητας».
Ο Τόμας Ζιλμπερχορν, συντηρητικός βουλευτής, δήλωσε ότι «δεν μπορεί να δικαιολογηθεί μία βοήθεια προς την Ελλάδα παρά μόνον εάν εξαντληθούν όλες οι άλλες δυνατότητες και απειληθεί η σταθερότητα του ευρώ» και ζήτησε ενημέρωση του γερμανικού κοινοβουλίου.
Επιχειρώντας να καλμάρει το κλίμα, ο επικεφαλής της ευρωζώνης Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μιλώντας σε γερμανικό ραδιόφωνο δήλωσε ότι αν ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός, «τα χρήματα δε θα διοχετευθούν» απλώς στην Ελλάδα, «αλλά θα επιστραφούν στον Γερμανό φορολογούμενο». Στο πλαίσιο αυτό τόνισε: «Είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι το επιτόκιο δεν είναι επιδοτούμενο. Η προσφορά θέλει να ωθήσει μάλλον την Ελλάδα να στραφεί το ταχύτερο δυνατό στις αγορές».
«Κάλλιο αργά παρά ποτέ», γράφουν οι «Financial Times», ενώ οι «New York Times» εκτιμούν ότι οι ηγέτες της ΕΕ έβαλαν τέλος στην αβεβαιότητα. «Μετά από δύο μήνες με μπλόφες και απειλές, η ΕΕ αποκάλυψε επιτέλους τις αναλυτικές παραμέτρους του μηχανισμού οικονομικής βοήθειας», είναι το σχόλιο του βρετανικού περιοδικού «Economist».
«Η ευρωζώνη και το ΔΝΤ δανείζουν στην Ελλάδα ένα κομμάτι εμπιστοσύνης που της είχαν αφαιρέσει οι επενδυτές. Και αυτό είναι σίγουρα θετικό, διότι οι Ελληνες είναι μέλη της ευρωζώνης από την οποία ωφελούνται όλα τα μέλη, τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά», είναι το σχόλιο της γερμανικής «Sueddeutsche Zeitung».
Το «Der Spiegel» αναφέρει ότι «δεν αποκλείεται η κυβέρνηση να μην είναι σε θέση να εφαρμόσει μέσα στα επόμενα χρόνια το σκληρό πακέτο οικονομικών μέτρων που αποφάσισε» και η «Wall Street Journal» εκτιμά ότι ο απόηχος της συμφωνίας στις αγορές ήταν θετικός, ενώ για θετικές επιπτώσεις μιλούν και οι βρετανικοί «Times».