Πιο έτοιμοι από ποτέ δηλώνουν οι επιστήμονες του ινστιτούτου SETI
Μέρος της συστοιχίας ραδιοτηλεσκοπίων Αλλεν, στο Χατ Κρικ της Καλιφόρνιας, που σαρώνει τον ουρανό από το 2007 προσπαθώντας να εντοπίσει σήματα προερχόμενα από νοήμονα ζωή σε κάποιο μακρινό σημείο του σύμπαντος |
Την ίδια περίοδο, ο Φρανκ Ντρέικ, ένας νεαρός αστρονόμος που δούλευε ανεξάρτητα από τους Μόρισον και Κοκόνι, διαμόρφωσε μια πειραματική ερευνητική διάταξη ανίχνευσης σημάτων από εξωγήινους πολιτισμούς. Στις 8 του Απρίλη του 1960 στόχευσε το διαμέτρου 26 μέτρων ραδιοτηλεσκόπιο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Ραδιοαστρονομίας των ΗΠΑ προς δύο κοντινά άστρα. Σαρώνοντας με τον μονοκάναλο δέκτη του πάνω και κάτω στην μπάντα των μικροκυμάτων, ο Ντρέικ αφιέρωσε αρκετές βδομάδες ψάχνοντας για εξωγήινα σήματα. Το πρόγραμμα Οζμα του Ντρέικ ήταν η πρώτη σύγχρονη έρευνα για εξωγήινη νοημοσύνη.
Σκοπός του ινστιτούτου SETI είναι η εξερεύνηση, κατανόηση και εξήγηση της προέλευσης, της φύσης και της εξάπλωσης της ζωής στο σύμπαν. Ιδρύθηκε το 1984 και από το 1993 που τερματίστηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ η κρατική οικονομική ενίσχυση που λάμβανε, συνεχίζει την έρευνα με χρηματοδοτήσεις ιδιωτών και εταιρειών κυρίως από το χώρο της τεχνολογίας. Ανεξάρτητα από το τυχόν πραγματικό ενδιαφέρον των χρηματοδοτών για το ερευνητικό αντικείμενο του SETI, δε χάνουν την ευκαιρία να παρουσιαστούν ως μαικήνες της επιστήμης, σε έναν κόσμο που κάθε επίγεια αλλά και προσανατολισμένη στον ουρανό ανθρώπινη δραστηριότητα δυναστεύεται από τις διαθέσεις και τις κερδοσκοπικές στοχεύσεις του κεφαλαίου.
Ο Φρανκ Ντρέικ (όρθιος στο κέντρο), πρωτοπόρος της αναζήτησης νοήμονος ζωής, μαζί με συναδέλφους του, το 1962 στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Ραδιοαστρονομίας των ΗΠΑ |
Η τεχνολογική πρόοδος που έχει μεσολαβήσει από την εποχή που άρχιζε η έρευνα για εξωγήινη νοημοσύνη μέχρι σήμερα, ίσως στο προσεχές μέλλον κάνει δυνατή την ανίχνευση ανεπτυγμένων πολιτισμών όχι από τον εντοπισμό στοχευμένων σημάτων επικοινωνίας, αλλά από το ίδιο είδος θορύβου που αθέλητα εκπέμπει και ο ανθρώπινος πολιτισμός, μέσω των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών και των εκπομπών ραντάρ. Οι επιστήμονες που συμμετέχουν στην έρευνα για εξωγήινη νοημοσύνη, παρά την πρώτη άκαρπη πεντηκονταετία, είναι αισιόδοξοι ότι θα βρεθούν σήματα που θα δείχνουν ότι δεν είμαστε η μόνη νοήμων μορφή ζωής στο σύμπαν. Την αισιοδοξία τους στηρίζουν και στην ανακάλυψη, την τελευταία πενταετία, ότι τουλάχιστον το 3-5% των άστρων που μοιάζουν με τον Ηλιο έχουν πλανητικά συστήματα. Ισως μόνο στο Γαλαξία μας να υπάρχουν δεκάδες δισεκατομμύρια πλανήτες. Επιπλέον, συσσωρεύονται τα στοιχεία που δείχνουν ότι όχι μόνο η Γη, αλλά και ο Αρης, ο δορυφόρος του Δία, Ευρώπη και ίσως και άλλα ουράνια σώματα του ηλιακού συστήματος έχουν νερό, άρα το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και σε αρκετούς εξωπλανήτες.
Στο παρελθόν οι έρευνες για εξωγήινη νοημοσύνη ήταν περιορισμένης ευαισθησίας και γίνονταν όταν έμενε ελεύθερος χρόνος σε ραδιοτηλεσκόπια από τις άλλες πιο συμβατικές έρευνες. Τα πράγματα αλλάζουν με τη συστοιχία Αλλεν και εκείνες που θα ακολουθήσουν, αλλά και με το πρόγραμμα SERENDIP, που θα εκτελείται παράλληλα με τη συμβατική παρατήρηση του γαλακτικού επιπέδου από το ραδιοτηλεσκόπιο Παρκς.
Παράλληλα με την πραγματοποίηση του ερευνητικού προγράμματος Οζμα το 1960, ο Φρανκ Ντρέικ, που σήμερα είναι στη διοίκηση του ινστιτούτου SETI, έκανε μια απόπειρα να προσεγγίσει τον αριθμό των τεχνολογικών πολιτισμών που είναι πιθανό να υπάρχουν στο Γαλαξία μας. Η περίφημη εξίσωση Ντρέικ, παρουσιάστηκε το 1961 και παίρνει υπόψη διάφορους παράγοντες που φαίνεται λογικό να παίζουν ρόλο στην εμφάνιση τέτοιων πολιτισμών. Από τότε μέχρι σήμερα οι επιστήμονες προσπαθούν να υπολογίσουν τις παραμέτρους αυτής της εξίσωσης, που ανάλογα με τις τιμές που θα τους δοθούν μπορούν να οδηγήσουν σε εντελώς διαφορετικό αποτέλεσμα.
Η εξίσωση είναι ένα απλό γινόμενο: N = R* . fp . ne . fl .fi . fc . L, όπου N είναι ο αριθμός των πολιτισμών του Γαλαξία που μπορούν να έχουν ανιχνεύσιμες ηλεκτρομαγνητικές εκπομπές, R* ο ρυθμός σχηματισμού άστρων ικανών για την ανάπτυξη νοήμονος ζωής, fp το ποσοστό αυτών των άστρων που έχουν πλανητικά συστήματα, ne ο αριθμός των πλανητών σε κάθε πλανητικό σύστημα με περιβάλλον κατάλληλο για τη ζωή, fl το ποσοστό των κατάλληλων για ζωή πλανητών στους οποίους τελικά εμφανίζεται ζωή, fc το ποσοστό των πολιτισμών που αναπτύσσουν τεχνολογία η οποία εκπέμπει ανιχνεύσιμα σήματα στο Διάστημα και L το χρονικό διάστημα που τέτοιοι πολιτισμοί εκπέμπουν ανιχνεύσιμα σήματα.
Πέρα από την επισήμανση των παραγόντων που σχετίζονται με την αναζήτηση νοήμονος ζωής, η εξίσωση Ντρέικ είναι αποτελεσματικό εργαλείο για την ανάπτυξη του ενδιαφέροντος για το σύμπαν, για την επισήμανση του γεγονότος ότι η ζωή είναι το τελικό προϊόν μιας φυσικής εξελικτικής διαδικασίας, για την κατανόηση της διαλεκτικής ενότητας του ανθρώπου με το φυσικό κόσμο.