Μια συζήτηση με τον ποιητή με αφορμή το νέο του βιβλίο
Ο Γιώργος Κακουλίδης |
Ο τόμος αποτελείται από ιστορίες που είδαν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας με τη μορφή περιοδικής στήλης, με άλλον τίτλο, πριν περίπου δέκα χρόνια, με ήρωες «μποέμ, ζωγράφους, ποιητές, αλκοολικούς, αποτυχημένους ηθοποιούς και καθ' ολοκληρίαν απατεώνες» που «μεταμορφώνουν τις δύσκολες στιγμές τους σε φάρσα», όπως αναφέρεται στο οπισθόφυλλο. Τα υπόλοιπα μας τα εξηγεί ο ίδιος ο συγγραφέας.
«Διάλεξα τον τίτλο αυτό για να αποδείξω πώς διαλύεται η περιπέτεια της αλητείας μέσα στα πράγματα. Δηλαδή ύψωσα έναν τίτλο για να διαλυθεί αμέσως μέσα στις ιστορίες του. Γιατί ο ήρωας είναι ένας λούμπεν αλήτης, ο οποίος μεταμορφώνεται μέσα από τις προσωπικότητες που πλησιάζει».
-- Πώς προσδιορίζεις την αλητεία; Σαν τον τρόπο του Κέρουακ; (Σ.σ. Τζακ Κέρουακ, Αμερικανός συγγραφέας, εκ των ιδρυτών του λογοτεχνικού κινήματος των «μπίτνικς» κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο).
-- Οχι. Εκείνη είναι μια πένθιμη αλητεία. Εγώ μιλάω για μια χαρούμενη αλητεία η οποία ξεδιπλώνεται χωρίς σκοπό και κάποια στιγμή διαλέγει η ίδια, αποφασίζει το τι ακριβώς θα κάνει. Αυτό δεν υπάρχει σήμερα. Υπάρχει μόνο στους ποιητές. Δεν ήταν πάντα έτσι.
-- Πρόλαβες τους ποιητές να εμπνέονται από τους αλήτες.
-- Ακριβώς αυτό. Υπάρχει ένας νόμος μέσα στον ποινικό κώδικα που λέει ότι δεν μπορείς να γυρίζεις «άσκοπα» στη ζωή σου. Δηλαδή ένας δολοφόνος έχει «δουλειά», αλλά ένας αλήτης γυρίζει «άσκοπα». Αυτό συμβαίνει γιατί πλέον η ζωή μας ακολούθησε το δυτικό μοντέλο. Η χαρά της Ανατολής έφυγε. Γι' αυτό και οι ποιητές διαβάζουν πια μέσα σε βιβλιοθήκες και σε διάφορους κλειστούς χώρους. Ενώ το όνειρο το δικό μου θα ήταν οι ποιητές να διαβάζουν, όπως οι παραμυθάδες της Ανατολής, στις γωνιές των δρόμων τα ποιήματά τους.
-- Ενα ανάλογο μοντέλο μπορούμε να πούμε ότι είχαμε και στη Δύση με τον Ντίλαν Τόμας και τις απαγγελίες του, ας πούμε.
-- Απαγγελίες έκανε, αλλά εγώ σου μιλάω για τρόπο ζωής. Αυτό μόνο στην Ανατολή συμβαίνει. Είναι η παράδοση η μεγάλη των παραμυθάδων.
- Μήπως αυτό εκληφθεί ως αναχρονισμός;
-- Δε μου καίγεται καρφί. Εγώ βλέπω ότι αυτή τη στιγμή αυτό που πρέπει να γίνει είναι να βγει ο ποιητής στους δρόμους. Είναι το όνειρο των μεγάλων των ποιητών. Από τον Ρεμπό μέχρι τον Μαγιακόφσκι, το αίτημα είναι αυτό. Αλλά ξέχωρα απ' τα θαυμάσια αυτά ονόματα που τα πλησιάζουμε με δέος, εγώ λέω: Είναι καιρός να βγούμε προς τα έξω. Γι' αυτό ακριβώς επέλεξα τώρα να επανεκδώσω αυτό το υλικό συγκεντρωμένο.
-- Είναι πραγματικά οι ήρωες και τα γεγονότα;
-- Δυστυχώς, όλα είναι αλήθεια.
- Γιατί δυστυχώς;
-- Διαβάζουν ορισμένοι τις ιστορίες και μου λένε «μα, έγινε αυτό;». Και τους λέω «ναι, ρε παιδιά, έγινε... λυπάμαι».
- Με τη μορφή της στήλης σε περιοδικό πώς λειτουργούσαν τα κείμενα αυτά;
-- Οταν τα έγραφα πέρναγα μια προσωπική φάση με πολλούς νεκρούς που έσπρωχνα μέσα μου. Ανέλαβα τη στήλη αυτή που την έκλεψα ουσιαστικά από τον «Ριζοσπάστη». Στον «Ριζοσπάστη» θαυμάζω τη στήλη με τις φωτογραφίες των νεκρών. Από κει ορμώμενος ήθελα κι εγώ να μιλήσω για ανθρώπους που έχουν χαθεί. Ηδη ένας από αυτούς είναι ο αυτόχειρας, ο Ηλίας ο Λάγιος, γράφω γι' αυτόν, ο οποίος εκείνη την εποχή παρακολουθούσε τον τρόπο που τα έγραφα όλα αυτά για τους αγαπημένους νεκρούς. Δηλαδή, ένας υποψήφιος αυτόχειρας καμιά φορά διόρθωνε ορισμένα γραπτά μου.
Ξεκίνησα να γράφω για ένα και μοναδικό λόγο: Να θυμηθώ τους αγαπημένους μου νεκρούς. Αυτό άλλαξε μετά. Και άλλαξε ξανά και ξανά. Και τώρα με πλησιάζουν άνθρωποι και μου λένε: «Ξέρεις, Γιώργο, εκείνη την εποχή ήμουν κι εγώ από δίπλα και έγινε κι αυτό». Είναι το πρώτο βιβλίο που έχω βγάλει που με πλησιάζουν άνθρωποι για να μου πουν παράλληλες ιστορίες με τους ίδιους τους δικούς μου τους ήρωες. Αυτό είναι πιο γοητευτικό ακόμη και από το βιβλίο...
ΒΕΡΟΛΙΝΟ (Του συνεργάτη μας Μιχάλη ΓΕΩΡΓΙΟΥ).--
Στις 10 του Φλεβάρη άνοιξε η αυλαία της φετινής Berlinale (το κινηματογραφικό φεστιβάλ του Βερολίνου), και ολοκληρώνεται σήμερα. Στην έναρξη προβλήθηκε εκτός του διαγωνιστικού προγράμματος η ταινία των αδελφών Κοέν «True Grit» («Αληθινό θράσος»), ριμέικ της κλασικής ταινίας του 1969 με τον Τζον Γουέιν, το ρόλο του οποίου ερμηνεύει ο Τζεφ Μπρίτζες.
Από τις ταινίες του διαγωνιστικού προγράμματος, αυτή που ξεχωρίζει για την ιδιαιτερότητά της είναι «Το άλογο του Τορίνο», του Ούγγρου σκηνοθέτη Μπέλα Ταρ. H ταινία έχει ως αναφορά της ένα επεισόδιο με τον Νίτσε, στο οποίο ο φιλόσοφος κατά τη διάρκεια παραμονής του στο Τορίνο το 1889 είδε έναν αμαξά να χτυπάει το άλογό του που δεν προχωρούσε. Ο Νίτσε πλησίασε να προστατεύσει το άλογο και ύστερα κατέρρευσε. Σε λιγότερο από ένα μήνα θα του διαγνωστεί ψυχική ασθένεια που θα τον κρατήσει κλινήρη στο κρεβάτι χωρίς φωνή μέχρι το θάνατό του. Ωστόσο, αυτό που ενδιαφέρει το σκηνοθέτη είναι το να μας αφηγηθεί μία φανταστική ιστορία για το τι απέγινε το άλογο έπειτα από αυτό το περιστατικό. Η ταινία ασχολείται με την αλλοτρίωση του ανθρώπου, βλέποντάς την όμως με μεταφυσικό τρόπο.
Η έλλειψη πλοκής είναι ολοκληρωτική στην ταινία. Τα πρόσωπα αυτά δείχνουν να μην επιθυμούν τίποτα το ουσιαστικό και δεν προβαίνουν σε καμία πράξη. Ζούνε στην απραξία και τη νωθρότητα. Η ιστορία παρουσιάζεται έτσι ως ένας κατεστραμμένος μύθος. Η ζωή δε διαθέτει κινητήρια αρχή. Οι χαρακτήρες είναι ξένοι από την κοινωνική τους ένταξη ή, όπως θα έλεγε και ο Μαρξ, είναι ολοκληρωτικά «αλλοτριωμένοι».
Το κλίμα αυτό της ταινίας ενισχύεται από τη χρήση ασπρόμαυρης φωτογραφίας και της μονότονης επαναλαμβανόμενης μουσικής του Μ. Βιγκ.
Οι ταινίες που διεκδικούν την «Χρυσή Αρκτο», το βραβείο της Μπερλινάλε, είναι οι:
«Α Toirinoi lo» («Το Αλογο του Τορίνο») του Μπέλα Ταρ, «El premio» («Το βραβείο») της Πόλα Μάρκοβιτς, «Νader And Simin, a Separation» («Ναντέρ και Σιμίν, ένας χωρισμός») του Ασγκάρ Φαρχαντί, «Les contes dela nuit» («Ιστορίες της νύχτας») του Μισέλ Οσλό, «Margin Call» του Τζέι Σ Τσάντορ, «Saranghanda, Saranghaji Anneunda» («Ελα βροχή, έλα λάμψη») του Λι Γιουν Κι, «Schlafkrankheit» («Κοιμωμένη ασθένεια») του Ούλριχ Κόλερ, «The Forgiveness Of Blood» («Η άφεση του αίματος») του Γιόσουα Μάρστον, «Un Mundo Misterioso» («Ενας μυστηριώδης κόσμος») του Ροντρίγκο Μορένο, «V Subbotu» («Αθώο Σάββατο») του Aλεξάντερ Μιντάντζε, «Bizim Bόyόk Ηaresizliπimiz» («Η μεγάλη απόγνωσή μας») του Σεϊφί Τεομάν, «Κοριολανός» του Ρέιφ Φάινς, «Odem», του Τζόναθαν Σαγκάλ, «The Future» («Το μέλλον») της Μιράντα Τζουλάι, «Werwenn nicht wir» («Αν όχι εμείς ποιοι») του Αντρες Φάιλ και το «Yelling To The Sky» («Φωνάζοντας στον ουρανό») της Βικτόρια Μαχόνεϊ.
Το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας παρουσιάζει, από τις 21/2, στο θέατρο «Ιλίσια - Ντενίση» το έργο του Τενεσί Ουίλιαμς «Λεωφορείο ο Πόθος», σε μετάφραση Ερρίκου Μπελιέ, σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη, σκηνικά - κοστούμια Γιάννη Μετζικώφ, κίνηση Μαργαρίτας Βαρλάμου - Δημήτρη Μόσχου, φωτισμούς Νίκου Σωτηρόπουλου, μουσική επιμέλεια Γιώργου Μπουρδόπουλου. Παίζουν (με σειρά εμφάνισης) Ζαχαρούλα Κληματσάκη, Μαργαρίτα Βαρλάμου, Δημήτρης Μόσχος, Κωνσταντίνος Φάμης, Αλέξανδρος Μπουρδούμης Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Ηλέκτρα Νικολούζου, Κάτια Γέρου, Γιάννης Κοτσαρίνης, Θωμάς Γκαγκάς.
Το έργο είναι μία σκληρή ιστορία έρωτα, πάθους και αισθησιασμού, σε μια φτωχογειτονιά της Νέας Ορλεάνης, υπό τους μελαγχολικούς ήχους της τζαζ... Εκεί φτάνει, με το λεωφορείο ο «Πόθος», η Μπλανς, μία ευαίσθητη, ώριμη γυναίκα, αλλά ακόμα πολύ ελκυστική. Προορισμός της είναι το σπίτι της αδελφής της Στέλλα και του συζύγου της Στάνλεϊ Κοβάλσκι. Η φιλοξενούμενη Μπλανς δημιουργεί με τη φαντασία της ένα διαφορετικό κόσμο και ζει με τις αναμνήσεις της... Η κόντρα της με τον σκληρό Στάνλεϊ, ο οποίος δεν αντέχει τις ονειροπολήσεις της, κρύβει έναν απαγορευμένο, αλλά έντονο ερωτισμό, που βγαίνει στην επιφάνεια.