ΜΠΟΡΕΙ ΑΥΤΗ η υποβάθμιση να μην έχει κανένα πρακτικό αποτέλεσμα για το δανεισμό των ΗΠΑ, έγινε όμως το έναυσμα για να αρχίσει μια δημόσια διεθνής συζήτηση για τα υψηλά ελλείμματα και το αμερικανικό χρέος και τους κινδύνους που περικλείουν για την ασθενή ανάκαμψη της διεθνούς οικονομίας.
Στις αρχές του μήνα, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι αν μέχρι τις 9 Απρίλη δεν επιτυγχανόταν συμφωνία μεταξύ Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους, υπήρχε κίνδυνος στάσης πληρωμών από το δημόσιο.
Στις ΗΠΑ από το 1917, το Κογκρέσο αποφασίζει την οροφή, δηλαδή μέχρι ποιο ύψος μπορεί να φτάσει το δημόσιο χρέος. Την τελευταία φορά που αυξήθηκε η οροφή στα 14,29 τρισ. δολάρια ήταν το Φλεβάρη του 2010. Με το χρέος στο τέλος Μάρτη 2011 να ανέρχεται στα 14,26 τρισ. δολάρια, δηλαδή στο 97% του ΑΕΠ, Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί είχαν μαραθώνιες διαβουλεύσεις για να αυξήσουν το όριο.
ΤΕΛΙΚΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ συμβιβασμός τα μεσάνυχτα της Παρασκευής 8 Απρίλη, με τα δύο κόμματα να συμφωνούν σε περικοπές 38 δισ. δολαρίων μέχρι τις 30 Σεπτέμβρη. Ηταν η πρώτη φορά από το 1995 που η αμερικανική κυβέρνηση απειλήθηκε με στάση πληρωμών. Η στάση τότε διήρκεσε 20 ημέρες και εκτιμάται ότι είχε επίπτωση 1% στην οικονομική ανάπτυξη για ένα τρίμηνο εκείνης της χρονιάς. Το αμερικανικό δημόσιο χρέος είναι το δωδέκατο υψηλότερο στον κόσμο.
Την περασμένη βδομάδα ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα ανακοίνωσε περικοπές 4 τρισ. δολαρίων για τα επόμενα δώδεκα χρόνια, με στόχο τη μείωση των ελλειμμάτων. Το μεγάλο θύμα αυτών των περικοπών θα είναι (όπως αναμενόταν) οι κοινωνικές δαπάνες για την περίθαλψη, τη συνταξιοδότηση, την προστασία των ανέργων κ.λπ.
Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΥΤΗ προκάλεσε την αντίδραση της Κίνας, η κυβέρνηση της οποίας ζήτησε από την αμερικανική να πάρει μέτρα προστασίας των επενδυτών και των αγοραστών αμερικανικών ομολόγων.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Πεκίνου απορρέει βέβαια από τις τεράστιες επενδύσεις που η πολυάνθρωπη χώρα έχει σε δολάρια. Η Κίνα έχει τα μεγαλύτερα συναλλαγματικά αποθέματα στον κόσμο, ίσα περίπου με 3,05 τρισ. δολάρια στα τέλη του α' τριμήνου. Εξ αυτών τα δύο τρίτα είναι τοποθετημένα σε δολάρια ή δολαριακούς τίτλους, όπως τα ομόλογα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.
ΠΡΟΣΦΑΤΑ, ο πρώτος αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ΔΝΤ κ. Τζον Λίπσκι δήλωσε ότι το δημόσιο χρέος των αναπτυγμένων χωρών θα υπερβεί φέτος κατά μέσο όρο το 100% του ΑΕΠ τους για πρώτη φορά μετά τον παγκόσμιο πόλεμο.
«Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρόσφατης κρίσης πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν αρχίσουν να εμποδίζουν την ανάπτυξη και να δημιουργήσουν νέους κινδύνους», είπε ο κ. Λίπσκι, προσθέτοντας ότι «η κεντρική πρόκληση είναι να αποφευχθεί μία δυνητική μελλοντική δημοσιονομική κρίση και ταυτόχρονα να δημιουργούμε θέσεις απασχόλησης και να ενισχύουμε την κοινωνική συνοχή».
Τις πληγές της μετράει ακόμη η Ιαπωνία από το μεγάλο σεισμό και το τσουνάμι, αλλά και το πυρηνικό δυστύχημα στη Φουκουσίμα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, οι εξαγωγές μειώθηκαν 2,2% σε ετήσια βάση, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομικών της χώρας. Το ποσοστό είναι σημαντικά μεγαλύτερο από εκείνο που προέβλεπαν (-1,5%) οι οικονομολόγοι.
Ενας από τους βασικούς παράγοντες ήταν οι εξαγωγές αυτοκινήτων που μειώθηκαν 28% από τον αντίστοιχο μήνα πέρσι. Η φυσική καταστροφή από σεισμό και τσουνάμι προκάλεσε ζημιές στα εργοστάσια και διέκοψε την παραγωγική αλυσίδα.
Επίσης, οι αποστολές προϊόντων ημιαγωγών επίσης έπεσαν 6,9%. Πρόκειται για την πρώτη κάμψη των συνολικών εξαγωγών της χώρας μέσα σε 16 μήνες.
Για τις δύο μεγαλύτερες εξαγωγικές αγορές της Ιαπωνίας, τις ΗΠΑ και την Κίνα, οι εξαγωγές σημείωσαν κάμψη 3,4% και άνοδο 3,8% αντίστοιχα.
Τέλος, προβλέπεται ότι λόγω των διακοπών στην ηλεκτροδότηση η αποκατάσταση στη ροή των προμηθειών δεν προβλέπεται να συντελεστεί πριν από το καλοκαίρι.
Μακροπρόθεσμα, λένε οι κοινωνιολόγοι, πέρα από τους άμεσα πληγέντες των βορειοανατολικών περιοχών, αυτοί που θα πληρώσουν το μεγαλύτερο τίμημα της κρίσης είναι οι εργαζόμενοι σ' όλη τη χώρα. Οπως αποκαλύπτει έρευνα του Ινστιτούτου Πολιτικών Σπουδών, το 15% των εννέα εκατομμυρίων κατοίκων του Τόκιο εξαρτώνται από επιδόματα πρόνοιας για να επιβιώσουν, ενώ το 17% του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Είναι αυτοί που περισσότερο θα πληγούν, καθώς οι κοινωνικές δαπάνες απειλούνται με νέες περικοπές για να χρηματοδοτηθεί η ανοικοδόμηση.
Οπως είναι φυσικό, η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη στη Βορειοανατολική Ιαπωνία, όπου οι καταστροφές ήταν μεγαλύτερες και πάνω από 800.000 εργαζόμενοι έχουν χάσει τις δουλειές τους.
ΧΡΥΣΟΣ - ΡΕΚΟΡ Πάνω από τα 1.500 δολάρια η ουγγιά εκτινάχθηκε η τιμή του χρυσού την περασμένη Τετάρτη, για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία, καθώς οι επενδυτές καταφεύγουν σε επενδύσεις στο πολύτιμο μέταλλο λόγω των φόβων για την πορεία της παγκόσμιας οικονομικής ανάκαμψης και των επιπτώσεων σε άλλες επενδύσεις. Στις συναλλαγές στο Χονγκ Κονγκ, ο χρυσός σκαρφάλωσε έως και τα 1.500,70 δολ.
ΕΥΡΩΖΩΝΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η οικονομία της Ευρωζώνης αναπτύσσεται με υψηλό ρυθμό και τον Απρίλη, αλλά η περιφέρειά της αντιμετωπίζει προβλήματα, καθώς η ασθενής εγχώρια ζήτηση κρατά σε χαμηλά επίπεδα την οικονομική δραστηριότητα, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της εταιρείας «Markit». Ο σύνθετος δείκτης PMI, ο οποίος δίνει μία συνοπτική εικόνα για την εξέλιξη της δραστηριότητας στη βιομηχανία και τον τομέα των υπηρεσιών, αυξάνεται τον Απρίλη στις 57,8 μονάδες από 57,6 μονάδες το Μάρτη.
ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ - ΤΙΜΕΣ Πλήγμα στη ζήτηση πετρελαίου σε κορυφαίες καταναλώτριες χώρες, όπως την Κίνα και τις ΗΠΑ, έχουν επιφέρει οι υψηλές τιμές. Ο εκτελεστικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA), Νομπούο Τανάκα, εκτιμά ότι η διατήρηση των τιμών στο επίπεδο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι ή και περισσότερο για το υπόλοιπο του 2011 θα προκαλούσε καταστροφή της ζήτησης παρόμοια με εκείνη του 2008, όταν η τιμή του πετρελαίου εκτινάχθηκε πάνω από 147 δολάρια το βαρέλι.