Δεκάδες κτίρια άλλαξαν χέρια τα τελευταία χρόνια. Με τις αναπλάσεις περιοχών που θα γίνουν από το χρήμα των φορολογούμενων, αναπαλαιωμένα από τους νέους, ισχυρούς ιδιοκτήτες τους, μεταπωλούνται - μισθώνονται με μεγάλο κέρδος
Με σκούρο χρώμα είναι το 46% των ιδιωτικών περιουσιών της περιοχής Κεραμεικού - Μεταξουργείου που αποτελείται από κενά οικόπεδα ή υποβαθμισμένα κτίρια. Ολόκληρα τετράγωνα που τα ορέγονται μεγάλα συμφέροντα |
Τέτοιο εργαλείο στα χέρια τους είναι, π.χ., το Πρόγραμμα «Αθήνα - Αττική 2014» που εξήγγειλε η κυβέρνηση και προβλέπει αναπλάσεις σε πλατεία Θεάτρου, οδό Μενάνδρου, Αγ. Παντελεήμονα, πλατεία Αττικής, Αγ. Νικόλαο Αχαρνών, Κολωνό, Ελαιώνα. Αλλο ένα είναι το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) Αττικής, με συνολική δημόσια δαπάνη 3.561.000.000 ευρώ, συν κοινοτική συμμετοχή 2.438.000.000. Στους στόχους του συγκαταλέγονται «Η βελτίωση της ελκυστικότητας της Περιφέρειας σαν Διεθνές Επιχειρηματικό Κέντρο» και «Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, μέσω της ενθάρρυνσης (...) της επιχειρηματικότητας».
Βάζουν και οι ιδιώτες κάτι, για να το πάρουν αργότερα πίσω στο πολλαπλάσιο. Ηδη ο «Ρ» έχει γράψει για τη δραστηριότητα εταιρειών που είτε ανακατασκευάζουν ακίνητα, όπως παλιά εργοστάσια, είτε οικοδομούν σε οικόπεδα που αγόρασαν. Π.χ. στο Μεταξουργείο ο όμιλος ΓΕΚ - ΤΕΡΝΑ ολοκλήρωσε συγκρότημα 40 πολυτελών κατοικιών. Στο Βοτανικό ο όμιλος ΜΑΜΙΔΑΚΗ κατασκευάζει αντίστοιχο συγκρότημα. Στα Κάτω Πετράλωνα η ΓΝΩΜΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ «αναδιαμορφώνει» σε πολυτελείς κατοικίες δύο διατηρητέα βιομηχανικά κτίρια. Η ALPHA LAND DEVELOPMENT έχει τέσσερα τέτοια συγκροτήματα στο Γκάζι.
Βέβαια, οι εξελίξεις τρέχουν και διαρκώς νέα στοιχεία έρχονται στο φως της δημοσιότητας. Σε αυτό το πλαίσιο φαίνεται ότι πραγματικά μεγάλο παζάρι εξελίσσεται πέριξ της πλατείας Θεάτρου. Από τις αρχές του 2010 ο τότε νομάρχης Αθήνας, νυν περιφερειάρχης Αττικής, Γ. Σγουρός, έλεγε ότι εντός του 2011 θα μετεγκατασταθούν στην πλατεία οι υπηρεσίες της Νομαρχίας, στο κτίριο της «Διπλαρείου Σχολής». Από τότε ακόμα γίνονταν εκτιμήσεις ότι η επισκεψιμότητα της περιοχής θα ανέβει κατά 800.000 άτομα το χρόνο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται καταρχάς για τα επαγγελματικά ακίνητα της περιοχής. Λίγο μετά, τον Ιούνη του 2010, από το ΥΠΕΧΩΔΕ και την εταιρεία «Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων και Αναπλάσεις» (ΕΑΧΑ) προκηρύχθηκε διαγωνισμός για την «αναβάθμιση» της περιοχής της πλατείας, με πεζοδρόμηση της οδού και της πλατείας Θεάτρου και της οδού Διπλάρη. Επίσης, οι υποψήφιοι καλούνταν να προτείνουν αναπλάσεις των όψεων των γύρω κτιρίων και της οδού Μενάνδρου, που ενώνει την πλατεία Θεάτρου με τη νέα πλατεία που σχεδίαζε (τουλάχιστον η προηγούμενη διοίκηση του Δήμου Αθηναίων) στην οδό Ξούθου, μετά την κατεδάφιση του εκεί κτιρίου του ΝΑΤ. Ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ολοκληρώθηκε τον Οκτώβρη του 2010. Αλλωστε, το υπουργείο Περιβάλλοντος φέρεται να μελετά συνολικά την ανάπλαση της περιοχής Γεράνι, που περικλείεται από τις οδούς Αθηνάς, Ευριπίδου, Επικούρου, Πειραιώς.
Εδώ ακριβώς έρχονται να «δέσουν» πληροφορίες ότι ο μεγαλοκατασκευαστής Βωβός αγόρασε έγκαιρα ακίνητα στην πλατεία Θεάτρου, υπολογίζοντας σε εκτόξευση της αξίας τους όταν η περιοχή αναπλαστεί, με δημόσιο μάλιστα χρήμα. Ο ίδιος κατασκευαστής επιθυμεί να κατασκευάσει εμπορικό κέντρο - μεγαθήριο (επιφάνειας τουλάχιστον 51.700 τ.μ.) στο Βοτανικό, στο πλαίσιο της πολυδιαφημισμένης «διπλής ανάπλασης» λεωφ. Αλεξάνδρας - Βοτανικού. Τόση φαίνεται η πρεμούρα τους να «αξιοποιήσουν» το Βοτανικό, τόσα τα κέρδη που αναμένουν, ώστε πηγές της τεχνικής εταιρείας διέρρεαν στον Τύπο ότι αυτή η διπλή ανάπλαση μπορεί να προχωρήσει και χωρίς την κατασκευή εκεί του γηπέδου της ΠΑΕ ΠΑΟ, αλλά μόνο με κατεδάφιση στην Αλεξάνδρας και μεταφορά τους στο Βοτανικό των εγκαταστάσεων του Ερασιτέχνη Παναθηναϊκού, που προσφέρθηκε να κατασκευάσει η εταιρεία «Μπάμπης Βωβός» δωρεάν...
Μεγάλα κέρδη, φαίνεται, αναμένουν και λίγο παραδίπλα, σε Κεραμεικό και Μεταξουργείο. Χαρακτηριστική περίπτωση η εταιρεία «Ανάπτυξη Ακινήτων Oliaros» που ιδρύθηκε το 2002. Ελέγχεται ρυθμιστικά από την Κεντρική Τράπεζα Κύπρου (ΚΤΚ), καταχωρημένη ως διεθνές συμμετοχικό επενδυτικό σχήμα με την επωνυμία «KM Real Estate Investment Fund» (σ.σ. όπου KM βλ. Κεραμεικό - Μεταξουργείο). Στο μετοχικό κεφάλαιό της συμμετέχουν θεσμικοί επενδυτές, ενώ, όπως επισημαίνεται στο σχετικό δελτίο της ΚΤΚ, στόχος της εταιρείας είναι «η αναβάθμιση τμημάτων του αθηναϊκού κέντρου (...) με τελικό σκοπό τη δημιουργία υψηλών αποδόσεων για τους επενδυτές του σχήματος». Η εταιρεία φέρεται να έχει αποκτήσει ήδη δεκάδες ακίνητα (οι πρώτες αγορές πραγματοποιήθηκαν το 2006) στη συγκεκριμένη περιοχή (που περικλείεται από τις οδούς Πειραιώς, Ιερά Οδό, Κωνσταντινουπόλεως, Αχιλλέως και Δεληγιώργη, συνολικής επιφάνειας 500 στρεμμάτων).
Η ίδια η εταιρεία σε πρόσφατη σχετική ανακοίνωσή της ανέφερε: «Η OLIAROS με το (σ.σ. έργο της) ΚΜ PROPERTIES (σ.σ. δηλαδή ιδιοκτησίες σε Κεραμεικό - Μεταξουργείο) εισάγουν μια νέα οπτική στην ανάπτυξη ακινήτων, με όρους που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις κατοίκησης και επαγγελματικής στέγης (...) Το έργο ΚΜ PROPERTIES (...) αφορά στην πρόθεση υλοποίησης επένδυσης στην περιοχή Κεραμεικού - Μεταξουργείου, ύψους 100 εκατ. ευρώ, σε 5 φάσεις, σε 5 χρόνια. Η ολοκλήρωση του έργου αναμένεται να περιλαμβάνει την κατασκευή ή ανακατασκευή περίπου 40 κτιρίων, συμφερόντων της OLIAROS».
Ακόμα: «Η πρώτη φάση του έργου ΚΜ PROPERTIES, που αναμένεται να ολοκληρωθεί στους επόμενους 12 μήνες, εστιάζει στην ενεργειακή και αρχιτεκτονική αναβάθμιση 4 κτιρίων της δεκαετίας '70, προσφέροντας ποικιλία χώρων στην κατηγορία open space plan, ευέλικτους χώρους κατάλληλους για κατοικία, εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα, συνδυασμός των δύο, σε πολύ ανταγωνιστικές τιμές». Τα τέσσερα αυτά κτίρια βρίσκονται στις οδούς Κεραμεικού 51, Λεωνίδου 26 και Ιάσονος, Ιάσονος 47, Λεωνίδου 11.
Αρα αγόρασαν περίπου 40 παλαιά κτίρια, τα «αναβαθμίζουν» και τα μεταπωλούν κερδίζοντας, σε μια ούτως ή άλλως περιοχή που αναπλάθεται - αναβαθμίζεται με χρήματα του ελληνικού Δημοσίου. Οπωσδήποτε σε συνεντεύξεις που έχουν δώσει τα στελέχη της εταιρείας αρνούνται ότι αγόρασαν τα εν λόγω ακίνητα φτηνά. Ωστόσο, κι αν ακόμα είναι έτσι, όλοι καταλαβαίνουν ότι μετά τις αναπλάσεις θα πουλήσουν ακριβότερα. Αλλωστε, ειδικά για τις κατοικίες, η εταιρεία έχει ανακοινώσει τιμές πώλησης που ξεκινούν από 2.000 ευρώ ανά τ.μ. και φτάνουν τα 3.000 ευρώ/τ.μ. Υψηλότερη από ό,τι πωλούν μαζικά οι απηυδισμένοι κάτοικοι της περιοχής.
Η δεύτερη φάση του έργου ΚΜ PROPERTIES θα αφορά «αξιοποίηση» οκτώ - δέκα μεμονωμένων κτιρίων. Συνολικά αυτό το ιδιωτικό πρόγραμμα αναπλάσεων αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2016. Σημειωτέον ότι η ίδια εταιρεία προκήρυξε το καλοκαίρι του 2009 διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για το σχεδιασμό ιδιωτικής φοιτητικής εστίας σε οικόπεδο στην οδό Μαραθώνος 34.
Ενδεικτικά του πώς σκέφτονται οι μεγαλοκατασκευαστές για το κέντρο της Αθήνας είναι όσα έγραφαν οι της ΟLIAROS στο blog της εταιρείας στις 15/9/10: Οτι το 2009 χαρτογράφησαν Κεραμεικό - Μεταξουργείο. Μέτρησαν 400.000 τ.μ. (83 τετράγωνα) «γειτονιάς», 100.000 τ.μ. οδικό δίκτυο, 296.000 τ.μ. ιδιωτικές περιουσίες (1.160 οικόπεδα), 6.500 τ.μ. δημόσιο χώρο. Το 46% των ιδιωτικών περιουσιών αποτελείται από κενά οικόπεδα ή υποβαθμισμένα κτίρια. 600 κτίρια κατασκευάστηκαν την περίοδο 1950 έως 1970 και κατοικούνται. 200 ακίνητα είναι διατηρητέα ή αναμένεται να χαρακτηριστούν διατηρητέα.
«Η ύπαρξη αυτού του 46% των αχρησιμοποίητων χώρων μαζί με τα 100.000 τ.μ. που συνθέτουν το οδικό δίκτυο, μπορούν να επηρεάσουν την περιοχή και το ευρύτερο κέντρο της πόλης δραματικά προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ο προσεκτικός σχεδιασμός και συντονισμός θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αξιοποίηση αυτών των χώρων παρέχοντας συνθήκες καλύτερης ποιότητας τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο χώρο (...) Η OLIAROS εστιάζει στην εξέλιξη αυτού του 46% (...) Ο στόχος μας είναι να πείσουμε διάφορους ιδιοκτήτες και χρήστες αυτού του 46% να συμμεριστούν ένα κοινό ποιοτικό όραμα, που μπορεί να επηρεάσει τη συνολική εξέλιξη της περιοχής». Το χρήμα αποτελεί για κάποιους ισχυρό μέσο πειθούς...