Η σημερινή αναμέτρηση αναμένεται να επιδράσει πολλαπλά στην αναμόρφωση του πολιτικού σκηνικού (φωτ. ο Ερντογάν σε πρόσφατη προεκλογική συγκέντρωση του AKP) |
Σ' αυτή τη βάση, όλες οι πλευρές περιμένουν τα αποτελέσματα της σημερινής αναμέτρησης στην Τουρκία, αλλά και το πώς αυτά θα αλληλεπιδράσουν τόσο με την αναμόρφωση του πολιτικού σκηνικού (που ήδη έχει ξεκινήσει), όσο και με τους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, στην περιφέρεια, αλλά και διεθνώς.
Η συνομιλία που φέρεται να έγινε στις 13 Μάρτη (και αναρτήθηκε στο «Υoutube») ανάμεσα στον υπουργό Εξωτερικών Αχμέντ Νταβούτογλου, τον υφυπουργό Φεριντούν Σινιρλίογλου αντίστοιχα, τον αναπληρωτή επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων Γιασάρ Γκιουρέλ και τον επικεφαλής των Μυστικών Υπηρεσιών Χακάν Φιντάν φαίνεται ότι επικεντρώθηκε στην ανάγκη υπεράσπισης του τάφου του Σουλεϊμάν Σαχ (παππού του ιδρυτή της οθωμανικής αυτοκρατορίας), ο οποίος βρίσκεται 30 χιλιόμετρα από τη μεθόριο με τη Συρία, σε περιοχή που σήμερα ελέγχεται σε μεγάλο μέρος από ισλαμιστές.
Η Αγκυρα θεωρεί το σημείο του τάφου μέρος της τουρκικής επικράτειας, σύμφωνα και με μία συμφωνία που υπέγραψε με τη Γαλλία το 1921 όταν η Συρία τελούσε υπό γαλλική διοίκηση. Σήμερα, ο τάφος φυλάσσεται από 24 στρατιώτες των Ειδικών Δυνάμεων της Τουρκίας. Στη συνομιλία αναδεικνύεται ότι η τουρκική πλουτοκρατία δεν αποκλείει ακόμα και το στήσιμο προβοκάτσιας, αν τελικά κριθεί ότι μια στρατιωτική επέμβαση θα διασφαλίσει την αναβάθμιση του ρόλου της στην περιοχή. Χαρακτηριστικά, ο Φιντάν σημείωσε ότι «μια αιτία μπορεί να δημιουργηθεί» με τη σκηνοθεσία «επεισοδίου» επίθεσης από Τούρκους που θα μπουν σε συριακό έδαφος για να εξαπολύσουν επίθεση.
Η αντίδραση της κυβέρνησης αποτέλεσε έμμεση επιβεβαίωση της συνομιλίας. Πρόεδρος, πρωθυπουργός, υπουργός Εξωτερικών και πολλά ακόμα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη μίλησαν για «πράξη κατασκοπείας», «άθλια» κίνηση που συνιστά «κήρυξη πολέμου» στο τουρκικό κράτος κλπ., με αρκετούς να συνδέουν την υποκλοπή με την «Αλ Κάιντα» αλλά και τη συριακή κυβέρνηση του Μπασάρ Ασαντ. Για την υποκλοπή διατάχτηκε έρευνα από την εισαγγελία, ενώ η κυβέρνηση διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι θα ελεγχθούν όλοι και όλα, ακόμα και στο εσωτερικό του ΥΠΕΞ.
Φυσικά, η ίδια η διαρροή μιας συνομιλίας τέτοιας σημασίας δίνει τροφή σε διάφορες υποθέσεις για το ποιες δυνάμεις μπορεί να βρίσκονται πίσω από αυτή, από το εσωτερικό ή και το εξωτερικό. Επίσης, ανεξάρτητα από το αν μια τέτοια επέμβαση στη Συρία αποτελεί ακόμα σχέδιο ή όχι, είναι σίγουρο πως αντανακλά έντονες διεργασίες στα επιτελεία της τουρκικής αστικής τάξης, η οποία σε συνθήκες καπιταλιστικής κρίσης και συνεχών αλλαγών στα ιμπεριαλιστικά κέντρα αναζητά (και αυτή) τρόπους να αναβαθμίσει το ρόλο της τόσο στην περιοχή της Μέσης Ανατολής όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Ασίας. Σ' αυτή τη βάση, άλλωστε, μερίδες του τουρκικού κεφαλαίου εδώ και καιρό σχεδιάζουν πώς θα πρωτοδιεισδύσουν στην ιρανική αγορά, ενώ διάφορες επιχειρηματικές συμφωνίες (όπως αυτή που αφορά την προμήθεια πυραύλων εδάφους - αέρος για την οποία η Τουρκία πήρε προσφορά και από τους Κινέζους) ίσως εξελιχθούν με τρόπο που θα ενοχλήσει διάφορους «συμμάχους» της Αγκυρας (ΗΠΑ και όχι μόνο).
Τα ερωτήματα πληθαίνουν: Μπορεί η εξέταση μιας επέμβασης στη Συρία να είναι μέρος συνολικότερων σχεδιασμών στα ιμπεριαλιστικά επιτελεία; Η μήπως δείχνουν ότι τα διαφορετικά συμφέροντα τροφοδοτούν όλο και μεγαλύτερη διάσταση απόψεων στο πώς πρέπει να «διασφαλιστεί» η (ιμπεριαλιστική) ειρήνη;
Ανακοίνωση εξέδωσε μετά τη διαρροή και το ΚΚ Τουρκίας (TKP), καταδικάζοντας τα σχέδια πολέμου και σημειώνοντας ότι ο λαός θα τα ακυρώσει, όπως έκανε και πριν λίγο καιρό. Αντίστοιχη παρέμβαση είχε το TΚP και μετά την κατάρριψη του συριακού αεροσκάφους από τις τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις την περασμένη Κυριακή.
Πάντως, οι εξελίξεις πρόσθεσαν αμέσως νέους κρίκους στην κριτική που διεθνώς εισπράττει εδώ και μήνες η κυβέρνηση Ερντογάν. Η επιλογή της να εμποδίσει την πρόσβαση στο «youtube» (όπως είχε κάνει πρόσφατα και με το «twitter») έδωσαν αφορμή σε εκπροσώπους της ΕΕ και των ΗΠΑ να «γκρινιάξουν» ξανά για «παραβίαση της ελευθερίας», «απομάκρυνση από τις αρχές των Βρυξελλών». Η «Wall Street Journal» σχολίαζε την Πέμπτη πως με τα μέτρα ενάντια στο «youtube», η Τουρκία «εδραίωσε τη θέση της» στην ίδια ομάδα με χώρες όπως οι Κίνα, Συρία, ΛΔ Κορέας όπου υπάρχουν «δρακόντεια μέτρα λογοκρισίας του Ιντερνετ», ασκώντας κριτική σε μια πολιτική δύναμη που μέχρι πριν λίγα χρόνια εμφανιζόταν να ηγείται μιας χώρας - πρότυπο δημοκρατίας μέσα στον ισλαμικό κόσμο.
Τα «πυρά» που δέχεται ο Ερντογάν (εντός και εκτός συνόρων) από το Δεκέμβρη, όταν ξέσπασε το σκάνδαλο διαφθοράς με εμπλοκή μελών της κυβέρνησης και της οικογενείας του, αποτελούν μέρος της ίδιας της αναμόρφωσης του πολιτικού σκηνικού στην Τουρκία. Τους τελευταίους μήνες έχουν γραφτεί πάρα πολλά, με αφορμή τον ανασχηματισμό, τις παραιτήσεις βουλευτών και στελεχών του AKP, τη διαφοροποίηση του προέδρου Γκιουλ από ορισμένες επιλογές του Ερντογάν και πολλές ακόμα «λεπτομέρειες», που βεβαίωσαν ότι και στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος AKP τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο.
Επιπλέον, δεν πρέπει να υποτιμηθεί ούτε η σημασία των αποκαλύψεων για «ροζ» σκάνδαλα στα οποία εμφανίζεται να εμπλέκεται ο Ερντογάν ή αυτά που βγήκαν ως «απάντηση» με επίσης «ροζ» πλευρά για τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Ντ. Μπαϊκάλ. Ενδιαφέρον έχει επίσης πώς θα εκφραστεί στις σημερινές εκλογές και η διάσταση του Ερντογάν με τον παλιό του «σύμμαχο» ισλαμιστή επιχειρηματία ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν που ζει στις ΗΠΑ και ασκεί μεγάλη επιρροή με το ευρύ δίκτυο ιδιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που διατηρεί σε πάρα πολλές χώρες.
Αυτό που όλοι σημειώνουν με νόημα, πάντως, είναι ότι οι σημερινές εκλογές αποτελούν προανάκρουσμα για τις προεδρικές εκλογές του καλοκαιριού, ενώ δεν αποκλείεται να προκαλέσουν και πρόωρες βουλευτικές εκλογές.