Πρωτότυπη ερευνητική προσπάθεια από την ΚΟ Καρύστου του ΚΚΕ μπροστά στην εκδήλωση, που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 27/6
Η δεκαετία 1940 - 1949 αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιόδους για το εργατικό - λαϊκό κίνημα και το ΚΚΕ. Ο λαός μας, μέσα σε δέκα χρόνια, πήρε τρεις φορές τα όπλα με μπροστάρη το ΚΚΕ ενάντια στην εξουσία της ξένης και εγχώριας αστικής τάξης, μπροστά στην προοπτική για ένα καλύτερο μέλλον.
Εχοντας ως καθήκον την ανάδειξη και αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας, η ΚΟ Καρύστου του ΚΚΕ πραγματοποιεί μια πρωτότυπη έρευνα για την περιοχή της νότιας Εύβοιας (Κάρυστο, Μαρμάρι, Στύρα) συγκεντρώνοντας πλούσιο υλικό και ντοκουμέντα άγνωστα έως τώρα, καθώς υπάρχει η ιδιαιτερότητα να μην έχει γραφτεί σχεδόν τίποτα για την ΕΑΜική Αντίσταση στην περιοχή.
Τι είναι, όμως, αυτό που έδρασε ως καταλύτης στο φούντωμα της Αντίστασης; Αναμφισβήτητα είναι η ανασυγκρότηση του ΚΚΕ που είχε χτυπηθεί άγρια από τη μεταξική δικτατορία και κατ' επέκταση και της Κομματικής Οργάνωσης στην Κάρυστο. Ηδη από το καλοκαίρι του 1941 ανασυγκροτείται η Κομματική Οργάνωση, με Γραμματέα το Λυκούργο Ζούμπερη. Παλιοί και νέοι κομμουνιστές μπαίνουν δραστήρια στη συγκρότηση των αντιστασιακών οργανώσεων ΕΑΜ, ΕΛΑΣ και ΕΠΟΝ.
Πρωτοστάτησαν στην ανασυγκρότηση της Κομματικής Οργάνωσης: Ο Νίκος Ζαχαρέας, που ήταν τελώνης στην Κάρυστο, ο Ρόθης Μπουρνιάς, ο Νίκος Βρανάς του Αντωνίου, ο Χρόνης Παπακωνσταντής, ο Γιάννης Κατσάλης, ο Γιάννης Μαστρογιάννης και ο Γιάννης Ευφροσύνης από την Κάρυστο. Από το Μαρμάρι η Πιπίνα και η Βασιλική Παπανδρέου, από τα Στύρα ο δάσκαλος Καλανταρίτης και ο γεωπόνος Χατζάκης, ο Σωτήρης Τζαναβάρης από τον Αετό, ο Χαρίλης Παρασκευάς από τον Ευαγγελισμό και ο Αποστόλης Μπάστας από το Καστρί.
Νοέμβρης 1944 - «Βδομαδιάτικο Δελτίο» από το Γραφείο Λαϊκής Διαφώτισης της ΤΕ Καρύστου του ΕΑΜ |
Στη συμβολή στο ΕΑΜικό κίνημα καταγράφονται: Η συγκρότηση λόχου του ΕΛΑΣ με έδρα το χωριό Μελισσώνας και η αποτροπή δημιουργίας και δράσης Ταγμάτων Ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή της Καρύστου, η αποστολή ανταρτών στο 3ο Τάγμα του 7ου Συντάγματος ΕΛΑΣ της Εύβοιας στην περιοχή της Κύμης, η στελέχωση με αντάρτες της «Υπηρεσίας Αποστολών Εξωτερικού» του ΕΑΜ, που είχε ως βάση τον όρμο των Τσακαίων και νωρίτερα το Καστρί (περιοχές της νότιας Εύβοιας προς το Αιγαίο).
Επίσης, αγωνιστές από την περιοχή βρέθηκαν στις γραμμές του ΕΛΑΣ στην Αθήνα, άλλοι όντας ναυτεργάτες εντάχθηκαν στην Ομοσπονδία Ελληνικών Ναυτεργατικών Οργανώσεων (ΟΕΝΟ) και κάποιοι φαντάροι συμμετείχαν στο κίνημα της Μ. Ανατολής μέσω της Αντιφασιστικής Στρατιωτικής Οργάνωσης (ΑΣΟ).
Η έρευνα της ΚΟ Καρύστου έως τώρα καταγράφει 135 αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης.
Από αυτούς, οι παρακάτω έδωσαν τη ζωή τους:
Ο Παύλος Καρατζάς. Μέλος του ΚΚΕ από το Μαρμάρι. Φυλακίστηκε από τη μεταξική δικτατορία στην Ακροναυπλία και παραδόθηκε στους φασίστες κατακτητές. Εκτελέστηκε με τους 200 κομμουνιστές της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.
Ο Νίκος Αδάμ. Σαμποτέρ, από τους Τσακαίους. Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς στην Αθήνα στις 9/10/1943.
Ο Πλάτων Κόλλιας. Μαχητής του ΕΛΑΣ από το Γραμπιά. Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς στη Μάνδρα Αττικής.
Ο Βαγγέλης Πάλλης. Από το Κατσαρώνι. Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς στο γεφύρι των Βαρδιάνων στις 18/4/1944.
Ο ηρωικός Γραμματέας της ΚΟ Καρύστου του ΚΚΕ, Λυκούργος Ζούμπερης |
Ο Μανώλης Σύρακας. Από το Παραδείσι. Μαχητής του ΕΛΑΣ. Επεσε στην ίδια μάχη.
Ο Γιάννης Κοτσανίτης. Από την Κάρυστο. Μαχητής του ΕΛΑΣ. Επεσε στην ίδια μάχη.
Ιδιαίτερα θα τιμηθεί από την ΚΟ Καρύστου ο Λυκούργος Ζούμπερης, Γραμματέας της ΚΟ Καρύστου και καπετάνιος λόχου του ΕΛΑΣ στην περιοχή.
Ο Λ. Ζούμπερης ήταν κρατούμενος στις φυλακές Αβέρωφ, καταδικασμένος σε θάνατο, όσο εξελισσόταν ο μεγαλειώδης αγώνας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Το 1948, η πάλη μεταξύ του αστικού κράτους και του ΔΣΕ κορυφώνεται. Την Πρωτομαγιά του ίδιου έτους δολοφονείται ο υπουργός Δικαιοσύνης, Χρήστος Λαδάς. Το αστικό κράτος ως αντίποινα ανακοινώνει την εκτέλεση 154 κρατούμενων κομμουνιστών και άλλων ΕΑΜιτών. Την Τρίτη του Πάσχα - 4 Μάη του 1948 - στο Νοσοκομείο «Σωτηρία», εκτελούνται 27 κρατούμενοι των φυλακών Αβέρωφ. Ανάμεσά τους και ο Λ. Ζούμπερης.
Τι είναι αυτό που κάνει απλούς ανθρώπους, εργάτες, φτωχούς αγρότες να αναδεικνύονται σε ήρωες; Είναι η αταλάντευτη πίστη σε ανώτερα ιδανικά, στο δίκαιο και αναγκαίο της πάλης για την κατάργηση της εκμετάλλευσης. Από αυτά πηγάζει η ανιδιοτελής προσφορά του κομμουνιστή που μπορεί να φτάσει έως το θάνατο.
Να τι λέει ο ίδιος ο Ζούμπερης λίγο πριν από την εκτέλεσή του:
«Κάπου από τα Μπουντρούμια
Πολυαγαπημένη μου φτωχιά, γεια χαρά.
Βρίσκομαι στην ανάγκη να σου αναγγείλω κάτι πολύ δυσάρεστο, μα κι αν καλοσκεφτεί κανείς δεν είναι και τόσο σοβαρό που εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Το δοσίλογο κράτος των 7 αφού δεν μπορεί να κτυπήσει το Δημοκρατικό Στρατό, που ξεκαθαρίζει τις περιοχές την μια μετά την άλλη, στρέφεται ενάντια στους λαϊκούς αγωνιστές που με ψεύτικες κατηγορίες κρατούν αλυσοδεμένους στα μπουντρούμια.
Αντάρτες από την περιοχή της Καρύστου. Από αριστερά: Κώστας Δελιπέτρος, Μιχάλης Παπαμιχάλης, Νίκος Μαζαράκης, Παναγιώτης Μάμας και κάτω ο Βασίλης Μηλάς |
Γι' αυτό και πάλι σου λέγω μη λυπάσαι, αλλά να είσαι υπερήφανη, διότι ο σύντροφός σου έχυσε το αίμα του να ποτίσει το δέντρο της λευτεριάς.
Τασία, μην νομίζεις ότι ο θάνατος είναι τόσο βαρύς που φαίνεται, όταν πεθαίνεις για ανώτερα ιδανικά νομίζεις ότι πηγαίνεις σε καμιά γιορτή, σε κάποιο μαγικό πανηγύρι.
Επίσης, σε παρακαλώ να φροντίσεις ώστε τα αγαπημένα μας παιδιά να μορφωθούν και να τους γίνει όσο το δυνατό καλύτερη η ζωή, για να μην νοιώσουν την έλλειψη του αγαπημένου τους πατέρα. Τασία, να τα μάθεις να αγαπήσουν τον ήλιο, τον αέρα, το νερό, την γυμναστική και την καθαριότητα, αυτά κάνουν γερό κορμί που από αυτό βγαίνει και γερή ψυχή.
Πεθαίνω με το μέτωπο ψηλά και τραγουδώντας.
Ζήτω ο αδούλωτος Ελληνικός Λαός.
Ζήτω το Κ.Κ.Ε.
Ζήτω ο αρχηγός μας Νίκος Ζαχαριάδης.
Σε φιλώ, ο φτωχός σου Λυκούργος Ζούμπερης.
Εχε γεια».
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης της ΚΟ Καρύστου που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 27 Ιούνη, στις 8.30 μ.μ., στο προαύλιο του «Γιοκαλείου Ιδρύματος», έχει ως εξής:
-- Ομιλία από τον Κώστα Παρασκευά, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ.
-- Παρουσίαση με θέμα: «ΕΑΜικό κίνημα και λαϊκοί αγωνιστές στη νότια Καρυστία». Στην παρουσίαση θα συμμετάσχει μουσικό συγκρότημα.
-- Θα ακολουθήσει απονομή αναμνηστικών σε αγωνιστές και απογόνους τους.
Η ΚΟ Καρύστου του ΚΚΕ συγκέντρωσε από αγωνιστές και απογόνους της ΕΑΜικής Αντίστασης το ποσό των 230 ευρώ για την οικονομική ενίσχυση του ΚΚΕ, ενόψει της εκδήλωσης που πραγματοποιεί για την ΕΑΜική Αντίσταση στην Κάρυστο, στις 27/6.
Η ΚΟ απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους απογόνους της ΕΑΜικής Αντίστασης, καθώς και τους φίλους του ΚΚΕ, να συμβάλουν οικονομικά για τη στήριξη της εκδήλωσης και του ΚΚΕ.