«Αθήνα - Διαφημιστικός σκουπιδότοπος, η αλλοίωση του ανθρώπινου και δημόσιου χαρακτήρα της πόλης», ήταν το θέμα της ημερίδας. Κοινή πεποίθηση πως «οφείλουμε να αντιδράσουμε»
Τη βούλησή τους να εναντιωθούν στην εμπορική διαφήμιση, που χρησιμοποιούν τα οικονομικά κέντρα εξουσίας, εκμεταλλευόμενα το δημόσιο χώρο της πόλης για δικό τους όφελος και για να χειραγωγούν συνειδήσεις, εξέφρασαν οι συμμετέχοντες στην προχτεσινή ημερίδα της «Συμπαράταξης για την Αθήνα» με θέμα «Αθήνα - διαφημιστικός σκουπιδότοπος».
Μία βούληση που αναδεικνύεται σε χρέος απέναντι στην ασφάλειά μας, την ψυχική και σωματική ισορροπία μας και τον περιορισμό της ελευθερίας κίνησης και επιλογής, «που επιβάλλουν τα πολυεθνικά οικονομικά συγκροτήματα», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η δημοτική σύμβουλος της «Συμπαράταξης», Ζωή Βαλάση, στο κλείσιμο της ημερίδας. «Οφείλουμε λοιπόν να αντιδράσουμε», κατέληξαν όσοι συμμετείχαν (η αίθουσα της ΕΣΗΕΑ αποδείχτηκε πολύ μικρή, όσο και ο χρόνος, περίπου 3 ώρες, που διήρκεσε η εκδήλωση), οι οποίοι, κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο, προχώρησαν αμέσως στη σύσταση ομάδας παρέμβασης που θα σχεδιάζει και θα οργανώνει αποτελεσματικές ενέργειες για την υπεράσπιση του δημόσιου χώρου και την κατάργηση της διαπιστωμένης παρανομίας των διαφημίσεων.
Η υποκρισία της κρατικής εξουσίας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΤΑ) στην υπόθεση της προστασίας των ανθρώπων και του περιβάλλοντος από τον καταιγισμό των υπαίθριων διαφημίσεων, ήταν η πρώτη αποκάλυψη της ημερίδας. Η δεύτερη είχε να κάνει με το εξαιρετικό ενδιαφέρον που έδειξαν οι παρευρισκόμενοι για την εμπορική διαφήμιση και τις συνέπειές της στον περιορισμό της χρήσης του δημόσιου χώρου, όσο και στην ελευθερία κίνησης και επιλογής. Οπως σημειώθηκε, η εμπορική διαφήμιση δημιουργεί τεχνητές ανάγκες, υπαγορεύεται πλήρως από τις επιταγές της εμπορικής κερδοσκοπίας.
«Η προσπάθεια αλλοτρίωσης των ανθρώπων σε μαζική κλίμακα ώστε να ενστερνιστούν τα προτεινόμενα πρότυπα εμφάνισης και λανθάνουσας συμπεριφοράς, να υιοθετήσουν δηλαδή μια χειραγωγήσιμη ταυτότητα», στην οποία αναφέρθηκε η Ζωή Βαλάση - παρουσιάζοντας την κεντρική εισήγηση - έρχεται να συμπληρώσει την καταδίωξη της πολιτικής διαφήμισης, που αποτελεί έκφραση διαμαρτυρίας και προβολής ιδεών και απόψεων. Κράτος και Αυτοδιοίκηση κυνηγούν την πολιτική αφίσα ως ρυπαρή για το περιβάλλον, την ίδια ώρα που ανέχονται τις παράνομες και επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία εμπορικές διαφημιστικές πινακίδες (σύμφωνα με τον υπεύθυνο του τομέα Πρόληψης Ατυχημάτων του ΕΚΑΒ, Γ. Παπαδόπουλο, οι διαφημίσεις συντελούν στη δημιουργία τροχαίων ατυχημάτων).
Η οικονομική εξάρτηση είναι φανερή. Οι δήμοι βάζουν μπροστά από το συλλογικό συμφέρον τα χρήματα που αποδίδει στα ταμεία τους η κατάληψη χώρου για εμπορική διαφήμιση, ενώ η συνύφανση κεφαλαίου και πολιτικής ζωής προβάλλει τον κυνισμό ως μη αναστρέψιμη πραγματικότητα: «Εφόσον ο φορέας εισπράττει, όλα είναι επιτρεπτά». Εξάλλου, όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε η Ζωή Βαλάση, «για την παγκοσμιοποιημένη συμμορία του χρήματος, τι πιο επιθυμητό από στρατιές καταναλωτών;» Ακριβώς για να συντηρούνται και να αυξάνονται αυτές οι στρατιές - με ανάγκες πολλές φορές τεχνητές, που έρχονται να υποκαταστήσουν ανθρώπινες αξίες - «η επίθεση των διαφόρων συμφερόντων στο δημόσιο χώρο της πόλης αυξάνεται και δείχνει την απόπειρα περιορισμού της χρήσης του από τους δημότες, στην πλειοψηφία τους εργαζόμενοι, άνεργοι, συνταξιούχοι, παιδιά», όπως είπε ο επικεφαλής της «Συμπαράταξης», Στέλιος Λάμπρου.
Στην επίθεση αυτή μετέχουν πολύτιμοι συνεργάτες. Πίσω από τη δήθεν «μη ευθύνη», δήμοι και ΥΠΕΧΩΔΕ αρνούνται να αποκαθηλώσουν ακόμα και τις παράνομες διαφημίσεις. Χαρακτηριστικά ο Π. Κουμουνδούρος, αρχιτέκτονας, ανέφερε ότι έχουν τελεσιδικήσει 150 αποφάσεις του ΣτΕ για αποκαθήλωση ισάριθμων πινακίδων, χωρίς να έχει γίνει τίποτα! Το μεν ΥΠΕΧΩΔΕ αρνείται κάθε πολιτική ευθύνη και αρμοδιότητα, οι δήμοι σιωπούν...!
Το ίδιο έκαναν και οι εκπρόσωποί τους στην ημερίδα. Ο Ηλ. Μπεριάτος, γενικός γραμματέας του ΥΠΕΧΩΔΕ, προσπάθησε να «ενώσει» όλους σε ένα δήθεν κοινό στόχο, λέγοντας: «Μπορούμε να κάνουμε κάτι όλοι. Το θέμα είναι πώς θα εφαρμόσουμε τους νόμους»... Μάλλον περιμένει από τους άλλους το ΥΠΕΧΩΔΕ. Ενώ ο γενικός γραμματέας του Δήμου Αθηναίων, Γ. Βαρδαλάκης, είπε πως η διοίκηση ξεκίνησε την αποκαθήλωση στην Ομόνοια, αλλά τη σταμάτησαν δικαστικές αποφάσεις υπέρ των εταιριών. Δεν εξήγησε, όμως, πώς γίνεται η διοίκηση του δήμου να καταπατεί δημόσιο χώρο, τοποθετώντας αυτές τις τεράστιες ακαλαίσθητες κολόνες, που κοσμούν εμπορικές διαφημίσεις;
Στόχος της «Συμπαράταξης» και όσων θα δραστηριοποιηθούν - στα πλαίσια της ομάδας που συστήθηκε - στην υπόθεση αποκατάστασης της ελεύθερης χρήσης του δημόσιου χώρου και της διαπιστωμένης παρανομίας των εταιριών διαφήμισης, είναι κατ' αρχάς η ανάδειξη της τεράστιας ευθύνης και υποκρισίας κρατικής εξουσίας και Αυτοδιοίκησης, που νομοθετούν προσχηματικά και κωλυσιεργούν συστηματικά, όταν πρόκειται να προστατέψουν τους ανθρώπους και το περιβάλλον.
Σε πρακτικό επίπεδο αποφασίστηκε η Ομάδα να επιδιώξει την εφαρμογή των νόμων, ενώ όπου δεν υπάρχουν να τους προκαλέσει. Να αναπτυχθεί αγώνας για την αποκαθήλωση των παράνομων πινακίδων, προχωρώντας και σε μηνύσεις κατά των ποινικώς υπευθύνων - διαφημιστές, διαφημιζόμενοι - αλλά και των υπευθύνων στις κρατικές και δημοτικές υπηρεσίες για παράβαση καθήκοντος. Να ασκηθεί πίεση στο ΥΠΕΧΩΔΕ για την έκδοση απόφασης που θα ορίζει απαγορευμένες ζώνες και εκτός εθνικών δρόμων (αν και η υπάρχουσα για τις εντός Εθνικής οδού δε φαίνεται να λειτουργεί...). Να σταλούν καταγγελίες προς τον Συνήγορο του Πολίτη, τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Να σαμποταριστούν τέλος τα διαφημιζόμενα προϊόντα.
H κυβέρνηση τους υποχρεώνει να αναλάβουν παιδικούς σταθμούς και γυμναστήρια, χωρίς όμως να μεταβιβάζει και τους αναγκαίους για τη λειτουργία τους πόρους
Να μην προχωρήσουν ακόμη στην ανάληψη των αρμοδιοτήτων των παιδικών σταθμών και των γυμναστηρίων, τις οποίες με νόμο η κυβέρνηση μεταβιβάζει υποχρεωτικά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση (ΤΑ), καλεί τους δήμους η Τοπική Ενωση Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής (ΤΕΔΚΝΑ).
Οπως σημειώνει σε ομόφωνη απόφασή του το ΔΣ της ΤΕΔΚΝΑ, τα συγκεκριμένα άρθρα του νόμου, βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τις αποφάσεις των συνεδρίων των φορέων της Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με τις οποίες οι όποιες αρμοδιότητες μεταφέρονται στους δήμους θα πρέπει να συνοδεύονται και από τους αντίστοιχους πόρους. Κάτι τέτοιο με το συγκεκριμένο νόμο, δε διασφαλίζεται. Αντίθετα «έρχεται» να εξυπηρετήσει την κυβερνητική πολιτική μεταφοράς του κόστους κρατικών υπηρεσιών στους δήμους. Στα πλαίσια αυτά, το ΔΣ της ΤΕΔΚΝΑ αποφάσισε μέχρι την 31η Μάρτη, οπότε σύμφωνα με το νόμο, οι δήμοι υποχρεούνται να αναλάβουν τις παραπάνω αρμοδιότητες, να διερευνήσει τη δυνατότητα μη εφαρμογής ή τροποποίησης των συγκεκριμένων διατάξεων.
Το ζήτημα θα συζητήσει το ΔΣ της ΤΕΔΚΝΑ με την Εκτελεστική Επιτροπή της Κεντρικής Ενωσης Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδας (ΚΕΔΚΕ), αύριο Πέμπτη. Παράλληλα θα τεθεί στο τραπέζι το οικονομικό ζήτημα των δήμων της χώρας. Σύμφωνα με την ΤΕΔΚΝΑ ο γενικός γραμματέας Περιφέρειας Αττικής αγνόησε τις προτάσεις της για τον τρόπο κατανομής του πρώτου πακέτου του Ειδικού Προγράμματος Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΕΠΤΑ), με αποτέλεσμα πολλοί δήμοι να παίρνουν πολύ λιγότερα χρήματα σε σχέση με άλλους, με λιγότερους κατοίκους. Επίσης ο γγ Περιφέρειας είχε υποσχεθεί ότι θα καταβάλει επιπλέον δύο δισ. δραχμές στο ΕΠΤΑ προκειμένου να αρθούν τέτοια προβλήματα, πράγμα που δεν έγινε. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση επιχειρεί να λύσει το ζήτημα της οικονομικής ανέχειας πολλών δήμων - στην οποία η πολιτική της τους οδήγησε - με την ανακατανομή των υπαρχόντων πόρων υπέρ του θεσμού. Ετσι, η κατανομή της Συλλογικής Απόφασης Τοπικής Αυτοδιοίκησης (χρήματα που προορίζονται για έργα) έγινε σε βάρος των δήμων της Αττικής, ώστε να αρθούν οι αποκλίσεις που παρουσιάζονται σε σχέση με δήμους της επαρχίας.
Την ίδια ώρα, η ηγεσία της ΚΕΔΚΕ, όπως έδειξε και η πρόσφατη συνεδρίαση του Διοικητικού της Συμβουλίου, «στέκεται» μόνο στο «αίτημα» να μην αποδοθούν στους δήμους λιγότερα χρήματα σε σχέση με πέρσι, ενώ αρνείται να διεκδικήσει απόφαση συνεδρίων της, να δοθούν στους δήμους τα χρωστούμενα, από το 1990 μέχρι σήμερα, που αγγίζουν τα 1,7 τρισ. δραχμές.
Με παραίτηση απειλούν οι νομάρχες της χώρας, αν η κυβέρνηση επιμείνει στην ύπαρξη εκλογικού κωλύματος, στο νέο Σύνταγμα. Συγκεκριμένα, η Ενωση Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας (ΕΝΑΕ) ζητά να δοθεί η δυνατότητα στους νομάρχες να εκλέγονται και για τρίτη θητεία, καθώς και να έχουν το δικαίωμα υποψηφιότητας στις βουλευτικές εκλογές χωρίς χρονικούς περιορισμούς.
Το ζήτημα θα τεθεί στη σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας της ΕΝΑΕ, η οποία προσανατολίζεται, επίσης, στην προσφυγή στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αν η κυβέρνηση δε συμφωνήσει με το παραπάνω αίτημά της.
Κατά τα άλλα, στη σημερινή Ολομέλεια, οι νομάρχες θα συζητήσουν την παραπέρα αφαίρεση αρμοδιοτήτων από το θεσμό και την καθήλωση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων σε χαμηλά επίπεδα.
Ρόλο πληροφόρησης των δικαιούχων πολεμικών αποζημιώσεων αναλαμβάνουν οι νομαρχίες της χώρας, καθώς η ημερομηνία λήξης κατάθεσης των σχετικών αιτήσεων λήγει τον ερχόμενο Αύγουστο.
Στις επόμενες μέρες, οι νομαρχίες θα πρέπει να έχουν αναρτήσει στα καταστήματά τους ανακοινώσεις με τις οποίες θα ενημερώνουν τους δικαιούχους για το περιεχόμενο των αιτήσεων. Την απόφαση έλαβε η Ενωση Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας (ΕΝΑΕ), η οποία θα αναλάβει να συγκεντρώσει τις αιτήσεις των δικαιούχων θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας και των οικογενειών τους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης και των γερμανικών αρχείων, οι δικαιούχοι Ελληνες είναι τουλάχιστον 5.000. Μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί μόλις 2.000 αιτήσεις, ενώ οι αποζημιώσεις που θα δοθούν κυμαίνονται από 5.000 έως 15.000 μάρκα. Σύμφωνα με την ΕΝΑΕ, η Βουλγαρία που δραστηριοποιήθηκε νωρίτερα από την Ελλάδα έχει καταφέρει να εκταμιεύσει για τους δικαιούχους πολίτες της 3 δισεκατομμύρια γερμανικά φράγκα, ενώ η Ελλάδα - με βάση τις μέχρι σήμερα κατατεθειμένες αιτήσεις - 500 εκατομμύρια γερμανικά φράγκα.