Τα προσωπικά αντικείμενα του Γιώργη Ερυθριάδη (Πετρή) στη φυλακή του Ιτζεδίν (Αρχείο ΚΚΕ) |
Στη νεότερη «σοδειά» περιλαμβάνονται 2 φωτογραφίες από την περιοχή της Νέας Ιωνίας, τις μέρες του ηρωικού Δεκέμβρη του '44, και 5 φωτογραφίες από την ίδια περίοδο, όταν μαζί με τα τμήματα του ΕΛΑΣ που αποχωρούσαν από την Αθήνα, έπαιρνε το δρόμο για περιοχές της Ελεύθερης Ελλάδας πλήθος κόσμου, ανάμεσά τους και διανοούμενοι της εποχής, για να προστατευτούν από το όργιο της τρομοκρατίας που είχε ξεσπάσει.
Καθώς ο χώρος της εφημερίδας δεν επαρκεί για την παρουσίαση μιας κι έξω όλων των υλικών που φτάνουν στο Αρχείο του ΚΚΕ, επιλέξαμε να παρουσιάσουμε σήμερα δύο ακόμα, που αφορούν σε αγωνιστές του εργατικού - λαϊκού κινήματος. Πρόκειται, πρώτον, για τα προσωπικά αντικείμενα του Γιώργη Ερυθριάδη (Πετρής) από το κελί του στη φυλακή του Ιτζεδίν Κρήτης, την περίοδο 1960 - 1963, που προσφέρθηκαν στο Αρχείο από τον ανιψιό του Νίκο Ελευθεριάδη, μαζί με ένα γράμμα και χειροποίητη υφαντή κάρτα, της Ελλης Ερυθριάδου προς τον σύζυγό της, Γιώργη Ερυθριάδη, από τις φυλακές Αβέρωφ (1962, 1960), καθώς επίσης και φωτογραφίες του Γιώργη Ερυθριάδη και της γυναίκας του Ελλης σε διάλειμμα της δίκης τους το 1960, όπου διακρίνονται μαζί τους η αδελφή του Ευλαλία και ο ανιψιός του Νίκος Ελευθεριάδης. Το σύνολο των υλικών παρουσιάζονται στην ιστοσελίδα του Αρχείου του ΚΚΕ στη διεύθυνση http://arxeio.kke.gr/
Η αναχώρηση για το βουνό. Από δεξιά: Ρόζα Ιμβριώτη, Γιώργης Λαμπρινός και Βασίλης Ρώτας στα Δερβενοχώρια (Αρχείο ΚΚΕ) |
Ο Γ. Ερυθριάδης γεννήθηκε το 1910. Από παιδί ακόμη, έζησε και ανδρώθηκε στους εργατικούς και λαϊκούς αγώνες στη Νάουσα, όπου ανέπτυξε πλούσια συνδικαλιστική και κομματική δράση μέσα από τις γραμμές της ΟΚΝΕ και του ΚΚΕ.
Στη δικτατορία Μεταξά, ο Ερυθριάδης δούλεψε παράνομα χρησιμοποιώντας το όνομα Πέτρος. Από τότε, αυτό το όνομα, Πετρής, έγινε σχεδόν συστατικό του ονόματός του και μ' αυτό τον συναντάμε σε πολλά έγγραφα της Ιστορίας του ΚΚΕ. Υπήρξε μέλος και Γραμματέας του Μακεδονικού Γραφείου της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια της Κατοχής έως την Απελευθέρωση.
Πολέμαρχος του ΔΣΕ, συμμετείχε ως μέλος του Πολεμικού Συμβουλίου στο ένδοξο αυτό έπος, ανέλαβε διοικητής της 20ής Ταξιαρχίας και αργότερα διοικητής της 6ης Μεραρχίας του ΔΣΕ, που δρούσε στην Κεντρική Μακεδονία. Μετά την υποχώρηση του ΔΣΕ, ο Ερυθριάδης πέρασε στην πολιτική προσφυγιά.
Ξαναβρέθηκε στην Ελλάδα παράνομα, ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος, με αποστολή την καθοδήγηση των παράνομων Κομματικών Οργανώσεων. Συνελήφθη το 1960 και την ίδια χρονιά αρχίζει στο Διαρκές Στρατοδικείο της Αθήνας η δίκη 12 στελεχών του ΚΚΕ με την κατηγορία της «κατασκοπείας».
Δεκέμβρης 1944, οδόφραγμα στη λεωφόρο Ηρακλείου, ακριβώς εκεί που σήμερα βρίσκεται η έδρα της ΚΕ του ΚΚΕ. Στο βάθος δεξιά διακρίνεται το σωζόμενο ακόμα κλωστοϋφαντουργείο του Αργυρού (Αρχείο ΚΚΕ) |
Ο Ερυθριάδης μεταφέρθηκε στις φυλακές Ιτζεδίν, όπου, αν και βαριά άρρωστος, τον έκλεισαν επί 17 μήνες στην απομόνωση αυτού του κάτεργου, όπου και άφησε την τελευταία του πνοή στις 21 Γενάρη 1963.
Από τα 35 χρόνια της ζωής του στο Κόμμα και τη Νεολαία του, ο Ερυθριάδης πέρασε 15 χρόνια στις φυλακές και στις εξορίες, 6 στα βουνά, 4 στην παρανομία, 5 στην πολιτική προσφυγιά και τα άλλα 5 μεταξύ νόμιμης και μισοπαράνομης δράσης. Ετσι κύλησε όλη η αγωνιστική του πορεία, που ξεκίνησε από τα εφηβικά του χρόνια και διάρκεσε έως τα 53 του.
Ο Κώστας Βουρδέρης, παιδί της εργατικής τάξης, γραμματέας συνδικαλιστικών οργανώσεων του ΕΚ Πάτρας, ταύτισε γρήγορα τις νεανικές επαναστατικές του ανησυχίες με τις ιδέες της κομμουνιστικής κοσμοθεωρίας. Στην περίοδο της Κατοχής, η αντιφασιστική του συνείδηση και συγκρότηση τού έδινε το θάρρος και την ικανότητα να μετατρέπει τα πιο απλά αιτήματα του πατραϊκού λαού σε αντιπολεμικές, αντικατοχικές εκδηλώσεις, πρωτοστατώντας σε αυτές. Τίμησε το ΚΚΕ και το κομμουνιστικό κίνημα. Αγωνίστηκε φλογερά ως Γραμματέας του Νομαρχιακού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ. Καθοδηγητής στο ΕΑΜ, χρόνια στην παρανομία και στην Ελεύθερη Ελλάδα. Ιδρυτικό στέλεχος οργανώσεων του ΕΑΜ, στην Πάτρα και την ευρύτερη περιοχή. Αντιπρόσωπος της Δημοκρατικής κυβέρνησης της Ελεύθερης Ελλάδας. Στον αγώνα πήρε τα ονόματα Νεοκλής και Καπετάν Καρατζάς. Με τη συμβολή του Νίκου Μπελογιάννη (ΠΕΤΡΟΥ) συγκρότησε και καθοδήγησε τον παράνομο εκδοτικό μηχανισμό της ΕΠΟΝ και του ΕΑΜ, τη συγκέντρωση και προώθηση οπλισμού, πληροφοριών, την οργάνωση μαχητικών ομάδων. Πέρασε στρατοδικείο, φυλακίστηκε, εξορίστηκε, βασανίστηκε. Είχε συγκεντρώσει το μίσος όλης της αντίδρασης. Στα τέλη Φλεβάρη του 1949 προδόθηκε, όντας επικηρυγμένος. Δολοφονήθηκε μαζί με τον σύντροφό του Καπετάν Νικήτα Πολυκράτη, στην Τριταία Αχαΐας, μετά από πολύωρη, σκληρή και άνιση μάχη με δοσίλογους και ταγματασφαλίτες. Τον αποκεφάλισαν και το «τίμημα» έκανε τον γύρο της Πελοποννήσου μέσα σε αλαλαγμούς, από τους δολοφόνους του, για πολλές βδομάδες.
Ο Κώστας Βουρδέρης (Καπετάν Καρατζάς ή Νεοκλής) (Αρχείο ΚΚΕ) |
Το Επιμορφωτικό Κέντρο «Χαρίλαος Φλωράκης» ευχαριστεί την οικογένεια του Στέλιου Προβελέγγιου, για τη δωρεά της βιβλιοθήκης του αείμνηστου συντρόφου μας στο Κόμμα. Τα πολλά και πολύτιμα αυτά βιβλία θα αξιοποιηθούν για τον εμπλουτισμό τόσο της βιβλιοθήκης του Επιμορφωτικού Κέντρου και της ΚΕ του ΚΚΕ, όσο και των Οργανώσεων του Κόμματος και της ΚΝΕ.
Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ οργανώνει εκδήλωση για την πρώτη προβολή ιστορικού ντοκιμαντέρ με αφορμή τα 70 χρόνια από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, τη Δευτέρα 31 Οκτώβρη και ώρα 19.00, στην έδρα της ΚΕ του Κόμματος, στον Περισσό.
Στην εκδήλωση θα μιλήσει ο Δημήτρης Γόντικας, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ.
Η σχετική πρόσκληση απευθύνεται ιδιαίτερα στους μαχητές και τις μαχήτριες του ΔΣΕ και τους απογόνους τους. Η είσοδος στην εκδήλωση θα γίνεται με προσκλήσεις.
Μεγάλο τμήμα του ντοκιμαντέρ προέρχεται από φωτογραφικά και οπτικοακουστικά ντοκουμέντα που για πρώτη φορά θα δουν το φως της δημοσιότητας.
Η σκηνοθετική ομάδα δούλεψε με αρχεία του ΚΚΕ αλλά και κρατικά αρχεία, ενώ έκανε και γυρίσματα στα ίδια τα βουνά όπου ανέπτυξε τη δράση του ο ΔΣΕ. Για τη δημιουργία του ντοκιμαντέρ χρησιμοποιήθηκαν πρωτότυπο υλικό από το κινηματογραφικό συνεργείο του ΔΣΕ, ηχητικά ντοκουμέντα της εποχής, αλλά και νεότερο υλικό και πλάνα σύγχρονα από τους χώρους δράσης του ΔΣΕ.