Εντονες αντιδράσεις σε Βαγδάτη και Δαμασκό για τις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού και καταγγελίες για βομβαρδισμούς αμάχων στο Β. Ιράκ, πιθανώς από τις αεροπορικές δυνάμεις Ιρακινών και του συνασπισμού των ΗΠΑ
Copyright 2016 The Associated |
Αμαχοι 50 χλμ. νότια της Μοσούλης, ενώ συνεχίζεται η προέλαση του ιρακινού στρατού |
Η κλιμάκωση του ρόλου των τουρκικών στρατευμάτων στα βόρεια τμήματα Ιράκ και Συρίας οξύνει τις αντιδράσεις των κυβερνήσεων αμφοτέρων χωρών, με τη Βαγδάτη να διαψεύδει χτες τη συμμετοχή τουρκικών στρατευμάτων σε επιχειρήσεις για την ανακατάληψη της Μοσούλης και τη Δαμασκό να καταδικάζει ως «απαράδεκτη εξέλιξη και επικίνδυνη κλιμάκωση» τη δράση τουρκικών στρατευμάτων στο συριακό έδαφος, που συνιστά παραβίαση της συριακής κυριαρχίας...
Ωστόσο, η διάψευση συμμετοχής Τούρκων στρατιωτών σε επιχειρήσεις στη Μοσούλη από την ιρακινή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Χάιντερ αλ Αμπάντι και του αρχηγού του ιρακινού στρατού, δεν στάθηκε ούτε ικανή, μα ούτε και αρκετή για να φρενάρει τις κινήσεις και τις δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων, όπως ο Τούρκος πρωθυπουργός, Μπιναλί Γιλντιρίμ και ο υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
Ο Γιλντιρίμ, για παράδειγμα, ανήγγειλε χτες ξημερώματα τη συμμετοχή Τούρκων στρατιωτών σε επιχείρηση Κούρδων μαχητών Πεσμεργκά για την ανακατάληψη της πόλης Μπασίκα, όπου βρίσκεται και το ομώνυμο τουρκικό στρατόπεδο στο Βόρειο Ιράκ, λέγοντας ότι έγινε μετά από αίτημα των Πεσμεργκά για «βοήθεια».
Ακολούθησε ο υπουργός Μ. Τσαβούσογλου, που επίσης υποστήριξε σε συνέντευξη Τύπου στην Αγκυρα μαζί με τον Γάλλο ομόλογό του, Ζ. Μ. Ερό, πως τουρκικά στρατεύματα «συμμετέχουν με διάφορους τρόπους» στις επιχειρήσεις για την ανακατάληψη της Μοσούλης στο Βόρειο Ιράκ από τους τζιχαντιστές, αναφέροντας ως παράδειγμα τη συμμετοχή τεσσάρων τουρκικών «F-16» στο πλαίσιο της διεθνούς συμμαχίας των ΗΠΑ κατά του ΙΚ και τη χρήση μονάδων τουρκικού πυροβολικού σε θέσεις τζιχαντιστών στο Β. Ιράκ, με αποτέλεσμα μόνο χτες το θάνατο 17 εξ αυτών «και άλλων 700 από την αρχή της επιχείρησης» για ανακατάληψη της Μοσούλης στις 17 Οκτώβρη. Ο Τσαβούσογλου υποστήριξε ότι «κοινός μας σκοπός με τη Γαλλία είναι να καθαρίσουμε το Ιράκ και τη Συρία από το Ισλαμικό Κράτος», χαρακτήρισε το Ιράκ «γείτονα και αδελφική χώρα», ισχυριζόμενος ότι «η ιρακινή εδαφική ακεραιότητα, ασφάλεια και σταθερότητα είναι σημαντική για την ασφάλεια της Τουρκίας».
Κατήγγειλε, τέλος, τη δράση «τρομοκρατών του ΡΚΚ που έρχονται στη χώρα μας από διάφορα μέρη του Ιράκ και οργανώνουν επιθέσεις». Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η Αγκυρα «θα γίνει πιο ενεργή» και «δεν θα επιτρέψει να γίνει η περιοχή Σιντζάρ (στο Β. Ιράκ) δεύτερο Καντίλ» (όπου θεωρεί η Αγκυρα ότι είναι η βάση του ΡΚΚ στο Β. Ιράκ).
Την Κυριακή, ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας, Αστον Κάρτερ, μετέβη στη Βαγδάτη από την Αγκυρα, λέγοντας ότι η επιχείρηση «απομόνωσης του ΙΚ» στη Ράκα της Β. Συρίας «θα πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατόν, σε συνδυασμό με την επιχείρηση στη Μοσούλη». Εξέφρασε, τέλος, ενδιαφέρον για την...«ανοικοδόμηση της Μοσούλης»...
Ενδιαφέρον, όμως, είχε χτες η αντίδραση εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν σε σχέση με τις κινήσεις του τουρκικού στρατού σε Ιράκ και Συρία, που υπογράμμισε: «Δεν είναι καθόλου αποδεκτό αν μία χώρα υπό το πρόσχημα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας ή άλλου εγκλήματος προσπαθεί να παραβιάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα μίας άλλης χώρας». Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού στο Β. Ιράκ, ο Ιρανός διπλωμάτης κάλεσε μάλιστα την Αγκυρα να πάρει προηγουμένως την άδεια της ιρακινής κυβέρνησης...
Οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και των συμμάχων τους πέριξ της Μοσούλης γίνονται με βαριές «παράπλευρες απώλειες» σε βάρος αμάχων. Οργανώσεις αρωγής κατήγγειλαν συμμαχικά ή ιρακινά αεροσκάφη πως σε βομβαρδισμό, ξημερώματα του Σαββάτου, στην ιρακινή πόλη Ντακούκ, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 17 άμαχοι. Ο εκπρόσωπος του αμερικανικού στρατού στη Βαγδάτη δήλωσε άγνοια, προσθέτοντας ωστόσο ότι θα «διενεργηθεί έρευνα».
Οσο για την προσπάθεια τζιχαντιστών να ανακαταλάβουν το Κιρκούκ στο Β. Ιράκ με επιχείρηση που ξεκίνησαν την Παρασκευή, αυτή ματαιώθηκε έπειτα από μάχες ενός 48ωρου και το θάνατο τουλάχιστον 80 ατόμων.
Μέσα στο τελευταίο 48ωρο, Τούρκοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι Τούρκοι κομάντος μαζί με Σύρους αντικαθεστωτικούς του λεγόμενου «Ελεύθερου Συριακού Στρατού», υποστηριζόμενοι από άρματα μάχης και μαχητικά αεροπλάνα, έπληξαν δεκάδες στόχους τζιχαντιστών του ΙΚ και Κούρδων μαχητών των δυνάμεων YPG στη Β. Συρία. Υποστήριξαν, μάλιστα, ότι στέρησαν και στις δύο πλευρές τη δυνατότητα να μετακινηθούν σε παρακείμενες περιοχές.
Βασικός επόμενος στόχος των τουρκικών στρατευμάτων (σύμφωνα με σχετικές δηλώσεις του Τούρκου Προέδρου, Ρ. Τ. Ερντογάν) είναι η βόρεια συριακή πόλη Αλ Μπαμπ, που βρίσκεται υπό τον έλεγχο τζιχαντιστών και την οποία επιδιώκουν να ανακαταλάβουν κουρδικές πολιτοφυλακές.
Αυτά ενώ στο Χαλέπι της Β. Συρίας ξανάρχισαν από το βράδυ του Σαββάτου οι εχθροπραξίες και οι βομβαρδισμοί, μετά την εκπνοή της ολιγοήμερης παύσης των επιδρομών από τη μεριά της συριακής και ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Χτες, οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ, Τζον Κέρι και Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ συζήτησαν την κατάσταση στη Συρία, με τον τελευταίο να σημειώνει ότι οι αντικαθεστωτικοί και οι τζιχαντιστές που ελέγχουν το Ανατολικό Χαλέπι απέτρεψαν την απομάκρυνση αμάχων από την περιοχή, πυροβολώντας όποιον επιχειρούσε να την εγκαταλείψει. Ο Λαβρόφ, για πολλοστή φορά, επισήμανε την ανάγκη διαχωρισμού των λεγόμενων «μετριοπαθών» αντικαθεστωτικών από τους τζιχαντιστές.
«Δεν θα μείνουμε θεατές στις εξελίξεις» διαμήνυσε ο Ερντογάν, ενώ συνεχίζονται οι προκλήσεις και στα Ελληνοτουρκικά
ΑΓΚΥΡΑ.--
Διαρκή μηνύματα ότι δεν θα επιτρέψει τον αποκλεισμό της από ένα «ξαναμοίρασμα της τράπουλας» που επιταχύνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή, στέλνει η τουρκική αστική τάξη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για την κλιμάκωση της επιθετικότητάς της σε Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό κ.τ.λ. Ο Πρόεδρος της χώρας, Ρ. Τ. Ερντογάν, μιλώντας το περασμένο Σαββατοκύριακο στην πόλη της Προύσας, επέκρινε όσους τον κατηγορούν επειδή επαναφέρει το ζήτημα του Εθνικού Συμβολαίου (απόφαση της οθωμανικής Βουλής το 1920, λίγο πριν από τη διάλυσή της, η οποία προέβλεπε τη διαμόρφωση των συνόρων του εθνικού κράτους που θα συγκροτούνταν, στα σύνορα που βρισκόταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά τη συνθηκολόγησή της στο τέλος του Α' Παγκόσμιου Πολέμου), ενώ μεταξύ άλλων έκρινε σκόπιμο και να υπογραμμίσει τα εξής: «Η Τουρκική Δημοκρατία δεν είναι το πρώτο κράτος που ιδρύσαμε εμείς οι Τούρκοι. Είναι το τελευταίο. Δεν αποδεχτήκαμε αυτά τα σύνορα με τη θέλησή μας». Ενώ δεν παρέλειψε και να τονίσει ότι «οι ιδρυτές» της σύγχρονης Τουρκίας «είχαν γεννηθεί έξω από τα σημερινά σύνορα» (θυμίζουμε πως ο Κεμάλ Ατατούρκ είχε γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη).
Μιλώντας για τις συνολικότερες ανακατατάξεις που προχωρούν ευρύτερα στη Μέση Ανατολή, επέκρινε συνολικά όσους αξιοποιούν κάθε μέθοδο για να αποκλείσουν την Τουρκία από τις εξελίξεις στην περιοχή και ξεκαθάρισε: «Δε θα μείνουμε θεατές στις εξελίξεις που αφορούν την ασφάλειά μας. Θα συνεχίσουμε να κάνουμε οτιδήποτε είναι απαραίτητο σύμφωνα με το δίκαιο, έτσι ώστε να βρίσκεται ταυτόχρονα και στο τραπέζι (των διαπραγματεύσεων) και στο πεδίο (των μαχών)». Ενώ, υπερασπιζόμενος τις επιχειρήσεις που οι τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις συνεχίζουν και στη Βόρεια Συρία, τόνισε: «Εχουμε τη δύναμη και την προσήλωση να εμποδίσουμε αυτούς που έχουν σχέδια για το Ντιγιάρμπακίρ, τη Σανλιούρφα, τη Μαρντίν, το Γκαζιαντέπ και όλη αυτή την περιοχή (σ.σ. τουρκικές επαρχίες όπου πλειοψηφεί το κουρδικό στοιχείο και η Αγκυρα ανησυχεί προφανώς για σχέδια αυτονόμησης που πιθανόν εκδηλωθούν, σε συμφωνία και με εξελίξεις σε άλλες κουρδικές περιοχές στην περιφέρεια). Δεν θεωρούμε ότι η ασφάλεια των αδελφών μας σε Ιντλίμπ, Χαλέπι, Μαντζίμπ, Χασάκα, Μοσούλη, Κιρκούκ (σ.σ. περιοχές της Συρίας και του Ιράκ) είναι κάτι διαφορετικό από τη δική μας ασφάλεια... Σε αντίθεση με το παρελθόν, είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε την ασφάλεια και την ειρήνη με τα χέρια μας αν χρειαστεί...».
Τα παραπάνω μόνο μεμονωμένα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν. Είναι ενδεικτικά προτεραιοτήτων που θέτει το τουρκικό κεφάλαιο, σε μια περίοδο που η Αγκυρα κλιμακώνει τις προκλήσεις σταθερά και στο Αιγαίο και στο Κυπριακό, αλλά και σε Συρία - Ιράκ επιμένει να προβάλει και «αυτοτελείς» σχεδιασμούς, ανήσυχη για αρκετές από τις προτεραιότητες των συμμάχων της (βλ. ΗΠΑ).
Στην κατεύθυνση αυτή, η τουρκική κυβέρνηση εξετάζει και την «αντιτρομοκρατική» της συνεργασία με δυνάμεις όπως η Ρωσία. Χαρακτηριστικά, σε συνέντευξή του σε ρωσικό δίκτυο, ο Ερντογάν επανέλαβε ότι «είμαστε έτοιμοι να κάνουμε κάθε απαραίτητο βήμα για τη συνεργασία με τη Ρωσία στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας».
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, χτες βρέθηκε στην Αγκυρα ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Ζαν Μαρκ Ερό, ο οποίος μεταξύ άλλων υπογράμμισε τη σημασία που έχει η «αντιτρομοκρατική» συνεργασία της Τουρκίας με τη Γαλλία και όλη την ΕΕ. Πάντως, να σημειωθεί ότι στις κοινές δηλώσεις που έκαναν Ερό και Τσαβούσογλου, διαφώνησαν ως προς το αν υπάρχουν διαφορές στο «καθεστώς έκτακτης ανάγκης», συμφωνώντας βέβαια στο «δικαίωμα» να λαμβάνονται έκτακτα μέτρα στο όνομα της «ασφάλειας».
Τέλος, στην Αγκυρα βρίσκεται και ο Παλαιστίνιος ηγέτης, Μαχμούτ Αμπάς, που σήμερα αναμένεται να έχει επαφές με την πολιτική και πολιτειακή ηγεσία.
ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΕΠΑΝΟΡΘΩΣΗ. Στο κυριακάτικο φύλλο του «Ριζοσπάστη» στο σχετικό θέμα για την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων μετά τα Ιμια, εκ παραδρομής γράψαμε ότι η συμφωνία για τα λεγόμενα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, των ΥΠΕΞ Ελλάδας και Τουρκίας, Παπούλια - Γιλμάζ, έγινε το Σεπτέμβρη του 1998, αντί του σωστού 1988.