Οι αλλαγές στην ΕΕ που οραματίζεται η κυβέρνηση Μακρόν δεν αφορούν παρά τις ανάγκες των μονοπωλίων, όπως βεβαιώνουν τα πεπραγμένα της στη Γαλλία
Η αλήθεια είναι ότι η επίσκεψη Μακρόν επιβεβαίωσε πόσο ορμητικά θα κλιμακωθεί η αντιλαϊκή επίθεση το αμέσως επόμενο διάστημα, σε όλη την Ευρώπη, με τη γαλλική κυβέρνηση να επιδεικνύει νέες περγαμηνές στο σχεδιασμό και την υλοποίηση αντεργατικών «καινοτομιών». Αλλωστε, με δεδομένες τις μεγάλες απώλειες που το γαλλικό κεφάλαιο μετρά μετά την έναρξη της καπιταλιστικής κρίσης το 2008, αλλά και ως αποτέλεσμα της ανισόμετρης καπιταλιστικής ανάπτυξης, το πολιτικό του προσωπικό αναλαμβάνει αυξημένα καθήκοντα, σε ένα διεθνές περιβάλλον ραγδαίας όξυνσης των γεωπολιτικών και επενδυτικών ανταγωνισμών.
Μιλώντας στο λόφο της Πνύκας, την Πέμπτη 9 Σεπτέμβρη, ο Μακρόν εξήγησε ανοικτά σε τι αφορούν τόσο η όλη συζήτηση «για το μέλλον της ΕΕ» όσο και οι μεταρρυθμίσεις που με αφοσίωση προωθεί η κυβέρνησή του στην ίδια τη Γαλλία. Κλίνοντας σε όλες τις πτώσεις την ανάγκη «ανάκτησης της κυριαρχίας μας», ξεκαθάρισε ότι ζητούμενο είναι πώς τα ευρωενωσιακά μονοπώλια θα ισχυροποιηθούν στην αναμέτρησή τους με αντίπαλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.
Είπε χαρακτηριστικά: «Η κυριαρχία που θέλουμε, αφορά συγκεκριμένα τη σύζευξη των δυνάμεών μας για να οικοδομήσουμε από κοινού μια ευρωπαϊκή δύναμη που θα μπορεί να αποφασίσει ότι δεν θα υποστεί αυτό που οι υπερδυνάμεις θα κάνουν καλύτερα από εμάς... η ευρωπαϊκή κυριαρχία μας είναι αυτή που θα μας επιτρέψει να οικοδομήσουμε μια οικονομία ισχυρή, να είμαστε μια οικονομία ισχυρή σε έναν κόσμο που αλλάζει. Και όχι να υφιστάμεθα το νόμο των πιο ισχυρών, (σήμερα) των Αμερικανών και αύριο των Κινέζων, αλλά όχι των δικών μας».
Από την ίδια σκοπιά μάλιστα, «μάλωσε» όσους την τελευταία 10ετία προκάλεσαν έναν «εσωτερικό εμφύλιο» (στην ΕΕ) με αποτέλεσμα «να ξεχάσουμε κατά έναν τρόπο τον κόσμο στον οποίο είμαστε» και να χαθεί το βασικό ζήτημα: «Πώς θα κάνουμε την Ευρωζώνη μια οικονομική δύναμη που θα μπορέσει να αντέξει, απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα; Πώς θα κάνουμε την Ευρώπη μας μια διπλωματική και στρατιωτική δύναμη που θα μπορέσει να υπερασπιστεί τις αξίες και τα συμφέροντά μας...».
Αυτό είναι το πλαίσιο στο οποίο η κυβέρνηση Μακρόν επιταχύνει και τις «τολμηρές» μεταρρυθμίσεις που υποσχόταν από την πρώτη στιγμή που παρέλαβε τη σκυτάλη της διακυβέρνησης: Αυτό της υπεράσπισης των σύγχρονων, μεγαλύτερων και πιο σύνθετων απαιτήσεων του γαλλικού κεφαλαίου.
Ετσι, πριν από δύο βδομάδες, ο υπουργός Οικονομίας Μπρουνό Λε Μερ ανακοίνωσε σε εκδήλωση της Ενωσης των Γάλλων μεγαλοβιομηχάνων Medef ότι η φορολογία των επιχειρήσεων θα μειωθεί από το 33% στο 25%.
Επιπλέον, την περασμένη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός, Εντουάρντ Φιλίπ, παρουσίασε το «Plan Entreprises» («Σχέδιο "Επιχειρήσεις"»), δηλαδή ένα ακόμα «φουσκωμένο» «πακέτο» μεταρρυθμίσεων, φοροαπαλλαγών και άλλων «αναπτυξιακών κινήτρων» για επιχειρήσεις. Οπως τόνισε, η ετήσια «εξοικονόμηση» που θα διασφαλίσουν τα νέα μέτρα για τις επιχειρήσεις θα φτάσει αμέσως - αμέσως στα 21 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, βασική προτεραιότητα της γαλλικής κυβέρνησης είναι η νέα μείωση της τιμής της εργατικής δύναμης αλλά και η ακόμα πιο αποφασιστική επίθεση στην ίδια την οργάνωση και πάλη της εργατικής τάξης.
Σε αυτήν την κατεύθυνση, στις 31 Αυγούστου παρουσιάστηκαν τα πρώτα διατάγματα, μέσα από τα οποία θα αναθεωρηθούν βασικές διατάξεις του Εργατικού Κώδικα. Είχε προηγηθεί απόφαση της Βουλής να εξουσιοδοτήσει την κυβέρνηση, ώστε οι αλλαγές να γίνουν με διατάγματα που θα εγκρίνει μόνο το υπουργικό συμβούλιο, αξιοποιώντας σχετική διάταξη του Συντάγματος.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι μέχρι τις 22 Σεπτέμβρη πρέπει να εγκριθούν τα πρώτα πέντε διατάγματα. Εως την άνοιξη, θα ακολουθήσουν και άλλα, με έμφαση στο ευρύτερο ξήλωμα της Κοινωνικής Ασφάλισης, στην «εξυγίανση» της επιδοματικής πολιτικής, στη σαρωτική αναμόρφωση του συστήματος μαθητείας.
Μερικές από τις καινοτομίες των νέων διαταγμάτων
Ενα από τα πρώτα πράγματα που τόνιζε η κυβέρνηση Μακρόν πριν ακόμα «σερβίρει» τις νέες αντεργατικές μεταρρυθμίσεις, ήταν η ανάγκη να ενισχυθεί η μεγαλύτερη «ελευθερία» στη σύναψη Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ). Βασικό ζητούμενο είναι πώς οι ΣΣΕ θα μετατραπούν εξολοκλήρου σε μηχανισμούς προσαρμογής συνολικά των συνθηκών εργασίας (μισθοί, ωράρια, διαλείμματα κ.τ.λ.) σε αυτό που απαιτούν οι εκάστοτε ανάγκες των επιχειρηματικών ομίλων.
Στη συνέντευξη Τύπου που έδωσαν η υπουργός Εργασίας Μουριέλ Πενικό και ο πρωθυπουργός Εντουάρντ Φιλίπ στις 31 Αυγούστου, τονίστηκε ότι κύρια επιδίωξη είναι: «Η δυνατότητα πρόβλεψης και ταχείας προσαρμογής στις εξελίξεις από την άνοδο ή την πτώση στην αγορά». Σε αυτήν την κατεύθυνση, ένα από τα «καινοτόμα» εργαλεία που θεσπίζουν τα νέα διατάγματα είναι οι λεγόμενες «πλειοψηφικές συμβάσεις, απλουστευμένες όσον αφορά ζητήματα χρόνου εργασίας, αμοιβής και κινητικότητας (των εργαζομένων)». Στον ενημερωτικό «φάκελο» που το υπουργείο διένειμε στα ΜΜΕ, διευκρινίζεται: «Οταν μια εταιρεία γνωρίζει πως ένα σημαντικό συμβόλαιο θα ολοκληρωθεί, ή πως ένα συμβόλαιο πρέπει να προετοιμαστεί για να ανταποκριθεί σε μια νέα παραγγελία, καλύτερα να συνεργαστεί με τους εκπροσώπους των εργαζομένων πάνω σε αλλαγές οργάνωσης του χρόνου εργασίας, μισθού, αναγκαίων μετακινήσεων κ.τ.λ.».
Δηλαδή, ρητά διακηρύσσεται ότι στόχος είναι η ανά πάσα στιγμή «τροποποίηση» των όρων εργασίας με βάση την αυξομείωση των παραγγελιών της κάθε επιχείρησης. Ετσι, οι ώρες που θα δουλεύει ένας εργαζόμενος, η αμοιβή του, ακόμα και το πόστο του θα καθορίζονται κατά περίσταση, με ό,τι καταστροφικές συνέπειες θα υπάρχουν για τη βιολογική και ψυχολογική υγεία του, για την προσωπική και οικογενειακή του ζωή.
Και για να μην υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για το αν τα γαλλικά μονοπώλια θα μπορούν με νέες αξιώσεις να κονταροχτυπηθούν με τους ανταγωνιστές τους, εξηγείται καθαρά: «Ο (νέος) νόμος δίνει εφεξής τα μέσα για τη διαπραγμάτευση, ώστε οι εταιρείες να υποστηριχτούν για να κατακτήσουν νέες αγορές ή για να αποφύγουν την απώλειά τους, βοηθώντας τες να κερδίσουν ευελιξία. Πρόκειται για ένα μέτρο που θα προσφέρει σε όλες τις επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, τη δυνατότητα να προσαρμοστούν πιο γρήγορα στην αγορά (και τις ανάγκες της)...».
Ασφαλώς, η ικανοποίηση των μεγαλοεπιχειρηματιών δεν μπόρεσε να κρυφτεί. Την ίδια κιόλας μέρα παρουσίασης των νέων διαταγμάτων, η «Λα Τριμπιούν» (μια από τις πιο γνωστές αστικές οικονομικές εφημερίδες) πανηγύριζε στην ιστοσελίδα της με τίτλο «Μεταρρύθμιση του Κώδικα Εργασίας: αμέτρητες νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις». Ειδικά για τη θέσπιση των «πλειοψηφικών απλουστευμένων Συμβάσεων» υπογράμμιζε: «Αυτές οι ιδιαίτερες συμβάσεις θα χρησιμοποιούνται για τη συνέχιση της λειτουργίας της εταιρείας ή για να διασφαλιστεί η πρόληψη της απασχόλησης...». Με το επιχείρημα ότι θα υπάρχει σύμφωνη γνώμη των συνδικάτων και θα ορίζεται χρονικό όριο για την αξιοποίησή τους, διαπιστώνεται ότι (σύμφωνα με τις επισημάνσεις και της «Λα Τριμπιούν») «ένας μισθωτός δε θα μπορεί να αρνηθεί την εφαρμογή μιας τέτοιας σύμβασης, εκτός αν απολυθεί. Θα πρόκειται για μια αυτοδίκαιη απόλυση, που σημαίνει ότι η αληθινή και σοβαρή αιτία της απόλυσης θα αφορά μόνο την άρνηση του μισθωτού. Ο εργοδότης δεν θα έχει καμία δικαιολογία να καταθέσει. (Πρόκειται για) ένα εργαλείο πολύτιμο για τις εταιρείες που χρειάζεται να προσαρμοστούν στη νέα κατάσταση...».
Ειδική ικανοποίηση εξέφρασαν όμως οι επενδυτές και για μία «άλλη καινοτομία» των νέων διαταγμάτων, την ιδέα της «συλλογικής διάρρηξης των συμβάσεων». Σε τι αφορούσε αυτή; Εξηγεί η «Λα Τριμπιούν» (31/8/2017): «Σύμφωνα με το πνεύμα του υπουργείου, αυτός ο νέος τύπος συλλογικών αποχωρήσεων θα έπρεπε να αφορά τις εταιρείες που έχουν ανάγκη μαζικής ανανέωσης των δεξιοτήτων εξαιτίας της εξέλιξης των τεχνολογιών (...) πρόκειται λοιπόν για επιχειρήσεις που δεν έχουν δυσκολίες και, αντίθετα, έχουν ανάγκη από προσλήψεις. Πράγματι, το πλεονέκτημα αυτών των "συλλογικών διαρρήξεων των συμβάσεων" είναι ότι, σε αντίθεση με ένα κλασικό κοινωνικό πλάνο, δεν εμποδίζουν την εταιρεία να κάνει προσλήψεις μετά τις αποχωρήσεις (...) αυτή η καινοτομία θα είναι βέβαια αρεστή σε πολλούς κλάδους...».
Με απλά λόγια, διευρύνονται τα περιθώρια δραστικών μειώσεων προσωπικού, ειδικά σε κλάδους όπου «σπρώχνονται» υπερσυσσωρευμένα κεφάλαια και υπάρχουν προσδοκίες για αυξημένα περιθώρια κέρδους, εξαιτίας και της ευρείας εισαγωγής νέων τεχνολογιών στην παραγωγή, την εφαρμογή καινοτόμων επιστημονικών τεχνικών κ.τ.λ. Χωρίς περιστροφές, και στο όνομα των αναγκών σε νέες δεξιότητες, λύνονται τα χέρια της εργοδοσίας όχι απλά για να αυξομειώνει το προσωπικό, αλλά και για να «ξεφορτώνεται» προηγούμενες γενιές εργαζομένων με κεκτημένα δικαιώματα, προσλαμβάνοντας νέους που θα «απασχολεί» όλο και πιο «ευέλικτα»...
Προτεραιότητα και στην ανάδειξη ικανών εργατοπατέρων
Η αντιπροσωπεία του ΠΑΜΕ, με τους λιμενεργάτες της Μασσαλίας που πρωτοστάτησαν στην απεργιακή κινητοποίηση ενάντια στα αντεργατικά διατάγματα |
Στο όνομα της διασφάλισης διαπραγματεύσεων και σε εταιρείες με ολιγάριθμο προσωπικό, ανοίγει ο δρόμος για την παράκαμψη και την υπονόμευση των οργανώσεων των εργαζομένων. Ετσι - όπως τόνισαν στη συνέντευξη Τύπου Πενικό και Φιλίπ - κατοχυρώνεται η δυνατότητα «απευθείας διαπραγμάτευσης με έναν "εκλεγμένο" από το προσωπικό» ακόμα και στην περίπτωση που δεν υπάρχει «συνδικαλιστικός εκπρόσωπος». Δηλαδή, διασφαλίζεται τρόπος η εργοδοσία να στήνει δικούς της «συνομιλητές» για να μοστράρει κάτω από τα εκάστοτε αντεργατικά της σχέδια και μια υπογραφή «εκπροσώπου» εργαζομένων.
Μεταξύ άλλων, τα διατάγματα προβλέπουν «μια μεγαλύτερη ευκολία να ορίζεται ένας συνδικαλιστικός εκπρόσωπος», αντικαθιστώντας με μεγάλη άνεση συλλογικές διαδικασίες που έχουν σημασία για τη συλλογική, αγωνιστική οργάνωση των εργαζομένων (π.χ. ανάδειξη και έλεγχο των εκπροσώπων τους μέσα από γενικές συνελεύσεις και εκλογές). Μάλιστα, στη συνέντευξη αναδείχτηκε πόσο μελετημένα στρώνεται το έδαφος για να φυτρώνουν διαφόρων ειδών «εκπρόσωποι» και «οργανώσεις εργαζομένων». Για παράδειγμα, τα νέα διατάγματα θα διασφαλίζουν ότι: «Οταν σε μια εταιρεία, το 10% των εκλεγμένων εκπροσώπων αποκηρύσσουν γραπτά το δικαίωμά τους να οριστούν ως συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι, μία (άλλη) οργάνωση που διασφάλισε το 10% (των ψήφων) θα μπορεί να ορίζει συνδικαλιστικό εκπρόσωπο ένα μισθωτό που δεν ήταν στην (παραπάνω) λίστα».
Ακόμα, τα διατάγματα προβλέπουν:
-- «Δημιουργία ενός παρατηρητηρίου της διαπραγμάτευσης», προφανώς με στόχο παρεμβάσεις για την ενίσχυση μεθόδων χειραγώγησης των εργαζομένων.
-- «Εγγυημένα μέσα και ενισχυμένη εκπαίδευση για την εξάσκηση των καθηκόντων» των συνδικαλιστών.
-- «Πρόσβαση στην επαγγελματική εκπαίδευση και στην ενίσχυση δεξιοτήτων για τη συμφιλίωση της συνδικαλιστικής και επαγγελματικής εξέλιξής» τους.
Τόσο μεγάλη είναι η ανάγκη να υπάρχουν «εκπρόσωποι» εργαζομένων ικανοί να υπηρετούν τις ανάγκες της μεγαλοεργοδοσίας. Γι' αυτό γίνεται πιο επιτακτικό να δοθεί απάντηση σε αυτά τα αντεργατικά σχέδια, βασική προϋπόθεση για την οποία είναι ο απεγκλωβισμός από τις συμβιβασμένες συνδικαλιστικές ηγεσίες που προβάλλουν την «εργασιακή ειρήνη», η ενίσχυση των ταξικών δυνάμεων στο συνδικαλιστικό κίνημα της Γαλλίας. Οι ταξικές δυνάμεις που πρωτοστάτησαν στην απεργιακή κινητοποίηση της Τρίτης 12 Σεπτέμβρη κατήγγειλαν τα αντεργατικά διατάγματα, δίνοντας μια πρώτη απάντηση, ενώ την έμπρακτη αλληλεγγύη του εξέφρασε αντιπροσωπεία του ΠΑΜΕ, με επικεφαλής τον Αλέκο Περράκη, μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας του, που συμμετείχε και μίλησε στη μαζική συγκέντρωση στη Μασσαλία.