Πίσω από τις εμφανιζόμενες «απρόβλεπτες κινήσεις» Τραμπ κρύβεται η σύγκρουση συμφερόντων ισχυρών μονοπωλιακών ομίλων
Χαρακτηριστική φωτογραφία που δόθηκε από τη γερμανική καγκελαρία και αποτυπώνει το σκληρό παζάρι στη σύνοδο του G7 στον Καναδά |
Οι έντονες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις με φόντο σημαντικές διεργασίες σε κρίσιμα πεδία ανταγωνισμών καταγράφηκαν στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών των επτά πιο αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών (G7) στο Σαρλεβουά του Καναδά. Η επιλογή του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να αυξήσει τους διαπραγματευτικούς ελιγμούς, ακόμη και μετά την αποχώρησή του από τη σύνοδο, παίρνοντας πίσω την υποστήριξη που είχε δώσει στο πολυσέλιδο κοινό ανακοινωθέν (με πρόφαση την επανάληψη δήλωσης δυσαρέσκειας από τον Καναδό πρωθυπουργό και οικοδεσπότη της συνόδου, Τζάστιν Τριντό, για το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς επικαλούμενες την «εθνική ασφάλεια»), είναι ενδεικτική των κλιμακούμενων αντιπαραθέσεων. Αντικατοπτρίζει επίσης και τα διαρκή παζάρια, που οξύνονται.
«Το δίκαιο εμπόριο θα πρέπει να αποκαλείται ηλίθιο εμπόριο αν δεν είναι αμοιβαίο... Γιατί πρέπει εγώ, ως Πρόεδρος των ΗΠΑ, να επιτρέπω σε χώρες να συνεχίζουν να έχουν τεράστια εμπορικά πλεονάσματα, όπως έχουν για δεκαετίες», ανέφερε χαρακτηριστικά το Σαββατοκύριακο ο Πρόεδρος Τραμπ. Και συνέχισε: «Οι ΗΠΑ πληρώνουν σχεδόν όλο το κόστος του ΝΑΤΟ για να προστατεύει τις ίδιες χώρες που μας κατακλέβουν στο εμπόριο».
Πάντως, στο προοίμιο του παρ' ολίγον «κοινού» ανακοινωθέντος οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις καμώθηκαν, για μία ακόμη φορά, τους υποστηριχτές της «ελευθερίας, της δημοκρατίας, της έννομης τάξης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» υποστηρίζοντας το «στόχο για διεθνή τάξη βασισμένη στους κανόνες». Αυτοί που εκπροσωπούν τους εκμεταλλευτές των εργαζομένων ισχυρίστηκαν πως θέλουν «να μοιράζονται δίκαια τα οφέλη της ανάπτυξης» και ότι είναι «αποφασισμένοι για καθαρό περιβάλλον, αέρα και νερό». Οταν κάποιες χώρες της ΕΕ, οι οποίες προωθούν τα συμφέροντα των μονοπωλίων τους, που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ανακύκλωσης ή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με πρόφαση την προστασία των ωκεανών από τα πλαστικά, βγήκαν ως «θεματοφύλακες», οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία για τα αντίστοιχα συμφέροντα των δικών τους μονοπωλίων διαφοροποιήθηκαν. Κατά τα λοιπά ...ευχήθηκαν διεθνή «ανάπτυξη, ειρήνη και ασφάλεια» και προσποιήθηκαν πως νοιάζονται για τη βελτίωση της πρόσβασης των κοριτσιών στην Εκπαίδευση και της θέσης των γυναικών στην αγορά εργασίας.
Αυτό το πολυσέλιδο «ευχολόγιο», ωστόσο, δεν συμπλήρωσε ούτε 24 ώρες καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ πήρε πίσω την υπογραφή του με πρόφαση «πισώπλατα», όπως είπε, «μαχαιρώματα» του Καναδού ηγέτη, μη διστάζοντας να τον χαρακτηρίσει «ανέντιμο και αδύναμο». Ανάλογες φραστικές επιθέσεις κατά του Τζ. Τριντό επανέλαβαν και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Ειδικότερα, τα βασικά σημεία τριβής ανάμεσα στις ΗΠΑ και τις άλλες έξι χώρες του G7 (Γερμανία, Ιαπωνία, Γαλλία, Ιταλία, Βρετανία, Καναδάς) φάνηκε να περιστρέφονται γύρω από τους πρόσφατους αμερικανικούς δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο. Ο Πρόεδρος Τραμπ επέκρινε τις άλλες χώρες ότι εκμεταλλεύονται επί χρόνια τις ΗΠΑ, απείλησε εμμέσως ότι θα επιβάλει δασμούς και στα εισαγόμενα αυτοκίνητα στις ΗΠΑ, σε μία προσπάθεια να ασκήσει πιέσεις σε ευρωπαϊκά (ιδιαίτερα τα γερμανικά) και ιαπωνικά μονοπώλια αυτοκινητοβιομηχανίας. Κόντρες υπήρξαν ευρύτερα σε θέματα «εμπορικού προστατευτισμού», τα οποία υποτίθεται πως καταδίκασαν όλοι στο αρχικό κείμενο. Υποτίθεται επίσης ότι όλοι είναι υπέρ του «εκσυγχρονισμού» του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, ωστόσο ο καθένας το ερμήνευε κατά τα δικά του συμφέροντα... Συμφώνησαν επίσης στην έναρξη των διαπραγματεύσεων εντός του έτους για την «ανάπτυξη ισχυρότερων διεθνών κανόνων ενάντια σε βιομηχανικές επιδοτήσεις που διαστρεβλώνουν την αγορά και το εμπόριο από κρατικές επιχειρήσεις».
Αντιθέσεις υπήρξαν και για τις σχέσεις με τη Ρωσία. Ο Πρόεδρος Τραμπ, φθάνοντας στον Καναδά την Παρασκευή, ζήτησε επαναφορά της Ρωσίας στο G7 (όπως ήταν έως το 2014, πριν από τη σύγκρουση στην Ουκρανία). Ερωτηθείς σχετικά ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, τόνισε ότι δεν ήταν η Ρωσία εκείνη που επέλεξε να φύγει από το G7 και ότι θα ήταν ευτυχής αν έβλεπε τις χώρες - μέλη του στη Μόσχα. Δήλωσε έτοιμος να συναντήσει τον Τραμπ μόλις ο τελευταίος θα είναι διαθέσιμος για μια συνάντηση κορυφής. Επίσης, ο Πούτιν κάλεσε σε συνεργασία και ανέφερε δηκτικά ότι η αγοραστική δύναμη της Οργάνωσης της Σαγκάης υπερβαίνει αυτή του G7.
Πάντως, στο αρχικό «κοινό ανακοινωθέν» οι επτά (και ο Τραμπ...) κάλεσαν τη Ρωσία «να σταματήσει την αποσταθεροποιητική συμπεριφορά, την υποβάθμιση δημοκρατικών συστημάτων και την υποστήριξή της στο συριακό καθεστώς». Υιοθέτησαν τις βρετανικές αιτιάσεις κατά της Μόσχας με αφορμή τη φερόμενη δηλητηρίαση του Ρώσου πρώην διπλού πράκτορα Σεργκέι Σκριπάλ και της κόρης του στις αρχές Μάρτη στο Σάλσμπερι της Βρετανίας θεωρώντας ότι «δεν υπάρχει άλλη λογική εξήγηση». Καλούν τη Ρωσία «να τηρήσει τις διεθνείς υποχρεώσεις της για διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας», επισημαίνοντας ότι θα συνεχίσουν τις επαφές μαζί της «σε περιφερειακές κρίσεις και διεθνείς προκλήσεις κατά το συμφέρον μας».
Κόντρες διαπιστώθηκαν και στο ζήτημα αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών. Οι ηγέτες των 7 πλουσιότερων χωρών αποφεύγοντας κάθε νύξη στις μεταξύ τους αντιθέσεις μετά την πρόσφατη αποχώρηση των ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία του 2015 για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, εμφανίζονται να έχουν κοινή στάση απέναντι στο Ιράν όσον αφορά το βαλλιστικό πρόγραμμα και το γεωπολιτικό του ρόλο.
Οσον αφορά τη Βόρεια Κορέα, απαίτησαν και οι επτά να καταστρέψει «πλήρως, επιβεβαιωμένα και μη αναστρέψιμα όλα τα όπλα μαζικής καταστροφής και τους βαλλιστικούς της πυραύλους και τα συναφή προγράμματα και εγκαταστάσεις». Οσον αφορά τη Συρία καταδίκασαν «την επανειλημμένη και ηθικώς κατακριτέα χρήση χημικών όπλων από το συριακό καθεστώς και το ΝΤΑΕΣ» (τζιχαντιστές «Ισλαμικού Κράτους»).
Για το Παλαιστινιακό δήλωσαν «ανήσυχοι», ιδιαίτερα «υπό το φως των πρόσφατων γεγονότων», εννοώντας τις σφαγές δεκάδων Παλαιστινίων στη Γάζα από τα ισραηλινά στρατεύματα.
Οσον αφορά την Αφρική, οι ιμπεριαλιστές του G7 συμφώνησαν να συνεχίσουν το ξεζούμισμα των ορυκτών και φυσικών πόρων της ηπείρου και του νεανικού εργατικού δυναμικού λέγοντας πως γι' αυτούς «η ασφάλεια, η σταθερότητα και η βιώσιμη ανάπτυξη της Αφρικής είναι υψηλής προτεραιότητας».
Αντιδράσεις προκάλεσε η υπαναχώρηση των ΗΠΑ. Η Γερμανίδα καγκελάριος, Α. Μέρκελ, χαρακτήρισε «απογοητευτική και κάπως θλιβερή» την απόφαση του Αμερικανού Προέδρου. Χτες σε συνέντευξή της τόνισε: «Η απόφαση του Προέδρου Τραμπ ενισχύει την απόφασή μου να εργαστώ περισσότερο για μια ενιαία, ισχυρή ΕΕ». Και πρόσθεσε ότι «η Ευρώπη θα πρέπει να πάρει τη μοίρα της περισσότερο στα χέρια της και να υπερασπιστεί τις αξίες της, ενδεχομένως με την Ιαπωνία», ενώ η Γερμανία και η Ευρώπη δεν πρέπει πλέον να στηρίζονται «επιπόλαια» στις ΗΠΑ, ωστόσο, όπως τόνισε, «υπάρχουν σοβαροί λόγοι να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για τη διατλαντική συνεργασία».
Ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, προϊδέασε για σκληρότερα παζάρια αργότερα λέγοντας ότι «τις επόμενες εβδομάδες, τους επόμενους μήνες να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με τις ΗΠΑ προκειμένου να θέσουμε τα γεγονότα στο τραπέζι γιατί υπάρχουν σήμερα πολλά ψέματα».
Ο Ιταλός πρωθυπουργός, Τζ. Κόντε, ήταν από αυτούς που βλέπουν την ανάγκη να υπάρξει επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία.
Ο εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν, Μαργαρίτης Σχοινάς, εξέφρασε την «πλήρη υποστήριξη» του προέδρου της, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, στην παρ' ολίγον «κοινή ανακοίνωση» του G7, επισημαίνοντας ότι η ΕΕ «θα συνεχίσει να υποστηρίζει το διεθνές πολυμερές σύστημα στη βάση κανόνων». Πάντως, την 1η Ιούλη αναμένεται να ανακοινωθούν τα αντίμετρα της ΕΕ στους αμερικανικούς δασμούς.
Η υπουργός Εξωτερικών του Καναδά, Κρίστια Φρίλαντ, επιβεβαίωσε ότι η χώρα της θα επιβάλει, από 1η Ιούλη, εμπορικά αντίποινα για τους αμερικανικούς δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο απαντώντας «ανάλογα»... «όχι στη βάση προσωπικών επιθέσεων».
Κατά τη διάρκεια της συνόδου στην περιοχή του Κεμπέκ πραγματοποιήθηκαν κινητοποιήσεις ενάντια στις κοινωνικές ανισότητες και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος που προκαλεί η καπιταλιστική ανάπτυξη.
Ολοκληρώθηκε η Σύνοδος του Τσινγκντάο, που έδωσε ειδική έμφαση στην ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας
Copyright 2018 The Associated |
Από τη συνάντηση στην Κίνα |
Η διήμερη Σύνοδος Κορυφής της Οργάνωσης για τη Συνεργασία της Σαγκάης (SCO), που ολοκληρώθηκε την Κυριακή στο Τσινγκντάο της Κίνας, λιμάνι στη νότια Κίνα, επιβεβαίωσε την όξυνση επιχειρηματικών και γεωπολιτικών ανταγωνισμών, που επιταχύνουν οι ανακατατάξεις στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα, η αναιμική ανάκαμψη της καπιταλιστικής ανάπτυξης σε ισχυρές χώρες, με την Κίνα και τη Ρωσία να ενισχύουν τις προσπάθειες για αναβάθμιση της θέσης τους, αξιοποιώντας και «τριβές» που μεγαλώνουν στη Δύση, τις αντιθέσεις που «δοκιμάζουν» μακρόχρονες συμμαχίες (βλέπε και σχετικό θέμα για την «έντονη» Σύνοδο του G7 στον Καναδά).
Κίνα, Ρωσία, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν, Κιργιστάν, Καζακστάν (τα έξι ιδρυτικά μέλη της Οργάνωσης), Ινδία και Πακιστάν (οι δύο τελευταίοι είναι νέα μέλη) επισφράγισαν την περαιτέρω σύσφιξη της συνεργασίας τους σε μια σειρά από τομείς και όχι απλά αυτόν της ασφάλειας, που όταν ιδρύθηκε η Οργάνωση, το 2002, εμφανιζόταν ως κύριο πεδίο δράσης.
Καθόλου τυχαία, η Σύνοδος ενέκρινε ειδικό Ανακοινωθέν «για την απλοποίηση των εμπορικών διαδικασιών», το οποίο σημείωνε μεταξύ άλλων: «Τα μέλη της SCO είμαστε πεπεισμένα ότι είναι αναγκαία η συνέχιση της συζήτησης σχετικών (με το εμπόριο) προσεγγίσεων ώστε να απλοποιηθεί το εμπόριο στην περιοχή (μας), συνυπολογίζοντας τη σημασία των κοινών προσπαθειών που χρειάζονται για την υποστήριξη και την ενίσχυση του συστήματος πολυμερούς εμπορίου που βασίζεται στις αρχές του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου». Στο ίδιο το Τελικό Ανακοινωθέν της Συνόδου επισημαίνεται ότι «η οικονομική παγκοσμιοποίηση βρίσκεται αντιμέτωπη με την επέκταση πολιτικών μονομερούς προστατευτισμού και άλλες προκλήσεις στο διεθνές εμπόριο».
Αλλωστε, μην ξεχνάμε ότι, πλέον, η SCO συνιστά τη μεγαλύτερη διακρατική καπιταλιστική ένωση στον κόσμο (σε έκταση και πληθυσμό), αποτελώντας έτσι μια μεγάλη πρόκληση για τα ισχυρά μονοπώλια όλου του πλανήτη, αλλά και σημαντικό παράγοντα για την «αντιμετώπιση» όλων των σύγχρονων διεθνών προκλήσεων.
Εξάλλου, η Σύνοδος του Τσινγκντάο υπέγραψε συνολικά 17 ντοκουμέντα, μεταξύ άλλων το Σχέδιο Δράσης για το διάστημα 2018-2022, το πρόγραμμα συνεργασίας «ενάντια στην τρομοκρατία», τον «αυτονομισμό» και τον εξτρεμισμό 2019-2020, την αντι-ναρκωτική στρατηγική 2018-2023 κ.τ.λ. Φυσικά, πίσω από κάθε διακήρυξη και ευχολόγιο βρίσκονται κρίσιμοι μονοπωλιακοί σχεδιασμοί και σκληρές κόντρες για την αύξηση της γεωπολιτικής και συνολικότερης επιρροής στην Κεντρική, Νότια και Ανατολική Ασία, περιοχές κρίσιμου βάρους για τον διεθνή συσχετισμό δύναμης.
Επίσης, στο περιθώριο της Συνόδου συζητήθηκαν και μια σειρά επενδυτικές συνεργασίες (ειδικό ενδιαφέρον είχαν και οι ρωσο-κινεζικές επαφές στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης που έκανε αυτές τις μέρες ο Βλ. Πούτιν στην Κίνα). Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο «ITAR TASS», οι ηγέτες Ρωσίας, Κίνας και Μογγολίας είχαν ειδική συνάντηση για «πρωτοβουλίες» κατασκευής αγωγών μεταφοράς πετρελαίου και αερίου από τη Ρωσία προς την Κίνα μέσω Μογγολίας, στο φόντο ευρύτερων ενεργειακών ανακατατάξεων σε Ασία και Ειρηνικό. Επίσης, οι τρεις πλευρές επιταχύνουν την υλοποίηση συμφωνίας του 2016 για τη διάνοιξη σύγχρονου οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου που θα αναβαθμίσει τους αντίστοιχους εμπορικούς διαδρόμους ενταγμένους στη μεγαλόπνοη κινεζική πρωτοβουλία «Μία ζώνη, ένας δρόμος».