Copyright 2018 The Associated |
Αναμνηστική φωτογραφία για τους συμμετέχοντες στη Σύνοδο |
Για παράδειγμα, είναι χαρακτηριστική η προτεραιότητα που δίνουν τόσο οι Αμερικανοί όσο και οι Ευρωπαίοι σε εμπορικές συνεργασίες που ενισχύουν τη διείσδυση των μονοπωλίων τους στην πολλά υποσχόμενη αγορά της Ασίας και του Ειρηνικού. Η μεν ΕΕ πανηγύριζε πριν από λίγο καιρό για την υπογραφή της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου (FTA) με την Ιαπωνία, ενώ αντίστοιχη υπογράφτηκε προ ημερών και με τη Σιγκαπούρη (που είναι μεν χώρα μικρή σε έκταση, αλλά έχει κρίσιμο ρόλο ως χρηματοπιστωτικός κόμβος). Οι δε ΗΠΑ αφού αποχώρησαν από τη Διειρηνική Συμφωνία Εμπορίου και Επενδύσεων (ΤΡΡ) προκρίνουν τη σύναψη διμερών συμφωνιών, προσδοκώντας ότι έτσι θα διασφαλίσουν περισσότερα πλεονεκτήματα για τους ομίλους τους.
Αντίστοιχα ενδεικτική είναι και η πρόθεση για συμβολή σε «διευθετήσεις» με κρίσιμες γεωπολιτικές προεκτάσεις που προχωρούν, όπως αυτή στην Κορεατική Χερσόνησο, όπου δίπλα στον «σφραγισμένο» από την Ιστορία (βλέπε πόλεμο 1950 - 1953) ρόλο των Αμερικανών ιμπεριαλιστών, μερίδιο από τη μοιρασιά που διερευνάται τώρα διεκδικούν και οι Ευρωπαίοι. Σημειωτέον, πριν από τη 12η Σύνοδο της ASEM, ο Νοτιοκορεάτης Πρόεδρος, Μουν Τζε Ιν, είχε επαφές με τις ηγεσίες Γαλλίας και Ιταλίας, αλλά και τον πάπα Φραγκίσκο.
Είναι καθαρό βέβαια ότι οι επιλογές της Κίνας, η λεγόμενη πρωτοβουλία «Μια ζώνη, ένας δρόμος», των σύγχρονων εμπορικών δρόμων, έχουν κομβική σημασία για την πορεία των ευρω-ασιατικών σχέσεων. Ανήμερα της έναρξης της 12ης Συνόδου, το κρατικό πρακτορείο «Σινχουά» ουσιαστικά περιέγραφε τη συνεργασία Ευρώπης - Ασίας ως «αντίδοτο» στις «απειλές» που συνιστούν οι σημερινές επιλογές της κυβέρνησης Τραμπ. Εγραφε λοιπόν: «Σε έναν κόσμο στον οποίο αυξάνονται ο προστατευτισμός και η μονομέρεια, Ασία και Ευρώπη μοιράζονται κοινό έδαφος στο θέμα του ελεύθερου εμπορίου και πρέπει να αναλάβουν κοινή δράση για να δοθεί ώθηση στη συνεργασία και στη συνδεσιμότητα της περιφέρειας (τους). Για μήνες, παρά την ισχυρή εναντίωση της διεθνούς κοινότητας, οι ΗΠΑ άνοιξαν πυρ στους εμπορικούς τους εταίρους, χρησιμοποιώντας τους δασμούς ως τακτική. Η ανεύθυνη προσέγγιση της Ουάσιγκτον, πλήγμα στην παγκοσμιοποίηση, καταστρέφει το εμπορικό σύστημα που είναι βασισμένο σε κανόνες και απειλεί την παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη που κερδήθηκε σκληρά...».
Σημειώνοντας ότι «η διεθνής κοινότητα χρειάζεται αφοσίωση και πρακτικές ενέργειες», το «Σινχουά» υπογράμμισε ότι «Ασία και Ευρώπη αποτελούν δύο από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως οικονομικές "ομάδες" και δύο από τις μεγαλύτερες δυνάμεις σταθεροποίησης παγκοσμίως. Είναι προς το συμφέρον τους η διαφύλαξη του ελεύθερου εμπορίου και της πολυμέρειας και η οικοδόμηση ενός κόσμου πιο ανοιχτού και πιο ενοποιημένου...».
Ακόμα, το «Σινχουά» συνέδεε την αξία της ευρω-ασιατικής συνεργασίας και με την ανάκαμψη των ρυθμών της καπιταλιστικής ανάπτυξης, τονίζοντας: «Καθώς η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει πίεση προς τα κάτω, τόσο η Ασία όσο και η Ευρώπη χρειάζονται περισσότερες κινητήριες δυνάμεις για τη διατήρηση της βιώσιμης ανάπτυξης...». Καλώντας δε ανοιχτά σε σταθερή δράση κατά των ΗΠΑ κατέληγε μεταξύ άλλων: «Η μονομερής προσέγγιση μίας χώρας δεν θα σημάνει το τέλος του ελεύθερου εμπορίου και της παγκοσμιοποίησης όσο άλλοι αντιδρούν από κοινού για να τα διατηρήσουν».
«Με σιγουριά μπορούμε να πούμε ότι από τις εργασίες αυτών των δύο ημερών βγήκαμε με μια ενισχυμένη παγκόσμια εταιρική σχέση ανάμεσα σε Ευρώπη και Ασία», δήλωσε η επίτροπος Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας της ΕΕ, Φεντερίκα Μογκερίνι, σε δηλώσεις της μετά τη Σύνοδο.
Ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν - Κλοντ Γιούνκερ, επισήμανε πως η ενίσχυση της «συνδεσιμότητας» μεταξύ Ευρωπαίων και Ασιατών δεν αφορά απλά τη διεύρυνση υποδομών που μειώνουν τις αποστάσεις και τη δυσκολία συντονισμού τους, αλλά την «απόκρουση» επιλογών άλλων κέντρων, όπως οι ΗΠΑ. Σε αυτήν τη βάση ο Γιούνκερ εξέφρασε βούληση για «συνεργασία και σύνδεση που θα βασίζονται στο σεβασμό της πολυμέρειας (σ.σ. σε αντίθεση με τη "μονομέρεια" για την οποία κατηγορούνται οι ΗΠΑ), στους κανόνες της αγοράς και διεθνείς νόρμες που εγγυώνται τη διαφάνεια, την αποφυγή διακρίσεων, τον ισότιμο ανταγωνισμό και τη διαλειτουργικότητα...» (βέβαια, τα περί «διαφάνειας» και «ισότιμου ανταγωνισμού» συνιστούν και μια «σπόντα» στους Κινέζους που συχνά εκτιμάται ότι δεν «ενθαρρύνουν» το μπάσιμο των Ευρωπαίων στην αγορά τους όσο θα ήθελαν οι τελευταίοι...).
Ο Γιούνκερ συνέχισε εξηγώντας ότι ειδικά οι Βρυξέλλες θα διεκδικήσουν κοινό βηματισμό και σε οργανισμούς των οποίων το βάρος «δοκιμάζεται» ειδικά από τις ΗΠΑ, επιδιώκοντας μάλιστα και μεταρρυθμίσεις, προφανώς βολικές για την αντιμετώπιση των ανταγωνιστών τους. «Μόνο η πολυμερής προσέγγιση μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε τις παγκόσμιες προκλήσεις. Επαναλαμβάνω έτσι την ευχή μας για υποστήριξη όλων των προσπαθειών των πολυμερών οργανισμών, ειδικά των Ηνωμένων Εθνών και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). Του ΠΟΕ που μαζί θα πρέπει να μεταρρυθμίσουμε ώστε οι κανόνες του να ανταποκρίνονται καλύτερα στα νέα δεδομένα», είπε.
Να σημειωθεί ότι με βάση και δηλώσεις του καγκελάριου της Αυστρίας (που προεδρεύει της ΕΕ αυτήν την περίοδο), Σεμπάστιαν Κουρτς, η 12η Σύνοδος ξεχώρισε την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας μέσα από τη δράση για την «αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών», που αφορά και την εφαρμογή της Συμφωνίας του Παρισιού (2015), από την οποία οι ΗΠΑ έχουν αποχωρήσει.
Πάντως, χρειάζεται να είναι σαφές ότι Ευρωπαίοι και Ασιάτες ιμπεριαλιστές δεν βλέπουν μόνο «στενά» επιχειρηματικά οφέλη στη μεταξύ τους προσέγγιση ούτε και είναι απλά επενδυτικό το κίνητρο που φέρνει τη μία πλευρά πιο κοντά στην άλλη. Οι συμμαχίες στη διεθνή σκακιέρα αναδιατάσσονται με φόντο βαθύτερες γεωπολιτικές αντιθέσεις αλλά και συμβιβασμούς, παλιότερους που δοκιμάζονται ή νεότερους που εξετάζονται.
«Ο,τι συμφωνούμε εμείς από κοινού δεν έχει σημασία μόνο για μας τους δύο, αλλά για ολόκληρο τον κόσμο. Γνωρίζετε τους αριθμούς: Ευρώπη και Ασία μαζί αντιπροσωπεύουν το 55% του παγκόσμιου εμπορίου, το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού, το 65% της παγκόσμιας οικονομίας και το 75% του παγκόσμιου τουρισμού. Η Σύνοδος μας επέτρεψε να μεταφράσουμε αυτό το παγκόσμιο "βάρος" που μοιραζόμαστε σε συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες που μπορούν να κάνουν την αληθινή διαφορά για τον κόσμο», επισήμανε στις δηλώσεις της η Μογκερίνι.
Και συνέχισε: «Θα ήθελα να επισημάνω μερικά ακόμα σημεία που βρίσκονται στο κέντρο της δουλειάς μας: Την κοινή μας δράση στο θέμα της ασφάλειας. Τα θέματα που βρίσκονται ψηλά στις ατζέντες της εξωτερικής μας πολιτικής. Και την ενίσχυση της συνεργασίας μας στη διεθνή και την περιφερειακή ασφάλεια. Αν δούμε τις εξελίξεις στις περιοχές μας, Ασία και Ευρώπη, βλέπουμε την ανάγκη να προστατεύσουμε και να προωθήσουμε τη βασισμένη σε κανόνες διεθνή τάξη - όχι μόνο στο εμπόριο αλλά και στην ασφάλεια με μια προσέγγιση (μεταξύ μας) συνεργασίας στην εξωτερική πολιτική».
Δεν ήταν τυχαίο ότι η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας περιέγραψε προθέσεις στενότερης συνεργασίας σε μέτωπα «κρίσιμα» για τις διεθνείς ισορροπίες. Για την Κορεατική Χερσόνησο, δήλωσε ότι «δεσμευόμαστε από κοινού για την επιτυχία των διαπραγματεύσεων (σ.σ. που βέβαια προχωρούν σε διάφορα "τραπέζια") και για να τις προωθήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο».
Μίλησε όμως και για το θέμα του Ιράν, αναφέροντας ότι υπάρχει συμφωνία για τη διατήρηση της Συμφωνίας για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Θυμίζουμε ότι από αυτή αποχώρησαν οι ΗΠΑ, αλλά οι υπόλοιποι υπογράφοντες (Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, ΕΕ, Ιράν) συντονίζουν τη μεταξύ τους συζήτηση για τη διατήρηση και «επικαιροποίησή» της.