Με την Ελένη Γερασιμίδου και τη Νικολέτα Βλαβιανού |
Παρευρέθηκε πολυμελής αντιπροσωπεία της ΚΕ του ΚΚΕ, με επικεφαλής τον Γενικό Γραμματέα της, Δημήτρη Κουτσούμπα.
Παρευρέθηκαν επίσης ο δήμαρχος Χαϊδαρίου Μιχάλης Σελέκος, ο δήμαρχος Πετρούπολης Βαγγέλης Σίμος και η Διαμάντω Μανωλάκου, υποψήφια δήμαρχος Πειραιά με τη «Λαϊκή Συσπείρωση».
Με την παρουσία τους τίμησαν την εκδήλωση πολλοί άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών - γλύπτες, σκηνοθέτες, ζωγράφοι, απόγονοι κομμουνιστών δημιουργών, διευθυντές ορχήστρας, λυρικοί καλλιτέχνες, τραγουδιστές, ηθοποιοί, μουσικοί, τεχνικοί, πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο αυτά τα πέντε χρόνια προσέφεραν από το δικό τους μετερίζι για την επιτυχία των εκδηλώσεων. Ακόμα, σύντροφοι και φίλοι που όλα αυτά τα χρόνια συνεισέφεραν πολύτιμο υλικό στο Αρχείο του ΚΚΕ, άνθρωποι που με αυτοθυσία όργωσαν κάθε γωνιά της Ελλάδας, περπάτησαν κορφές και βουνοπλαγιές για τη συλλογή μοναδικών τεκμηρίων από τις πιο σπουδαίες στιγμές της 100χρονης Ιστορίας του Κόμματός μας.
Ο Ν. Σοφιανός με τη Ρίτα Αντωνοπούλου |
Επίσης, από το χώρο του θεάτρου και του κινηματογράφου παρευρέθηκαν στην εκδήλωση οι σκηνοθέτες Λεωνίδας Βαρδαρός, Κώστας Σταματόπουλος, Σήφης Στάμου και Σταύρος Τσακίρης (καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας), οι διευθυντές φωτογραφίας Ακης Αποστολίδης και Νίκος Καβουκίδης, οι ηθοποιοί Δημήτρης Αντωνιάδης (πρόεδρος του ΣΕΗ), Νικολέτα Βλαβιανού, Μιχαήλ Γιαννικάκης, Ελένη Γερασιμίδου, Χριστίνα Δημητροπούλου, Χρήστος Κάλοου, Λίλα Καφαντάρη, Βασίλης Κολοβός, Ηλιάνα Μαυρομάτη, Αντώνης Ξένος, Αγγελική Ξένου, Παύλος Ορκόπουλος, Μαριάνθη Σοντάκη, Μαίρη Σουσοπούλου, Δημήτρης Τζουμάκης και Νίκος Τουρνάκης.
Από το χώρο της μουσικής, οι συνθέτες Θωμάς Μπακαλάκος και Σοφία Καμαγιάννη, οι τραγουδιστές Ρίτα Αντωνοπούλου, Γιώτα Βέη, Δημήτρης Βουτσάς, Νίκος Θεοδωράκης, Δημήτρης Κανέλος, Σταύρος Ξένος, Νίκος Μποφίλιος, Γιώργος Νταλάρας, Γιώργος Σαρρής, Κώστας Τριανταφυλλίδης και Θανάσης Χουλιαράς, η Αννα Ραγκούση, οι μουσικοί Ανθή Γουρουντή, Γιάννης Βρυζάκης, Τεό Λαζάρου, Φώτης Κόλλιας, Θύμιος Παπαδόπουλος, Γιάννης Παπαζαχαριάκης και Βασίλης Ραψανιώτης, όπως και οι λυρικοί καλλιτέχνες Νίνα Πατρικίδου, Παρή Παπαδοπούλου, Γιώργος Σαμαρτζής, Νεκτάριος Σαμαρτζής και Νίκος Σαρρής.
Με τη Φωτεινή Τομαή (δεξιά) και τον Γ. Νταλάρα |
Με τον Χρ. Κολοβό |
Με την Ζωή Βαλάση |
Με τον Θ. Μπακαλάκο |
Με τον Ακη Αποστολίδη |
Με την Ιωάννα Καρατζαφέρη |
Με τους Ν. Τουρνάκη, Δ. Τζουμάκη, Χρ. Κάλοου |
Ξεχωριστή στιγμή όταν η Γιώτα Βέη πήρε το μικρόφωνο |
Ο χαιρετισμός του Ν. Σοφιανού στην εκδήλωση της Κυριακής
Στην ομιλία του ανέφερε:
«Μια μικρή αλλά θερμή ανταπόδοση θέλουμε να είναι η σημερινή μας εκδήλωση για την πρόθυμη και εμπνευσμένη συμβολή σας στην επιτυχία του γιορτασμού των εκατό χρόνων του Κόμματός μας. Ενα γιορτασμό που με ιδιαίτερη έμφαση ανέδειξε τη σημασία που το ΚΚΕ αποδίδει στην τέχνη και τον πολιτισμό, όχι ως διακοσμητικό συμπλήρωμα της δράσης του, αλλά ως αναπόσπαστη πλευρά της. Και αυτό γιατί για το Κόμμα μας η πολιτιστική δημιουργία που καλλιεργεί στον άνθρωπο τη βαθύτερη συνείδηση της ανθρωπιάς του, τη συνείδηση της δύναμής του να υποτάξει τη φύση και την κοινωνία στις ανάγκες του, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ανύψωση της μορφωτικής στάθμης και την αφύπνιση πλατιών εργατικών και λαϊκών στρωμάτων.
Πρώτοι από όλους εσείς το προσέξατε και το επισημάνατε ότι οι δραστηριότητες αυτού του πεντάχρονου είχαν υψηλό επίπεδο, αποτελούσαν ένα ποιοτικό βήμα στην ιδεολογική, πολιτική, πολιτιστική παρέμβαση του Κόμματος. Το μυστικό αυτής της προόδου δεν βρίσκεται ούτε απλά στη δική μας ωρίμανση, ούτε μόνο στον μεγαλύτερο αριθμό των άξιων συνεργατών μας που συνέβαλαν στην πραγματοποίηση του προγράμματος των εκδηλώσεων. Βρίσκεται προπαντός στην ώσμωση που συντελέστηκε αυτό το διάστημα ανάμεσα στο Κόμμα και τους φίλους του από τον κόσμο της τέχνης και της επιστήμης, στη διαλεκτική σχέση που αναπτύχθηκε ακόμη βαθύτερα αναμεταξύ μας, έτσι που να μπορούμε να πούμε σήμερα πως και οι δύο πλευρές πήραμε και δώσαμε ό,τι καλύτερο είχαμε.
Με την πολύτιμη συμβολή σας, μια σειρά γενικότεροι και ειδικότεροι για τον τομέα του πολιτισμού στόχοι του Κόμματός μας σχετικά με αυτόν τον γιορτασμό κατακτήθηκαν ή σε μεγάλο βαθμό προωθήθηκαν, όπως είναι οι παρακάτω:
Η ανάδειξη της ιστορικής προσφοράς του ΚΚΕ, της ηρωικής και ακατάπαυστης πάλης του για την κατάργηση των εκμεταλλευτικών κοινωνικών σχέσεων δεν πήρε το χαρακτήρα ούτε της παρελθοντολογίας, ούτε της εξιδανίκευσης. Με μεγαλύτερη ωριμότητα, που πήγαζε και από τα διδάγματα και συμπεράσματα της Ιστορίας του Κόμματός μας, κατορθώθηκε σε μεγάλο βαθμό, οι εκδηλώσεις και οι δραστηριότητες αυτού του διαστήματος, ακόμη και εκείνες που είχαν καθαρά ιστορικό περιεχόμενο, να αποκτούν σύγχρονη κοινωνική σημασία και χρησιμότητα. Να αποκαλύπτουν με σύγχρονους όρους τα ιστορικά όρια του καπιταλισμού, σε αντιπαράθεση με την υπεροχή του σοσιαλισμού - κομμουνισμού, να συμβάλλουν στη διέγερση και την οργάνωση των διαθέσεων για την αλλαγή της πραγματικότητας.
Η πλούσια πολιτιστική και μορφωτική δραστηριότητα που αναπτύχθηκε από όλες τις Οργανώσεις μας, κεντρικά και περιφερειακά, όπως και από τις Οργανώσεις της ΚΝΕ, με τη δική σας συνεισφορά μπόρεσε να αγκαλιάσει σφαιρικά όλα τα βασικά είδη της τέχνης: Τη μουσική, τα εικαστικά, το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία, ακόμη και την κλασική μουσική και τον κλασικό χορό. Η ποιότητα μάλιστα όλης αυτής της δραστηριότητας έφτανε κατά γενική ομολογία να ξεπερνά ακόμη και εκείνη των μεγάλων και έμπειρων αστικών πολιτιστικών - μορφωτικών οργανισμών, λόγω της υπεροχής των ιδεών που διαπερνούσαν το περιεχόμενό της.
Το θετικό αποτέλεσμα όλης αυτής της προσπάθειας δεν προέκυψε ούτε ευκαιριακά ούτε εμπειρικά. Στηρίχθηκε στις επιστημονικές γνώσεις, τη δημιουργική ικανότητα, το ταλέντο όχι μόνο των μελών, αλλά και των οπαδών και των φίλων του Κόμματός μας, που με τη συμμετοχή τους ενίσχυσαν τη συλλογική επιστημονική και καλλιτεχνική εργασία, όπως τον εμπλουτισμό του Δοκιμίου Ιστορίας, τις επιστημονικές ημερίδες, τα επιστημονικά συνέδρια για τη λογοτεχνία, τα πολιτιστικά - καλλιτεχνικά γεγονότα. Παράλληλα, όμως, στηρίχτηκε και στο στέρεο θεωρητικό υπόβαθρο των νεότερων επεξεργασιών του Κόμματός μας, που εκφράζονται στις Αποφάσεις των τελευταίων Συνεδρίων του και στους τόμους του Δοκιμίου της Ιστορίας, της τεκμηριωμένης στο πλούσιο ιστορικό Αρχείο του Κόμματος. Ενα υπόβαθρο που αποτελεί ελπιδοφόρα παρακαταθήκη για μια αποτελεσματική προώθηση των στόχων μας στις νέες ταξικές αναμετρήσεις που έρχονται. Η καλλιτεχνική εργασία ειδικότερα βασίστηκε και στις ιδιαίτερες για την τέχνη και την αισθητική επεξεργασίες μας, στη διεύρυνση της ανάπτυξής τους μέσα από τα Επιστημονικά Συνέδρια για τη λογοτεχνία, στα οποία καθοριστικό ρόλο έπαιξε ένας μεγάλος και διαρκώς μεγαλύτερος κύκλος εκλεκτών επιστημόνων και καλλιτεχνών που συμμετείχαν με εισηγήσεις και παρεμβάσεις.
Στις νεότερες επεξεργασίες μας για την αισθητική θεμελιώθηκαν και τα επιτεύγματα που σημειώθηκαν αυτή την πενταετία στη διαλεκτική σύνδεση του πρωτοπόρου περιεχομένου με πρωτοπόρα, σύγχρονη μορφή, όπως έγινε σε ορισμένες από τις κορυφαίες κομματικές καλλιτεχνικές παραγωγές, ειδικά στη μεγάλη εκδήλωση για τη Σοσιαλιστική Οκτωβριανή Επανάσταση στο ΣΕΦ, στα Φεστιβάλ και σε άλλες περιστάσεις όπως οι μεγάλες εκθέσεις για τον ΔΣΕ, την Οκτωβριανή, τα 100χρονα του Κόμματος, τα λευκώματα και άλλες εκδόσεις, οι μουσικές συνθέσεις και ενορχηστρώσεις, υπογραμμίζοντας έτσι και με την εικόνα ότι αυτό το Κόμμα εκφράζει τα πιο σύγχρονα και προωθημένα ιδανικά της ανθρωπότητας. Πρόκειται για μια σημαντική κατάκτηση, καθώς το πρόβλημα της σχέσης μορφής - περιεχομένου ταλάνιζε πολλά χρόνια το κομμουνιστικό κίνημα, κάτω από την επίδραση ενός μηχανιστικά τοποθετημένου και ερμηνευμένου σοσιαλιστικού ρεαλισμού, που επέβαλε στο νέο, επαναστατικό περιεχόμενο της τέχνης τις παλιές αστικές, συντηρητικές εκφραστικές φόρμες στο όνομα της λαϊκότητας και της περιφρούρησης της επαναστατικής λογοτεχνίας από αστικές επιδράσεις.
Ενα μεγάλο μέρος της πολιτιστικής δραστηριότητας αυτών των χρόνων στηρίχθηκε σε πρωτότυπο καλλιτεχνικό έργο. Για την υποστήριξη των κομματικών καλλιτεχνικών παραγωγών του γιορτασμού γράφτηκαν πρωτότυπα σενάρια, πρωτότυπη μουσική, έγιναν πρωτότυπες γραφιστικές και εικαστικές συνθέσεις, νέες σκηνοθεσίες, σκηνογραφίες, χορογραφίες. Παράλληλα, όμως, έγινε προσπάθεια για αυτοτελή προώθηση της πρωτότυπης καλλιτεχνικής δημιουργίας μέσα από τον διαγωνισμό για το λογότυπο του Κόμματος, τον διαγωνισμό πρωτότυπου λογοτεχνικού έργου, τον διαγωνισμό για τα μνημεία της Μακρονήσου και της Γυάρου, τις εκθέσεις εικαστικών έργων εμπνευσμένων από την 100χρονη Ιστορία του ΚΚΕ και άλλες δραστηριότητες. Μέσα από όλη αυτή την κίνηση δόθηκε η δυνατότητα σε παλιότερους και νεότερους δημιουργούς να προσεγγίσουν βαθύτερα την επαναστατική στρατηγική του Κόμματός μας για το σοσιαλισμό - κομμουνισμό, καθώς και τη μαρξιστική θεωρία, τον διαλεκτικό και ιστορικό υλισμό, ως πολύτιμο εργαλείο διείσδυσης στην πραγματικότητα και στις αλλαγές της, ενώ ταυτόχρονα άρχισαν να ξεπροβάλλουν νέα ταλέντα της στρατευμένης στα κομμουνιστικά ιδανικά τέχνης, μια κατάκτηση που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη σε αυτούς τους καιρούς της μεταμοντέρνας αποϊδεολογικοποίησης.
Πολύ λόγο κάναμε μέχρι στιγμής για τη συμβολή των καλλιτεχνών και των επιστημόνων στο πρόγραμμα του γιορτασμού. Ομως αυτό το κατόρθωμα της ετοιμασίας πλήθους παραγωγών τέτοιου μεγέθους και επιπέδου μέσα σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς τον ηρωισμό της δουλειάς, την αυταπάρνηση, το κομμουνιστικό πείσμα, την επινοητικότητα, το μεράκι και την περιφρόνηση στην ανάπαυση δεκάδων μελών και φίλων του Κόμματος, τεχνιτών, τεχνικών, μηχανικών - κατασκευαστών από όλες τις ειδικότητες, αλλά και ερασιτεχνών μαστόρων και καλλιτεχνών. Αυτός ο δυναμισμός και η πυρετώδης δημιουργικότητα μέσα σε μια πρωτόγνωρη συμπύκνωση του χρόνου, δείγματα άνθισης και ζωτικότητας κάθε οργανισμού, διαπότισαν όλα αυτά τα χρόνια τη δράση του Κόμματός μας.
Ετσι λοιπόν είμαστε περήφανοι ότι τελικά καταφέραμε να σταθούμε στο ύψος της βαριάς κληρονομιάς του ΚΚΕ, που σε όλες τις συνθήκες, τόσο τις φαινομενικά ειρηνικές όσο και τις σκληρές και απάνθρωπες της ήττας, της παρανομίας, των φυλακών και της εξορίας, συνέχιζε ακατάπαυστα με επαναστατική αισιοδοξία την πολιτική, ιδεολογική, πολιτιστική και μορφωτική δράση του, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή προσήλωση και επιδίωξή του να ανυψώνει τον άνθρωπο σε ολοένα και πιο πολύπλευρη προσωπικότητα, δημιουργώντας σε κάθε περίσταση τις προϋποθέσεις του μέλλοντος.
Βαθαίνοντας αυτά τα χρόνια τη γνώση μας για την Ιστορία του Κόμματός μας και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, μπορούμε καλύτερα να συνειδητοποιήσουμε πως οι συνταρακτικές αλλαγές δεν γίνονται βουλησιαρχικά, όποτε εμείς τις θέλουμε, και πως η ήττα της αστικής τάξης από το εργατικό - λαϊκό κίνημα, όταν δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες, δεν είναι σίγουρη αν δεν έχουν προηγούμενα δημιουργηθεί οι προϋποθέσεις. Αν δεν έχει προηγηθεί μια μακρόχρονη ιδεολογική, πολιτική, οργανωτική ωρίμανση και προετοιμασία. Χρειάζονται πολλά τον κόσμο για να αλλάξεις, όπως έλεγε και ο Μπρεχτ: "Οργή κι επιμονή, γνώση και αγανάκτηση, γρήγορη αντίληψη, βαθύς στοχασμός, ψυχρή υπομονή, ατέλειωτη καρτερικότητα".
Το υψηλότερο επίπεδο δράσης και τα νέα εφόδια που κατακτήθηκαν, στην προσπάθειά μας να τιμήσουμε το Κόμμα και την Ιστορία του όπως του πρέπει, χωρίς αμφιβολία αποτελούν σταθερό εφαλτήριο για μια πιο ορμητική και νικηφόρα πορεία στη νέα εκατονταετηρίδα του που ανοίγεται μπροστά μας.
Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως τίποτα δεν είναι αιώνιο και αμετάβλητο. Η πραγματικότητα θέλει να αλλάξει. Ας φροντίσουμε λοιπόν για να την αλλάξουμε».