Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρ. Τ. Ερντογάν, επισήμανε ακόμα μια φορά ότι «στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα επιτρέψουμε να γίνει κανένα βήμα που δεν θα λαμβάνει υπόψη το δίκαιο και τα δικαιώματα της Τουρκίας», προσθέτοντας με έμφαση ότι «όλες οι επιλογές θα συνεχίσουν να βρίσκονται στο τραπέζι μας».
Μιλώντας σε βουλευτές του κόμματός του, ο Τούρκος Πρόεδρος τόνισε ότι «τις εργασίες μας (σ.σ. έρευνες και γεωτρήσεις) τις συνεχίζουμε με τη συνοδεία του Πολεμικού Ναυτικού μας για τη διασφάλιση της περιοχής εκεί. Μακάρι να βρεθεί (σ.σ. το φυσικό αέριο) κάπου. Από τη στιγμή που θα βρεθεί εμείς θα προστατεύσουμε τα δικαιώματα και το δίκαιο των Τουρκοκυπρίων βασιζόμενοι στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας». Ακόμα, ο Ερντογάν συνέχισε σε προκλητικό τόνο: «Σε όποιον ρωτάει "τι δουλειά έχεις εσύ εδώ;" εμείς απαντάμε: "Ετσι ε; Εμείς είμαστε εγγυήτρια χώρα. Και ως εγγυήτρια χώρα θα προστατεύσουμε μέχρι τέλους τα δικαιώματά μας, όπου αυτά υπάρχουν, σε ολόκληρη την ΑΟΖ μας και δεν θα χαρίσουμε τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων αδελφών μας εκεί σε κανέναν».
Εντονη είναι η αντίδραση της Αγκυρας και στις επίμονες επισημάνσεις των ΗΠΑ για ακύρωση της συμφωνίας για τους ρωσικούς «S-400», με ανοιχτές (αμερικανικές) προειδοποιήσεις για διάφορες συνέπειες («έξωση» της Τουρκίας από την παραγωγή των «F-35», πολυεπίπεδες κυρώσεις κ.ά.)
«Εγώ δεν λέω ότι η Τουρκία "θα πάρει τους S-400", (γιατί) τους έχει (ήδη) πάρει. Εμείς έχουμε τελειώσει αυτήν τη δουλειά. Τον επόμενο μήνα θα γίνει η παράδοση του συστήματος αυτού στη χώρα μας... Δεν θα λάβω τα απαραίτητα μέτρα για να προστατεύσω τη χώρα μου; Θα ρωτήσω κάποιους για να το κάνω αυτό; Ενα τέτοιο σύστημα το θέλαμε από τις ΗΠΑ. Δεν μας το έδωσαν», είπε ο Ερντογάν. «Μακάρι (οι "S-400") να έρθουν σύντομα», πρόσθεσε, αναφέροντας μάλιστα ότι η ρωσο-τουρκική συμφωνία «έκλεισε» με την υπόσχεση ότι η Αγκυρα θα συμμετάσχει και στην παραγωγή των «S-400».
Αλλά και ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Μ. Τσαβούσογλου, χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την πρόσφατη επιστολή του Αμερικανού υπουργού Αμυνας, Π. Σάναχαν, υπογράμμισε ότι η Ουάσιγκτον δεν θα οπισθοχωρήσει από τις αποφάσεις της και ότι «κανένας» δεν είναι σε θέση να δίνει τελεσίγραφα στην Τουρκία, όσον αφορά στη χάραξη της πολιτικής της. Πρόσθεσε δε ότι «αν υπάρχουν ανησυχίες για τους "S-400" θα έπρεπε να συγκροτήσουμε μια ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ», αναφέροντας ότι με αυτήν την πρόταση συμφωνούσε ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντ. Τραμπ, αλλά διαφωνούν άλλοι εκπρόσωποι της αμερικανικής ηγεσίας. «Η Τουρκία αγόρασε (ήδη) τους "S-400", (τα συστήματα) θα παραδοθούν και θα σταθμεύσουν στην Τουρκία».
Πάντως, το αμερικανο-τουρκικό παζάρι αναμένεται δριμύτερο, με τον Ερντογάν να παραπέμπει σε «κατ' ιδίαν» συνάντηση που θα έχει με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντ. Τραμπ στην Ιαπωνία, στο περιθώριο της Συνόδου του «G20» στο τέλος του μήνα.
Εξάλλου, χτες, ο Τούρκος υπουργός Αμυνας, Χ. Ακάρ, συνομίλησε με τον Αμερικανό ομόλογό του Π. Σάναχαν, επισημαίνοντάς του τις «ανάρμοστες διατυπώσεις» που περιελάμβανε η πρόσφατη επιστολή του που «δεν συνάδει με το πνεύμα της (Ατλαντικής) Συμμαχίας». Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι οι δύο υπουργοί συζήτησαν και για «θέματα κοινού ενδιαφέροντος», «περιφερειακά θέματα ασφαλείας» και «θέματα αμυντικής συνεργασίας», σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση.
Στο μεταξύ, ο κατοχικός ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, σε συνάντηση που είχε χτες με την ειδική εκπρόσωπο του γγ του ΟΗΕ, Ελίζαμπεθ Σπέχαρ, επανέφερε την πρόταση για τη σύσταση επιτροπής που θα αφορά στην «από κοινού αξιοποίηση του φυσικού αερίου», περιλαμβάνοντάς την μάλιστα στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που προχωρούν μεταξύ των δύο κοινοτήτων, διευκολύνοντας τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό.
«Ενας βασικός λόγος για την ένταση που σήμερα υπάρχει στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν θέλει να συζητήσει το θέμα του αερίου μαζί μας... Δεν είναι αργά, ακόμα και σήμερα μπορεί να αλλάξει αυτός ο λάθος δρόμος και να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου όλοι θα επωφεληθούμε», υποστήριξε.
Η συνάντηση έγινε στο πλαίσιο των επαφών της Σπέχαρ, μπροστά και στη συνεδρίαση που θα γίνει τον Ιούλη στον ΟΗΕ για την ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, την οποία πολλοί πλέον συνδέουν και με την πορεία των συνομιλιών για «λύση» του Κυπριακού.
Από τη μεριά της, η Σπέχαρ εξέφρασε την ευχή «να υπάρξει επιστροφή (των δύο πλευρών) στις συνομιλίες, περισσότερη οικοδόμηση της εμπιστοσύνης, περισσότερα ΜΟΕ που θα οδηγήσουν στην επιστροφή στις συνομιλίες με ένα επιτυχές αποτέλεσμα για τη λύση».
Ορατές οι διμερείς διαφωνίες αλλά και τα παζάρια
Ο Τσαβούσογλου (δεξιά) υποδέχεται τον Λε Ντριάν |
Με ατζέντα γεμάτη με όλα τα καυτά θέματα έφτασε χτες στην Αγκυρα ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν Ιβ Λε Ντριάν, όπου συνάντησε τον Τούρκο ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε εκφράστηκαν ξανά γνωστές διμερείς διαφωνίες, ωστόσο η ίδια ατζέντα της συνάντησης βεβαιώνει πόσο πλατιά είναι η γκάμα του διμερούς παζαριού.
Μεταξύ άλλων, ο Τσαβούσογλου εξέφρασε πάλι τη δυσαρέσκεια της Αγκυρας για τη «στενή συνεργασία της Γαλλίας με τους YPG» (οργάνωση Κούρδων Συρίας που η Τουρκία θεωρεί παρακλάδι του ΡΚΚ), την οποία χαρακτήρισε «ακατάλληλη», και πρόσθεσε ότι αυτή «αντανακλάται σε πολλά θέματα, συμπεριλαμβανομένης και της συνεργασίας μας εντός του ΝΑΤΟ». Από τη μεριά του ο Λε Ντριάν επανέφερε «προβληματισμούς» του Παρισιού για «το σεβασμό των ελευθεριών» στην Τουρκία, εκφράζοντας δυσαρέσκεια και για νέες συλλήψεις που έγιναν στο όνομα της «αντιμετώπισης της τρομοκρατίας» (που συχνά αποτελούν έκφραση της ενδοαστικής διαπάλης στην Τουρκία), προκαλώντας την αντίδραση του Τσαβούσογλου, που είπε ότι αντίστοιχα ζητήματα στην περίπτωση της Γαλλίας κατανοούνται «ως ζήτημα ασφαλείας» και κατέληξε ότι «είμαστε ενάντια σε δύο μέτρα και δύο σταθμά. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Τουρκίας».
Κατά τ' άλλα, βέβαια, οι δύο υπουργοί δεν άφησαν κρίσιμο μέτωπο που δεν άγγιξαν: Η ανακοίνωση του γαλλικού ΥΠΕΞ εξηγούσε ότι επρόκειτο να ασχοληθούν «με τις διεθνείς και τις περιφερειακές κρίσεις, για τις οποίες οι δύο χώρες διατηρούν σταθερό διάλογο». Οτι «ειδικά θα εξετάσουν την κατάσταση στην περιοχή του Λεβάντε και τη συριακή κρίση», με έμφαση στο Ιντλίμπ. Ακόμα, την κατάσταση σε Λιβύη και Ιράκ, όπως και «την ανάγκη να διατηρηθεί η πυρηνική συμφωνία με το Ιράν».
Οι δύο υπουργοί εξέτασαν επίσης «τις προοπτικές των διακυπριακών διαπραγματεύσεων και τους κινδύνους από την ένταση στη Μέση Ανατολή», τις σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ, όπως και όλα τα πεδία διμερούς συνεργασίας, οικονομικά, πολιτικά, «με ειδική έμφαση στα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας, ειδικά στον τομέα του αγώνα κατά της τρομοκρατίας».
Σε συνεδρίασή της την Τετάρτη, η Επιτροπή της Γερουσίας της Βραζιλίας απέρριψε το διάταγμα που υπέγραψε ο αντιδραστικός Πρόεδρος της χώρας, Ζαΐρ Μπολσονάρο, για μεγαλύτερη οπλοφορία, υποτίθεται στο όνομα της ασφάλειας.
Ωστόσο, θα χρειαστεί ψηφοφορία της Ολομέλειας της Γερουσίας για το διάταγμα και, ανεξαρτήτως του αν οι γερουσιαστές θα εγκρίνουν ή θα απορρίψουν το μέτρο, πρέπει επίσης να υπάρξει ανάλογη διαδικασία στη βραζιλιάνικη Βουλή. Ο Μπολσονάρο υπέγραψε το διάταγμα παρά τον υψηλότατο αριθμό ανθρωποκτονιών στη Βραζιλία, με τις μισές να υπολογίζεται να είναι με πυροβόλα όπλα.
Για να ακυρωθεί το διάταγμα, πρέπει να απορριφθεί και από τα δύο σώματα της βραζιλιάνικης εθνικής αντιπροσωπείας. Αν κάποιο από τα δύο σώματα του Κογκρέσου το εγκρίνει, θα τεθεί σε ισχύ.
Πάντως ομοσπονδιακοί εισαγγελείς προσέφυγαν στα δικαστήρια εναντίον της συγκεκριμένης απόφασης της Προεδρίας, τονίζοντας ότι το διάταγμα «θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια».