Μετά τον Σέρβο Πρόεδρο που συνάντησε προχτές, ο γγ του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, υποδέχτηκε χτες στην έδρα της λυκοσυμμαχίας τον Πρόεδρο του Μαυροβουνίου, Μίλο Τζουκάνοβιτς, με τον οποίο, όπως δήλωσε, «συζητήσαμε τις αποσταθεροποιητικές ενέργειες της Ρωσίας κατά μήκος της ευρωατλαντικής περιοχής. Από τις υβριδικές δραστηριότητες και τις επικίνδυνες επιχειρήσεις των μυστικών υπηρεσιών σε όλες μας τις χώρες μέχρι την αξιοσημείωτη στρατιωτική αναβάθμισή της στην Ουκρανία αλλά και γύρω από αυτή».
Ο Στόλτενμπεργκ τόνισε ότι οι κινήσεις της Μόσχας «προκαλούν σοβαρές ανησυχίες» και «συμφωνούμε ότι πρέπει να συνεχίσουμε να στηρίζουμε τους εταίρους μας, περιλαμβανομένων αυτών στα Δυτικά Βαλκάνια» και «να συνεχίσουμε να δυναμώνουμε την αποτρεπτική ικανότητα και άμυνα του ΝΑΤΟ».
Η συνάντηση έγινε λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση του υπουργείου Αμυνας του Μαυροβουνίου ότι «το 2021 η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει κοινές προετοιμασίες, συνεκπαιδεύσεις ή εμπλοκές της Διμοιρίας Πεζικού του Μαυροβουνίου στην KFOR (σ.σ. ΝΑΤΟική δύναμη που επιχειρεί στο Κόσοβο)». Για τη συγκεκριμένη απόφαση, η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου επικαλέστηκε «την κατάσταση που έχει προκληθεί από την πανδημία και τους περιορισμούς στον προϋπολογισμό». Από τη μεριά του, πάντως, ο Τζουκάνοβιτς όταν ρωτήθηκε σχετικά με τη συμμετοχή της Ποντγκόριτσα στην KFOR μίλησε για «δισταγμούς πολιτικής φύσης» στο εσωτερικό της χώρας του (ο Τζουκάνοβιτς προέρχεται από το Δημοκρατικό Κόμμα Σοσιαλιστών, ενώ στην κυβέρνηση πλειοψηφεί ένα άλλο συμμαχικό σχήμα). Αυτοί οι δισταγμοί, συμπλήρωσε, «προωθούνται από όσους εναντιώνονται στην ανεξαρτησία του Κοσόβου και εξακολουθούν να πιστεύουν ότι αυτή είναι λάθος». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «δεν πρέπει να ανεχτούμε μια οπισθοδρομική πολιτική (...) Πρέπει βέβαια να ακούσουμε τη γνώμη αυτών των δυνάμεων, αλλά εγώ θεωρώ ότι το Μαυροβούνιο οφείλει να συμμορφωθεί με τις διαδικασίες του NATO και να αποφασίσει να αυξήσει τη συμμετοχή του».
Κατά τ' άλλα, ο Τζουκάνοβιτς εξέφρασε ικανοποίηση για τη «μεγάλη προσοχή που το ΝΑΤΟ δείχνει στην κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια και το ότι το ΝΑΤΟ την εκφράζει με την πολιτική των "ανοιχτών θυρών" του». Μεταξύ άλλων διαβεβαίωσε για τις προθέσεις της χώρας του μέχρι το 2024 να διαθέτει το 2% του ΑΕΠ για στρατιωτικές δαπάνες.
Συμπληρώνοντας τα λεγόμενα Στόλτενμπεργκ για «αποσταθεροποιητικές ενέργειες», υπογράμμισε ότι «συμμεριζόμαστεπλήρως την ανησυχία για τη διακινδύνευση του ευρωπαϊκού και ευρωατλαντικού προσανατολισμού των Δυτικών Βαλκανίων μέσω της διείσδυσης ορισμένων πολιτικών συμφερόντων από τις χώρες των οποίων το σύστημα αξιών και οι στόχοι είναι αντίθετοι με την ευρωπαϊκή - ευρωατλαντική Συμμαχία».
Υποστήριξε μάλιστα ότι «αυτή η καταστροφική δραστηριότητα συνεχίζεται» και πρόσθεσε ότι η άφιξή του στην έδρα του ΝΑΤΟ έγινε και γιατί «ήθελα να κινητοποιήσω περισσότερους, ώστε να εκλάβετε όλοι σας τα Δυτικά Βαλκάνια ως το πεδίο στο οποίο ορισμένες τρίτες χώρες προσπαθούν να παρέμβουν και θέλουν να χρησιμοποιήσουν για περαιτέρω ενέργειες κατά του ΝΑΤΟ».
Χτες, επίσης, ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζ. Μπορέλ, επρόκειτο να παραθέσει δείπνο εργασίας στους 6 ηγέτες των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Σε δηλώσεις του πριν από αυτό, ο Μπορέλ επανέλαβε ότι πρόκειται για μια «πραγματικά στρατηγική περιοχή της Ευρώπης» και είπε ότι θα γίνει «μια γεωπολιτική προσέγγιση σε όλη την περιοχή, όχι απλά για να εστιάσουμε στη διεύρυνση (της ΕΕ)».
Στο μεταξύ, είχε προηγηθεί, λίγα 24ωρα πριν, η έκκληση του πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας, Ζόραν Ζάεφ, στη Βουλγαρία, για συνεργασία με πρώτο άμεσο στόχο την άρση των αντιρρήσεών της για την ένταξη της χώρας του στην ΕΕ. Καλώντας την προσωρινή βουλγαρική κυβέρνηση «να επιδείξει ευρωπαϊκό μεγαλείο απέναντι σε έναν από τους πρώτους γείτονές τους», ζήτησε να συμφωνήσει στην επίσημη έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ. Επανέλαβε πάντως ότι «τα ζητήματα της ταυτότητας και της γλώσσας δεν είναι προς διαπραγμάτευση. Αυτό που πρέπει να γνωρίζει ο λαός της χώρας μας είναι ότι η Ευρώπη μάς οφείλει κάτι. Εμείς εκπληρώσαμε όλους τους όρους. Η Βόρεια Μακεδονία είναι η χώρα που περιμένει περισσότερο απ' όλες τις άλλες για να συνεχίσει την ευρωπαϊκή πορεία της».
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, το ρωσικό ΥΠΕΞ ανακοίνωσε χτες ότι επιφυλάσσεται να απαντήσει με αντίστοιχα μέτρα στην απόφαση της Βόρειας Μακεδονίας να απελάσει στέλεχος της ρωσικής πρεσβείας στα Σκόπια. Ο Ρώσος πρέσβης, Σ. Μπαζντίκιν, κλήθηκε σχετικά στο βορειομακεδονικό ΥΠΕΞ την περασμένη βδομάδα, ενώ ακόμα δεν έχουν δοθεί δημόσια εξηγήσεις για την απέλαση.
Αφρικανοί και Ευρωπαίοι ηγέτες συνεδρίασαν χτες στο Παρίσι με τους μεγάλους διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς, με πρωτοβουλία της Γαλλίας, με θέμα την «οικονομική ασφυξία» που απειλεί την Αφρική και τους επιχειρηματικούς ομίλους που δραστηριοποιούνται εκεί, ιδιαίτερα μετά το ξέσπασμα της πανδημίας.
Η Σύνοδος, με επικεφαλής της τον Γάλλο Πρόεδρο Εμ. Μακρόν, επικεντρώθηκε στη «χρηματοδότηση και διαχείριση» του δημόσιου χρέους και στον «αφρικανικό ιδιωτικό τομέα».
Η «Σύνοδος για τη χρηματοδότηση των αφρικανικών οικονομιών» προέκυψε το φθινόπωρο του 2020, όταν το ΔΝΤ υπολόγισε ότι η ήπειρος κινδυνεύει με έλλειμμα χρηματοδότησης 290 δισ. δολαρίων έως το 2023. Η οικονομική ανάπτυξη της Αφρικής, που γνώρισε την πρώτη της ύφεση εδώ και μισό αιώνα το 2020, εκτιμάται ότι θα καταγράψει ανάκαμψη κατά 3,4% το 2021 και κατά 4% το 2022. Παράλληλα, τα δημόσια χρέη των αφρικανικών κρατών «εκρήγνυνται», ενώ υπολογίζεται πως 39 εκατ. Αφρικανοί θα βρεθούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, σύμφωνα με την Αφρικανική Τράπεζα Ανάπτυξης (AfDB).
Η ΕΕ έχει ιεραρχήσει την «ανάπτυξη» της Αφρικής ως μια από τις βασικές προτεραιότητες για τα ευρωπαϊκά μονοπώλια. Καθώς οξύνεται ο ανταγωνισμός με Κίνα, Ρωσία και άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα, προωθεί «συνεργασίες» και «συμπράξεις» για σημαντική αύξηση της διείσδυσης των ευρωπαϊκών ομίλων. Σε αυτό το πλαίσιο η γαλλική κυβέρνηση υποστήριξε την «κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων για τη χρηματοδότηση των τεράστιων αναπτυξιακών αναγκών» της Αφρικής.
ΑΓΚΥΡΑ.-- Την επίσημη ίδρυση του κόμματος «Memleket» (Πατρίδα) ανακοίνωσε το πρώην στέλεχος του CHP, Μουχαρέμ Ιντζέ. Μεταξύ άλλων υποσχέθηκε μία «ρεαλιστική» εξωτερική πολιτική, εκτιμώντας ότι η τουρκική διπλωματία «έχει εκτραπεί από τον άξονά της».
ΜΠΡΑΖΙΛΙΑ.-- Ενώ η πανδημία βρίσκεται σε πλήρη έξαρση, οι πλημμύρες στο Μανάους, πρωτεύουσα της πολιτείας Αμαζόνας, έχουν πλήξει πάνω από 400.000 κατοίκους. Η πολιτική αποψίλωσης του δάσους του Αμαζονίου έχει ως αποτέλεσμα από τις συχνές βροχοπτώσεις να δημιουργούνται συχνά πλημμυρικά φαινόμενα.
ΡΙΑΝΤ - ΒΗΡΥΤΟΣ.-- Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας κάλεσε χτες τον Λιβανέζο πρεσβευτή στο Ριάντ για να διαμαρτυρηθεί για τις «προσβλητικές» δηλώσεις του Λιβανέζου ΥΠΕΞ, Σ. Ουίχμπι, ο οποίος συνέδεσε τις μοναρχίες του Κόλπου με την ανάδυση του «Ισλαμικού Κράτους».
Τη διατήρηση συνεργασιών με τους Κούρδους της Συρίας προκρίνουν οι ΗΠΑ, όπως επιβεβαιώνουν οι νέες επαφές που είχαν στη Συρία τα στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τζόι Χουντ και Εϊμι Κουτρόνα, μαζί με τον αναπληρωτή απεσταλμένο για τη Συρία Ντ. Μπράουνσταϊν και την διευθύντρια σύμβουλο για την Εθνική Ασφάλεια του Λευκού Οίκου για το Ιράκ και τη Συρία, Ζεχρά Μπελ.
Η αμερικανική αντιπροσωπεία βρέθηκε στη βόρεια Συρία την Κυριακή για να συναντήσει - σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ - ανώτατα στελέχη των λεγόμενων «Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων» (SDF), του «Συριακού Δημοκρατικού Συμβουλίου», αλλά και ηγέτες από φυλές και συμβούλια από τη Ράκα, «στρατιωτικούς εταίρους» από τον Συνασπισμό κατά του «Ισλαμικού Κράτους» αλλά και «ανθρωπιστικούς παράγοντες». Μεταξύ άλλων «τόνισαν τη δέσμευση των ΗΠΑ στο θέμα της συνεργασίας και του συντονισμού με τον Συνασπισμό για την αντιμετώπιση του ISIS, τη στήριξη για τη σταθεροποίηση στη βορειοανατολική Συρία και την παράδοση σταθεροποιητικής βοήθειας σε απελευθερωμένες περιοχές για να διασφαλιστεί η ήττα του ISIS».
Δεν παρέλειψαν να τονίσουν και τη «δέσμευση των ΗΠΑ για την υποστήριξη όλων των προσπαθειών προς μια πολιτική διευθέτηση της συριακής σύγκρουσης». Τέλος, επανέλαβαν ότι «οι ΗΠΑ θα εξακολουθήσουν να έχουν ηγετικό ρόλο στην ανθρωπιστική αντιμετώπιση στη Συρία, συνεργαζόμενες με χώρες με παρόμοια αντίληψη για να διασφαλιστεί η επανεξέταση της διασυνοριακής βοήθειας στη Συρία».
Θυμίζουμε ότι η συνεχιζόμενη συνεργασία ΗΠΑ - Κούρδων αποτελεί βασικό «αγκάθι» στις σχέσεις ΗΠΑ - Τουρκίας, με την Αγκυρα να επιμένει ότι οργανώσεις όπως η κουρδική YPG είναι «τρομοκρατικές» και απειλούν τη δική της εδαφική ακεραιότητα.
Τουλάχιστον 8.000 μετανάστες, ανάμεσά τους περίπου χίλιοι ανήλικοι, έφτασαν κολυμπώντας - ή με τα πόδια, όταν η παλίρροια το επέτρεπε - στον ισπανικό θύλακα Θέουτα στη Βόρεια Αφρική από το Μαρόκο, από τη Δευτέρα μέχρι χτες, ανακοίνωσαν οι ισπανικές αρχές, κάνοντας λόγο για «ρεκόρ». Φτάνοντας οι μετανάστες συνελήφθησαν, ενώ σύμφωνα με τον Ισπανό ΥΠΕΞ μέχρι χτες είχαν σταλεί πίσω στο Μαρόκο 4.000. Σύμφωνα με πηγή από το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών, η ισπανική κυβέρνηση ανέπτυξε αστυνομικές ενισχύσεις και στρατεύματα στη Θέουτα για να περιπολούν στα σύνορα με το Μαρόκο.
Επίσης χτες, τουλάχιστον 86 μετανάστες κατάφεραν να περάσουν από το Μαρόκο τον υψηλό φράχτη που έχει υψωθεί στον άλλο ισπανικό θύλακα, τη Μελίγια.
Οι μαζικές μετακινήσεις μεταναστών από το Μαρόκο γίνονται σε μια περίοδο έντασης ανάμεσα σε Μαδρίτη και Ραμπάτ. Τέλη Απρίλη μεταφέρθηκε στην Ισπανία ο επικεφαλής του Μετώπου Πολισάριο (το κίνημα για την ανεξαρτησία της Δυτικής Σαχάρας από το Μαρόκο), για θεραπεία από την Covid-19. Η κυβέρνηση του Μαρόκου κάλεσε τον Ισπανό πρέσβη στο υπουργείο Εξωτερικών για να του εκφράσει την «αγανάκτησή» της.
Σύμφωνα με την ΥΠΕΞ της Ισπανίας, Αράντσα Γκονθάλεθ Λάγια, Μαροκινοί αξιωματούχοι «διαβεβαίωσαν» ότι η συρροή αυτή μεταναστών στον ισπανικό θύλακα «δεν αποτελεί καρπό της διαφωνίας» αυτής με το Ραμπάτ.
Πενθήμερη επίσκεψη στις ΗΠΑ ξεκινάει αύριο ο Πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Μουν τζε Ιν, όπου μεταξύ άλλων θα συναντήσει τον Αμερικανό ομόλογό του, Τζο Μπάιντεν. Ο Μουν είναι ο δεύτερος ηγέτης ξένης χώρας που θα επισκεφτεί τον Λευκό Οίκο επί κυβέρνησης Μπάιντεν, μετά τον Ιάπωνα πρωθυπουργό, σηματοδοτώντας το υψηλό ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον για ενίσχυση των συμμαχιών της σε Ασία - Ειρηνικό.
Νοτιοκορεατικά ΜΜΕ μετέδιδαν ότι στο επίκεντρο της συνάντησης Μπάιντεν - Μουν αναμένεται να βρεθούν και τα σχέδια της Ουάσιγκτον για διεύρυνση του σχήματος Quad (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ινδία, Αυστραλία). Πάντως, μέχρι σήμερα η Σεούλ φέρεται να έχει εκφράσει «απροθυμία» συμμετοχής στο σχήμα, παρά την προτεραιότητα που εξακολουθεί να δίνει στη συνεργασία της με την Ουάσιγκτον.
Οι επαφές Μουν θα επικεντρωθούν επίσης στις εξελίξεις στην Κορεατική Χερσόνησο, για την οποία η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει δηλώσει ότι επεξεργάζεται νέα τακτική προσέγγισης. Αξιωματούχοι της νοτιοκορεατικής Προεδρίας, μιλώντας ανώνυμα σε νοτιοκορεατικά ΜΜΕ, χαρακτήριζαν «πολύ πρακτικές και ευέλικτες» τις πρωτοβουλίες που οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι ετοιμάζουν, με την προϋπόθεση ότι η Βόρεια Κορέα θα προχωρήσει σε ουσιαστικά «βήματα για την αποπυρηνικοποίηση».