Από τηλεοπτικό «ντιμπέιτ» μεταξύ των υποψηφίων Προέδρων |
Οι εκλογές διεξάγονται σε μια περίοδο παρατεταμένων παζαριών σχετικά με την επάνοδο των ΗΠΑ στη διεθνή συμφωνία του 2015 για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και εν μέσω σθεναρών πιέσεων της Δύσης για το προηγμένο βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και για περιορισμό της γεωπολιτικής της επιρροής στην ευρύτερη περιοχή.
Είναι χαρακτηριστικό ότι εν μέσω των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων στη Βιέννη για τη διεθνή συμφωνία του 2015 και ελάχιστες μέρες πριν από τις ιρανικές εκλογές, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Α. Μπλίνκεν, ξεκαθάρισε πως ακόμη και εάν επιτευχθεί κάποιου είδους συμφωνία με το Ιράν, θα παραμείνουν σε ισχύ εκατοντάδες κυρώσεις των ΗΠΑ σε βάρος του...
Αντίστοιχα, χαρακτηριστικό για το πώς η συνολικότερη ενδοϊμπεριαλιστική αντιπαράθεση ΗΠΑ - Κίνας για τη διεθνή πρωτοκαθεδρία μπλέκεται και με το Ιράν είναι το γεγονός ότι τον περασμένο Μάρτη υπογράφτηκαν συμφωνίες 25ετούς διάρκειας για κινεζικές επενδύσεις εκατοντάδων δισ. δολαρίων στο Ιράν.
Το ίδιο διάστημα, η ιρανική αστική τάξη επιχειρεί ευρύτερη διαπραγμάτευση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Τον περασμένο Απρίλη, για πρώτη φορά εδώ και πέντε χρόνια, το Ιράν ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τη Σαουδική Αραβία με μεσολαβητή το Ιράκ, σε μια εξέλιξη που δεν είναι άσχετη από την προσπάθεια των ΗΠΑ για μια κάποια διευθέτηση «εκκρεμοτήτων» στη Μέση Ανατολή, για να μπορούν να συγκεντρώσουν δυνάμεις σε περιοχές ακόμα πιο κρίσιμες στην αντιπαράθεσή τους με την Κίνα.
Σε ένα τέτοιο φόντο, ο ιρανικός λαός έρχεται αντιμέτωπος με οξυμένα προβλήματα, όπως φτώχεια, νεανική ανεργία, έλλειψη προσιτής στέγης κ.ά. Σύμφωνα με τα προγνωστικά, η προσέλευση των ψηφοφόρων στις κάλπες ενδέχεται να σημειώσει ιστορικό χαμηλό, κινούμενη γύρω στο 40%.
Εκ των 7 υποψήφιων Προέδρων, φαβορί και «εκλεκτός» του Σιίτη ανώτατου ιερωμένου, Αλί Χαμενεΐ, θεωρείται ο 60χρονος συντηρητικός, επικεφαλής (από το 2019) της δικαστικής αρχής, Εμπραχίμ Ραϊσί, που έρχεται πρώτος στις δημοσκοπήσεις. Υπόσχεται «συνεχή μάχη κατά της φτώχειας και της διαφθοράς», αντιμετώπιση της κακοδιοίκησης «της εκτελεστικής εξουσίας» και τάζει την ανέγερση 4 εκατ. κατοικιών έως το 2025.
Δεύτερος στις δημοσκοπήσεις έρχεται ο 66χρονος, έως πρότινος κεντρικός τραπεζίτης της χώρας, Αμπντολνασέρ Χεματί, με καταγωγή από την τουρκόφωνη μειονότητα. Θεωρείται ένθερμος υποστηρικτής καπιταλιστικών «μεταρρυθμίσεων», τάσσεται υπέρ «της ανεξαρτησίας της Κεντρικής Τράπεζας», της μείωσης «της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία» και υπέρ της «ενεργητικής διπλωματίας με την Ανατολή και τη Δύση».
Οι άλλοι πέντε υποψήφιοι είναι ο 50χρονος ωτορινολαρυγγολόγος βουλευτής Αμιρχοσεΐν Γκαζιζαντέχ - Χασεμί, ο 55χρονος συντηρητικός Σαΐντ Τζαλιλί, ο οποίος είχε συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη διεθνή συμφωνία του 2015, ο 64χρονος πρώην αντιπρόεδρος της χώρας, Μοχσέν Μεχραλιζαντέχ, ο 66χρονος στρατηγός Μοχσέν Ρεζαΐ, πρώην αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης (1981 - 1997) και ο 55χρονος συντηρητικός, γιατρός Αλιρεζά Ζακανί.
Την αποφασιστικότητα των ΗΠΑ να ενισχύσουν την παρέμβαση και τη θέση τους στα Δυτικά Βαλκάνια, ενόσω εντείνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί στην περιοχή, αναδεικνύει το διάταγμα που υπέγραψε ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στις 8/6, προβλέποντας μεταξύ άλλων κυρώσεις σε όσους υπονομεύουν την εφαρμογή «ειρηνευτικών» και «σταθεροποιητικών» συμφωνιών για τα Δυτ. Βαλκάνια, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η Συμφωνία των Πρεσπών.
Μεταξύ άλλων το διάταγμα αναφέρει ότι η κατάσταση στην περιοχή «συγκρατεί την πρόοδο προς την αποτελεσματική και δημοκρατική διακυβέρνηση και την πλήρη ενσωμάτωση στους διατλαντικούς θεσμούς, και γι' αυτό συνιστά μια ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ».
Κληθείσα να σχολιάσει το διάταγμα Μπάιντεν, η κυβερνητική εκπρόσωπος, Αριστοτελία Πελώνη, έδωσε εκ νέου διαβεβαιώσεις ότι η κυβέρνηση ΝΔ, πιάνοντας και σε αυτό το θέμα το νήμα από τον ΣΥΡΙΖΑ, στοιχίζεται στον αμερικανοΝΑΤΟικό σχεδιασμό. Οπως είπε, η κυβέρνηση «σταθερά στηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, προφανώς προς όφελος της σταθερότητας στην περιοχή. Το ζήτημα αυτό αφορά την επανένταξη της περιοχής στο αμερικανικό σύστημα κυρώσεων»,
Στο μεταξύ, χωρίς κοινή ανακοίνωση ολοκληρώθηκε η Σύνοδος Δυτικών Βαλκανίων - ΕΕ την Πέμπτη στα Τίρανα, μετά από την ένσταση της Σερβίας σε πρόταση να περιληφθεί στους υπογράφοντες η «Δημοκρατία του Κοσσυφοπεδίου». Πάντως, το Κόσοβο περιλαμβανόταν στις 6 συμμετέχουσες, μαζί με Σερβία, Αλβανία, Βοσνία - Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία. Η δε πρωθυπουργός της Σερβίας, Αννα Μπρνάμπιτς, δήλωσε ότι στη Σύνοδο έγινε «ανταλλαγή απόψεων» και για το θέμα του Κοσόβου και «υπήρξαν ιδέες σχετικά με το πώς θα έπρεπε να είναι η περιφερειακή συνεργασία».
Η Σύνοδος έγινε παρουσία του Ευρωπαίου επιτρόπου Διεύρυνσης, Ο. Βάρχελι, και ασχολήθηκε και με το οικονομικό και επενδυτικό σχέδιο της ΕΕ για την περιοχή. Το σχέδιο περιλαμβάνει επενδύσεις, δάνεια και δωρεές ύψους 28 δισ. ευρώ που, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΕ, «θα βοηθήσουν τα Δυτικά Βαλκάνια για την ανάκαμψη από την COVID-19 και τη σύγκλιση με την ΕΕ». Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Ζ. Ζάεφ, συναντήθηκε στο Παρίσι με τον Γάλλο Πρόεδρο, Εμ. Μακρόν, ο οποίος δήλωσε ότι «η Βόρεια Μακεδονία αξίζει την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων χωρίς καθυστερήσεις», αλλά και ότι «προσωπικά έχω εμπλακεί για την εξεύρεση λύσης με τη Βουλγαρία», που διατυπώνει ενστάσεις.
Με φονικές επιχειρήσεις ισραηλινών πρακτόρων, προκλήσεις Εβραίων εποίκων και δολοφονική καταστολή από τις ισραηλινές δυνάμεις συνεχίστηκε και αυτήν τη βδομάδα η «κανονικότητα» της ισραηλινής κατοχής σε βάρος των Παλαιστινίων.
Οπως έγινε γνωστό, αργά το βράδυ της Τετάρτης Ισραηλινοί πράκτορες με πολιτικά πραγματοποίησαν επιχείρηση εντός των εγκαταστάσεων του στρατηγείου πληροφοριών της Παλαιστινιακής Αρχής στην πόλη Τζενίν, σκοτώνοντας τρεις Παλαιστίνιους, εκ των οποίων δύο μέλη των παλαιστινιακών δυνάμεων ασφαλείας.
Την Παρασκευή το απόγευμα, νέα προσπάθεια Εβραίων εποίκων στη Ναμπλούς της Δυτικής Οχθης για επέκταση εποικισμού προκάλεσε διαμαρτυρίες Παλαιστινίων της περιοχής. Στη διάρκεια επιχείρησης καταστολής από τις κατοχικές δυνάμεις σκοτώθηκε ένας 15χρονος Παλαιστίνιος και τραυματίστηκαν άλλοι 6.
Μια μέρα πριν, την Πέμπτη, ο Ισραηλινός ακροδεξιός βουλευτής από το κόμμα των εποίκων, Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ, πραγματοποίησε «παρέλαση» μπροστά από την Πύλη της Δαμασκού στο τέμενος Αλ Ακσά, καθώς νωρίτερα είχε αναβληθεί «πορεία» Εβραίων εποίκων για τη «μέρα της σημαίας», που αναμένεται να γίνει στις 15/6 (πιθανώς μετά την ορκωμοσία της νέας ισραηλινής κυβέρνησης). Ομάδες αντιδραστικών Εβραίων εποίκων συγκρούστηκαν με Αραβες και έγιναν πέντε συλλήψεις.
Σε αυτό το κλίμα αναμένεται την Κυριακή 13/6 η συνεδρίαση της ισραηλινής Βουλής (Κνέσετ) προκειμένου να δοθεί ψήφος εμπιστοσύνης στη λεγόμενη «κυβέρνηση αλλαγής» που συγκρότησαν οκτώ κόμματα της αντιπολίτευσης, με πρωτοβουλία του αρχηγού του κόμματος «Γες Ατίντ», Γ. Λαπίντ. Εφόσον το νέο σχήμα πάρει τις απαιτούμενες 61 ψήφους εκ των 120 βουλευτών, πρωθυπουργός θα γίνει ο αρχηγός του ακροδεξιού κόμματος «Γιάμινα», Ν. Μπένετ, με τον Μπ. Νετανιάχου να αποχωρεί από την πρωθυπουργία μετά από 12 χρόνια.
Για 45η μέρα συνεχίστηκαν την Παρασκευή σε πολλές πόλεις της Κολομβίας πολύμορφες διαμαρτυρίες ενάντια στην αντιλαϊκή πολιτική και την καταστολή της κυβέρνησης. Οι διαδηλωτές, στην πλειοψηφία τους νέοι εργαζόμενοι, αγρότες και φοιτητές, απαιτούν να σταματήσει η αστυνομική και παρακρατική βαρβαρότητα. Από την αρχή των κινητοποιήσεων οι δολοφονίες αγωνιστών φτάνουν τις 80 (ίσως να είναι και περισσότερες), ενώ πάνω από 3.700 είναι οι άνθρωποι που έχουν υποστεί αστυνομική βία, με τραυματισμούς (γύρω στους 40 έχουν χάσει μάτι από πλαστικές σφαίρες ή δακρυγόνα) και βασανισμούς. Μόνιμο αίτημα των διαδηλώσεων είναι να πάρει θέση η κυβέρνηση και για τους εκατοντάδες αγνοούμενους στη διάρκεια των κινητοποιήσεων, καθώς υπάρχουν υποψίες για μυστικά μέρη κράτησης από κρατικές και παρακρατικές υπηρεσίες.
Η Eθνική Επιτροπή Απεργίας, το συντονιστικό εργατικών, αγροτικών, νεολαιίστικων και ιθαγένικων οργανώσεων, έχει αναστείλει τις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση, απαιτώντας να σταματήσουν η βάρβαρη καταστολή και η στρατιωτικοποίηση των πόλεων.
Το πλαίσιο αιτημάτων σε μια χώρα όπου πάνω από το 40% του πληθυσμού βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας - ως αποτέλεσμα της βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης, που επιδεινώθηκε και από την αντιλαϊκή διαχείριση της πανδημίας - αφορά τις ίδιες τις συνθήκες ζωής, για αξιοπρεπείς μισθούς, δωρεάν και ποιοτική Υγεία και Παιδεία. Διεκδικούν επίσης εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας με το αντάρτικο των FARC και τερματισμό των δολοφονιών λαϊκών αγωνιστών.
Με την ολοκλήρωση της καταμέτρησης των ψήφων στον β' γύρο των προεδρικών εκλογών στο Περού, ο υποψήφιος του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος «Ελεύθερο Περού», Π. Καστίγιο, εξελέγη Πρόεδρος της χώρας με οριακή πλειοψηφία, 50,1%.
Η Κέικο Φουχιμόρι, της νεοφιλελεύθερης «Λαϊκής Δύναμης», συγκέντρωσε 49,9% (διαφορά μόλις 62.606 ψήφων) και έχει θέσει ζήτημα επανακαταμέτρησης τουλάχιστον 200.000 ψήφων.
Ρευστή παραμένει η κατάσταση στη σπαρασσόμενη από τον πόλεμο εδώ και τουλάχιστον έξι χρόνια Υεμένη, μετά την ανακοίνωση του ιμπεριαλιστικού συνασπισμού της Σαουδικής Αραβίας, την Πέμπτη, ότι σταματά τις αεροπορικές επιδρομές εναντίον των αντικαθεστωτικών Σιιτών Χούτι, που ελέγχουν την πρωτεύουσα Σαναά και το μεγαλύτερο μέρος της βόρειας Υεμένης.
Την παύση των επιδρομών ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του συνασπισμού της Σαουδικής Αραβίας, Τούρκι αλ Μάλικι, σε μια περίοδο κατά την οποία συνεχίζονται τα παζάρια για εκεχειρία μεταξύ δυνάμεων του φιλοσαουδάραβα Προέδρου της Υεμένης, Χάντι, και των Σιιτών Χούτι. Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος είναι «να προετοιμαστεί πολιτικό περιβάλλον κατάλληλο για τη διαδικασία ειρήνευσης».
Πριν λίγες μέρες μετέβησαν στην Υεμένη αξιωματούχοι του Ομάν, με επικεφαλής τον ΥΠΕΞ Μπαντρ αλ Μπουσαϊντί, σε ρόλο μεσολαβητή, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας εκεχειρίας. Ο Μπουσαϊντί την Τετάρτη μετέβη επίσης στο Ριάντ, για να συναντηθεί με Σαουδάραβες αξιωματούχους.
Παράλληλα με τα παζάρια, ωστόσο, συνεχίζονται οι συγκρούσεις στη στρατηγική πόλη Μαρίμπ. Δυνάμεις των Χούτι, που επιχειρούν να καταλάβουν την πλούσια σε φυσικό αέριο πόλη, εκτόξευσαν ρουκέτες και πυραύλους με τηλεκατευθυνόμενο μη επανδρωμένο σκάφος, προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 8 αμάχων και τον τραυματισμό περίπου 30 άλλων.