Συνέντευξη του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» και τον δημοσιογράφο Δημήτρη Μανιάτη
-- Δεν θεωρώ καθόλου «λοξό» τις ευχές σε ένα νεανικό μέσο που αξιοποιεί τη σάτιρα και το χιούμορ, τα οποία αποτελούν με μία έννοια πράξη πολιτική, πράξη αντίστασης στη σημερινή βάρβαρη πραγματικότητα. Ούτε είναι «λοξή οδός» να λες στη Βουλή «αυτοί είστε» για τα κόμματα του κατεστημένου, που μας έχουν χορτάσει στις ψεύτικες υποσχέσεις, και να εκφράζεις με δυο λέξεις αυτό που σκέφτονται οι περισσότεροι και που αποτυπώνεται και σε δημοσκοπήσεις. Ούτε βέβαια «λοξή οδός» είναι να μάχεσαι τον αντικομμουνισμό, την αντίδραση, τους υπηρέτες του συστήματος, δηλαδή τους κάθε λογής «Παπαρατσένκο».
Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ πάντα αξιοποιούσαν και πάντα θα αξιοποιούν σύγχρονα μέσα και μορφές επικοινωνίας που γεννά η τεχνολογική και κοινωνική εξέλιξη, πάντα δίπλα στη συλλογικότητα και την οργάνωση, τη ζωντανή αγωνιστική επικοινωνία και δράση.
-- Συνεχίζω λίγο πάνω σε αυτό, κύριε Γενικέ Γραμματέα, με το γνωστό επιχείρημα πως έχει «παλιώσει» ο λόγος του ΚΚΕ, πως είναι αρκετά ξύλινος, πως δεν διεισδύει στη νέα γενιά των Ζ και της τραπ, είναι έτσι; Πώς απαντάτε;
-- Η γλώσσα της αλήθειας ποτέ δεν ήταν, ούτε ποτέ θα γίνει ξύλινη. Η γλώσσα του δίκιου πάντα θα διεισδύει στις καρδιές της νέας γενιάς. Απλά η γλώσσα της ουσιαστικής αμφισβήτησης και της εξέγερσης ενάντια στο σύστημα θέλει χρόνο για να εκφραστεί στην πράξη, να γίνει μόνιμη, να αποκτήσει βάθος και κατεύθυνση συγκεκριμένη. Ανεξάρτητα, λοιπόν, ποια ονόματα, ποια χαρακτηριστικά θα αποδίδουν κάθε φορά στη νέα γενιά, ποια καλούπια ή ακόμη και αντιδραστικά πρότυπα, όπως η τραπ, θα προσπαθούν να της επιβάλλουν, η αμφισβήτηση του «παλιού» είναι που κουβαλάει μέσα της το «νέο» και αυτή πάντα θα τη συγκινεί, θα την εμπνέει και θα την συνεπαίρνει.
-- Ας πάμε στα πολιτικά. Και επειδή διανύουμε τις πρώτες ημέρες ενός νέου έτους και επειδή γεμίζει ο Τύπος με προβλέψεις και εκτιμήσεις ειδικών για το τι έτος θα είναι. Εσείς τι εκτιμάτε στο γεωπολιτικό πεδίο καταρχάς; Θεωρείτε για παράδειγμα πως ο καπιταλισμός διανύει νέο κύκλο κρίσης ή σταθερότητας;
-- Οι διεθνείς οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις σηματοδοτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρυχειμωνιά για τους λαούς: Από την κλιμάκωση του πολέμου ανάμεσα σε ΝΑΤΟ και Ρωσία στην Ουκρανία, από τη σύγκρουση ΗΠΑ - Κίνας για την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, μέχρι τον κίνδυνο μιας νέας καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης, που φυσικά δεν θα αφήσει ανεπηρέαστη τη χώρα μας. Ολα τα παραπάνω δεν είναι μια κακή παρένθεση που θα κλείσει κάποια στιγμή. Είναι αποδείξεις ότι μεγαλώνουν τα αδιέξοδα του συστήματος που τελικά τα πληρώνουν οι λαοί. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργούν και νέες δυνατότητες για τη λαϊκή παρέμβαση. Αναδεικνύουν ότι η άρχουσα τάξη δεν είναι παντοδύναμη, η εξουσία της μπορεί να δοκιμαστεί από κλονισμούς. Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά και τα επιτελεία του συστήματος. Ολη αυτή η συζήτηση για «κοινωνικές εκρήξεις», μαρτυρά τον φόβο για την άνοδο της ταξικής πάλης, του ριζοσπαστισμού. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο στόχος για «σταθερές» κυβερνήσεις. Εκεί, λοιπόν, που το σύστημα βλέπει φόβο και ανησυχία, οι λαοί πρέπει να δουν την ελπίδα και την προοπτική.
-- Το 2023 είναι έτος εκλογών και για την Ελλάδα. Εθνικές και Αυτοδιοικητικές. Ως κόμμα τι πιστεύετε πως διακυβεύεται στις εθνικές κάλπες; Γιατί κάποιος 25άρης να ψηφίσει ΚΚΕ;
-- Ενας 25άρης που έχει ζήσει σε συνθήκες «διαρκούς κρίσης» - πριν με τα μνημόνια, μετά με την πανδημία, τώρα με την ακρίβεια, τον πόλεμο, την ανασφάλεια για το αύριο - έχει και αποδείξεις και ονόματα για το ποιος ήταν δίπλα του και ποιος ήταν απέναντι.
Η απογοήτευσή του για το πολιτικό σύστημα, τις διαχρονικές ψεύτικες υποσχέσεις, τη διαφθορά, την υποκρισία, είναι απολύτως δικαιολογημένη. Αυτό που πρέπει να δει είναι ότι υπάρχουν εκείνοι που υπηρετούν αυτό το σάπιο και διεφθαρμένο αστικό πολιτικό σύστημα και αυτοί που παλεύουν καθημερινά να διαμορφωθούν προϋποθέσεις αλλαγής και ανατροπής του. Το ΚΚΕ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, συνεπώς έχει κάθε λόγο όχι μόνο να ψηφίσει το ΚΚΕ, αλλά να συμπορευτεί μαζί του στον καθημερινό αγώνα. Στην πραγματικότητα αυτό διακυβεύεται σήμερα. Ολοι οι υπόλοιποι του λένε «κάτσε στον καναπέ και ψήφιζε». Εμείς του λέμε «δράσε, οργανώσου, πάλεψε. Με κάθε τρόπο και με την ψήφο σου». Η διαφορά είναι χαώδης...
-- Γίνεται και πυκνώνει η κουβέντα για την προοδευτική διακυβέρνηση, κυρίως ως στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ. Αν χρειαστεί θα μπείτε σε μια τέτοια κουβέντα;
-- Δεν θα μας συγχωρούσε ποτέ η εργατική τάξη, ο ελληνικός λαός μια επιλογή συμμετοχής ή ανοχής σε μια τέτοια «προοδευτική» κυβέρνηση μούφα. Στην πολιτική και γενικά στη ζωή δεν ισχύει «είμαι ό,τι δηλώνω». Την τελευταία φορά η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ καλούσε για μια αντιμνημονιακή κυβέρνηση. Η κατάληξη γνωστή, αφού γνωρίσαμε την πιο μνημονιακή κυβέρνηση που πέρασε. Τι σχέση έχουν με την «πρόοδο» οι δεσμεύσεις προς την ΕΕ του κεφαλαίου και της διαφθοράς, που υπηρετεί ο ΣΥΡΙΖΑ; Τι σχέση έχουν με την «πρόοδο» τα νομοσχέδια του Μητσοτάκη που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ, από το Ταμείο Ανάκαμψης και τους εξοπλισμούς μέχρι το Ελληνικό και τις ειδικές οικονομικές ζώνες στα Ναυπηγεία; Τι σχέση έχει με την «πρόοδο» η στρατηγική στον τομέα της Ενέργειας, όπως τα χρηματιστήρια ενέργειας, η απολιγνιτοποίηση, η λεγόμενη απελευθέρωση κ.λπ., όπου ο ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε πρωτεργάτης; Ηδη σας περιέγραψα σε ποιες ράγες θα κινηθεί η καρικατούρα «προοδευτική κυβέρνηση», γι' αυτό και το ΚΚΕ θα είναι αταλάντευτα και μαχητικά απέναντι. Το κόλπο βέβαια είναι γνωστό από την εποχή του αλήστου μνήμης ΠΑΣΟΚ. Παίρνουν την «πρόοδο», μια έννοια ταυτισμένη με τα συμφέροντα και τους δίκαιους αγώνες του λαού, και την κάνουν «δώρο» με τις πολιτικές επιλογές τους στο μεγάλο κεφάλαιο και το διεφθαρμένο σύστημά του.
-- Από την άλλη γίνεται και κουβέντα για την σταθερότητα από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτή θα θέσει ως δίλημμα στις κάλπες και ξορκίζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ του 2015. Εδώ, αλήθεια, πώς απαντάτε;
-- Η «σταθερότητα» της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η σταθερότητα της αντιλαϊκής πολιτικής, που την έχει ανάγκη το μεγάλο κεφάλαιο για να προωθεί χωρίς εμπόδια τα συμφέροντά του. Βεβαίως τον στόχο της ιερής «κυβερνητικής σταθερότητας», που για τον λαό σημαίνει αστάθεια και ανασφάλεια, επιδιώκουν και τα άλλα αστικά κόμματα. Αλλάζει ο τρόπος, αλλά όχι ο επιδιωκόμενος στόχος. Η απάντηση του λαού πρέπει να είναι μία: Οσο περισσότερο και όσο γρηγορότερα ο ίδιος ο λαός «κάψει» τα διάφορα αντιλαϊκά κυβερνητικά «σενάρια», τόσο θα διαμορφώνονται καλύτερες προϋποθέσεις παρεμπόδισης αντιλαϊκών μέτρων και απόσπασης κατακτήσεων, θα ανοίγονται νέες δυνατότητες στον δρόμο της ριζικής ανατροπής. Η σταθερότητα για τον λαό προϋποθέτει δυνατό εργατικό - λαϊκό κίνημα, δυνατό ΚΚΕ και ταυτόχρονα αδύναμες τις όποιες αντιλαϊκές κυβερνήσεις.
-- Μια συζήτηση επίσης που γίνεται είναι αν θα είστε ικανοποιημένοι με ένα κλασικό ποσοστό του 5 ή του 7 ή του 8 και με ποιο αποτέλεσμα θα κάνετε θετική αποτίμηση για εσάς;
-- Η θετική αποτίμηση ενός υψηλού ποσοστού του ΚΚΕ στις εκλογές πιστώνεται κατευθείαν στη συνεπή πάλη, μέσα κι έξω από τη Βουλή, για την ικανοποίηση των σύγχρονων λαϊκών αναγκών, για να ανοίξει ο δρόμος για μια συνολική αλλαγή της κατάστασης. Σε μια σειρά ποιοτικούς δείκτες των δημοσκοπήσεων πάρα πολλοί - 1 στους 4 περίπου - αναγνωρίζουν ότι το ΚΚΕ είναι αξιόπιστη, συνεπής και μαχητική πολιτική δύναμη και ότι δυνητικά θα μπορούσαν να ψηφίσουν ΚΚΕ. Σε όλους αυτούς λέμε, λοιπόν, πως η σκέψη τους πρέπει να γίνει απόφαση και επιλογή που θα φτάσει μέχρι την κάλπη με το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ.
-- Επειδή στον δρόμο για τις κάλπες, αλλά και τις μέρες που διανύουμε, μεγάλη αγωνία του απλού κόσμου είναι οι τιμές, η Ενέργεια, ο πληθωρισμός, εσείς ως Κόμμα τι ακριβώς προτείνετε και αλήθεια η κυβέρνηση δεν κάνει ό,τι μπορεί;
-- Μόνο το τελευταίο διάστημα, το ΚΚΕ κατέθεσε δυο φορές στη Βουλή τροπολογίες για κατάργηση του ΦΠΑ και άλλων φόρων σε είδη λαϊκής κατανάλωσης και στην Ενέργεια. Τις απέρριψε ασυζητητί και η κυβέρνηση της ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ. Ο λόγος είναι προφανής. Κάθε κυβέρνηση και κάθε πολιτική δύναμη, που έχει ως «ευαγγέλιο» τις δεσμεύσεις της ΕΕ, τα Χρηματιστήρια και την «απελευθέρωση» της Ενέργειας, τις «δημοσιονομικές αντοχές» με κριτήριο την καπιταλιστική κερδοφορία, ούτε θέλει ούτε μπορεί να αντιμετωπίσει τις αιτίες της ακρίβειας και τον πληθωρισμό. Το μόνο που θα κάνει είναι τα διάφορα pass της κοροϊδίας και ανακύκλωση της φτώχειας. Και φυσικά να αναπαράγει τη φαιδρή θεωρία περί «εισαγόμενης ακρίβειας», ενώ η Ελλάδα είναι πλήρως ενταγμένη στην ενιαία ευρωενωσιακή αγορά, στις αντίστοιχες δομές και μηχανισμούς που αποτελούν τους «εμπρηστές» της εκτίναξης των τιμών.
-- Παράλληλα, είναι και έτος εκλογών για την Τουρκία. Πώς αλήθεια σχολιάζετε τη ρητορική του Ερντογάν σε σχέση με τη χώρα μας; Υπάγεται σε μια ξεχωριστή στρατηγική «μικρού ιμπεριαλιστή», «περιφερειακής δύναμης», «ηγέτη σε κρίση»;
-- Η Τουρκία είναι μέσα στο G20, είναι μέλος του ΝΑΤΟ, διατηρεί στρατιωτικές βάσεις σε άλλα κράτη, βρίσκεται σε μια περιοχή στρατηγική για τις υπόλοιπες μουσουλμανικές χώρες. Η επιθετική ρητορική δεν είναι μονοπώλιο του Ερντογάν. Αφορά και τις άλλες αστικές πολιτικές δυνάμεις της Τουρκίας, εναντίον των οποίων μάχεται μόνο το Κομμουνιστικό Κόμμα Τουρκίας, με το οποίο το ΚΚΕ διατηρεί συντροφικές και διεθνιστικές σχέσεις. Αυτό το λέμε για να απαντήσουμε και σε έναν εφησυχασμό που καλλιεργείται στη χώρα μας, ότι δήθεν είναι πανάκεια η αλλαγή του Ερντογάν. Το πρόβλημα είναι πιο βαθύ. Αφορά την ίδια την τουρκική αστική τάξη, τον ανταγωνισμό της με την ελληνική, αλλά και το πολύπλευρο παζάρι, κυρίως με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, το οποίο όλοι πλέον καταλαβαίνουν ότι ακουμπάει και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
-- Το 2023 θα έχουμε και ένα έτος πολέμου στην Ουκρανία. Ποια θεωρείτε είναι η στόχευση της Ρωσίας και τι αλήθεια θα πρέπει να γίνει;
-- Η Ουκρανία και πιο συγκεκριμένα ο λαός της έχει γίνει ο σάκος του μποξ ανάμεσα στη Ρωσία, στις ΗΠΑ, στην Κίνα, στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ, με ευθύνη της άρχουσας τάξης της και της κυβέρνησης Ζελένσκι, που παίζει τα δικά του παιχνίδια επιλέγοντας ως σύμμαχο τις ΗΠΑ, μετά τα πραξικοπήματα ανατροπής των «φιλορώσων» Ουκρανών από το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Οι στοχεύσεις της Ρωσίας, αλλά και των ΗΠΑ, στην ευρύτερη περιοχή είναι αυτές που μεγαλώνουν τον κίνδυνο το 2023 να γίνει έτος γενίκευσης του πολέμου, με ό,τι αυτό σημαίνει και για τον ελληνικό λαό, ο οποίος είναι εκτεθειμένος λόγω και της ελληνικής εμπλοκής με ευθύνη της κυβέρνησης και των άλλων κομμάτων του ευρωατλαντικού τόξου. Τι πρέπει να γίνει; Οι λαοί να αντιταχθούν στις πολιτικές επιλογές των αστικών τάξεων των χωρών τους και να ζήσουν ειρηνικά με τη δική τους εξουσία, να φτιάξουν τη δική τους κοινωνία, χωρίς φτώχεια και πολέμους. Το έχουν κάνει στην ιστορία, έζησαν σε αυτήν τη νέα κοινωνία στο πλαίσιο της πρώην ΕΣΣΔ. Μπορούν να το ξανακάνουν.
-- Τελευταίο: Τι μήνυμα στέλνετε στον ελληνικό λαό; Πιστεύετε στην έννοια των αγώνων, μήπως και αυτοί θέλουν νέες εκφράσεις;
-- Νέα έκφραση των αγώνων είναι πράγματι η μαζική συμμετοχή στις απεργίες, στις διαδηλώσεις, στις συνελεύσεις, στις αρχαιρεσίες των φορέων, η αλλαγή των συσχετισμών υπέρ των αγωνιστικών ταξικών δυνάμεων.
Σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ «νέα έκφραση των αγώνων» το κάλεσμα να βγούμε στα μπαλκόνια και να χειροκροτάμε δήθεν τους «ήρωες γιατρούς», την ώρα που η κυβερνητική πολιτική τους εξοντώνει. Ούτε να αναβοσβήνουμε τα φώτα ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τον πόλεμο ή για την καταστροφή του περιβάλλοντος για «να... μας δουν οι δορυφόροι από τον Αρη και τους άλλους πλανήτες»!
Το νέο βρίσκεται στο περιεχόμενο των αγώνων, το οποίο μπορεί να διευρυνθεί από τα εργατικά σωματεία για να συναντηθεί με τις διεκδικήσεις της καταπιεζόμενης αγροτιάς, των αυτοαπασχολούμενων ΕΒΕ, περιεχόμενο που θα συμπεριλάβει την πάλη ενάντια στην ανισοτιμία της γυναίκας, ενάντια στην κρατική βία και καταστολή της δικτατορίας του κεφαλαίου, στις παρακολουθήσεις των «ζωών των άλλων», στη διαφθορά και τα εκκολαπτήριά της, όπως με τις Καϊλή στην Ευρωβουλή, τους Πάτσηδες των πλειστηριασμών και τα κοράκια των τραπεζών... Αλλά και τη διεκδίκηση για μέτρα και υποδομές για τους ηλικιωμένους, τα ΑμεΑ, τους χρόνια πάσχοντες, τα απροστάτευτα παιδιά, τις κακοποιημένες γυναίκες. Στον 21ο αιώνα πλέον βρισκόμαστε. Και σε όλα αυτά, όπως και σε πολλά άλλα, υπάρχει πισωγύρισμα. Κι αυτό είναι που πρέπει να αντιστραφεί.
RIZOSPASTIS |
Οι φιλοξενούμενοι στο Ιδρυμα, οι εργαζόμενοι και μέλη της διοίκησης υποδέχθηκαν με μεγάλη χαρά την αντιπροσωπεία του Κόμματος, μάλιστα αυθόρμητα οι ηλικιωμένοι που φιλοξενούνται σε αυτό φώναξαν κατά την είσοδο του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στο κτίριο το σύνθημα «ΚΚΕ, το Κόμμα σου λαέ».
Ο Δ. Κουτσούμπας περιηγήθηκε στους χώρους του Ιδρύματος και συνομίλησε με τους παλαίμαχους αγωνιστές και αγωνίστριες, που του δώρισαν το βιβλίο «Ποιήματα αγωνιστριών στις Γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ - διαφυλαγμένα από την Μάρθα Ξανθοπούλου - Αντονέν», έκδοση του Ιδρύματος «Σπίτι του Αγωνιστή». Κατά την επίσκεψή του συναντήθηκε με τις σπουδαίες ηθοποιούς Μπέτυ Βαλάση και Ντενίζ Μπαλτσαβιά, που φιλοξενούνται το τελευταίο διάστημα στο «Σπίτι του Αγωνιστή».
Επίσης συναντήθηκε με την αγωνίστρια του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας Κατίνα Ζώργιου - Μανιτάρα και τον αγωνιστή Γιάννη Σαργολόγο, ο οποίος δώρισε βιβλία και ντοκουμέντα από το προσωπικό του αρχείο στο Αρχείο του ΚΚΕ.
RIZOSPASTIS |
Στη συνέχεια ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ έκοψε την πρωτοχρονιάτικη πίτα μαζί με τους φιλοξενούμενους, στους οποίους χάρισε δώρα εκ μέρους της ΚΕ του Κόμματος. Από το «Σπίτι του Αγωνιστή» δόθηκε συμβολικό δώρο στον Δ. Κουτσούμπα ένα γούρι.
Ο Δ. Κουτσούμπας, προσερχόμενος στο «Σπίτι του Αγωνιστή», έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Χρόνια πολλά σε όλες και όλους! Καλή δύναμη! Χρόνια πολλά σε όλο τον κόσμο! Εσείς είστε οι αγωνιστές της ζωής και συνεχίζετε ακόμα, εδώ σε αυτόν τον όμορφο χώρο κι εμείς μαζί σας. Η σκέψη μας είναι μαζί σας και θα συνεχίσουμε στον αγώνα, μέσα στους δρόμους, στη Βουλή, παντού, όπου ο λαός μας καλεί να παλέψουμε για τα δίκαια αιτήματά του. Οι αγώνες που κάνουμε θα δικαιωθούν, είμαστε σίγουροι γι' αυτό».
Σημειώνεται ότι πριν, αλλά και κατά την επίσκεψη τηρήθηκαν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας της υγείας.
RIZOSPASTIS |
Ο Γιάννης Σαργολόγος δώρισε βιβλία και ντοκουμέντα από το προσωπικό του αρχείο στο Αρχείο του ΚΚΕ |
RIZOSPASTIS |
Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας έψαλε τα κάλαντα στην έδρα της ΚΕ του ΚΚΕ
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας στη συνέχεια έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Χρόνια πολλά! Καλή χρονιά! Το 2023 να ανατείλει πιο ελπιδοφόρο. Ο ελληνικός λαός μπορεί και πρέπει να παρέμβει στις εξελίξεις, να γίνει ο ίδιος ο πρωταγωνιστής αυτών των εξελίξεων με τους αγώνες του. Γιατί πολιτικοί "σωτήρες", πολιτικοί "μεσσίες" δεν υπάρχουν, μας τελειώσανε. Μόνο ο λαός μπορεί να σώσει τον λαό στον δρόμο της ανατροπής. Και σε αυτόν τον δρόμο το ΚΚΕ θα βρίσκεται μπροστά με τους αγώνες του, με την πάλη του, μαζί με τον λαό. Χρόνια πολλά, καλή χρονιά να έχουμε. Καλή δύναμη και υγεία σε όλους και όλες».
Τμήμα της χορωδίας της Πανηπειρωτικής είπε παραδοσιακά κάλαντα και τραγούδια, παρουσιάστηκαν ηπειρώτικοι χοροί και το ΔΣ της Συνομοσπονδίας πρόσφερε στον ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ ευχετήρια κάρτα, αντίτυπα της εφημερίδας και εκδόσεων της Πανηπειρωτικής και προϊόντα της ηπειρωτικής γης, ενώ ο Δ. Κουτσούμπας προσέφερε αναμνηστικά δώρα.
O πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας Μάκης Κιάμος αναφέρθηκε στο έργο της Συνομοσπονδίας, στη συνέχιση της παράδοσης και πολιτιστικής κληρονομιάς. «Θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε για την υποδοχή, να σας ευχηθούμε χρόνια πολλά, καλή χρονιά, το 2023 να είναι ειρηνικό πάνω από όλα και δημιουργικό για όλους και να ευχηθούμε να καταγράψετε διψήφιο αριθμό στις επερχόμενες εθνικές εκλογές, ούτως ώστε η φωνή σας να είναι περισσότερο στεντόρεια στο κοινοβούλιο, για να μπορέσουμε να δούμε κάτι καλύτερο στο μέλλον αυτού του τόπου».