Εκφράζονται φόβοι για διάχυση της σύγκρουσης
Στήλες καπνού στην περιοχή του διεθνούς αεροδρομίου του Χαρτούμ, που παραμένει κλειστό |
Στο επίκεντρο των εχθροπραξιών της νέας ενδοαστικής ένοπλης σύγκρουσης στο Σουδάν, η οποία συνδέεται άμεσα με τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς ξένων δυνάμεων συνολικότερα στην Αφρική, βρίσκονται η πρωτεύουσα, Χαρτούμ, η δυτική περιοχή Νταρφούρ, καθώς και άλλες πόλεις με βάσεις και δυνάμεις των δύο αντιμαχόμενων στρατοπέδων, όπως η αεροπορική βάση στη βόρεια πόλη Μερόβε.
Την ίδια ώρα, μαζί με τους βομβαρδισμούς και τις μάχες μέσα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, ο λαός στο Χαρτούμ, εγκλωβισμένος στα σπίτια του, έρχεται αντιμέτωπος με τις διακοπές ρεύματος και νερού, την κατάρρευση των ιατρικών υπηρεσιών και τη μείωση στις προμήθειες τροφίμων, σε μια χώρα όπου και πριν από τις συγκρούσεις, περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού αντιμετώπιζε οξεία πείνα...
Στο Χαρτούμ εκπρόσωποι των δύο αντιμαχόμενων πλευρών αντάλλαξαν κατηγορίες για τη μη τήρηση της 24ωρης κατάπαυσης του πυρός που επρόκειτο να αρχίσει την Τρίτη το απόγευμα, αλλά στην πραγματικότητα δεν τέθηκε σε ισχύ με εξαίρεση ένα δίωρο πριν από τα ξημερώματα χτες.
Στη συνέχεια ανακοίνωσαν, χτες το απόγευμα, ακόμη μία 24ωρη «εκεχειρία». Εκπρόσωποι των παραστρατιωτικών επιβεβαίωναν τη «δέσμευσή» τους για «πλήρη κατάπαυση του πυρός». Αντίστοιχες διαβεβαιώσεις έδινε και ο στρατός.
Παρ' όλα αυτά, βομβαρδισμοί εξακολουθούσαν να ακούγονται στην πρωτεύουσα του Σουδάν τις ώρες μετά την έναρξη ισχύος της νέας 24ωρης κατάπαυσης του πυρός.
Νωρίτερα, συνεχείς ήταν και χτες οι ρίψεις οβίδων πυροβολικού και οι αεροπορικές επιδρομές στο Χαρτούμ και στη «δίδυμη» πόλη Ομντουρμάν, ενώ συγκρούσεις σημειώθηκαν γύρω από το αρχηγείο του στρατού και τις περιοχές δίπλα στο αεροδρόμιο του Χαρτούμ, που παραμένει κλειστό.
Ο στρατός του στρατηγού αλ Μπουρχάν ανακοίνωσε πως ελέγχει από χτες πλήρως την αεροπορική βάση Μερόβε, όπου βρίσκονταν εγκλωβισμένοι δεκάδες Αιγύπτιοι στρατιώτες και απειλούνταν αρχικά από τους παραστρατιωτικούς της οργάνωσης RSF, οι οποίοι φέρεται πως υποχώρησαν σε απόσταση 100 χλμ. νότια της βάσης.
Σε ανακοίνωση του σουδανικού υπουργείου Υγείας, που επικαλούνται διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία, αναφέρεται ότι κατά τις συγκρούσεις των τελευταίων 5 ημερών σκοτώθηκαν πάνω από 300 άνθρωποι και τραυματίστηκαν τουλάχιστον 2.600 άλλοι.
Η κατάσταση στα νοσοκομεία του Χαρτούμ είναι ζοφερή. Τουλάχιστον 39 από τα 59 νοσοκομεία της πόλης βομβαρδίστηκαν και αναγκάστηκαν να κλείσουν, όχι μόνο λόγω των επιδρομών αλλά και επειδή γιατροί και νοσοκόμοι δεν μπορούν να τα προσεγγίσουν.
Σε κεντρικούς δρόμους η οσμή των δεκάδων πτωμάτων που βρίσκονται σε κατάσταση αποσύνθεσης κάνει την ατμόσφαιρα αποπνικτική.
Οι περίπου 5,5 εκατ. κάτοικοι του Χαρτούμ έχουν «οχυρωθεί» στα σπίτια τους με τις προμήθειες σε καθαρό νερό, τρόφιμα ή και φάρμακα να μειώνονται. Σε βόρεια προάστια του Χαρτούμ καταγράφεται κύμα φυγής αμάχων είτε με τα πόδια είτε οδικώς προς ασφαλέστερες περιοχές κι ενώ δεν έχει φθάσει στην πόλη ούτε ένα φορτηγό με προμήθειες από το περασμένο Σάββατο, οπότε ξέσπασαν οι πρώτες συγκρούσεις.
Η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά καθώς ήδη πριν από την έναρξη των συγκρούσεων, το ένα τρίτο των περίπου 45 εκατομμυρίων Σουδανών υπέφερε από οξεία πείνα και εξαρτούσε την επιβίωσή του από ξένη βοήθεια. Εργαζόμενοι σε ξένες οργανώσεις αρωγής καταγγέλλουν βίαιες επιθέσεις σε βάρος τους από ενόπλους, ενώ στο Νταρφούρ, μετά τη δολοφονία τριών υπαλλήλων του Προγράμματος Τροφίμων του ΟΗΕ (WFP) το Σαββατοκύριακο αναφέρθηκαν και κρούσματα λεηλασίας των αποθηκών του οργανισμού.
Χτες, στο μεταξύ, ο υπουργός Αμυνας του Τσαντ, στρατηγός Νταούντ Γιαγιά Μπραχίμ, επιβεβαίωσε ότι 320 Σουδανοί στρατιώτες και άλλα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας πέρασαν την Κυριακή τα σύνορα της χώρας με το Σουδάν, σε μια προσπάθεια να γλιτώσουν από τις συγκρούσεις με τις παραστρατιωτικές δυνάμεις των RSF.
«Διείσδυσαν στο έδαφός μας. Ολοι τους αφοπλίστηκαν», είπε ο στρατηγός, προσθέτοντας: «Πρόκειται για 320 μέλη του σουδανικού στρατού, χωροφύλακες, αστυνομικούς και στρατιώτες, που φοβήθηκαν ότι θα σκοτώνονταν από τις RSF και παραδόθηκαν στις δυνάμεις μας».
«Φοβόμαστε ότι αυτή η σύγκρουση μεταξύ των Σουδανών θα εξαπλωθεί στο Νταρφούρ», συνέχισε ο υπουργός, προειδοποιώντας ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι δύσκολο να διατηρηθεί η ασφάλεια.
Το Σάββατο, με το που ξέσπασαν οι συγκρούσεις, η κυβέρνηση του Τσαντ έκλεισε τα σύνορα της χώρας με το Σουδάν, απευθύνοντας έκκληση για «ηρεμία». Χτες, ο Μπραχίμ προειδοποίησε ότι ο πόλεμος αυτός μπορεί να προκαλέσει νέα προσφυγικά κύματα, υπενθυμίζοντας ότι η χώρα του υποδέχτηκε στο παρελθόν περισσότερους από 400.000 Σουδανούς πρόσφυγες.
Εντείνονται οι ζυμώσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, στο φόντο των νέων δεδομένων που προκαλούν οι σφοδροί ανταγωνισμοί σε διεθνές επίπεδο αλλά και η συμφωνία που υπέγραψαν στις 10 Μάρτη στο Πεκίνο Ιράν και Σαουδική Αραβία.
Χτες ο Σαουδάραβας πρωθυπουργός και πρίγκιπας διάδοχος στον θρόνο, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, συνάντησε στην Τζέντα τον Παλαιστίνιο Πρόεδρο, Μαχμούτ Αμπάς, συζητώντας την κλιμάκωση των επιθέσεων του ισραηλινού στρατού στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και τη σημασία συνέχισης «συνδυασμένων προσπαθειών για εγγυήσεις των νόμιμων δικαιωμάτων του Παλαιστινιακού λαού προκειμένου να δημιουργήσει ανεξάρτητο κράτος με την Ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσά του», ανέφερε χαρακτηριστικά σχετικό ρεπορτάζ του σαουδαραβικού πρακτορείου ειδήσεων SPA.
Παρόντες στη συνάντηση ήταν και άλλοι αξιωματούχοι των δύο πλευρών, όπως οι Σαουδάραβες υπουργοί Εξωτερικών και Αμυνας, ο Σαουδάραβας πρέσβης στην Ιορδανία και πολυμελής παλαιστινιακή αντιπροσωπεία που συνόδευε τον Πρόεδρο Αμπάς.
Η συνάντηση αυτή γίνεται στο φόντο πρόσφατης ανακοίνωσης του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας για την προθυμία της να παίξει μεσολαβητικό ρόλο για τον τερματισμό της διένεξης Ισραηλινών - Παλαιστινίων.
Την Τρίτη στη Δαμασκό είχε προηγηθεί η συνάντηση του Σύρου Προέδρου, Μπασάρ Ασαντ, με τον Σαουδάραβα υπουργό Εξωτερικών, πρίγκιπα Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν μπιν Αμπντουλάχ. Σε δήλωση που εξεδόθη από τη σαουδαραβική πλευρά αναφέρεται ότι η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών έγινε «στο πλαίσιο της προθυμίας και του ενδιαφέροντος» για την επίτευξη «πολιτικής λύσης στη συριακή κρίση» που θα τερματίσει όλες τις εκκρεμότητες και θα διατηρήσει «την ενότητα, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την αραβική ταυτότητα της Συρίας».
Στο φόντο αυτών των εξελίξεων, ανακοινώθηκε χτες πως ο Αλγερινός Πρόεδρος, Αμπντελματζίντ Τεμπούν, ματαιώνει την επίσκεψη που είχε προγραμματίσει να κάνει στο Παρίσι στις 2 και 3 Μάη, δίχως να ανακοινωθούν νέες ημερομηνίες. Η ματαίωση της επίσκεψης επιβεβαιώθηκε και από τη γαλλική πλευρά αν και επισήμως δεν δόθηκε εξήγηση. Ανεπισήμως αναφέρθηκε η «έλλειψη σωστής προετοιμασίας των φακέλων» της επίσκεψης του Αλγερινού Προέδρου στο Παρίσι.
Το πρώτο τηλεκατευθυνόμενο πλωτό σκάφος του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού εμφανίστηκε χτες στα στρατηγικά Στενά του Ορμούζ του Ιράν σε διεθνή ύδατα. Το σκάφος, τύπου L3 Harris Arabian Fox MAST-13, έχει μήκος 13 μέτρα και μεταφέρει αισθητήρες και κάμερες τελευταίας τεχνολογίας, δίχως να είναι ξεκάθαρο εάν φέρει (και τι) οπλισμό.
Συνοδεύτηκε από δύο επανδρωμένα σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού (τα πλοία «USCGC Charles Moulthrope» και «USCGC John Scheuerman») ενώ έγινε αντιληπτό από τους Ιρανούς Φρουρούς της Επανάστασης, δίχως από την πλευρά τους να προβούν σε κάποια ενέργεια καθώς έπλεε σε διεθνή ύδατα.
Εγκλωβισμένοι παραμένουν Ελληνες στο Χαρτούμ, ενώ εξαιρετικά δύσκολη χαρακτηρίζεται η κατάσταση για τους δύο Ελληνες που έχουν τραυματιστεί από τις συγκρούσεις και νοσηλεύονται, χωρίς όμως να έχει καταστεί δυνατό να χειρουργηθούν.
Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα αναφέρουν σχετικά ότι το ΥΠΕΞ, μέσω της Μονάδας Διαχείρισης Κρίσεων, είναι σε συνεχή επικοινωνία με τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό, προκειμένου να παρασχεθεί «άμεσα η καλύτερη δυνατή ιατροφαρμακευτική βοήθεια στους δύο Ελληνες τραυματίες, λαμβάνοντας υπόψιν την εμπόλεμη κατάσταση που επικρατεί στο Σουδάν η οποία δεν επιτρέπει επιχείρηση απεγκλωβισμού τους».
Οι ίδιοι παράγοντες προσθέτουν ότι ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός είναι ενήμερος της παρουσίας και των αναγκών και των υπόλοιπων Ελλήνων στο Χαρτούμ, πλην των δύο τραυματιών. Υπολογίζεται ότι στο κτίριο της Μητρόπολης που βρίσκεται στη σουδανική πρωτεύουσα έχουν εγκλωβιστεί από το πρωί του Σαββάτου 15 Ελληνες, Αιθίοπες, Σουδανοί και Ρώσοι. Παράλληλα, λένε οι ίδιες πηγές, το ΥΠΕΞ «παραμένει σε συντονισμό με τα λοιπά κράτη - μέλη της ΕΕ για θέματα ιατροφαρμακευτικής βοήθειας και για ενδεχόμενη επιχείρηση απεγκλωβισμού, όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν».
Σημειωτέον, ο υπουργός Εξωτερικών, Ν. Δένδιας, μιλώντας στον «Alpha», ανέφερε ότι «είναι μία κατάσταση η οποία θα διαρκέσει αρκετά, δεν φαίνεται ότι θα μπορέσει να επέλθει ηρεμία. Ψάχνουμε για ένα παράθυρο ευκαιρίας να πάρουμε τους ανθρώπους μας από εκεί (...) Εχουμε δύο τραυματίες στο νοσοκομείο, δεν έχουν καταφέρει να χειρουργηθούν, είναι με παυσίπονα, είναι μία κατάσταση εξαιρετικά δύσκολη», πρόσθεσε.
Εκτίμησε παράλληλα ότι «και ο Al-Burhan και ο Hemeti έχουν ισχυρές δυνάμεις, οι δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις αυτή τη στιγμή στο Σουδάν. Δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι αυτό θα επιλυθεί γρήγορα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει μία ανακωχή που να επιτρέψει, τουλάχιστον στους ξένους υπηκόους, να φύγουν από το Χαρτούμ».
Η Γερμανία πάντως «πάγωσε» χτες τα σχέδια για την αποστολή μεταγωγικών της Πολεμικής Αεροπορίας στο Σουδάν με στόχο την απομάκρυνση ξένων πολιτών. Σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό «Spiegel», η Πολεμική Αεροπορία διέθεσε για την αποστολή τρία αεροσκάφη A400M, τα οποία μάλιστα προσγειώθηκαν στην Ελλάδα για ανεφοδιασμό.
Οι ΗΠΑ δεν φαίνεται να ετοιμάζουν άμεσα σχέδιο απομάκρυνσης των δεκάδων πολιτών τους από την πρεσβεία τους στο Χαρτούμ.
Σχέδια απομάκρυνσης πολιτών τους εξετάζουν άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία, η Ουγκάντα κ.ά.