Πακέτο μέτρων 75 δισ. δολαρίων από Μπους, στα επίπεδα του 1962 τα αμερικανικά επιτόκια, νέο ρεκόρ ανεργίας στις ΗΠΑ
Το βράδυ της περασμένης Τρίτης ο Πρόεδρος των ΗΠΑ παρουσίασε το πακέτο μέτρων, που αποσκοπεί στην τόνωση των επενδύσεων και της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. «Εκείνο που απαιτείται είναι ένα πακέτο μέτρων τόνωσης της οικονομίας, που θα είναι αρκετά μεγάλο ώστε να της δώσει την απαιτούμενη ώθηση βραχυπρόθεσμα και αρκετά μικρό ώστε να μην επηρεάσει τα μακροπρόθεσμα επιτόκια...», τόνισε ο Τζ. Μπους. Σε ό,τι αφορά στα συγκεκριμένα μέτρα, αν και δεν ανακοινώθηκαν λεπτομερώς, είναι σαφές ότι θα αποσκοπούν στην ενίσχυση της ζήτησης, πιθανότατα μέσω νέων φοροαπαλλαγών.
Ωστόσο, αρκετοί οικονομικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι τα μέτρα αυτά δεν είναι ικανά να αντιστρέψουν το κλίμα και πολύ περισσότερο να ανακόψουν την ύφεση. Στελέχη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ σημείωναν ότι με τέτοια μέτρα υπάρχει κίνδυνος να παρουσιάσει ελλείμματα ο προϋπολογισμός, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί το αμερικανικό δημόσιο σε δανεισμό και με συνέπεια την άνοδο των μακροπρόθεσμων επιτοκίων. Με τη σειρά τους τα αυξημένα επιτόκια θα περάσουν στα στεγαστικά και στα καταναλωτικά δάνεια, θέτοντας σε νέα αρνητική τροχιά τη ζήτηση και επιτείνοντας την ύφεση.
Μια απόδειξη του μεγέθους των προβλημάτων, που αντιμετωπίζει η οικονομία των ΗΠΑ, είναι η χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα μείωση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Αυτή τη βδομάδα ο Αλαν Γκρίνσπαν ανακοίνωσε την ένατη, μέσα σε δέκα μήνες, μείωση των επιτοκίων. Ηδη, τα επιτόκια μετά τη νέα μείωση βρίσκονται στο 2,5%, στο επίπεδο που βρίσκονταν το 1962... Παρ' όλα αυτά, το πρακτορείο οικονομικών ειδήσεων «Μπλούμπεργκ» σε σχόλιό του τονίζει ότι θα χρειαστούν δύο ακόμη μειώσεις μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Οσον αφορά στις φοροαπαλλαγές, οι οποίες ήταν κεντρικό προεκλογικό σύνθημα του Μπους, μέχρι στιγμής δε δείχνουν να έχουν κάποιο αποτέλεσμα στην αύξηση της κατανάλωσης. Αντίθετα, ενώ προσφέρουν ζεστό χρήμα στους καπιταλιστές, είναι ο κυριότερος λόγος για τη μείωση των κοινωνικών δαπανών και ειδικότερα στη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.
Οι εργαζόμενοι στις ΗΠΑ, όπως και σε ολόκληρο τον κόσμο, θα πληρώσουν σχεδόν εξ ολοκλήρου το κόστος από την ύφεση. Το πιο ακριβό τίμημα είναι φυσικά η τεράστια αύξηση της ανεργίας. Οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν, για πρώτη φορά, για το επίδομα ανεργίας, σημείωσαν νέο ρεκόρ εννιαετίας, την περασμένη βδομάδα. Σύμφωνα με την έκθεση του υπουργείου Εργασίας, η εβδομαδιαία ανεργία αυξήθηκε σε 528.000 άτομα, τη βδομάδα έως τις 29 του Σεπτέμβρη - το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλη του 1992 - από 457.000 άτομα την περασμένη βδομάδα. Το ποσοστό αύξησης είναι από τα μεγαλύτερα και παραπέμπουν στο 1967.
Οσον αφορά στις αεροπορικές εταιρίες, η αρχή των κρατικών ενισχύσεων έγινε από τις ΗΠΑ, όπου η κυβέρνηση αποφάσισε τη χορήγηση 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ως επείγουσα βοήθεια για τις εταιρίες που είχαν (ή επικαλούνται) ζημιές μετά το χτύπημα της 11ης του Σεπτέμβρη. Ακολούθησε η απόφαση της μεγάλης ελβετικής αεροπορικής εταιρίας Swissair να περάσει στη διαδικασία της πτώχευσης. Σχεδόν αυτόματα η κυβέρνηση της Ελβετίας προχώρησε στην έκτακτη ενίσχυση της Swissair με 278,5 εκατομμύρια δολάρια. Τη σκυτάλη πήρε η κυβέρνηση του Βελγίου, η οποία ανακοίνωσε την έκτακτη οικονομική ενίσχυση της κρατικής εταιρίας Sabena με ποσό 125 εκατομμυρίων ευρώ. Ειδικά, όσον αφορά στην υπόθεση της Sabena, έχουμε την παραβίαση της απόφασης της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την απαγόρευση οποιασδήποτε (άμεσης, ή έμμεσης) οικονομικής ενίσχυσης των εταιριών στο πλαίσιο της πολιτικής του ανταγωνισμού και της απελευθέρωσης.
ΒΡΕΤΑΝΙΑ - ΕΠΙΤΟΚΙΑ
Σε μείωση των βασικών επιτοκίων κατά 0,25% προχώρησε η Τράπεζα της Αγγλίας. Ετσι τα αγγλικά επιτόκια έπεσαν στο 4,5%, δηλαδή στα επίπεδα του βρισκόταν το 1964. Η νέα μείωση, όπως και οι προηγούμενες είχε ως στόχο τη στήριξη της οικονομίας απέναντι στις παρενέργειες από την ύφεση στην οικονομία των ΗΠΑ. Ομως, παρά τις φιλοδοξίες της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής, η μείωση δεν είχε κανέναν αντίκτυπο στα χρηματιστήρια. Οι οικονομικοί αναλυτές υπολογίζουν ότι η Επιτροπή θα υποχρεωθεί να μειώσει τα επιτόκια τουλάχιστον δύο φορές ακόμη, μέχρι το τέλος της χρονιάς.
ΒΡΕΤΑΝΙΑ- 300.000 ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ
Περισσότερες από 300.000 θέσεις εργασίας αναμένεται να καταργηθούν στη βρετανική βιομηχανία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Εργοδοτών Μηχανοκατασκευών (EEF). Στην έκθεση της EEF αναφέρεται ότι οι συνθήκες που αντιμετωπίζει η βιομηχανία στη Βρετανία είναι χειρότερες από εκείνες της οικονομικής κρίσης, πριν από μια δεκαετία. Οι βιομήχανοι υπολογίζουν ότι μέχρι το τέλος της χρονιάς θα γίνουν 150.000 απολύσεις και άλλες 165.000 μέσα στο 2002.
ΓΕΡΜΑΝΙΑ- ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΑΠΟΛΥΟΥΝ
Η μία μετά την άλλη, οι γερμανικές τράπεζες ανακοινώνουν προγράμματα «μείωσης προσωπικού» επικαλούμενες (και αυτές) τις συνέπειες από το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτέμβρη στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον. Μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Γερμανίας, η Commerzbank, ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι «χρειάζεται να προβεί σε μείωση του προσωπικού της». Λίγες μέρες νωρίτερα μια άλλη μεγάλη τράπεζα, η Dresdner Bank, είχε ανακοινώσει ότι θα προβεί στην απόλυση 7.800 εργαζομένων, ή το 15% του προσωπικού της.
ΔΕΙΚΤΕΣ ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗΣ
Στους κύκλους των τεχνοκρατών της καπιταλιστικής οικονομίας δίνεται μεγάλο βάρος στο Δείκτη Διευθυντών Προμηθειών, για να βγάλουν συμπεράσματα σχετικά με την πορεία της οικονομίας. Αυτός ο δείκτης καταγράφει τις εκτιμήσεις των υψηλότερων στελεχών των επιχειρήσεων για το μέλλον. Στην τελευταία μέτρηση ο Δείκτης στις ΗΠΑ έπεσε από το 47,9 στο 47. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση ο ίδιος δείκτης έπεσε από 47,5 σε 45,9. Στην Ιαπωνία υπάρχει ένας άλλος δείκτης που καταγράφει το επιχειρηματικό κλίμα, ο δείκτης «tankan». Το Σεπτέμβρη ο «tankan» έπεσε στο -33 από το -16 του Ιουνίου.
ΠΟΓΚΡΟΜ ΣΤΗΝ ALCATEL
Περίπου το 1/3 του προσωπικού της σε παγκόσμιο επίπεδο πρόκειται να απολύσει η γαλλική εταιρία εξοπλισμού τηλεπικοινωνιών Alcatel. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωσή της, μέχρι το επόμενο καλοκαίρι πρόκειται να απολυθούν 3.038 εργαζόμενους στη Γαλλία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ από τους τομείς των οπτικών ινών και τις επιχειρήσεις υποθαλάσσιου δικτύου. Πρόκειται για το νέο κύμα απολύσεων που προγραμματίζει. Η εν λόγω εταιρία από τον Ιούλη είχε ανακοινώσει ότι σκοπεύει να μειώσει το προσωπικό της κατά 20.000 άτομα στη διάρκεια του έτους, προκειμένου να δημιουργήσει περιθώρια κέρδους.
Τα κείμενα έγραψε
ο Δάνης ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ