Ο Σπ. Κυπριανού με την ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ελλάδα |
Οπως ανακοινώθηκε, η κηδεία του θα γίνει την Πέμπτη, στη 1 μετά το μεσημέρι, από τον Ιερό Ναό Παναγίας Ευαγγελίστριας στο προάστιο της Λευκωσίας Παλλουριώτισσα. Η ταφή θα γίνει σε στενό οικογενειακό κύκλο, μια και έπειτα από παράκληση της οικογένειάς του η σορός του δε θα εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα.
Ο Σπύρος Κυπριανού γεννήθηκε στη Λεμεσό το 1932. Ηταν παντρεμένος με δύο παιδιά. Σπούδασε Οικονομικά και Νομικά στο Λονδίνο, με ειδίκευση στο Συγκριτικό Δίκαιο.
Το διάστημα 1952-1954 ίδρυσε και προήδρευσε της Εθνικής Φοιτητικής Ενωσης Κυπρίων Αγγλίας. Το 1952 διορίστηκε Γραμματέας στο Λονδίνο του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Το 1954 γίνεται γραμματέας της Κυπριακής Εθναρχίας στο Λονδίνο, υπεύθυνος για τη διαφώτιση της βρετανικής κοινής γνώμης για τα δίκαια της Κύπρου.
Από τον Αύγουστο του 1956 έως τον Μάρτη του 1957 εκπροσωπεί την Κυπριακή Εθναρχία στη Νέα Υόρκη. Το 1960, με την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, διορίζεται αρχικά υπουργός Δικαιοσύνης και λίγες μέρες μετά, υπουργός Εξωτερικών.
Το Σεπτέμβρη του 1964 υπογράφει στη Μόσχα συμφωνία για σοβιετική στρατιωτική βοήθεια στην Κύπρο. Από τον Απρίλη έως το Δεκέμβρη του 1967 διατελεί πρόεδρος της Επιτροπής υπουργών Εξωτερικών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Στις 5/5/1972 υποβάλλει την παραίτησή του από υπουργός Εξωτερικών, μετά από διαφωνία με τη στρατιωτική χούντα της Ελλάδας. Εως το 1974 απέχει της πολιτικής και εξασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου.
Τον Αύγουστο του 1974 μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή, αναλαμβάνει διεθνείς διπλωματικές αποστολές για την επίλυση του Κυπριακού, στην Ελλάδα, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη.
Το 1976 ιδρύει το Δημοκρατικό Κόμμα, ενώ το Σεπτέμβρη του '76 εκλέγεται πρόεδρος της Βουλής. Το 1977, μετά το θάνατο του Μακαρίου, γίνεται Προεδρεύων της Δημοκρατίας, βάσει του Συντάγματος. Τον ίδιο χρόνο εκλέγεται ομόφωνα Πρόεδρος ως τη λήξη της θητείας του Μακαρίου, ενώ το Φλεβάρη του 1978 εκλέγεται Πρόεδρος για πενταετή θητεία. Επανεκλέγεται το 1983.
Τον Ιούλιο του 1993, στο συνέδριο του ΔΗΚΟ, επανεκλέγεται πρόεδρος του κόμματος. Τον Ιούνη του 1996 εκλέγεται πρόεδρος της Βουλής με την υποστήριξη των βουλευτών του ΔΗΣΥ και του ΔΗΚΟ.
Το Μάη του 1997 επανεκλέγεται, χωρίς αντίπαλο, πρόεδρος του ΔΗΚΟ από το συνέδριο του κόμματος. Το Νοέμβρη του 1997 ανακοινώνει τη διακοπή της συνεργασίας με το ΔΗΣΥ και την αποχώρηση των πέντε υπουργών του ΔΗΚΟ από την κυβέρνηση.
Στις 22/11/1998 επανεκλέγεται με μεγάλη πλειοψηφία πρόεδρος του ΔΗΚΟ. Το Γενάρη του 2000 υποβάλλεται σε χειρουργική επέμβαση ανοιχτής καρδιάς, στις ΗΠΑ. Το Δεκέμβρη του ίδιου έτους υποβάλλεται σε νέα χειρουργική επέμβαση στο Λονδίνο, λόγω επιπλοκών από την προηγούμενη εγχείρηση.
Στις 16/4/2000 δηλώνει ότι δεν πρόκειται να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία του ΔΗΚΟ, αλλά ούτε και να είναι ξανά υποψήφιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Λίγους μήνες μετά παραδίδει επισήμως την ηγεσία του ΔΗΚΟ στον Τάσσο Παπαδόπουλο, κατά τη διάρκεια του παγκύπριου τακτικού συνεδρίου του κόμματος. Ανακοινώνει επίσης ότι δεν πρόκειται να θέσει ξανά υποψηφιότητα για βουλευτής.
Στις 13/6/2001 ανακοινώνεται ότι πάσχει από μεταστατικό καρκίνο των οστών.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος εξέφρασε τη βαθύτατη λύπη του για το θάνατο του Σπύρο Κυπριανού και απέστειλε τα συλλυπητήριά του στην οικογένειά του. Δήλωσε πως ο πρώην Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και Βουλής υπήρξε άνδρας με έντονη δράση υπέρ των εθνικών συμφερόντων, του δικαίου και της ειρήνης, ανάλωσε τη ζωή του στην υπόθεση της Κύπρου, εξέφρασε τους πόθους του κυπριακού ελληνισμού και αγωνίστηκε ως την τελευταία στιγμή υπέρ των μεγάλων εθνικών σκοπών.
Ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ Κώστας Λαλιώτης εξέφρασε τη βαθιά λύπη του κόμματός του και τα θερμά του συλλυπητήρια προς την οικογένεια του Σπ. Κυπριανού, προς την ηγεσία, τα στελέχη και τους φίλους του ΔΗΚΟ και ολόκληρο τον κυπριακό λαό.
Ο Κ. Λαλιώτης τόνισε πως ο εκλιπών με τους αγώνες του «έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια μιας θετικής παρουσίας και συμβολής για την υπεράσπιση και δικαίωση της κυπριακής υπόθεσης. Η προσφορά του Σπύρου Κυπριανού προς τον Κυπριακό Λαό και τον Ελληνισμό είναι μεγάλη».
Ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας Κώστας Καραμανλής δήλωσε μεταξύ άλλων πως ο εκλιπών «αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στην υπεράσπιση των δικαίων της Κύπρου και του λαού της», αλλά «δεν ευτύχησε να δει την Κύπρο ελεύθερη και μέλος της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας».
«Είναι, όμως, βέβαιο - κατέληξε - πως στη συνείδηση του Κυπριακού Λαού έχει καταγραφεί ως ο ηγέτης που άνοιξε το δρόμο για την τελική δικαίωση της μαρτυρικής Μεγαλονήσου».
Το Γραφείο Τύπου του Συνασπισμού εξέφρασε τη λύπη του για το θάνατο του πρώην Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναφέροντας ότι «η απώλειά του στερεί ένα δημοκράτη και αγωνιστή πολιτικό από την προσπάθεια του κυπριακού λαού για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του κυπριακού προβλήματος».
Ο δήμαρχος Αθηναίων και πρόεδρος του ΚΕΠ Δημήτρης Αβραμόπουλος δήλωσε πως «ο Σπύρος Κυπριανού υπήρξε ένθερμος αγωνιστής της Δημοκρατίας με διεθνές κύρος και υποδειγματικό δημόσιο ήθος, συνέβαλε στον εθνικό αγώνα προάσπισης των δικαίων της Κύπρου και του ελληνισμού».
Την επιχειρούμενη αλλαγή του εκλογικού νόμου προς το αντιδραστικότερο και τη «βιομηχανία» μηνύσεων, δικαστικών διώξεων, και καταδικών σε βάρος αγωνιστών κατήγγειλαν σε συνέντευξη Τύπου εκπρόσωποι της «Δημοκρατικής Συσπείρωσης για τις λαϊκές ελευθερίες και την αλληλεγγύη» Λάρισας.
Οπως επισήμαναν στη συνέντευξη Τύπου, όσον αφορά στον εκλογικό νόμο, όλα δείχνουν ότι η κυβέρνηση, με τη συγκατάθεση της ΝΔ, θα φέρει ένα νέο καλπονοθευτικό σύστημα (το λεγόμενο γερμανικό). Και πρόσθεσαν πως η επικείμενη, προς το αντιδραστικότερο, αλλαγή του συστήματος αποτελεί μέρος των γενικότερων αντιδημοκρατικών επιλογών που προωθούνται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και στην ΕΕ.
Σχετικά με τις διώξεις σε βάρος αγωνιστών υπογράμμισαν ότι είναι φανερό ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεθοδευμένη προσπάθεια δίωξης όσων αγωνίζονται για την ειρήνη, για την υπεράσπιση και διεύρυνση των κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων τους και ότι πρόκειται για μια προσπάθεια τρομοκράτησης του λαού, που αναζητά το δρόμο της συλλογικής διεκδίκησης και του αγώνα μπρος στα οξυμένα και πιεστικά λαϊκά προβλήματα. Και κατήγγειλαν ότι οι διώξεις αυτές εντάσσονται στο γενικότερο κλίμα αυταρχισμού που καλλιεργείται από τις ΗΠΑ, την ΕΕ και την κυβέρνηση, με πρόσχημα την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, που οδηγεί στην οικοδόμηση του πιο αντιδραστικού νομοθετικού πλαισίου, καταργώντας στοιχειώδεις κεκτημένες ατομικές και συνδικαλιστικές ελευθερίες.
Καταλήγοντας στη συνέντευξη Τύπου τόνισαν ότι στις συνθήκες αυτές, αποκτά μεγάλη σημασία ο αγώνας του μαζικού κινήματος και των φορέων του ενάντια στα καλπονοθευτικά συστήματα, προβάλλοντας ως αίτημα την επιβολή, ως πάγιου εκλογικού συστήματος, της απλής αναλογικής και ο αγώνας για την υπεράσπιση και διεύρυνση των δημοκρατικών κατακτήσεων και ελευθεριών του λαού και της νεολαίας. Και για τον καλύτερο συντονισμό της δράσης ανακοίνωσαν ότι η «Δημοκρατική Συσπείρωση» θα πάρει τις εξής πρωτοβουλίες:
- Συνάντηση με μαζικούς φορείς της πόλης.
- Εκδοση προκήρυξης και εξορμήσεις σε χώρους δουλιάς.
- Σύσκεψη των φορέων της πόλης.
- Δραστηριότητες για τη διεύρυνση της συμμετοχής των φορέων σ' αυτό τον αγώνα.
Η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, μόλις πληροφορήθηκε το θάνατο του Προέδρου Σπύρου Κυπριανού, εξέφρασε τα θερμά της συλλυπητήρια στον πρόεδρο του ΔΗΚΟ, Τάσο Παπαδόπουλο, και στην οικογένεια του εκλιπόντος, στους οποίους απέστειλε το ακόλουθο τηλεγράφημα:
«Παρακαλώ δεχτείτε τα θερμά μου συλλυπητήρια για το θάνατο του Προέδρου Σπύρου Κυπριανού.
Η απουσία του έρχεται σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για το Κυπριακό και στερεί την πολιτική ζωή της Κύπρου από μια παρουσία που χαρακτηριζόταν από τη σταθερότητα των απόψεών του και των ενεργειών του στην κατεύθυνση μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης του κυπριακού ζητήματος».