Συνέντευξη με την αντιδήμαρχο Καισαριανής Κανέλλα Γεωργοπούλου για το πρωτοποριακό πρόγραμμα πρόληψης, που συνδιοργανώνεται με το ΚΕΘΕΑ
Η Κανέλλα Γεωργοπούλου |
--Πριν από λίγες μέρες υπογράφτηκε το Πρωτόκολλο Συνεργασίας μεταξύ ΚΕΘΕΑ και δήμου Καισαριανής για την υλοποίηση ενός πρωτοποριακού προγράμματος πρόληψης της χρήσης ουσιών, για τρία χρόνια στο δήμο. Πώς προέκυψε αυτή η ανάγκη από το δήμο Καισαριανής να απευθυνθεί στο ΚΕΘΕΑ;
-- Η διοίκηση του δήμου Καισαριανής είχε από την πρώτη στιγμή σταθερά στην ατζέντα της το πρόβλημα των εξαρτήσεων, ως κομμάτι μιας συνολικής παρέμβασης στη νεολαία που έχει ανάγκη υγιή πρότυπα, χώρους έκφρασης και δημιουργίας. Ετσι:
Θεωρήσαμε πρώτιστο καθήκον την ανάληψη πρωτοβουλιών ενημέρωσης εκτιμώντας σωστά τόσο την εξάπλωση του φαινομένου και της ανοχής, όσο και τις επικίνδυνες εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο.
Πήραμε μέτρα για την ανάδειξη του Σκοπευτηρίου ως ιστορικού τόπου, χώρου ψυχαγωγίας, με παρεμβάσεις όπως η ίδρυση του Μουσείου, η αναμόρφωση των παιδικών χαρών κ.λπ., εκεί που λίγο πριν γινότανε διακίνηση μέρα μεσημέρι μπροστά στα μάτια των μικρών μαθητών.
Δε διστάσαμε να συζητήσουμε για τα συχνά φαινόμενα νεανικής παραβατικότητας στις παρυφές των σχολείων, όταν αυτή εκδηλώθηκε με ένταση.
Σύντομα διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν άλλοτε άγνοια και εφησυχασμός, άλλοτε αμηχανία και αδιαφορία, ενώ πολλές φορές η φοβία και η παραίτηση μπροστά στα φαινόμενα παραβατικότητας που συνδέονταν με τη χρήση δημιουργούσαν χώρο για δράση ύποπτων ομάδων και «σωτήρων».
Δεν πήραμε ως δεδομένη και μη αντιστρέψιμη αυτήν την εικόνα της πόλης μας και επιλέξαμε την ανοιχτή συζήτηση σε λαϊκή συνέλευση, που ήταν ιδιαίτερα μαζική, για τις αιτίες και το ρόλο όλων των υγιών δυνάμεων της κοινωνίας μας.
Από την παρουσίαση του τριετούς προγράμματος πρόληψης στο δήμο Καισαριανής |
Η επιλογή του Δικτύου Πρόληψης και Εγκαιρης Παρέμβασης του ΚΕΘΕΑ ως συνεργάτη ήταν αυτονόητη λόγω της επιστημονικής του τεκμηρίωσης, της εμπειρίας του γύρω από τις εξαρτήσεις όλων των ειδών και τα «στεγνά» προγράμματα.
Από τις συναντήσεις προέκυψε λοιπόν η ανάγκη, αλλά και η δυνατότητα που επάγεται από τη φυσιογνωμία της πόλης για κάτι πιο πρωτοπόρο και εξειδικευμένο, με διάρκεια και συνοχή, έτσι που να αποτελεί μια καινοτομία στην πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, που θα μπορεί να επαναληφθεί και αλλού.
-- Ενα από τα πρώτα πράγματα που επισημάνθηκαν από πλευράς του ΚΕΘΕΑ είναι ο αυξημένος βαθμός ετοιμότητας της δημοτικής αρχής για δράση και ο σαφής κοινωνικός προσανατολισμός της. Ηδη μέσα σε λίγες μέρες έχουν πραγματοποιηθεί δύο συναντήσεις με φορείς του δήμου. Λίγα λόγια για τα πρώτα αυτά βήματα. Ποια είναι η ανταπόκριση των φορέων; Ποιος είναι ο σκοπός αυτών των συναντήσεων;
-- Αυτό που το ΚΕΘΕΑ αναγνωρίζει ως «αυξημένη ετοιμότητα» της δημοτικής αρχής και «σαφή κοινωνικό προσανατολισμό» δεν είναι τίποτε άλλο από την καθημερινή στοχοπροσήλωση της δημοτικής αρχής στη νεολαία και τις ανάγκες της, την ξεκάθαρη και σταθερή θέση για τα ναρκωτικά όλων των δημοτικών συμβούλων του ΚΚΕ και το όραμα που έχουμε για τον αποφασιστικό ρόλο που θα πρέπει να παίξει η νεολαία για να πάει η κοινωνία μας μπροστά. Εξάλλου, είναι στάση ζωής για μας το «αγωνίσου, μην τα παρατάς».
Ετσι και το 3ετές πρόγραμμα δεν μπορούσε παρά να είναι προσανατολισμένο στη νέα γενιά, εκεί που σπουδάζει, εκεί που διασκεδάζει και αθλείται.
Ηδη έχει γίνει μια πρώτη συζήτηση γνωριμίας των στελεχών του ΚΕΘΕΑ με τους επαγγελματίες Κοινωνικών Επιστημών και Υγείας του δήμου μας. Στόχος μας είναι - μεταξύ άλλων - να δημιουργηθεί μια ομάδα ειδικών του δήμου που θα εκπαιδευτούν όντας συν-λειτουργοί του προγράμματος και θα μπορέσουν με το πέρας του να το συνεχίσουν οι ίδιοι.
Η πρώτη πρωτοβουλία που ήταν αναγκαία να γίνει πριν ακόμα και από την έναρξη του προγράμματος ήταν η συγκέντρωση όλων των φορέων της πόλης - ανταποκρίθηκαν 75 εκπρόσωποι - για να αποκτηθεί μια κοινή γλώσσα για το πρόβλημα, να παρουσιάσουμε βασικούς άξονες του 3ετούς προγράμματος, να δημιουργηθεί ένα πλέγμα πρωτοβουλιών των φορέων που θα αγκαλιάζουν το 3ετές πρόγραμμα και, κυρίως, μέσω ενός σχετικού ερωτηματολογίου θελήσαμε να καταγράψουμε την πρώτη εικόνα των φορέων της πόλης για το ζήτημα.
Παράλληλα, οι ειδικοί του ΚΕΘΕΑ ξεκίνησαν τις πρώτες θεματικές δράσεις για τα σχολεία. Το τμήμα ΠΗΓΑΣΟΣ & ΙΚΑΡΟΣ, υπεύθυνο για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, είναι ήδη μέσα στο ΕΠΑΛ προσεγγίζοντας τους μαθητές ανά τάξη και ταυτόχρονα τους εκπαιδευτικούς. Αντίστοιχα, το τμήμα Πρωτογενούς Πρόληψης ξεκίνησε από τους γονείς της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για μια πρώτη γενική συζήτηση με θέμα τι είναι εξαρτήσεις, πώς αναγνωρίζω το πρόβλημα κ.λπ., ενώ επισκέφτηκε και το 1ο Γυμνάσιο της πόλης μας.
Με την ολοκλήρωση αυτής της πρώτης επαφής θα ανοιχτούμε και στο χώρο του αθλητισμού, συζητώντας με τους προπονητές και όσους ασχολούνται με τους ανήλικους αθλητές.
Από τις συζητήσεις, επισκέψεις, καταγραφή θέλουμε, πρώτον, να γίνουν κοινό κτήμα όλων οι βασικές έννοιες και τα χαρακτηριστικά της εξάρτησης, δεύτερον, να γίνει μια ανοιχτή και σε βάθος αμφίδρομη συζήτηση για το πρόβλημα και το μέγεθός του στις γειτονιές μας και, τρίτον, να υπάρξει διασύνδεση κάθε χώρου που συγκεντρώνει νεολαία με το ΚΕΘΕΑ, ώστε να μπορεί κάποιος που ανακάλυψε π.χ. ότι το παιδί του έχει πρόβλημα να ξέρει πού να αποταθεί.
-- Πώς σχεδιάζετε να ξεπεραστούν τα εμπόδια που αντικειμενικά προκαλούν η έλλειψη προσωπικού (μόλις 8 άτομα εργάζονται στο Δίκτυο Πρόληψης και Εγκαιρης Παρέμβασης) και το ασφυκτικό οικονομικό πλαίσιο στο οποίο είναι αναγκασμένο να λειτουργεί το ΚΕΘΕΑ;
-- Οι ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους δεν αφορούν μόνο τις δομές του ΚΕΘΕΑ. Ομοίως αφορούν και τις υπηρεσίες του δήμου, που στερούνται εξειδικευμένο προσωπικό, όχι μόνο σε κοινωνικούς λειτουργούς, αλλά και στον τομέα της καλλιτεχνικής δημιουργίας ή της αθλητικής δραστηριότητας, ακόμα και βοηθητικό προσωπικό φύλαξης, που θα μπορούσε να πλαισιώσει τους χώρους όπου κινείται η νεολαία. Για να μην αναφερθούμε στους πόρους που διαρκώς αποστερεί και η σημερινή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ από τους δήμους, προκειμένου να επιταχυνθούν η ανταποδοτικότητα στις υπηρεσίες και η εμπορευματοποίηση.
Επίσης, η αποστέρηση από το ΚΕΘΕΑ των απαραίτητων πόρων και του προσωπικού σημαίνει άμεση συρρίκνωση του ρόλου του και της εμβέλειάς του. Γι' αυτό από την πρώτη στιγμή τονίσαμε την ανάγκη για αμφίδρομη στήριξη. Απαιτείται η συμπόρευση των μαζικών φορέων για να έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα η παρέμβαση του ΚΕΘΕΑ αυτήν την 3ετία. Απαιτείται πάλη όλων των υγιών δυνάμεων που βλέπουν μεθόδευση στην αποδυνάμωση των τμημάτων του ΚΕΘΕΑ που αφορά τη διάδοση της ανοχής και της ναρκω-κουλτούρας.
-- Πλέον - μετά τον χρόνιο προπαγανδιστικό βομβαρδισμό περί «αθώας και ακίνδυνης κάνναβης» - υπάρχει και μερίδα γονέων που όταν αντιληφθούν ότι το παιδί τους κάνει χρήση της συγκεκριμένης ουσίας το αντιμετωπίζουν με ανεκτικότητα, με αποτέλεσμα να μην κινητοποιούνται έγκαιρα. Ποια είναι τα βήματα που θα κάνετε προς τους γονείς;
-- Οσοι συναναστρεφόμαστε νέους γονείς έχουμε τέτοιες ενδείξεις. Είναι όμως άκρως σοκαριστικό όταν ακούγεται από τα πιο επίσημα χείλη, όπως του διευθυντή του ΚΕΘΕΑ, η διαπίστωση ότι η ναρκω-ανοχή διαπερνά σήμερα και ένα κομμάτι γονέων που λέει «τι να κάνουμε... παιδί είναι, θα πειραματιστεί»...
Για δεκαετίες στήθηκε μια καλομελετημένη προπαγάνδα για να μπορέσει να περάσει η λογική του διαχωρισμού σε «σκληρά» και «μαλακά», με επίφαση επιστημονικότητας, που στόχευε το μυαλό και τη ζωή των νέων ανθρώπων. Από πίσω είχαν συνταχθεί οικονομικά συμφέροντα, π.χ. στο χώρο του φαρμάκου, που ωφελούνταν από τη νομιμοποίηση και πολιτικές δυνάμεις που πλάσαραν τη ναρκω-κουλτούρα, θέλοντας να γονατίσουν κάθε αγώνα και αντίσταση. Θυμίζουμε τον τότε υπουργό Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου, που πρότεινε να φυτέψουμε όλοι μια γλάστρα με χασίς στο μπαλκόνι, ή τα ακριβοπληρωμένα ναρκω-φεστιβάλ με τη συμμετοχή της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ. Οι νέοι αυτοί άνθρωποι έγιναν γονείς και δυσκολεύονται να παίξουν το ρόλο τους, βιώνοντας έντονες αντιφάσεις. Ακόμα και οι γονείς που δεν έχουν αποδεχτεί τη λογική του διαχωρισμού των ουσιών συχνά αισθάνονται αδύναμοι σε μια γενικευμένη προπαγάνδα, δεν έχουν από πού να πιαστούν και βυθίζονται στην παραίτηση.
Σίγουρα είναι ένα νέο τοπίο που κάνει πιο δύσκολο το έργο της πρόληψης. Το θέμα είναι πολύ σοβαρό και θα τεθεί ως ζήτημα στις συσκέψεις γονέων που θα γίνουν σ' όλα τα συγκροτήματα σχολείων. Πέρα από τις συζητήσεις με το ΚΕΘΕΑ οι Σύλλογοι Γονέων έχουν το δικό τους ρόλο σε αυτήν τη μάχη.
-- Μετά τη λήξη του προγράμματος, τι; Ποια είναι η «κληρονομιά» που θα θέλατε να αφήσει στην τοπική κοινωνία της Καισαριανής;
-- Σκοπός μας είναι οι πρωτοβουλίες που θα σχεδιάσουμε να λειτουργήσουν ως αφύπνιση για την πόλη μας, ως αφετηρία πιο σταθερής ενασχόλησης και των δημοτικών υπηρεσιών, αλλά και όλων όσοι βρίσκονται γύρω από τη νέα γενιά, ο καθένας με το ρόλο του. Να δημιουργηθούν δίκτυα άμεσης αναγνώρισης και παρέμβασης. Να αναδειχθούν οι ανάγκες της νέας γενιάς για έκφραση και δημιουργία. Να βρούμε κοινό βηματισμό για να απαιτήσουμε όλα όσα έχουν ανάγκη σε υποδομές και επάνδρωση οι γειτονιές της Καισαριανής, από τους υπεύθυνους στην κυβέρνηση και την Περιφέρεια.
Σε αυτήν τη μάχη κανείς δεν περισσεύει. Από τους συνταξιούχους που περνούν τις ώρες τους στο πάρκο έως τους γονείς που λιώνουν τις ώρες και τις αντοχές τους στο μεροκάματο, από τους πολιτιστικούς και τους αθλητικούς φορείς που μπορούν να είναι μέρος της λύσης, όλοι οι φορείς της πόλης μας πρέπει να βρουν τη θέση τους μέσα στη μάχη αυτή. Η προβολή προτύπων και η ανάπτυξη κοινωνικών αντισωμάτων ενάντια στην ανοχή και τη ναρκω-κουλτούρα είναι δική τους δουλειά.
Θέλουμε να είμαστε καθαροί στο εξής:
Ενα πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο, όπως η εξάρτηση, που είναι τόσο παλιό, όσο και τα αδιέξοδα της σημερινής εκμεταλλευτικής κοινωνίας, δεν μπορεί να λυθεί με ένα 3ετές πρόγραμμα, σε έναν μόνο δήμο. Θα δώσουμε μια μάχη άνιση, ιδίως σε εποχή κρίσης οπότε μεγαλώνουν τα κοινωνικά - οικονομικά - αξιακά αδιέξοδα. Οι εξαρτήσεις δεν μπορεί να εξαλειφτούν αν δεν ξεριζωθεί ο ομφάλιος λώρος που τις τρέφει, οι συνέπειες μιας άδικης κοινωνίας. Ομως, αξίζει να σώσουμε όσο περισσότερες συνειδήσεις, όσο περισσότερες ζωές.