Συντρόφισσες και σύντροφοι
Δεν είχα σκοπό να συμμετάσχω γραπτά στον προσυνεδριακό διάλογο, γιατί θεωρώ πλήρες το πλαίσιο προβληματισμού των Θέσεων και των δύο προς συζήτηση κειμένων για το κόμμα μας και το σοσιαλισμό. Κείμενα που προφανώς αποδέχομαι και στηρίζω στο σύνολό τους και σε κάθε παράγραφο.
Κείμενα με πλαίσιο προβληματισμού που χαρακτηρίζουν τον πρωτοπόρο ρόλο του ΚΚΕ για το διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα, για τις επεξεργασμένες θεωρητικές του θέσεις για το σοσιαλισμό που γνωρίσαμε και κυρίως για το σοσιαλισμό που θέλουμε.
Και αυτό σε απάντηση όλων αυτών που, με πρωτοπόρο το σύμβολο του οπορτουνισμού, της υποταγής και του συμβιβασμού στον ταξικό εχθρό, Λ. ΚΥΡΚΟ, χαρακτηρίζουν το κόμμα μας ως το πιο καθυστερημένο κόμμα στο χώρο του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Κάθε φράση του Λ. ΚΥΡΚΟΥ φανερώνει το ταξικό μίσος του οπορτουνισμού για το ΚΚΕ αλλά κυρίως για το σοσιαλισμό σε αντιδιαστολή με την καρικατούρα που κατά καιρούς περιγράφει (ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ - ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ - ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΣ κλπ.), δηλαδή σκέτος καπιταλισμός.
Αφορμή και ερέθισμα για τη γραπτή μου κατάθεση υπήρξε η «κραυγή αγωνίας» της παρέμβασης του αγαπητού και αξιοσέβαστου καθηγητή, Γ. ΡΟΥΣΣΗ, που ήρθε να συμπληρώσει συνειδητά ή όχι την ολοφάνερη προσπάθεια του αστικού Τύπου και των φερέφωνών του, να μειώσει και να περιορίσει την απήχηση και τον πλούτο προβληματισμού του συνεδρίου μας, στα στενά όρια της στείρας και αποπροσανατολιστικής «ΣΤΑΛΙΝΟΛΟΓΙΑΣ».
«ΣΤΑΛΙΝΟΛΟΓΟΥΝΤΕΣ» αντιεπιστημονικά και ανιστόρητα, κάτω από το βάρος του θηριώδους μηχανισμού προπαγάνδας, αποπροσανατολίζουν και συσκοτίζουν παραπλανώντας για περιόδους και γεγονότα.
Ολα τα ευαγή ιδρύματα του ιμπεριαλισμού με πρωταγωνίστρια την ΕΕ δεν ξαναγράφουν την Ιστορία αλλά τη ΔΙΑΓΡΑΦΟΥΝ και την ΞΑΝΑΓΡΑΦΟΥΝ.
Αποκατάσταση του Στάλιν - Αγιογραφία του Στάλιν - Στάλιν και δώστου Στάλιν.
Με πρωτοφανή στόχο η δύναμη και η εμβέλεια του Συνεδρίου στην εργατική τάξη και στα λαϊκά στρώματα να συρρικνωθεί, να φτωχύνει, ενώ γνωρίζουν όπως και κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος το ρόλο και τη συμμετοχή των προσωπικοτήτων στην εξέλιξη της κοινωνίας, πάντα όμως στο πλαίσιο του χώρου και του χρόνου, ποτέ ξεκομμένες από τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (παραγωγικές σχέσεις - παραγωγικές δυνάμεις).
ΣΤΑΛΙΝ - ΧΙΤΛΕΡ - ΦΙΝΤΕΛ - ΓΚΟΡΜΠΑΤΣΟΦ.
Η αστική προπαγάνδα βουτηγμένη στο ψέμα και στην υποκρισία τα αναλύει και τα ερμηνεύει ως άτομα, καθισμένη στην καρέκλα του ψυχαναλυτή, με προφανή στόχο να μη φωτιστεί το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο, ποιες ήταν οι συνθήκες. Ποιες δυνάμεις δρούσαν γύρω τους και πλάι τους; Γιατί τότε θα φανεί ο πραγματικός ρόλος του καθενός.
Από ποια θέση του κειμένου για το σοσιαλισμό συμπεραίνουν την επιστροφή - αποκατάσταση - αγιοποίηση του ΣΤΑΛΙΝ;
Εμείς ούτε αξιοποιούμε ούτε δαιμονοποιούμε κανέναν, ερμηνεύουμε γεγονότα, περιόδους, με βάση την κοσμοθεωρία μας και όχι αστικές, μικροαστικές, οπορτουνιστικές ή ρεφορμιστικές αντιλήψεις.
Ο ΣΤΑΛΙΝ υπήρξε επικεφαλής του ηρωικού ΚΚΣΕ για σημαντικό χρονικό διάστημα με σπουδαίο θεωρητικό έργο, με δράση και επαναστατική δημιουργία, σίγουρα με λάθη, παραλείψεις, «εγκλήματα». Εδώ είμαστε, να τα δούμε στο χώρο, στο χρόνο και στις συνθήκες με βάση την αντικειμενική ερμηνεία των γεγονότων της εποχής και όχι με βάση το παραλήρημα του ιμπεριαλισμού - καπιταλισμού στο άκουσμα του ονόματος του ΣΤΑΛΙΝ (δικαιολογημένη η παράκρουση που παθαίνουν στο όνομά του, κατά την άποψή μου).
Τι επιζητά η «ΣΤΑΛΙΝΟΛΟΓΙΑ», να σιωπήσουμε κάτω από το βάρος της προπαγάνδας και να μη μιλήσουμε για το δημιουργικότερο ίσως, χρονικά, κομμάτι της επανάστασης ή το σημείο - κλειδί της αντεπανάστασης;
Είναι μακρά νυχτωμένοι, «καλοπροαίρετοι» και κακοπροαίρετοι αν νομίζουν πως θα μας φέρουν σε θέση άμυνας και απολογίας για το ΣΤΑΛΙΝ.
Οι υπερασπιστές της «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ», της «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ» και των «ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ», made in USA δηλαδή. Της αειφόρου ανάπτυξης διά πυρός και σιδήρου των κερδών του κεφαλαίου.
Πρέπει να γνωρίζουν καλά όλοι ότι η κριτική προσέγγιση του σοσιαλισμού έχει αναπόφευκτα δύο δρόμους προσέγγισης, πάντα με ταξική θεώρηση.
Ο ένας της κριτικής απόρριψης και ο άλλος της κριτικής υπεράσπισης του σοσιαλισμού που γνωρίσαμε, «ουδέτερος», «ανένταχτος», «αντικειμενικός» δρόμος, δεν υπάρχει.
Εμείς ξεκάθαρα είμαστε με το δρόμο της κριτικής υπεράσπισης του σοσιαλισμού, δε λυγίζουμε και δεν υποστέλλουμε τις σημαίες της επανάστασης κάτω από το ψέμα και τη βρωμιά της αστικής προπαγάνδας.
Δύσκολος δρόμος αλλά λεωφόρος τεράστια να τη βαδίσουν η κοινωνική δικαιοσύνη, το δίκαιο και η αλήθεια μαζί με την εργατική τάξη, τη νεολαία, την αγροτιά, αυτοαπασχολούμενους, εργαζόμενη διανόηση, τα πλατιά λαϊκά στρώματα.
Η απήχηση και η εμβέλεια του Συνεδρίου μας, καρφί στο μάτι της αστικής τάξης και προπαγάνδας.
Συντρόφισσες/φοι, θα σταθώ ειδικά σε ένα θέμα που νομίζω ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή από την ΚΕ που θα προκύψει από το 18ο Συνέδριο του Κόμματός μας.
Σαφώς αναφέρομαι στο μεγάλο πρόβλημα, αυτό της αυτομόρφωσης των μελών του Κόμματος. Λέω μελών, γιατί από εκεί θα αναδειχτούν τα αυριανά στελέχη μας. Εμμεση πλην σαφής η αναφορά μου. Θα αναδειχτούν στελέχη που θα καθοδηγήσουν έναν κόσμο που πιστεύει στα οράματά μας, που αγωνιά για το σοσιαλισμό χωρίς εισαγωγικά. Και δεν αναφέρομαι στενά στην ανάγνωση ή μη του «Ριζοσπάστη» για την καθημερινή μας ενημέρωση. Αλλωστε, είναι γνωστό και παλιό το πρόβλημα...
Ετυχε να ανήκω στις γενιές εκείνες που το βιβλίο λειτούργησε καταλυτικά στις συνειδήσεις τους... Ναι, συμφωνώ ότι δεν υπήρχε η τηλεόραση που κατατρώει τον όποιο ελεύθερο χρόνο μας, καθοριστικός και καταλυτικός ο ρόλος της, με πολλές αρνητικές συνέπειες, όμως δεν την καταδικάζω, είναι ένα εργαλείο, στις πραγματικές σημερινές συνθήκες που αναγκαζόμαστε να ζήσουμε, που η ανάλογη χρήση του προδικάζει και το θετικό ή αρνητικό του ρόλο.
Ομως, σύντροφοι, είναι γεγονός ότι υπάρχει πρόβλημα στις γραμμές μας. Πάντα υπήρχε σε ένα βαθμό, όμως τώρα δεν μπορεί να το αγνοήσουμε άλλο... Εμφανέστατο στην καθημερινή μας κουβέντα, στις αναφορές μας, στο γραπτό και προφορικό λόγο μας, στις καθημερινές μας συνομιλίες, στην τοποθέτησή μας στα όργανα, στη διατύπωση των απόψεών μας. Εκεί, επιτρέψτε μου, έχουμε φτώχεια. Εμφανής η έλλειψη ανάγνωσης βιβλίων, κειμένων, περιοδικών. Περιορισμένο λεξιλόγιο. Η λογοτεχνία, η ποίηση, άλλοτε εφόδια πρώτης ανάγκης των συντρόφων, ακόμη και μέσα στο κελί - εκεί και αν ήταν - μέχρι εκείνη την ύστατη στιγμή του χαράματος, τώρα δυστυχώς στα αζήτητα.
Μάταια η «Σύγχρονη Εποχή» περιμένει την επίσκεψή μας. Ούτε εκείνα τα λίγα ευρώ σε κουπόνια από την Εργατική Εστία δεν αξιοποιούνται για την αγορά βιβλίων. Δικά μας χρήματα και αυτά, που μπορούν να πιάσουν τόπο ενισχύοντας το συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο, είναι και αυτή μια υποχρέωσή μας.
Τελευταίο, αντί για πρώτο στη σκέψη μας το χάρισμα ενός λογοτεχνικού, ιστορικού βιβλίου στην εκπλήρωση κάποιων κοινωνικών υποχρεώσεων. Τόση μεγάλη - παιδική, για όλες τις ηλικίες - βιβλιογραφία επιλεγμένη με τις καλύτερες παιδαγωγικές προδιαγραφές για τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας, τους νεαρούς φίλους μας που όμως μένει αναξιοποίητη. Προηγούνται δυστυχώς τα «Red Label», τα «Johnie Walker» και οι τούρτες του γειτονικού μας ζαχαροπλαστείου!...
Αξιόλογη πραγματικά η ύλη της ΚΟΜΕΠ, πάντα ήταν, ειδικά τα τελευταία χρόνια με τις συχνές αναφορές στα γεγονότα '89-'91 και πώς φθάσαμε εκεί. Δε μας ενδιαφέρει όλους μας να δώσουμε απάντηση στο μεγάλο «Γιατί;». Οι φίλοι μας, οι γείτονές μας, ο κοινωνικός κύκλος του καθενός μας δεν περιμένει κάτι το περισσότερο από μας, πώς οδηγηθήκαμε εκεί;
Το θέμα της αυτομόρφωσης, όπως εμείς την εννοούμε με τη συγκεκριμένη μορφή της, σίγουρα είναι δεμένη και τα ιδεολογικά μας μαθήματα, πώς επιλέγονται, πώς προετοιμάζονται και πώς παραδίνονται. Εδώ, αν μη τι άλλο, εμφανέστατη είναι η προχειρότητα που τα διακρίνει, έτσι για να γίνονται, κάτι σαν «αγγαρεία». Κάτι μου θυμίζει αυτή η λέξη με τα ευτράπελα του πρώην υπουργού...
Αντί η ερώτηση να είναι π.χ. «αν γνώριζες, σύντροφε, ότι ο Che Guevara είχε τέτοια μαρξιστική κατάρτιση», όπως διαβάσαμε και κυριολεκτικά ξαφνιαστήκαμε, τουλάχιστον εγώ, ομολογώ, τις προάλλες στην ΚΟΜΕΠ, η σχετική ερώτηση του υπεύθυνου συντρόφου είναι «Ποιος δεν έχει πάρει ΚΟΜΕΠ», μέχρι εκεί...
Και βέβαια, μιας και βρισκόμαστε στον προσυνεδριακό διάλογο, σχετικό δεν είναι και το γεγονός της ως τώρα, τουλάχιστον, μικρής συμμετοχής; Δεν αναφέρομαι μόνον για την έως τώρα συμμετοχή φίλων και συντρόφων στον παρόντα προσυνεδριακό και του 17ου ακόμη και του 16ου αν θυμάμαι καλά.
Ευχόμενος κάθε επιτυχία στο Συνέδριό μας, με συντροφικούς χαιρετισμούς.
Θέση 21 (σελ. 25)
«...Ο άνθρωπος, γινόμενος κυρίαρχος των κοινωνικών διαδικασιών, περνάει βαθμιαία από το βασίλειο της αναγκαιότητας στο βασίλειο της ελευθερίας. Από δω απορρέει ο ανώτερος ρόλος του υποκειμενικού παράγοντα σε σχέση με όλους τους προηγούμενους κοινωνικοοικονομικούς σχηματισμούς, όπου η ανθρώπινη δράση κυριαρχείται από την αυθόρμητη επιβολή των κοινωνικών νόμων στη βάση των αυθόρμητα αναπτυσσόμενων μέσων παραγωγής».
«... Η συνείδηση της πρωτοπορίας οφείλει να βρίσκεται πάντα πιο μπροστά από τη συνείδηση που διαμορφώνουν μαζικά στην εργατική τάξη οι οικονομικές σχέσεις».
(Υπογραμμίσεις του γράφοντα)
Η πιο πάνω θέση αναδεικνύει ένα πολύ κρίσιμο στοιχείο της κοσμοθεωρίας, τον υποκειμενικό παράγοντα (ΥΠ). Η κατανόησή του είναι το κλειδί για τη συνολική κατανόηση της κοσμοθεωρίας, είναι ο συνδετικός κρίκος που διακρίνει ποιοτικά το «βασίλειο της αναγκαιότητας» από το «βασίλειο της ελευθερίας». Είναι το συστατικό που λείπει ώστε «ο σκοπός μας να γίνει, όχι μόνο να ερμηνεύσουμε τον κόσμο, αλλά να τον αλλάξουμε».
Η οικοδόμηση του σοσιαλισμού, πέρα από το νομοτελειακό χαρακτήρα της εμφάνισής του ως αναγκαίο αντικαταστάτη του καπιταλισμού, σηματοδοτεί την αντικατάσταση της αναγκαιότητας με τη συνειδητή προσπάθεια στην εξέλιξη της κοινωνίας.
Ο σοσιαλισμός είναι το πρώτο στάδιο που υπάρχει η δυνατότητα στην ανθρωπότητα να επιβεβαιώσει το ρόλο της ως ένα σύνολο όντων με συνείδηση του εαυτού του, ως κοινωνίας με συλλογική συνείδηση. Η εξέλιξη των κοινωνικοοικονομικών συστημάτων μέχρι σήμερα είναι μια ανοδική πορεία της ανθρωπότητας προς το σκοπό αυτό, της πλήρους ενιαίας αυτοσυνείδησης.
Οσο θεωρητικό κι αν ακούγεται αυτό, ο λόγος ύπαρξης του Κομμουνιστικού Κόμματος σε βάθος χρόνου αυτός είναι. Ο σοσιαλισμός και μετά απ' αυτόν ο κομμουνισμός, η αταξική κοινωνία, στην ουσία δεν είναι άλλο από μια κοινωνία που έχει μάθει τον εαυτό της τόσο βαθιά, που δεν αφήνει τίποτα στην τύχη. Η κοινωνία γίνεται ενιαία οντότητα και ταυτόχρονα, το πρόσωπο δε χάνεται μέσα στο πλήθος, αντίθετα αναπτύσσει όλες τις ικανότητές του στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, αλλιώς η κοινωνία δεν αποκτά συνείδηση του εαυτού της, πάλι γίνεται έρμαιο της ανάγκης. Στο σοσιαλισμό ο ατομισμός καταπολεμάται, η προσωπικότητα αναπτύσσεται.
Στις Θέσεις, σε πολλά σημεία όπου γίνεται ανάλυση για τις αιτίες της καπιταλιστικής παλινόρθωσης στην ΕΣΣΔ, υπάρχει η σκιά της υποχώρησης του ΥΠ:
Θέση 12 (σελ. 14): «... Πάνω σ' αυτό το υλικό έδαφος βάρυναν θεωρητικές ελλείψεις κι αδυναμίες που παρουσίασε ο ΥΠ στη διαμόρφωση και υλοποίηση του κεντρικού σχεδίου...».
Θέση 17 (σελ. 19): «...Αδύνατο σημείο του επαναστατικού ρεύματος [...το συνεπές ρεύμα διανόησης και πολιτικής, υπό την ηγεσία του Στάλιν...] ήταν η μη ολοκληρωμένη ερμηνεία των σχέσεων κατανομής, όσον αφορά το μέρος του κοινωνικού προϊόντος που κατανέμεται ανάλογα με την εργασία».
Θέση 18 (σελ. 20): «....Οι "αγοραίοι" οικονομολόγοι [...] ερμήνευαν λαθεμένα τα υπαρκτά προβλήματα της οικονομίας, όχι ως υποκειμενικές αδυναμίες στο σχεδιασμό...» και πιο κάτω «...Ισχυρίστηκαν ότι θεωρητική αιτία [για τα προβλήματα της οικονομίας] ήταν [...] η υπερεκτίμηση της δυνατότητας υποκειμενικής επέμβασης στη διεύθυνση της οικονομίας».
Υπάρχει μια ημιτελής αντίληψη που λέει ότι, με την προλεταριακή επανάσταση η κοινωνία δέχεται μια ισχυρή ώθηση προς τα εμπρός. Ετσι, η διαδικασία της οικοδόμησης είναι πιο εύκολη υπόθεση, καθώς έχει λυθεί το ζήτημα της εξουσίας, τα δύσκολα πέρασαν...
Η ζωή έδειξε ότι όταν τα πράγματα αφέθηκαν στην υποτιθέμενη «κεκτημένη ταχύτητα» που απέκτησε η κοινωνία από το επαναστατικό άλμα, ο σοσιαλισμός κατρακύλησε προς τα πίσω, στις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής. Συσσωρεύτηκε κεφάλαιο σε λίγα χέρια, δημιουργήθηκε μια σκοτεινή εκμεταλλεύτρια τάξη με πρόσβαση στο κομμουνιστικό κόμμα, η οποία αργά ή γρήγορα θα εκφραζόταν και πολιτικά. Και όχι μόνο αυτό, αλλά θα επιδίωκε να κατακτήσει την εξουσία, μέσα από το κόμμα, θα επιχειρούσε να προσαρμόσει τα συμφέροντά της σε θεωρητικό, ιδεολογικό επίπεδο. Οπως και έγινε. Η εξέλιξη αυτή ήταν ακριβώς αποτέλεσμα της υποχώρησης του ΥΠ, του αδυνατίσματος της συνείδησης από τους πρωτοπόρους της οικοδόμησης.
Το κυριότερο στοιχείο που αναδεικνύει τον ΥΠ σε καθοριστικό στοιχείο είναι ότι στο σοσιαλισμό δεν υπάρχουν οι σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής (κοινωνική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής) στα σπλάχνα του καπιταλισμού, ενώ όλες οι προηγούμενες σχέσεις παραγωγής δημιουργούνταν στα σπλάχνα κάθε προηγούμενου κοινωνικοοικονομικού συστήματος αυθόρμητα, ωθούμενες από την αναγκαιότητα.
Οι σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής στο σοσιαλισμό εφαρμόζονται συνειδητά. Και μάλιστα η εφαρμογή τους είναι ένα ολοκληρωτικό αναποδογύρισμα, απ' την ιδιοκτησία των λίγων ή τους ενός στην ιδιοκτησία των πολλών ή όλων, είναι ένα διαλεκτικό άλμα, αυτό που θα λέγαμε με επιστημονική ορολογία «λύση της βασικής αντίθεσης στον καπιταλισμό, αντιστοίχιση της κοινωνικοποιημένης παραγωγής και κατάργηση της ατομικής ιδιοποίησης των αποτελεσμάτων της». Εδώ είναι όλη η ουσία της επανάστασης: μόνο με επαναστατικό τρόπο λύνεται αυτή η αντίθεση.
Η υποχώρηση του ΥΠ συνοδεύεται πάντα από ισχυροποίηση έως και επικράτηση ρεφορμιστικών και οπορτουνιστικών αντιλήψεων. Αναγκαστικά το σύστημα διολισθαίνει προς τα πίσω και αυτό θεμελιώνεται θεωρητικά. Στις επεξεργασίες του ΚΚ πάντα υπάρχει μια προσήλωση στην ανάλυση των αντικειμενικών νόμων του καπιταλισμού. Αυτός που καταλαβαίνει καλύτερα τις αντικειμενικές συνθήκες, τότε μόνο μπορεί να αντιληφθεί τη σημασία του ΥΠ, τότε ξεπερνάει την αντίθεση αντικειμένου - υποκειμένου.
Η αντίθεση αυτή καλλιεργεί δύο ειδών αντιλήψεις στο μαζικό κίνημα:
1) Τη μηχανιστική αντίληψη για τη σοσιαλιστική επανάσταση, ότι θα συμβεί ανεξάρτητα από τη συνειδητή δράση της εργατικής τάξης. Η αντίληψη αυτή οδηγεί σε παθητικότητα, απολυτοποιεί το χαμηλό επίπεδο οργάνωσης και αγωνιστικότητας της εργατικής τάξης, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται σε πολλούς εργαζόμενους η πεποίθηση ότι τελικά «δε γίνονται πια επαναστάσεις» ή ότι «δεν μπορεί να υπάρχει τέτοιο σύστημα, είναι ουτοπία» ή και πιο απλά συμπεράσματα ότι οι απεργίες, τα συλλαλητήρια και οι διαδηλώσεις «δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα».
Το κομμάτι της εργατικής τάξης που υιοθετεί τέτοιες αντιλήψεις συνήθως δεν απεργεί, δεν αγωνίζεται, περιμένει πρώτα να ισχυροποιηθεί το κίνημα και μετά να συμμετάσχει. Και πιο μακριά, περιμένει να διαμορφωθούν συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης (όχι ταυτόχρονα και σχετικής) «για να γίνει επανάσταση», να γίνουμε δηλαδή όλοι ζητιάνοι. Ως τότε όμως η προετοιμασία της εργατικής τάξης, οι αγώνες σε φαινομενικά ήρεμες περιόδους, οι μικρές προσωρινές κατακτήσεις «δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα»... Επόμενο είναι αυτό το τμήμα να είναι ευάλωτο σε αστικά ιδεολογήματα, να χειραγωγείται εύκολα από τα ΜΜΕ, επιλέγει κόμμα με τη λογική του λιγότερου κακού.
2) Τη βουλησιαρχική αντίληψη, ότι θα συμβεί ως αποτέλεσμα αποκλειστικά της δράσης της εργατικής τάξης, ανεξάρτητα από τις αντικειμενικές συνθήκες. Αυτή η αντίληψη στον αντίποδα δημιουργεί υπερεπαναστατισμό, βιασύνη, υπερεκτίμηση των δυνάμεων της εργατικής τάξης, άγνοια του συσχετισμού δύναμης, γρήγορη απογοήτευση, αποδοχή της «κοινωνικής συναίνεσης» και τελικά αντιδραστικοποίηση. Η επαναστατικότητα αναγορεύεται σε ιδιαιτερότητα της εφηβείας, η «ωριμότητα» που έρχεται με τα χρόνια οδηγεί στην ενσωμάτωση.
Οσον αφορά τα καθήκοντα του Κόμματος μετά το Συνέδριο, δεν τονίζεται η σημασία του ΥΠ όσο θα 'πρεπε μπροστά στο καθήκον της ισχυροποίησης του Κόμματος: πρέπει να «δημιουργήσουμε» προϋποθέσεις αντεπίθεσης. Στα σημερινά μέτρα από το πιο μικρό καθήκον ως το πιο μεγάλο, και σε ατομικό και σε συλλογικό επίπεδο, ΥΠ απλά σημαίνει συνειδητή προσπάθεια, κινητοποιώ τον εαυτό μου, δεν ακολουθώ απλά το πλήθος.
Ο τρόπος που ο εργαζόμενος κατακτά την ταξική του συνείδηση έχει την αντανάκλασή του στο πώς τελικά, συνειδητοποιημένος ων, κατακτά τα δικαιώματά του. Στο πώς ένα μέρος της εργατικής τάξης κατακτά τη συνείδησή του και πιο πέρα ακόμα, στο πώς η κοινωνία ολόκληρη γίνεται κυρίαρχος του εαυτού της, οικοδομεί δηλαδή σοσιαλισμό.
Θα 'θελα και εγώ να καταθέσω την άποψή μου γύρω από ορισμένα ζητήματα. Και αρχίζω από τη διαμάχη αν αυτό που έγινε στις σοσιαλιστικές χώρες ήταν ανατροπή ή κατάρρευση. Να δεχτώ ότι ήταν ανατροπή. Πού ήταν τη δεδομένη στιγμή οι αντιστάσεις, τα στηρίγματα, η περιφρούρηση, οι φρουροί της επανάστασης; Πώς μια μαφία Γκορμπατσόφ - Γιέλτσιν κατάφερε να γκρεμίσει ένα οικοδόμημα 70 χρόνων και να φέρει τα πάνω - κάτω; Θα πείτε ίσως ότι από καιρό είχαν πιάσει τα πόστα και το πέτυχαν. Το άγρυπνο μάτι της επανάστασης κοιμόταν; Πού είναι και τώρα; Ή μήπως νομίζουν οι Ρώσοι ότι η εξουσία μπορεί να κατακτηθεί με τις χορευτικές φιγούρες του Ζιουγκάνοφ;
Για την υπεράσπιση του δίκιου και των κατακτήσεων, οι λαοί προτάσσουν τα στήθη στα τανκς του Γιέλτσιν όταν βομβαρδίζεται το Κοινοβούλιο και δεν παραμένουν απαθείς στο απέναντι πεζοδρόμιο να παρακολουθούν τα δρώμενα. Δε σας κάνει εντύπωση που η παράδοση έγινε αμαχητί, χωρίς να πέσει ούτε μια ντουφεκιά; Μήπως ο κόσμος περίμενε, τηρώντας αυτή τη στάση, κάτι καλύτερο; Τώρα, βέβαια, μπορεί να κρίνει και να συγκρίνει, αλλά είναι αργά. Κανείς δεν αμφιβάλλει ούτε ο πιο φανατικός αντίπαλος ότι ο σοσιαλισμός έλυσε πολλά κοινωνικά προβλήματα που ο καπιταλισμός όχι μόνο δεν τα έχει λύσει, αλλά δημιουργεί και άλλα, επιδεινώνοντας την κατάσταση. Δεν έλαβε όμως υπ' όψιν ότι ο άνθρωπος δεν είναι μηχανή. Εχει ψυχή, έχει καρδιά, αίσθημα, συναίσθημα, επιθυμίες, περιέργεια, χαίρεται, πονάει, δακρύζει, λυπάται, φοβάται κλπ.
Οταν τελείωσε η ανηφόρα και μπήκε στο ίσωμα η επανάσταση, έπρεπε ο πολίτης να απολαμβάνει όλων των υλικών αγαθών που παρήγαγε. Καλά είναι τα βραβεία και οι έπαινοι, αλλά ως φαίνεται δεν ήσαν αρκετά. Δεν μπορεί να κρατάς την τεχνολογία στο διάστημα και ο πολίτης να περιμένει πολύ καιρό για μια κουζίνα, ένα πλυντήριο ή ένα αυτοκίνητο. Και μιλάμε για τεχνολογία που έδινε τη δυνατότητα να προσγειώνουν τα διαστημόπλοια, όταν οι Αμερικάνοι τα έριχναν στον Ειρηνικό.
Η εσωστρέφεια και η απαγόρευση εξόδου των πολιτών από τη χώρα, για οποιονδήποτε λόγο, έκαναν ως φαίνεται ζημιά. Διότι οι σειρήνες των ΜΜΕ, που βομβάρδιζαν νυχθημερόν, παρουσίαζαν τη βιτρίνα του καπιταλισμού, η οποία όπως και να το κάνουμε είναι άριστη. Βγαίνοντας όμως έξω από τα σύνορα, θα έβλεπαν πίσω από τη βιτρίνα, άστεγους, άνεργους, ναρκωτικά, υγεία και παιδεία πανάκριβα.
Επρεπε να φτιάξουν ένα κράτος πρότυπο, με πολίτες ευτυχισμένους, διότι έτσι θα ήταν θωρακισμένο, ανοιχτό όμως, ένα αστέρι ολόλαμπρο, πόλο έλξης, στέλνοντας μήνυμα σε όλους: «Αυτός είναι ο σοσιαλισμός, εφαρμόστε τον και εσείς να μας φτάσετε και εμείς εδώ είμαστε», λαμβάνοντας υπόψη τα δισ. δολάρια που ξόδευε ο καπιταλισμός για τη διάβρωσή του. Προσπάθησε όμως να τα κάνει όλα μαζί, ανάπτυξη, άμυνα, βοήθεια σε επαναστατικά κινήματα, ανταγωνισμό στο διάστημα από μόνη της, δεν άντεξε οικονομικά και λύγισε. Ο καπιταλισμός ξοδεύει αφειδώς, αλλά λεηλατεί όλον τον κόσμο.
Και διερωτώμαι μήπως το σύστημα είχε φθάσει στα όριά του; Μήπως όταν έσβησε η φλόγα των επαναστατών το χρεοκόπησε η αδιαφορία των μετεπαναστατών; Μήπως όλες οι θεωρίες, πλην εκείνων για τους φυσικούς νόμους, έχουν ημερομηνία λήξης και πριν τη λήξη πρέπει να γίνεται κάποια διορθωτική κίνηση και βελτίωση, όχι βέβαια σαν αυτή της περεστρόικα και της γκλάσνοστ; Μήπως πρέπει να μελετηθούν όλοι, ακόμη και οι αντιφρονούντες, για να βγει το σωστό συμπέρασμα; Πού είναι τελικά το ίζημα 70 ετών;
Μη βιαζόμαστε να κατηγορήσουμε την Κίνα. Δεν επικρατεί παγκοσμίως ο σοσιαλισμός, και αποσκίρτησε από αυτό το στρατόπεδο, για να οδηγήσει τη χώρα στον καπιταλισμό. Δρα σε καπιταλιστικό περίγυρο και κάνει διάφορους ελιγμούς. Πιθανώς να βλέπει ότι δεν μπορεί γύρω -γύρω να είναι Κυριακή και στη μέση Σάββατο που λέει και το ανέκδοτο. Εχουν και αυτοί σαν λαός λαμπρή ιστορία και ίσως να 'χουν πράγματι κληρονομήσει τη σοφία των προγόνων τους και να μην είναι σαν εμάς, που κορδωνόμαστε ότι είμαστε απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και έχουμε αποδειχθεί σκύβαλα.
Οσον αφορά τον Στάλιν, πιστεύω ότι ήταν μεγάλη αλεπού και του ρίχνουν λάσπη γιατί δεν μπορούν να χωνέψουν ότι ήταν πιο έξυπνος απ' ό,τι νόμιζαν. Εκμεταλλεύτηκε τη φαγωμάρα και τον ανταγωνισμό των αντιπάλων του και την κατάλληλη στιγμή μπήκε ανάμεσά τους και κατάφερε να τους στρέψει εναντίον του ομογάλακτού τους Χίτλερ.
Ξέρεις τι είναι να θέλουν να σε αφανίσουν και εσύ να βγαίνεις κερδισμένος από πάνω, «επιβάλλοντας» το σοσιαλισμό σε μια σειρά χώρες ακόμη; Είναι αυτό που λέμε πήγαν για μαλλί και βγήκαν κουρεμένοι.
Σίγουρα έγιναν εγκλήματα. Δεν ξέρω αν σε μια επαναστατική διαδικασία μπορεί να αποφευχθούν. Αλλά τόσο αλλήθωροι είναι; Αγγλοι, Γάλλοι, Αμερικανοί έχουν κατασφάξει λαούς, έχουν ματώσει τη θάλασσα και οι τελευταίοι εξακολουθούν να διαπράττουν τερατουργήματα, χωρίς λογαριασμό να δίνουν, δεν τους βλέπουν, δεν ενοχλούνται;
ΣΥΡΙΖΑ. Πέραν των ιδεολογικών διαφορών με το ΚΚΕ, υπάρχει μια «βεντέτα» μεταξύ των στελεχών των δύο κομμάτων και η αντιπαράθεση δημιουργεί μια κατάσταση που μοιάζει με τσακωμό αδελφών και το μίσος που δημιουργείται είναι μεγαλύτερο από εκείνο μεταξύ εχθρών. Στις δεξαμενές του όμως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αγωνιστές και εκεί πρέπει να στοχεύουμε. Και μην ξεχνάτε ότι οι μπολσεβίκοι έκαναν την επανάσταση μαζί με τους μενσεβίκους και τους εσέρους.
Εκφράζονται παράπονα για το ότι θέτουν εκτός νόμου τα ΚΚ σε πρώην σοσιαλιστικές χώρες. Ξέχασαν όμως ότι ούτε αυτοί έδιναν δυνατότητα έκφρασης διαφορετικής άποψης μέσω κομμάτων. Ισως δεν είχαν υπόψη τους «Ο συ μισείς ετέρω μη ποιήσεις».