Associated Press |
Η καθιερωμένη αναμνηστική φωτογραφία |
Πλήρως εναρμονισμένη με τα όσα επιτάσσει για τα Βαλκάνια το αποσταθεροποιητικό «Σύμφωνο Σταθερότητας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη» ήταν η τελική ανακοίνωση που εξέδωσαν χτες οι ηγέτες εννέα βαλκανικών χωρών που συναντήθηκαν χτες στα Σκόπια, μετέχοντας στις εργασίες της εκεί Διαβαλκανικής Συνάντησης Κορυφής... Στις- επιφανειακά ελκυστικές και καθησυχαστικές...- φράσεις του τελικού ανακοινωθέντος υπήρξαν διαβεβαιώσεις για την πολιτική δέσμευση όλων σε «δημοκρατικές, οικονομικές μεταρρυθμίσεις και περιφερειακή συνεργασία», επαλήθευση πως θα καταβληθούν προσπάθειες στο πλαίσιο επίτευξης του«στρατηγικού στόχου της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης», υποσχέσεις πως θα εργαστούν από κοινού, ασκώντας εξωτερική πολιτική «σχέσεων καλής γειτονίας», ενώ οι ηγέτες και των εννιά χωρών της Βαλκανικής επιβεβαίωσαν-τουλάχιστον στα χαρτιά...-την «πολιτική τους δέσμευση στη συνεπή και πλήρη εφαρμογή όλων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που σχετίζονται με την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή»...
Εννοείται πως ο πρόεδρος της ΟΔ Γιουγκοσλαβίας, Βόγισλαβ Κοστούνιτσα ήταν ο άνθρωπος στον οποίο εστιάστηκαν περισσότερο όχι μόνον τα φώτα της δημοσιότητας αλλά και τα «αιχμηρά» σχόλια ορισμένων γειτόνων- π.χ. Αλβανία...-Αλλωστε, τα τεκταινόμενα στην ΟΔ Γιουγκοσλαβίας ήταν που αποτέλεσαν την αφορμή γι' αυτή τη Διάσκεψη Κορυφής στα Σκόπια, απ' την οποία δεν έλειψαν-φυσικά...-«γνωστές προσωπικότητες» υπεράσπισης των «ευρω-ατλαντικών δομών» (και συμφερόντων...), όπως ο Χαβιέ Σολάνα (επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας της ΕΕ) ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ (πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ) και ο Μπόντο Χόμπαχ (ειδικός«συντονιστής» του Συμφώνου Σταθερότητας).
Κατά τα λοιπά και ιδιαίτερα όσον αφορά το επίκεντρο της διάσκεψης, τον Βόγισλαβ Κοστούνιτσα, τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία αναμετέδιδαν επί ώρες την πρώτη δήλωση - υπόσχεση που έδωσε ο νέος Πρόεδρος της ΟΔ Γιουγκοσλαβίας φθάνοντας στα Σκόπια, υποστηρίζοντας πως πλέον είμαστε στην Ανατολή μιας «νέας εποχής στην περιοχή των Βαλκανίων».
Αργότερα, ο Κοστούνιστα, στη διάρκεια της ομιλίας του, είπε ό,τι ήταν δυνατόν για να καθησυχάσει τους ομολόγους του πως η άνοδό του στην εξουσία θα σημάνει μια εποχή βελτίωσης των σχέσεων του Βελιγραδίου όχι μόνον με τους γείτονές τους, ή στα Βαλκάνια, αλλά σε γενικότερο επίπεδο...
«Η Γιουγκοσλαβία έχει στραφεί προς το μέλλον, στη βελτίωση των σχέσεων, και των διμερών και των πολυμερών. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για μας. Τα Βαλκάνια χρειάζονται ειρήνη και σταθερότητα... ενώ η Ευρώπη χρειάζεται ειρηνικά και σταθερά Βαλκάνια», είπε μεταξύ άλλων ενώπιον των ομολόγων του ο Κοστούνιτσα, προσθέτοντας, σε άλλο σημείο, πως το Βελιγράδι θέλει να ενταχθεί σε «έναν διάλογο, αμοιβαίας διαδικασίας, με τους γείτονές του «για να ανοικοδομήσει τα ερείπια που άφησε πίσω της η προηγούμενη δεκαετία συρράξεων».
Μάλιστα, ο Κοστούνιτσα, κάτω από το βάρος φανερών ή άδηλων πολλαπλών πιέσεων που βρίσκεται από τις αρχές του μήνα, έσπευσε να σημειώσει πως αυτός ο διάλογος «θα πρέπει να γίνει με σωφροσύνη, καλή θέληση, χωρίς κατηγορίες και εκ των προτέρων αλληλοκατηγορίες, γιατί τότε μόνον θα μπορούμε να επιλύσουμε τα προβλήματα που βαρύνουν τις σχέσεις μας»...
Ομως, πριν ο αλέκτωρ λαλήσει... ανέβηκε στο βήμα ο πρόεδρος της Αλβανίας, Ρετζέπ Μεϊντάνι, για να εκφωνήσει μια ομιλία με ολίγα αλλά φαρμακερά υπονοούμενα, εκπλήσσοντας, σύμφωνα με ορισμένα ειδησεογραφικά πρακτορεία, πολλούς από τους συνέδρους... κυρίως, εξαιτίας του επιθετικού ύφους του Αλβανού ηγέτη!
Ο Μεϊντάνι, λοιπόν, ξεκίνησε επιρρίπτοντας όλα τα δεινά που είδαν την τελευταία δεκαετία τα Βαλκάνια στο προηγούμενο «εγκληματικό καθεστώς του Βελιγραδίου» και συνέχισε καλώντας τον νέο πρόεδρο της ΟΔ Γιουγκοσλαβίας να αποκηρύξει μετά βδελυγμίας ει δυνατόν τον ίδιο και τα πεπραγμένα του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, στέλνοντάς αυτόν και άλλους στο ειδικό δικαστήριο του ΟΗΕ στη Χάγη... Η ικανοποίηση των παραπάνω θα ήταν για τον πρόεδρο της Αλβανίας μία απτή «απολογία», όπως είπε, «για τα εγκλήματα και τις φρικαλεότητες που διαπράχτηκαν την περίοδο του πολέμου».
Ο Μείντάνι δεν απέφυγε το... μεγάλο πειρασμό, που ακούει στο όνομα Κοσσυφοπέδιο, αφιερώνοντας ένα σημαντικό μέρος της ομιλίας του.
Αναφερόμενος στο Κοσσυφοπέδιο χρησιμοποιώντας την αλβανική ονομασία, υποστήριξε πως η τελική απόφαση για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου μπορεί να βρεθεί «μόνον αφού κτιστεί μία δημοκρατική κοινωνία στην περιοχή και αφού διεξαχθεί δημοψήφισμα». Εθεσε μάλιστα ως «απόλυτα αναγκαία» για την εκτόνωση της έντασης στο Κοσσυφοπέδιο την απελευθέρωση όλων των κρατουμένων Κοσσοβάρων Αλβανών μελών του ΟΥΤΣΕΚΑ στη Σερβία, χαρακτηρίζοντάς τους «πολιτικούς κρατούμενους».
Τέλος, ο Μείντάνι, ολοκλήρωσε την ομιλία του με μία έμμεση πλην σαφή «προειδοποίηση»:«Είναι σημαντικό η διεθνής κοινότητα να καταλάβει πως δίχως τη συμμετοχή του Κοσσυφοπεδίου, οι διεθνείς προσπάθειες για το εκεί κτίσιμο μιας δημοκρατικής κοινωνίας και σωστών θεσμών θα αποτύχουν»...
Λιγότερο αιχμηρά αλλά αισθητά «τσουχτερούς» υπαινιγμούς άφησε κατά την ομιλία του ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της κροατικής κυβέρνησης, Γκόραν Γκράνιτς, που επίσης χαρακτήρισε την κυβέρνηση Μιλόσεβιτς «βασική πηγή αστάθειας και γενίκευσης της κρίσης» και ζήτησε από τον Κοστούνιτσα να «αποκηρύξει ανοιχτά την πολιτική του προηγούμενου καθεστώτος».
Αντίθετα, σε «συμφιλιωτικούς τόνους, κυμάνθηκε η ομιλία του οικοδεσπότη της διάσκεψης, πρόεδρος της ΠΓΔΜ, Μπόρις Τραϊκόφσκι, που κάλεσε τα Βαλκάνια να «συμπεριφερθούν με σύνεση, γυρνώντας την πλάτη στον πόλεμο και τη φτώχεια».
Ο ειδικός συντονιστής του «Συμφώνου Σταθερότητας» Μπόντο Χόμπαχ, εξήρε τη συμμετοχή του Γιουγκοσλάβου Προέδρου ως «σημάδι πως οι γείτονές σας και εσείς προσπαθείτε να ξεπεράσετε την αιματοχυσία και την εθνοκάθαρση που έγιναν τα τελευταία χρόνια στα Βαλκάνια». Μες στη χαρά ήταν επίσης και ο Χαβιέ Σολάνα της ΕΕ, σχολιάζοντας πως η διαβαλκανική σύνοδος κορυφής έγινε σε «πολύ, πολύ ζεστό και εποικοδομητικό κλίμα» και πως «όλος ο κόσμος κοιτά μπροστά για να υπάρξει συνεργασία, κοινή εργασία και μια ευρωπαϊκή προοπτική».
Στο περιθώριο της διάσκεψης έγιναν διάφορες διμερείς συναντήσεις ηγετών και κυβερνητικών αξιωματούχων από την Ελλάδα, την Τουρκία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Αλβανία, την ΠΓΔΜ, τη Βοσνία, ΟΔ Γιουγκοσλαβίας και Κροατία.
ΜΟΣΧΑ.-
Ο διοικητής του ρωσικού Στόλου ναύαρχος Βλαντίμιρ Κουρογέντοφ, δήλωσε την Τρίτη, 24 Οκτώβρη, ότι είναι «κατά 80% βέβαιος» πως το πυρηνικό υποβρύχιο «Κουρσκ» βυθίστηκε στη θάλασσα του Μπάρεντς στις 12 Αυγούστου, εξαιτίας της σύγκρουσής του με άλλο υποβρύχιο. Μιλώντας σε συγγενείς των 118 ναυτικών, που χάθηκαν στο δυστύχημα αυτό, τόνισε ότι θα δώσει στη δημοσιότητα την τελική του έκθεση για το ναυάγιο σε ένα ή δύο μήνες. «Σε ένα ή δύο μήνες θα έχω ολοκληρώσει και το άλλο 20% της έρευνάς μου και θα μπορώ να πω σε όλον τον κόσμο ποιος ευθύνεται για την καταστροφή αυτή», τόνισε ο ναύαρχος στην τηλεόραση ΟΡΤ. Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, υποστήριξε ότι το «Κουρσκ» συγκρούστηκε με άλλο υποβρύχιο, το οποίο όμως αρνήθηκε να προσδιορίσει, ούτε θέλησε να πει σε ποιο πολεμικό ναυτικό ανήκει. Η Ρωσία έχει δηλώσει ότι δύο αμερικανικά υποβρύχια και ένα βρετανικό είχαν εντοπιστεί στη θάλασσα του Μπάρεντς, όταν στις 12 Αυγούστου βυθίστηκε το «Κουρσκ», ύστερα από δύο εκρήξεις στο εσωτερικό του.
Από τη μεριά του, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ιλιά Κλεμπάνοφ δήλωσε ότι δε συμμερίζεται την άποψη του Κουρογέντοφ και πρόσθεσε ότι η κυβερνητική επιτροπή που διερευνά τα αίτια του ναυαγίου, εξετάζει τώρα νέα υλικά και θα συνεδριάσει εκ νέου στις 8 Νοέμβρη.
Στο μεταξύ, οι Ρώσοι και Νορβηγοί δύτες, που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις ανάσυρσης των νεκρών ναυτών του υποβρυχίου, άνοιξαν χτες το πρωί μια οπή στο ναυάγιο του πυρηνικού υποβρυχίου «Κουρσκ», όπως μετέδωσε το πρακτορείο ΙΤΑΡ-ΤΑΣΣ. Σύμφωνα με ανακοίνωση του διοικητή του Στόλου του Βορρά ναυάρχου Βιατσεσλάβ Ποπόφ, που επικαλείται το πρακτορείο αυτό, ένας Ρώσος δύτης μπήκε σε διαμέρισμα του υποβρυχίου, αλλά εν βρήκε κανένα πτώμα. Ο δύτης κατέβηκε 5 μέτρα στον κεντρικό διάδρομο του 8ου διαμερίσματος, στο πίσω τμήμα του ναυαγίου, και δε βρήκε επίσης κανένα πτώμα.
Τέλος, ο υπουργός Αμυνας της Ρωσίας Ιγκορ Σεργκέγεφ, από την πρωτεύουσα του Τατζικιστάν, Ντουσανμπέ, απέρριψε κατηγορηματικά την Τετάρτη τους ισχυρισμούς ορισμένων ΜΜΕ ότι, σε σχέση με το ναυάγιο του «Κουρσκ», ανάμεσα στη Μόσχα και την Ουάσιγκτον έχει δήθεν υπογραφεί συμφωνία, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ θα προσφέρουν στη ρωσική πλευρά «ένα ποσό πολλών εκατομμυρίων» ως αντάλλαγμα για τη σιωπή της στο ότι ακριβώς αμερικανικό υποβρύχιο εμβόλισε το «Κουρσκ».
Ο γνωστός Ζόραν Τζίντζιτς δήλωσε τη Δευτέρα (23/10) στη γερμανική τηλεόραση, ότι σχεδιάζεται η παραπομπή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς σε δικαστήριο σαν εγκληματίας πολέμου. Τη διευκρίνιση των «εγκλημάτων» δε θα την κάνουν όμως μόνο Γιουγκοσλάβοι δικαστές, αλλά μία μεικτή επιτροπή από Σέρβους δικαστές και δικαστές που θα ορίσει το Δικαστήριο της Χάγης.
Την πρωτοβουλία γι' αυτό δεν την έχει το Βελιγράδι, αλλά το Δικαστήριο της Χάγης, δήλωσε ο Τζίντζιτς, που πρόσθεσε ότι «η πρόταση εξετάζεται». Ο Τζίντζιτς εξήγησε ότι το γιουγκοσλαβικό Σύνταγμα δεν επιτρέπει την παράδοση Γιουγκοσλάβων πολιτών σε ξένα δικαστήρια και προς το παρόν «δεν υπάρχει πλειοψηφία στη Γιουγκοσλαβία για αλλαγή του Συντάγματος». Σε συνδυασμό μ' αυτό, ο Τζίντζιτς ζήτησε από το εξωτερικό να μην πιέζει συνεχώς για έκδοση του Μιλόσεβιτς, γιατί «αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε πόλωση της κοινωνίας στη χώρα μας». «Πρέπει να διαπιστωθεί», είπε, «ποιος διέταξε τη νοθεία των εκλογών στη Γιουγκοσλαβία, ποιος είναι υπεύθυνος για πολιτικούς φόνους και από πού ήρθαν τα χρήματα». Δεν εννοεί φυσικά για την αντιπολίτευση (DOS), καθώς οι πηγές τους έχουν ήδη αποκαλυφθεί. Τέλος, στο Βερολίνο ο Τζίντζιτς ζήτησε από τη γερμανική κυβέρνηση οικονομική βοήθεια, αφού όπως δήλωσε, «υπολογίζουμε σε υποστήριξη της Γερμανίας»...