Η πρώτη υποχώρηση του υπουργείου Πολιτισμού στη Ροτόντα, στο όνομα της ηρεμίας και διευκόλυνσης του έργου της τοπικής Εφορείας Αρχαιοτήτων, σημειώθηκε πριν 4 χρόνια, όταν το ΚΑΣ υπέγραφε το διφυή χαρακτήρα του μνημείου (μνημειακός και λειτουργικός) και έδινε την άδεια στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης να τελεί λειτουργία τρεις φορές το χρόνο. Η Μητρόπολη, όμως, είχε βρει κι άλλη οδό, μέσω του υπουργού Πολιτισμού, ο οποίος παραχωρούσε το μνημείο αμέτρητες φορές ετησίως, για να μη διαταράξει τις ισορροπίες στην πόλη. Ολα αυτά τα χρόνια σημειωνόταν η απόλυτη ανοχή του υπουργείου. Εκείνο που έλειπε ήταν η τυπική επικύρωση και νομιμοποίηση της υπάρχουσας κατάστασης.
Στην προχτεσινή συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου έγινε κι αυτό, αφού, όπως ειπώθηκε, μόνο έτσι θα μπορέσει η Υπηρεσία να δουλέψει στα βυζαντινά εκκλησιαστικά μνημεία της πόλης. Η 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων έφερε μια νέα συμβιβαστική πρόταση, με την οποία κατ' αρχήν το μνημείο θα λειτουργείται μια φορά το μήνα, δηλαδή 12 φορές το χρόνο,χωρίς την τοποθέτηση μόνιμων κατασκευών και κινητού εξοπλισμού, εκτός από καθίσματα. Υπήρχε και μια συμπληρωματική φράση που έλεγε "κι εκτάκτως όταν ζητηθεί", αλλά αφαιρέθηκε ως περιττή, αφού τα... ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται. Βέβαια, θα σχεδιαστεί και θα τοποθετηθεί ένα τέμπλο. Αλλα ως προς αυτό η Εφορεία ανέλαβε την ευθύνη της διευθέτησης και συντήρησης του Ιερού Βήματος, προκειμένου να αποφασιστεί και η μορφή του τέμπλου. Και για να μην ξεχνιόμαστε πως η Ροτόντα ανήκει στο υπουργείο Πολιτισμού σημειώθηκε ότι διατηρείται το δικαίωμα των ανασκαφών, εντός και εκτός του μνημείου, της έρευνας, αναστήλωσης και συντήρησης.Είναι χαρακτηριστικό ότι αρχικά, επιδιώκοντας να δημιουργηθούν αντίβαρα, έγινε προσπάθεια συνδυασμού "τριών σε ένα", όπως είπε μέλος του ΚΑΣ. Δηλαδή, προτεινόταν και η φιλοξενία πολιτιστικών εκδηλώσεων, "με την ευλογία του Μητροπολίτη" (!), αλλά η πρόταση απορρίφθηκε. Ωστόσο, θα είναι επισκέψιμο (έως 100 επισκέπτες ημερησίως), θα φωτιστούν τα ψηφιδωτά και στις κόγχες θα κατασκευαστούν βιτρίνες με ευρήματα.
Τώρα απομένει να δούμε πόσες ακόμα υποχωρήσεις και παραχωρήσεις θα καταγραφούν στην ιστορία της Ροτόντας. Θυμίζουμε όμως ότι η υπόθεση της χρήσης του μνημείου εκκρεμεί και στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Για τέταρτη συνεχή χρονιά το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και ο σύλλογος "Φίλων" του θα αναβιώσουν στις 7 του Φλεβάρη, μερικά χαρακτηριστικά αποκριάτικα έθιμα και αγροτικά δρώμενα του λαού μας. Κουδουνάτοι, Γενίτσαροι, Καρναβάλια είναι μερικές από τις μεταμφιέσεις που συναντώνται σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Μεταμφιέσεις που αποτελούν εκδηλώσεις με πανάρχαια καταγωγή, με σκοπό να εξασφαλίσουν την υγεία, τη βλάστηση και την καρποφορία της γης για τον ερχομό της άνοιξης.
Την Κυριακή, από τις 10 το πρωί, τα παιδιά που θα επισκεφθούν το Μουσείο θα γνωρίσουν από κοντά τις παραδοσιακές μεταμφιέσεις, θα διασκεδάσουν με αποκριάτικα παιχνίδια και τραγούδια και θα κατασκευάσουν τις δικές τους αποκριάτικες μάσκες. Από τις 11 το πρωί έως τις 3 το μεσημέρι, μεταμφιεσμένοι από διάφορα μέρη της Ελλάδας θα ζωντανέψουν παραδοσιακά δρώμενα του λαού μας. Στον πεζόδρομο του Μουσείου και στους γύρω δρόμους, "Κουδουνάτοι", "Γέροι" και "Κορέλες" από τη Σκύρο, "Γλεντιστάδες" και "Κουδουνάτοι" από τη Λέσβο, "Καρναβάλια" από το Σοχό της Θεσσαλονίκης, "Κορδελάτοι" από τη Νάξο θα συναντηθούν με την παραδοσιακή μουσική του Δημήτρη Κώτσικα.Παράλληλα, η ομάδα από τη Μαυρολεύκη Δράμας θα αναβιώσει το έθιμο του "Καλόγερου", ο Ομιλος Ελληνικών Χορών του Δήμου Μοσχάτου το "Γαϊτανάκι". Ακόμη θα παρουσιαστεί το έθιμο του "Αγά" από τα Μεστά Χίου.
Αφιερωμένη στη μνήμη του αξέχαστου ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου είναι η εκδήλωση, που θα πραγματοποιηθεί αύριο, στο Παλέρμο της Σικελίας. Την εκδήλωση διοργανώνουν το Σικελικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών "Bruno Lanagnini" και ο πρόεδρός του Ελληνιστής και καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής του Κεντρικού Πανεπιστημίου του Παλέρμο Vincenzo Rotolo, σε συνεργασία με το παραπάνω Πανεπιστήμιο. Για το έργο του ποιητή, ο οποίος έζησε στο Παλέρμο, εξόριστος την περίοδο της δικτατορίας, θα μιλήσει ο V. Rotolo, ο οποίος είχε φιλοξενήσει τότε τον Ν. Βρεττάκο. Στη συνέχεια θ' ακολουθήσει συναυλία του συνθέτη Παναγιώτη Κωνσταντακόπουλου, στη διάρκεια της οποίας θα παρουσιαστούν αποσπάσματα από τα έργα του "Θολά Ποτάμια" και "Πικραμένος Αναχωρητής" σε ποίηση του Ν. Βρεττάκου.
Τα έργα θα ερμηνεύσει ο Γιάννης Θωμόπουλος (τραγούδι), με τη συνοδεία της Αλίκης Νταή (κλασική κιθάρα) και του συνθέτη (πιάνο). Θ' ακολουθήσει απαγγελία ποιημάτων του Ν. Βρεττάκου, στα Ελληνικά και στα Ιταλικά, από φοιτητές του Αρχαίου και Νεοελληνικού Τμήματος του Πανεπιστημίου του Παλέρμο.
Ενα γοητευτικό ψηφιδωτό της μουσικής της Λέρου αποκαλύπτεται μέσα από το διπλό CD "Της Λέρος τα τραγούδια",που παρουσιάστηκε χτες στο Ιδρυμα Μερλιέ (Κυδαθηναίων 11, Πλάκα). Το μουσικό λεύκωμα - παραγωγή του Πολιτιστικού και Μορφωτικού Συλλόγου Νέων Λέρου "Η Αρτεμις",με τη συνεργασία του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη του υπουργείου Αιγαίου. Τραγούδια της αυγής, του έρωτα και της αγάπης, παστικά (του γάμου), χαβάδες (καθιστικοί σκοποί), ξανάστρεφα (αυτοσαρκασμού), του ύπνου, της ξενιτιάς και του θανάτου, ερμηνευμένα από ντόπιους οργανοπαίχτες και τραγουδιστές, περιλαμβάνονται σε αυτό το μουσικό λεύκωμα. Οι δίσκοι συνοδεύονται από μια καλαίσθητη έκδοση, που περιλαμβάνει τους στίχους των τραγουδιών, πληροφορίες για την παραδοσιακή μουσική στη Λέρο, μια σύντομη ιστορική αναδρομή, αλλά και σπάνιες φωτογραφίες των τραγουδιστών και οργανοπαικτών του νησιού.
Την ερευνητική επιμέλεια έκανε ο πρόεδρος του συλλόγου Αντώνης Νταλλαρής,ενώ την επιμέλεια παραγωγής και έκδοσης είχαν ο μουσικολόγος και υπεύθυνος του ΜΛΑ, Μάρκος Δραγούμης και ο Θανάσης Μωραϊτης.Μια ζωντανή εικόνα της μουσικής παράδοσης της Λέρου μετέφεραν οι ντόπιοι καλλιτέχνες, που με τραγούδια και σκοπούς επισφράγισαν τη χτεσινή εκδήλωση.
Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για συμμετοχή στο επίσημο ελληνικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης "Εικόνες του 21ου Αιώνα" παρατείνεται μέχρι το Σάββατο 6 του Φλεβάρη. Στο επίσημο ελληνικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ γίνονται δεκτές ταινίες ντοκιμαντέρ ανεξαρτήτως μήκους και φόρμας, παραγωγής 1997-1999, οι οποίες δεν έχουν προβληθεί δημοσίως στην Ελλάδα. Στο Τμήμα Αγοράς του Φεστιβάλ γίνονται δεκτά ντοκιμαντέρ παραγωγής 1996-1999, ανεξαρτήτως μήκους και φόρμας, επίσης. Περισσότερες πληροφορίες στα γραφεία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (Παπαρρηγοπούλου 40, τηλ. 6453.669).
Εργο που ανήκει στο βερισμό και το οποίο τον τελευταίο καιρό έχει επανέλθει στο διεθνές προσκήνιο, η "Φεντόρια" του Ουμπέρτο Τζορντάνο ανεβαίνει από αύριο στην Εθνική Λυρική Σκηνή.Η υπερβολή των καταστάσεων και η πολυπλοκότητα της δράσης είναι τα χαρακτηριστικά της όπερας, που βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Σαρντού και είχε γνωρίσει μεγάλη επιτυχία με πρωταγωνίστρια την Σάρα Μπερνάρ. Ομως και αυτό, όπως και η "Τόσκα", έμεινε στην ιστορία μόνο σαν όπερα, ενώ υπήρξε ιδιαίτερα δημοφιλές ανάμεσα στις λυρικές τραγουδίστριες, που εκτός από φωνή διέθεταν και σκηνική γοητεία.
Βασισμένος στο λιμπρέτο του Αρτούρο Καλάουτι, ο Τζορντάνο χρειάστηκε τέσσερις μήνες, για να ολοκληρώσει την όπερά του. Η πρεμιέρα δόθηκε στο Μιλάνο, το Νοέμβρη του 1898 με εξαιρετική επιτυχία και πρωταγωνιστές τη διάσημη τότε Τζέμμα Μπελιντσιόνι και τον νεότατο και άγνωστο Ενρίκο Καρούζο.
Το έργο ανεβαίνει στην ΕΛΣ σε μουσική διεύθυνση Ηλία Βουδούρη,σκηνοθεσία Πλάμεν Καρτάλοφ,σκηνικά - κοστούμια Γιάννη Μετζικόφ και διεύθυνση χορωδίας Φανής Παλαμίδη.Παίζουν: Μαρίνα Κρίλοβιτς, Μαουρίτσιο Γκρατσιάνι, Τάσης Χριστογιαννόπουλος, Μαρία Μητσοπούλου, Χριστόφορος Σταμπόγλης, Χρήστος Αμβράζης, Μάκης Γαβριηλίδης κ.ά.
Οι παραστάσεις επαναλαμβάνονται στις 6, 7, 10, 13, 17 και 20 Φεβρουαρίου.