Περιπλανώμενος ευτυχισμένος ο ήρωας της ταινίας του Ρένου Χαραλαμπίδη «Φτηνά τσιγάρα»: Ενας κύκλος από μικρά επεισόδια που ξετυλίγονται από καφέ σε καφέ, πάνω στο κύμα του χρόνου, μέσα σε μια ατμόσφαιρα εκλεκτική, καθαρισμένη από κάθε ίχνος σκόνης που θα μπορούσε να κουβαλά ο αέρας από άλλες γειτονιές. Γιατί ο δημιουργός του φιλμ θέλησε να καταγράφει κάθε στιγμή σαν βίωμα μοναδικά ωραίο μέσα στο πρόσκαιρο της ασημαντότητάς του κι έτσι να του προσδώσει σημασία. Μ' αυτό τον τρόπο ξετυλίγεται κι η ταινία στο βλέμμα του θεατή, που ακροβατεί ανάμεσα στο αδιόρατα απατηλό τοπίο ενός πλαστού κινηματογραφικού παραδείσου και στο άρωμα που αναδίνει ένα περιβόλι, το οποίο καθένας θα ήθελε - και θα μπορούσε, αν δεν εμποδιζόταν από μικρές, καθημερινές βίες - να καλλιεργήσει στην αυλή του... Και ξετυλίγεται ο κύκλος των επεισοδίων, δημιουργεί τις εκκρεμότητές του, τις κλείνει, ως τη στιγμή που η ροή του φτάνει στο κέντρο κι η ερωτηματική σχέση, που χτίζεται ως εκείνη την ώρα, γίνεται ερωτική. Και ο θεατής ξανά ταλαντεύεται προσπαθώντας να διατηρήσει την ισορροπία του: Ο «ρεαλισμός» του παθιασμένου φιλιού στο φινάλε τον τραβά ηδονοβλεπτικά στον πλαστό παράδεισο που θέλει ν' αποφύγει. Και στη μνήμη, όταν βγαίνει από την αίθουσα, κρατά (εκλεκτικά) το ερωτικό δώρο που ανοίγει τη σκηνή - ένα λεωφορείο γεμάτο περιστέρια και χρυσόψαρα - πιο κοντινό στο άρωμα μιας πραγματικότητας που γίνεται αληθινή με την απουσία της.
Την πόλη της Ελευσίνας την τελευταία δεκαετία κινηματογράφησε ο Φίλιππος Κουτσάφτης στο ντοκιμαντέρ «Αγέλαστος πέτρα», καταγράφοντας μέσα από το παρόν της ένα παρελθόν αποτυπωμένο σε μνημεία κρυμμένα κάτω από κάθε δρόμο, κάθε σπίτι, μνημεία που αποκαλύπτονται στις αρχαιολογικές ανασκαφές κι εκτεθειμένα στο φως δεν παύουν να αποτελούν οικείο μέρος στην καθημερινότητα των ανθρώπων της πόλης. Ενα παρελθόν αποτυπωμένο, επίσης, στα σπίτια και στα πρόσωπα των ανθρώπων, στον περίγυρο της πόλης, στο θολό αέρα και στα καζάνια της «Πετρόλα», αποτυπωμένο δηλαδή στο παρόν - με διάχυτη την αίσθηση της ενότητας του ιστορικού χρόνου - όπου μέσα του συγκρούεται μια δύναμη που ξανά και ξανά θέλει να ταπεινώνει την ιστορία κι άλλη μια που παλεύει μόνο για να της δίνει ανάσα και χώρο ζωής. Βλέποντας την «Αγέλαστος πέτρα» στην κινηματογραφική αίθουσα, νιώθει κανείς το μέγεθος, την ισχύ ενός νοηματικού φορτίου που το υλικό του ελλοχεύει αυτούσιο μέσα στην αισθητική πυκνότητα του κάθε πλάνου στο φιλμ. Νιώθει κανείς, ακόμη, πόση περισσότερη έκταση θα μπορούσε να δοθεί σε ένα φιλμ δεσμευμένο από τη χρονική σύμβαση του σινεμά. Κι αθέλητα κάνει τη σύγκριση ανάμεσα στις δυνατότητες της μυθοπλασίας και του ντοκιμαντέρ, όχι ανταγωνιστικά αλλά, πάντως, με επίγνωση της θέσης την οποία μια κυρίαρχη αισθητική και οικονομική ιδεολογία έχει επιφυλάξει για το δεύτερο.
Το πρώτο μετά το 1987 συνέδριο για τον ελληνικό κινηματογράφο θα διοργανωθεί την ερχόμενη άνοιξη με πρωτοβουλία της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών σε συνεργασία με τα υπόλοιπα σωματεία του κινηματογραφικού χώρου και το ΥΠΠΟ. Η παραπάνω είδηση ανακοινώθηκε χτες σε συνέντευξη Τύπου της ΕΕΣ, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να ανοίξει ένας διάλογος γύρω από τα σοβαρότερα ζητήματα του ελληνικού κινηματογράφου, δηλαδή την παιδεία, την παραγωγή και τη διανομή των ταινιών.
Εγκαινιάζεται σήμερα (7μμ), στην «Τεχνόπολη» (Πειραιώς 100) η έκθεση πολυμέσων «Γιώργος Σεφέρης, ποιητής και πολίτης» που θα διαρκέσει έως τις 20/12. Η έκθεση αποτελεί το κορυφαίο γεγονός των εκδηλώσεων του «Ετους Σεφέρη» που διοργανώνει το ΥΠΠΟ.
Σε χτεσινή συνέντευξη Τύπου της «ομάδας εργασίας» που συνέστησε το ΥΠΠΟ για τη διοργάνωση του «Ετους Σεφέρη», ο πρόεδρός της, Δ. Μαρωνίτης, είπε ότι η έκθεση «σφραγίζει» το «Ετος Σεφέρη», το οποίο αποτελούσαν τρεις θεματικές ενότητες: Συνεδριακό μέρος (δύο συνέδρια στην Κύπρο και τη Σμύρνη και μία συζήτηση που προβλέπεται στο πλαίσιο της έκθεσης), χωρίς να αναφερθούν περισσότερες λεπτομέρειες. Εκδοτικό μέρος, στο πλαίσιο του οποίου τυπώθηκε τόμος με τα μικρασιατικά κείμενα του ποιητή, πολυσέλιδος κατάλογος της έκθεσης, ένα έντυπο με εργοβιογραφικά στοιχεία με τίτλο «Φυλλάδα», ενώ προγραμματίζονται προσεχώς κι άλλες εκδόσεις. Εκθεσιακό μέρος, που περιλαμβάνει την έκθεση πολυμέσων (μέρος της, ήδη παρουσιάστηκε σαν παράλληλη εκδήλωση, στο συνέδριο της Σμύρνης) και θα μεταφερθεί και στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης το 2001.
Ο τίτλος της έκθεσης, σύμφωνα με τον Δ. Μαρωνίτη, θέτει το ζήτημα της σχέσης πολιτικής και ποίησης, μέσω του ερωτήματος, αν η πολιτική παράγει ποίηση και το αντίθετο. Η έκθεση απλώνεται σε τρεις αίθουσες. Στη μία εκτίθεται μέρος του φωτογραφικού του αρχείου, που ανήκει στο Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τράπεζας - μετά από τη δωρεά της συζύγου του - και το οποίο αποτελείται από 2.500 αρνητικά. Το ενδιαφέρον αυτού του μέρους της έκθεσης έγκειται στο ότι αποκαλύπτει στο ευρύ κοινό μια άγνωστη πλευρά της δημιουργίας του ποιητή. Οι 80 φωτογραφίες που εκτίθενται είναι ανέκδοτες και έχουν τραβηχτεί από το 1920 μέχρι το τέλος της ζωής του.
Στις άλλες δύο αίθουσες εκτίθενται φωτογραφικά ντοκουμέντα, χειρόγραφα, βιβλία, προσωπικά αντικείμενα και με βίντεο επιχειρείται η «δημιουργία εμπειριών» στον επισκέπτη, όπως η «εμπειρία» της κατασκευής ενός ποιήματος.
Οι διοργανωτές προσδοκούν να προκαλέσουν το ενδιαφέρον όλων και ιδιαίτερα της νεολαίας, των φοιτητών και μαθητών. Ωστόσο, το «Ετος Σεφέρη» δεν έγινε αντικείμενο ενδιαφέροντος της νεολαίας, με πολιτική ευθύνη του ΥΠΠΟ. Ομως, αξίζει να επισκεφθούν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Αθήνας αυτή την έκθεση, αφού στους καιρούς μας σπανίζουν τέτοιας εμβέλειας αφιερώματα στην ποίηση.
Εργο του Τ. Μαδαμόπουλου |
Στις 24/11 με τίτλο «Διαβάζοντας και αναπολώντας το χρόνο της γραφής τους», συμμετέχουν οι: Κώστας Μουρσελλάς, Γιώργος Μανιώτης, Γκέλλυ Μαυροπούλου, Ιάκωβος Ψαρράς. Ακορντεόν, Εφη Σκουριαλού. Ακολουθεί (25/11) η ορχήστρα νέων «ΝΑΣΤΡΑ» του Πολιτιστικού Κέντρου του δήμου Ηρακλείου. Διευθύνει η Γιώτα Καραγιάννη. Μουσικό θα είναι το απόγευμα στις 26/11, με την Μαρία Οικονόμου (τραγούδι) και τον Κώστα Οικονόμου (κιθάρα). Από τις υπόλοιπες εκδηλώσεις, (διάρκεια έως τις 4/12), σημειώνουμε: «Συγχρονίζοντας τα σαξόφωνα» με το Ολυμπιακό Κουαρτέτο Σαξόφωνων (30/11). «Μια κιθάρα και μια φωνή στην αρχή του χρόνου τους» με τους Τ. Δίγκο, Ειρ. Κουτσαύτη (1/12).
Τέσσερα μονόπρακτα τριών σημαντικών Ελλήνων συγγραφέων με γενικό τίτλο «Μαζί, αλλά χώρια» παρουσιάζει, από το Σάββατο και κάθε Σαββατοκύριακο, η «ΘεατρικήΣκηνή» του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Ηρακλείου Αττικής (Βορείου Ηπείρου και Ελευθερίου Βενιζέλου, τηλ. 2827.270). Πρόκειται για τα μονόπρακτα «Η ταυτότητα» του Κώστα Μουρσελά, «Ανεργος» και «Υστερία» του Γιώργου Σκούρτη και «Το ματς», του Γιώργου Μανιώτη, σε σκηνοθεσία Βάσως Παπαθεοδώρου- Μπελίτση, σκηνικά - κοστούμια Σταμάτη Κυπραίου - Ανδρέα Ρήγα, μουσική και ενορχήστρωση Χάρη Κανάκη. Παίζουν: Νίκος Τριανταφυλλόπουλος, Βαγγέλης Ρήγας, Κώστας Μαργαρώνης, Κώστας Παπαδάκης, Γιάννης Γαλατόπουλος, Αντριάννα Δρίτσουλα, Αλέξης Παλαιολόγος, Αλέκα Τσιλιμπάρη κ.ά.
***
***
***
Εγκαινιάζεται σήμερα (7μμ) στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50), η έκθεση «100 χρόνια ελληνικής γελοιογραφίας». Διοργανώνεται από το Ιδρυμα Προαγωγής Δημοσιογραφίας Α.Β. Μπότση και τον Πολιτισμικό Οργανισμό του δήμου. Η έκθεση χωρίζεται σε πέντε ενότητες και περιλαμβάνει 500 περίπου έργα (διάρκεια έκθεσης έως τις 28/11).