Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να ανησυχεί σοβαρά με την εξακολούθηση της λειτουργίας των πυρηνικών αντιδραστήρων της Βουλγαρίας που βρίσκονται σε απόσταση μόλις 225 χιλιομέτρων από την επικράτειά μας. Εχει υπολογιστεί ότι ένα μείζον ατύχημα στο Κοζλοντούι θα έχει ως συνέπεια 132.000 θανάτους από καρκίνο (σ.σ. στην Ελλάδα) και τα έκτακτα μέτρα που θα απαιτηθούν (για τα οποία δεν υπάρχει σοβαρός σχεδιασμός αντιμετώπισής τους) θα ξεπεράσουν τα 36 τρισεκατομμύρια δραχμές. Το Ινστιτούτο Πυρηνικής Τεχνολογίας και Ακτινοπροστασίας του «Δημόκριτου» την περίοδο 1994-1997 παρουσίασε τρεις εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις που θα είχε για την Ελλάδα ένα ατύχημα μεγάλης έκτασης στις συγκεκριμένες μονάδες. Οι παλιότερες μελέτες έκαναν λόγο για θανατηφόρα κρούσματα από καρκίνο της τάξης των 24.000- 132.000 ατόμων. Οι πιο πρόσφατες μιλούν για 12.000 θανατηφόρα κρούσματα και 23.000 μη θανατηφόρα που θα εκδηλωθούν στις προσεχείς δεκαετίες. Δε γνωρίζουμε τι άλλαξε τις προηγούμενες εκτιμήσεις, αλλά εκείνο που έχει σημασία είναι ότι μιλάμε για χιλιάδες αθώους ανθρώπους και είναι τουλάχιστον περίεργη η στάση της χώρας μας με τη σιωπή της, για να μη χρησιμοποιήσουμε κανένα βαρύτερο χαρακτηρισμό.
Η Βουλγαρία έχει έξι πυρηνικούς αντιδραστήρες στο σταθμό του Κοζλοντούι πρώτης γενιάς που δεν πληρούν στοιχειώδη χαρακτηριστικά ασφαλείας (σ.σ. αυτό με κανέναν τρόπο δε σημαίνει, κι αυτό πρέπει να γίνει απ' όλους κατανοητό, ότι υπάρχουν ασφαλείς αντιδραστήρες). Οι τέσσερις από αυτούς σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις δε διαθέτουν εξωτερικό περίβλημα. Ετσι σε περίπτωση ατυχήματος δε θα υπάρχει φραγμός για τα ραδιενεργά υλικά που θα εκλυθούν στο περιβάλλον. Τα συστήματα ψύξης και ελέγχου των αντιδραστήρων είναι αναξιόπιστα, έτσι ακόμα και μια φωτιά ή ρήξη σε σωλήνα (σ.σ. που συμβαίνουν συχνά και στους συμβατικούς ενεργειακούς σταθμούς) μπορεί να εξελιχτεί σε τεράστια καταστροφή. Το σύστημα έκτακτης ανάγκης δεν μπορεί (σ. σ. σύμφωνα με τους επιστήμονες πάντα) να αντεπεξέλθει ούτε στις περιπτώσεις μικρών διαρροών. Η κακή κατάσταση της δεξαμενής πίεσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, αντί να βοηθήσει, σε περίπτωση ενός ατυχήματος.
Το Κοζλοντούι, σύμφωνα με την «Γκρίνπις», έχει να επιδείξει αρκετά ατυχήματα ή άλλα που σταμάτησαν την τελευταία στιγμή την τελευταία εικοσαετία. Τα πρώτα καταγράφηκαν το 1982 και το 1983 αν και μικρής έκτασης. Το διάστημα 1990-1993 έχουν γίνει επισήμως γνωστά 15 τέτοια «επεισόδια» και σε τρεις τουλάχιστον περιπτώσεις σημειώθηκε διαρροή ραδιενέργειας. Τον Ιούνιο του 1991 μετρήσεις στην περιοχή έδειξαν ότι η ραδιενέργεια ήταν 250 φορές πάνω από τα κανονικά επίπεδα. Μια μελέτη της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας έδειξε ότι ένα βιβλικό ατύχημα έχει πιθανότητα 27% να εκδηλωθεί τα προσεχή πέντε χρόνια από τους συνολικά 11 τέτοιου τύπου αντιδραστήρες που υπάρχουν στην Ανατολική Ευρώπη. Φυσικά τα παραπάνω σενάρια της Επιτροπής δε στοχεύουν στο οριστικό τέρμα των αντιδραστήρων, αλλά στην αντικατάστασή τους με άλλη τεχνολογία. Και τότε όλα θα ξεχαστούν ως διά μαγείας. Οπως λ.χ. η σεισμικότητα της περιοχής. Η ΕΕ έχει συμφωνήσει με τη Βουλγαρία να κλείσουν οι αντιδραστήρες 1 και 2 μέχρι το 2002 και οι 3 και 4 μέχρι το 2006. Πώς θα συμβεί αυτό, με δεδομένο ότι το Κοζλοντούι μόνο παράγει το 47% της ενέργειας της χώρας αυτής. Χρήματα που δόθηκαν για την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών ενέργειας δαπανήθηκαν ή εκταμιεύτηκαν ποικιλοτρόπως, όπως συμβαίνει με τα σημερινά καθεστώτα των πρώην σοσιαλιστικών χωρών που γύρισαν τους πληθυσμούς τους στο Μεσαίωνα. Ετσι θα είμαστε έρμαια των διαθέσεών τους, όσο η εξωτερική μας πολιτική παραμένει σταθερά προσδεμένη στο άρμα των ΗΠΑ, πιστή στο δόγμα του «Γιες μαν». Μια συνήθεια που έχει ρίζες πολύ παλιές στο βάθος της ιστορίας.
Θέλετε να κλείσετε ένα πυρηνικό εργοστάσιο κλείνοντας απλώς ένα διακόπτη; Δεν εννοούμε τον διακόπτη του εργοστασίου, αλλά ένα δικό σας διακόπτη; Δεν αστειευόμαστε, σοβαρολογούμε. Εξηγούμαστε. Η πλειοψηφία του κόσμου κλείνει την τηλεόραση από το κοντρόλ. Κλείνοντας όμως τη συσκευή από το τηλεκοντρόλ μπορεί η οθόνη να σκοτεινιάζει, όμως υπάρχει κάποιο λαμπάκι αναμμένο καταναλώνοντας ρεύμα. Αυτό μεταφράζεται με μισή κιλοβατώρα την ημέρα. Ετσι αν υπολογίσει κανείς την ποσότητα αυτή για ολόκληρο το χρόνο και την πολλαπλασιάσει επί τις υπάρχουσες συσκευές στη χώρα μας, φτάνουμε σε ποσοστό ηλεκτρικού ρεύματος που ισοδυναμεί με το ποσοστό που εισάγουμε από τη Βουλγαρία. Μάλιστα η εξαγωγή ρεύματος στην Ελλάδα και στην Τουρκία αποτελεί ένα από τα άλλοθι της Βουλγαρίας για το μη κλείσιμο του Κοζλοντούι. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με το τηλεκοντρόλ, ας πυκνώσουμε τις τάξεις του αντιπυρηνικού κινήματος κι ας μην αφήσουμε τον υπουργό Εξωτερικών και τους περίφημους συμβούλους του, που σίγουρα θα γράψουν ιστορία, να ασκεί εξωτερική πολιτική ερήμην θεσμών, πολιτών και Κοινοβουλίου. Και κάτι άλλο. Ο νεο-εκσυγχρονιστής υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ και παλαιός αστέρας της «Γκρίνπις» από την οποία αντλήσαμε και πολλά στοιχεία, έχει να πει κάτι.
Την προηγούμενη βδομάδα ο Νάσος Αλευράς απάντησε στη βουλευτίνα του ΚΚΕ για την υπόθεση που σχετίζεται με την ταφή τοξικών αποβλήτων στα Γρεβενά. Για κάποιον που γνωρίζει να διαβάζει πίσω από τις γραμμές και παρακολουθεί την υπόθεση των τοξικών και της ταφής τους, η απάντηση που δόθηκε μόνο σαν καθησυχαστική δεν μπορεί να καταγραφεί. Ενα ζήτημα σοβαρότατο που θα χρειαστεί να παρακολουθήσουμε την εξέλιξή του.
Στο σύνολο των περιπτώσεων, τα ένθετα των απογευματινών εφημερίδων εξυπηρετούν τις διαφημιστικές ανάγκες των συγκροτημάτων και αντί του ειδικού περιεχομένου που διαλαλούν, συνήθως οι αναγνώστες εισπράττουν διαφημίσεις και κείμενα αντίστοιχα των τηλεοπτικών προτύπων τα οποία κυριαρχούν, όπως συμβαίνει και στο κυρίως σώμα των εφημερίδων. Εξ ου και οι κυκλοφοριακές κατρακύλες. Αλλά αυτό είναι μια άλλη κουβέντα. Ο λόγος για το «πράσινο» έντυπο ΓΕΩ που επιμελείται ο καλός συνάδελφος Φίλης Καϊτατζής της «Ελευθεροτυπίας». Ενα έντυπο με οικολογικές αναφορές που κυκλοφορεί με τη συνεργασία των περιοδικών «BBC Wild Life», «Earth Watch Institute» και με τη συνδρομή αρκετών Ελλήνων πανεπιστημιακών και ερευνητών. Το αποτέλεσμα, κάτι παραπάνω από ικανοποιητικό. Ευχόμαστε να είναι καλοτάξιδο και η ύλη του να εμπλουτιστεί με πληροφορίες που αφορούν το διεθνές οικολογικό κίνημα. Κυρίως της Βόρειας Αμερικής και της Ασίας, μια και οι Ευρωπαίοι Πράσινοι έχουν επικεντρώσει το ενδιαφέρον τους στην εξολόθρευση του Μιλόσεβιτς και όλων όσοι εναντιώνονται στη Νέα Τάξη Πραγμάτων.