Associated Press |
Ζητιάνοι στους δρόμους της σημερινής Ρωσίας |
Παρά το γεγονός ότι ο ρόλος της Δούμας είναι σοβαρά περιορισμένος από το Σύνταγμα του Γιέλτσιν, με το οποίο οι κυριότερες αρμοδιότητες είναι στα χέρια του Προέδρου, δεν παύει αυτή να αποτελεί σημαντικό πολιτικό βήμα διαπάλης των κυριότερων πολιτικών δυνάμεων της χώρας.
Οι φετινές εκλογές έχουν αρκετές ιδιαιτερότητες, σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα.
Μια πρώτη σημαντική εξέλιξη είναι κατ' αρχήν το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τις προηγούμενες εκλογές, αυτή τη φορά, κατεβαίνουν λιγότεροι πολιτικοί σχηματισμοί και κόμματα, από 43, μόλις 28.
Παρουσιάζουμε παρακάτω σε συντομία τις κύριες πολιτικές δυνάμεις και σχηματισμούς που θα κατέβουν σ' αυτές τις εκλογές.
Εκλογική συνεργασία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας (ΚΚΡΟ) με τμήμα του Αγροτικού Κόμματος Ρωσίας, την Αγροτοβιομηχανική Ένωση της Ρωσίας, μικρότερες δυνάμεις και παράγοντες της λεγόμενης «πατριωτικής» αντιπολίτευσης. Το 1995 είχε κατέβει με τον ίδιο τίτλο και είχε λάβει: 15.432.963 ψήφους, ποσοστό 22,3%, και είχε εκλέξει 157 βουλευτές. Ενώ ο σύμμαχος προς το ΚΚΡΟ συνδυασμός «Η εξουσία στο λαό!» του πρώην Σοβιετικού πρωθυπουργού Νικολάι Ριζκόφ (που τώρα κατεβαίνει με το ψηφοδέλτιο του ΚΚΡΟ) είχε λάβει το 1995: 1.112.873 ψήφους, ποσοστό 1,61%, και είχε εκλέξει 9 βουλευτές (σε μονοεδρικές).
Associated Press |
Οι εκλογές θα γίνουν, ενώ μαίνονται οι συγκρούσεις στην Τσετσενία |
Επικεφαλής: Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, πρόεδρος της ΚΕ του ΚΚΡΟ.
«Κομμουνιστές - Εργαζόμενοι της Ρωσίας - Για τη Σοβιετική Ένωση»:Εκλογικός συνασπισμός κομμάτων - οργανώσεων. Συμμετέχουν: Το Κομμουνιστικό Εργατικό Κόμμα Ρωσίας (ΚΕΚΡ), το Κόμμα των Κομμουνιστών της Ρωσίας, το ΚΚ Ρωσίας - ΚΚΣΕ, τα συνδικάτα «Ζαστσίτα». Στις εκλογές του 1995 είχε κατέβει με τον τίτλο «Κομμουνιστές - Εργαζόμενη Ρωσία - Για τη Σοβιετική Ένωση» και είχε συγκεντρώσει 3.137.406 ψήφους, ποσοστό 4,53%, και είχε εκλέξει 1 βουλευτή σε μονοεδρική. Για λιγότερο δηλαδή από 0,5,% ο σχηματισμός αυτός δεν είχε καταφέρει να ξεπεράσει το 5% και να εκλέξει, έτσι, τουλάχιστον 15 - 20 βουλευτές από την κεντρική του λίστα.
Ο εκλογικός στόχος, που θέτει λοιπόν σ΄ αυτές τις εκλογές το συγκεκριμένο μπλοκ, είναι να σπάσει το «φράγμα» του 5% και να δημιουργήσει μια «Εργατική - Κομμουνιστική κοινοβουλευτική ομάδα». Στις δηλώσεις τους, τα ηγετικά στελέχη του συνασπισμού τονίζουν ότι στόχος τους δεν είναι κυρίως η νομοθετική δραστηριότητα στα πλαίσια της Δούμας (θεωρώντας, μάλιστα, λαθεμένο τον στόχο του ΚΚΡΟ), αλλά η χρησιμοποίησή της κοινοβουλευτικής τους δύναμης για την ανάπτυξη της ταξικής πάλης στη χώρα.
«Καιρός να ξαναγεμίσουμε τα κανόνια της Αβρόρα» - είναι ένα από τα κεντρικά προεκλογικά συνθήματα του συνδυασμού «Κομμουνιστές - Εργαζόμενη Ρωσία - Για τη Σοβιετική Ένωση», που θέλει να υποδηλώσει την ανάγκη μεγάλων μαζικών αγώνων για ριζικές αλλαγές, μέχρι και τη νέα σοσιαλιστική επανάσταση στη Ρωσία. Στο ψηφοδέλτιο, όπου αριθμητικά κυριαρχούν τα μέλη και στελέχη του ΚΕΚΡ, υπάρχουν 67 εργάτες - συνδικαλιστές (περισσότεροι από κάθε άλλο συνδυασμό), καθώς και εκπρόσωποι ολόκληρων εργατικών κολεκτίβων μεγάλων βιομηχανικών επιχειρήσεων, από το τυπογραφείο - χαρτοποιία του Βίμποργκσκ, το μεταλλουργικό εργοστάσιο του Λένινγκραντ, το ανθρακωρυχείο Βαρσαγκόρσκαγια κλπ. Στο ψηφοδέλτιό του υπάρχουν, επίσης, 40 επιστήμονες - πανεπιστημιακοί και 20 βουλευτές σε περιφερειακά νομοθετικά όργανα της Ρωσίας, καθώς και ο Β. Γκριγκόριεφ, μοναδικός βουλευτής στη Κρατική Δούμα, που είχε το ΚΕΚΡ. Στη συνδυασμό εντάχθηκε κι ο Τ. Αβαλιάνι, βουλευτής του ΚΚΡΟ, πρώην Γραμματέας του ΚΚΡΟ στην περιοχή του Κέμεροβο. Συνολικά, το κεντρικό ψηφοδέλτιο του συνδυασμού στελεχώνουν 234 υποψήφιοι.
Επικεφαλής: Βίκτορ Τιούλκιν, Α` Γραμματέας της ΚΕ του ΚΕΚΡ.
Αλλοι εκλογικοί σχηματισμοί στο χώρο της Αριστεράς:
Στο χώρο της Αριστεράς θα μπορούσαμε να κατατάξουμε και μια σειρά ακόμη σχηματισμούς, όπως:
Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των δυνάμεων είναι πως έκαναν χρήση του δικαιώματος που τους δίνει ο νόμος και αντί για την συγκέντρωση 250.000 υπογραφών, κατέβαλαν, για να συμμετέχουν στις εκλογές, το χρηματικό αντίτιμο των 90.000 δολαρίων ΗΠΑ, ποσό ιδιαίτερα υψηλό, αν σκεφτεί κανείς τους πενιχρούς μισθούς και συντάξεις στη σημερινή Ρωσία.
Έτσι, από τα κόμματα της Αριστεράς, μόνο το ΚΚΡΟ και οι «Κομμουνιστές - Εργαζόμενοι της Ρωσίας - Για τη Σοβιετική Ενωση» μπήκαν και έφεραν σε πέρας την πολύπονη διαδικασία συλλογής των 250.000 υπογραφών (που προβλέπει και τον έλεγχο γνησιότητας των υπογραφών από την κεντρική εκλογική επιτροπή), αποδεικνύοντας ότι έχουν ήδη μια συγκεκριμένη εκλογική υποστήριξη.
ΚΕΝΤΡΟ
«Πατρίδα - Ολη η Ρωσία»:
Εκλογικός συνασπισμός των σχημάτων «Πατρίδα» του δήμαρχου της Μόσχας Γ. Λουζκόφ και του «Ολη η Ρωσία» που είχαν συγκροτήσει μια σειρά περιφερειακοί κυβερνήτες. Στο σχήμα εντάχθηκε στη συνέχεια και ο πρώην πρωθυπουργός Γιεβγένι Πριμακόφ. Αργότερα προστέθηκε η πλειοψηφία του Αγροτικού Κόμματος Ρωσίας (ΑΚΡ). Υποστηρίζεται επίσης από μεγάλο τμήμα της Ομοσπονδίας των Ανεξάρτητων Συνδικάτων (ΟΑΣ). Στις προηγούμενες εκλογές, δεν είχε πάρει μέρος, όμως το ΑΚΡ είχε λάβει 2.613.127 ψήφους, ποσοστό 3,78%, και είχε εκλέξει 20 βουλευτές (σε μονοεδρικές), ενώ ο συνδυασμός της ΟΑΣ 1.076.072 ψήφους, ποσοστό 1,55%, και είχε εκλέξει 1 βουλευτή σε μονοεδρική.
Οι επικεφαλής του μπλοκ θέτουν ως στόχο τους μια ισχυρή παρουσία στην Κρατική Δούμα, κάτι που θα επιτρέψει, όπως υποστηρίζουν, μαζί με άλλες δυνάμεις να μεταρρυθμίσουν το Σύνταγμα, αφαιρώντας αρμοδιότητες από τον Πρόεδρο. Το Μπλοκ τάσσεται υπέρ της συγκρότησης κυβέρνησης της χώρας, που θα στηρίζεται στη βάση της πλειοψηφίας της Βουλής και όχι της αρεσκείας του Προέδρου, όπως είναι σήμερα. Ορισμένες δηλώσεις στελεχών του συνασπισμού, για μετεκλογική συνεργασία με το ΚΚΡΟ, οδήγησαν σε έντονες αντιδράσεις από άλλα αντικομμουνιστικά στελέχη του συνδυασμού. Γεγονός, που επιβεβαιώνει την ασάφεια και πολυσυλλεκτικότητα αυτού του σχηματισμού.
Επικεφαλής: Γιεβγκένι Πριμακόφ.
«Μπλοκ του στρατηγού Νικολάεφ και του ακαδημαϊκού Φιόντοροφ»:
Αρχικά, είχε ανακοινωθεί ως «Ένωση λαϊκής εξουσίας κι εργασίας», όμως στην πορεία αποφασίστηκε να «προσωποποιηθεί» λόγω της δημοτικότητας των επικεφαλής του. Αυτοχαρακτηρίζεται ως ένωση κεντροαριστερών και σοσιαλιστικών δυνάμεων. Στις προηγούμενες εκλογές, το ψηφοδέλτιο του ακαδημαϊκού Φιόντοροφ, με τον τίτλο «Κόμμα αυτοδιαχείρισης των εργαζομένων», είχε συγκεντρώσει 2.756.954 ψήφους και ποσοστό 3,98%. Ανάμεσα στα κόμματα και οργανώσεις που έπαιξαν ιδιαίτερο ρόλο στην εμφάνιση του μπλοκ ήταν το Σοσιαλιστικό Κόμμα των Εργαζομένων. Τον φετινό Σεπτέμβρη συμφωνία για την υποστήριξη του συγκεκριμένου σχήματος υπέγραψαν μια σειρά «λιλιπούτειες» κι «εξωτικές» οργανώσεις, όπως η «Μηχανική πρόοδος της Ρωσίας», η «Ελπίδα της Ρωσίας», καθώς επίσης και το λεγόμενο «Πανρωσικό κομμουνιστικό κοινωνικό πολιτικό κίνημα» του Αντρέι Μπρέζνιεφ, εγγονού του πρώην Σοβιετικού ηγέτη, ο οποίος ξαφνικά φέτος αποφάσισε ν' ασχοληθεί με την πολιτική και ίδρυσε την παραπάνω οργάνωση... Τελικά, πολύ «πέραση» φέτος οι εγγονοί στη Ρωσία...
Επικεφαλής ο στρατηγός Νικολάεφ.
Γυναίκες της Ρωσίας:
Αν και στις προηγούμενες εκλογές δεν είχε ξεπεράσει το 5%, έχει δώσει «σημεία γραφής», αφού είχε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση την περίοδο 1993 - '95. Πρόκειται για ένα «άχρωμο» σχήμα, το οποίο, βέβαια, στις μεγάλες επιλογές της χώρας στηρίζει τις κυβερνητικές επιλογές, ενώ σε επιμέρους ζητήματα, κυρίως κοινωνικής πρόνοιας, υποστήριξε τις προτάσεις του ΚΚΡΟ. Βέβαια, αυτή τη φορά, υπάρχουν κι άλλα σχήματα, που με τον τίτλο τους προσπαθούν να προσεγγίσουν κοινωνικές ομάδες και κατεβαίνουν σ' αυτές τις εκλογές. Είναι το «Κόμμα των συνταξιούχων», το «κόμμα της υπεράσπισης των γυναικών της Ρωσίας», ο εκλογικός σχηματισμός «Ειρήνη. Δουλιά. Μάης». Στις προηγούμενες εκλογές, οι «Γυναίκες της Ρωσίας» είχαν συγκεντρώσει 3.188.813 ψήφους, ποσοστό 4,61%.Επικεφαλής: Αλεφτίνα Φεντούλινα.
Γιάμπλακο:
Παρά τη φανερή δεξιά πολιτική του, ο προσωποπαγής σχηματισμός του οικονομολόγου Γκριγκόρι Γιαβλίνσκι, που φιλοδοξούσε στο παρελθόν με το πρόγραμμά του των «500 ημερών» να «περάσει» την ΕΣΣΔ στον καπιταλισμό, θεωρείται στη Ρωσία «κεντρώος». Ισως γιατί ορισμένες φορές ασκεί κριτική, κυρίως από φιλοαμερικάνικες θέσεις, προς την κυβέρνηση και τον Πρόεδρο της Ρωσίας. Τάσσεται υπέρ της συνέχισης και εντατικοποίησης των ιδιωτικοποιήσεων οποιασδήποτε επιχείρησης που έχει απομείνει στο κράτος. Στο σχήμα εντάχθηκε και ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας, Στεπάσιν. Στις προηγούμενες εκλογές, το Γιάμπλακο είχε συγκεντρώσει 4.767.384 ψήφους, ποσοστό 6,89%.
Επικεφαλής: Γκριγκόρι Γιαβλίνσκι.
Ο μέχρι πρόσφατα βουλευτής του ΚΚΡΟ Αλεξέι Ποντμπεριόζκιν (ο άνθρωπος που στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές αυτοπαινευόταν ότι είχε γράψει τα προεκλογικά προγράμματα, τόσο του ΚΚΡΟ, όσο και του πρώην πρωθυπουργού Βίκτορ Τσερναμίρντιν), μετά τη φετινή διαγραφή του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΡΟ, εξαιτίας της ανάμειξής του στα εσωτερικά του κόμματος, ετοιμάζεται να δοκιμάσει αυτόνομα την τύχη του στην πολιτική σκηνή της Ρωσίας. Επίσημη ιδεολογία του συγκεκριμένου σχήματος, ο λεγόμενος «Κρατικός πατριωτισμός».
Επικεφαλής:Αλεξέι Ποντμπεριόζκιν.
Οικολογικό κίνημα «Κέδρος»:
Οι φήμες που κυκλοφόρησαν στην Ρωσία, σχετικά με τη φετινή κάθοδο του «οικολογικού» σχήματος, αναφέρουν ότι αυτό διευρύνθηκε με ανθρώπους που υπέδειξε η ρωσική Εκκλησία και φιλομοναρχικές οργανώσεις.
Επικεφαλής: Ανατόλι Πανφίλοφ.
Στον κεντρώο χώρο θα μπορούσαν να ενταχθούν ακόμη, χωρίς κάποιες ιδιαίτερες ελπίδες διάκρισης:
ΔΕΞΙΑ
«Ενότητα» - «Αρκούδα»:
Συνδυασμός που υποστηρίζεται από 51 κυβερνήτες - περιφερειάρχες. Φτιάχτηκε με τη βοήθεια του σημερινού πρωθυπουργού Πούτιν και του γνωστού μεγαλοεπιχειρηματία Μπ. Μπερεζόφσκι, ενώ «υπηρεσιακή άδεια» πήρε ο υπουργός «εκτάκτων αναγκών» Σερκέι Σόϊγκα, για να τεθεί επικεφαλής του συνδυασμού. Ο συγκεκριμένος «διορισμός», του συγκεκριμένου υπουργού, ίσως να έχει και συμβολικό χαρακτήρα, αφού μοιάζει το Κρεμλίνο να αντιμετωπίζει τις επερχόμενες εκλογές ως μια πραγματική «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης». Οπως είναι γνωστό, το συγκεκριμένο ψηφοδέλτιο δε συμμετείχε στις προηγούμενες εκλογές, αλλά θα προσπαθήσει να καλύψει το χώρο του προηγούμενου φιλοκυβερνητικού σχηματισμού «Σπίτι μας η Ρωσία», του πρώην πρωθυπουργού Β. Τσερναμίρντιν, ο οποίος, ως «κόμμα εξουσίας», στις προηγούμενες εκλογές είχε συγκεντρώσει 7.009.291 ψήφους, ποσοστό 10,13%.
Επικεφαλής του ο Σεργκέι Σόιγκα.
«Το μπλοκ του Ζιρινόφσκι»:
Κι αυτή τη φορά, η κάθοδος του Ζιρινόφσκι στις εκλογές δεν μπορούσε να γίνει χωρίς σκάνδαλο. Το αρχικό ψηφοδέλτιο του Φιλελεύθερου - Δημοκρατικού Κόμματος της Ρωσίας (ΦΔΚΡ) ακυρώθηκε από την κεντρική εκλογική επιτροπή, εξαιτίας του ότι εκκρεμούσαν ποινικές υποθέσεις ενάντια σε ορισμένους επικεφαλής του συνδυασμού, ενώ άλλοι είχαν αποκρύψει την περιουσία τους. Αυτό ήταν ό,τι χρειαζόταν ο Ζιρινόφσκι για να αυτοδιαφημιστεί, υποστηρίζοντας ότι «διώκεται» από τις αρχές. Στην πραγματικότητα, βέβαια, δεν υπήρξε τα τελευταία χρόνια πιο αισχρή και απροκάλυπτη υποστήριξη προς το Κρεμλίνο απ' αυτήν που παρείχε ο Ζιρινόφσκι, «διανθισμένη» βέβαια με τον ανάλογο αντικομμουνισμό. Ετσι, ο Ζιρινόφσκι κατέβασε ένα καινούργιο σχήμα με τον τίτλο «Μπλοκ του Ζιρινόφσκι». Στην συνέχεια όμως και μετά από δικαστικές προσφυγές, η κεντρική εκλογική επιτροπή επέτρεψε την κάθοδο στις εκλογές του ΦΔΚΡ, χωρίς, όμως, τον επικεφαλής του, τον Ζιρινόφσκι. Κάτι, που προκάλεσε νέα «έκρηξη» Ζιρινόφσκι και νέες δικαστικές περιπέτειες, που, απ' ό,τι φαίνεται, θα συνεχιστούν ως την τελευταία μέρα των εκλογών, αλλά ίσως και μετά, δίνοντας ένα σοβαρό νομικό έρεισμα, στο οποίο ίσως κάποιος θα μπορούσε να στηριχθεί μετά τις εκλογές, ώστε να ζητήσει την ακύρωση των αποτελεσμάτων τους. Στις προηγούμενες εκλογές, το ΦΔΚΡ είχε συγκεντρώσει 7.737.431 ψήφους, ποσοστό 11,18%.
Επικεφαλής του ο Βλαδιμίρ Ζιρινόφσκι.
Ενωση Δεξιών δυνάμεων:Η «Ενωση των Δεξιών Δυνάμεων» αποτελεί το «απόσταγμα» των προσπαθειών που έκαναν τα τελευταία χρόνια μια σειρά πολιτικοί, κόμματα και «αποκόμματα» του δεξιού χώρου. Κύριες πολιτικές δυνάμεις που ενώθηκαν, υπό το λεγόμενο «Δεξιό μανιφέστο», ήταν: Η «Δεξιά υπόθεση» (Α. Τσουμπάις, Γ. Γκαϊντάρ, Ι. Χακαμάντα), η «Νέα Δύναμη» (Σ. Κιριένκο, πρώην πρωθυπουργός) και τα υπολείμματα της «Φωνής της Ρωσίας». Δε θα αναφερθούμε στο ιστορικό αυτών των δυνάμεων, που, στην ουσία, αποτελούν συγκολλήσεις άλλων προηγούμενων πολιτικών κομμάτων της Δεξιάς. Να υπενθυμίσουμε απλώς ότι στις εκλογές του 1995 ο εκπρόσωπος αυτών των δυνάμεων Γ. Γκαϊντάρ είχε συγκεντρώσει με το συνδυασμό «Δημοκρατική Επιλογή - Ενιαίοι Δημοκράτες» 2.674.084 ψήφους, ποσοστό 3,86%.
Επικεφαλής του ο Σεργκέι Κιριένκο.
«Το σπίτι μας - Η Ρωσία»: Καμία τύχη δε φαίνεται να έχει το πρώην φολοκυβερνητικό μπλοκ, του πρώην πρωθυπουργού και μεγαλομετόχου της εταιρίας φυσικού αερίου ΓΚΑΖΠΡΟΜ, Βίκτορ Τσερναμίρντιν, που τελικά αρνήθηκε να ενταχθεί στην «Ένωση των δεξιών δυνάμεων».
Επικεφαλής του οΒίκτορ Τσερναμίρντιν.
Να σημειωθεί, τέλος, εδώ ότι την τελευταία στιγμή το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας απέκλεισε από τις εκλογές, με την κατηγορία της πλαστογραφίας των υποβαλλόμενων εγγράφων, το φιλο-φασιστικό συνδυασμό «Σπας» (ο τίτλος έβγαινε από το ρήμα «σώζω»).
Από την παραπάνω παρουσίαση, αξίζει να σημειώσουμε ότι δεν προβλέπεται όλες αυτές οι πολιτικές δυνάμεις να ξεπεράσουν το 5%. Στις εκλογές του 1995, για παράδειγμα, μόνο 4 σχηματισμοί το είχαν καταφέρει, παίρνοντας και τη «μερίδα του λέοντος», δηλαδή τις 225 έδρες που κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των κομμάτων που περνούν το συγκεκριμένο πλαφόν (οι υπόλοιπες 225 καθορίζονται σε αντίστοιχες μονοεδρικές). Οπως επίσης εκτιμούν αρκετοί παρατηρητές της ρωσικής πολιτικής ζωής, το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών της 19ης Δεκέμβρη, λίγους μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές, θα επηρεάσει σοβαρά τις πολιτικές, μετεκλογικές εξελίξεις στη Ρωσία, παρά το σημερινό «παροπλισμό» της Κρατικής Δούμας από ουσιαστικές αρμοδιότητες.