Βέβαια, το συνέδριο θα γινόταν έτσι κι αλλιώς, όπως αντίστοιχα έχουν πραγματοποιηθεί σε πολλές περιφέρειες της χώρας. Αυτά τα συνέδρια γίνονται προκειμένου να παρουσιαστεί ο στρατηγικός σχεδιασμός της κυβέρνησης για τη λεγόμενη «παραγωγική ανασυγκρότηση» και τη «δίκαιη ανάπτυξη» και να εξειδικευτεί για κάθε χωρική ενότητα. Εχει να κάνει δηλαδή με την εξειδίκευση της στρατηγικής του κεφαλαίου και την ανά περιφέρεια ιεράρχηση των κλάδων που μπορούν να στηρίξουν την επιχείρηση ανάκαμψης του κεφαλαίου. Και σε ό,τι αφορά την Αττική, τα επενδυτικά και αναπτυξιακά σχέδια που παρουσιάζει η κυβέρνηση πατούν πάνω σε έναν συγκεκριμένο χωροταξικό σχεδιασμό, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από την ισχύουσα νομοθεσία και της σημερινής αλλά και της προηγούμενης κυβέρνησης.
Eurokinissi |
Δυτική Αττική: Νεκροί και ανυπολόγιστες καταστροφές. Αεροδρόμιο Ελληνικού: Τα σχέδια που έχουν συμφωνήσει κυβέρνηση - επιχειρηματίες. Δύο εικόνες χαρακτηριστικές για το τι σημαίνει χωροταξικός σχεδιασμός με κριτήριο την ικανοποίηση των αναγκών του κεφαλαίου |
Αν δει κάποιος τη χωροθέτηση των βασικών «αναπτυξιακών» πόλων της Αττικής στον «Στρατηγικό Χάρτη Ανάπτυξης» που περιλαμβάνεται στο Χωροταξικό - Ρυθμιστικό Σχέδιο, θα διαπιστώσει τα εξής όσον αφορά τις προτεραιότητες της άρχουσας τάξης:
Το κέντρο της Αθήνας (η περιοχή γύρω από τις πλατείες Συντάγματος και Ομόνοιας) και η περιοχή του Πειραιά συνιστούν τους βασικούς πόλους ανάπτυξης. Δευτερεύοντες ρόλους ως πόλοι ανάπτυξης παίζουν επίσης τα υπόλοιπα τμήματα του συνδυασμένου συστήματος μεταφορών της Περιφέρειας, ειδικότερα τα λιμάνια Λαυρίου, Ελευσίνας, Ραφήνας, αλλά και της Πάχης των Μεγάρων καθώς και το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος».
Ειδικότερα για τη Δυτική Αττική, το σχέδιο προβλέπει την παράδοση συνολικά της περιοχής για βιομηχανική χρήση στο μεγάλο κεφάλαιο, για τα δικά του συμφέροντα και ανάγκες. Το λιμάνι της Ελευσίνας και η επέκτασή του, η διασύνδεσή του με το Θριάσιο και τον Σιδηρόδρομο, η αξιοποίηση όλο και μεγαλύτερων εκτάσεων της περιοχής για αποθήκες και βιομηχανίες, είναι ενδεικτικά ως προς το για ποιον γίνεται ο χωροταξικός σχεδιασμός και ποιους σκοπούς υπηρετεί.
Ο τρόπος που έγιναν και γίνονται παρεμβάσεις στη συγκεκριμένη περιοχή εδώ και δεκαετίες, είναι χαρακτηριστικός. Χιλιόμετρα νέων δρόμων, μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εκτεταμένη οικοδόμηση, άλλαξαν την Ελευσίνα, τη Μάνδρα, τη Νέα Πέραμο... Η βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής έφερε στους βιομηχάνους τεράστια κέρδη.
Οι προτεραιότητες της ανάπτυξης δεν γίνονται φυσικά με κριτήριο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών. Και η περίπτωση της Δυτικής Αττικής είναι χαρακτηριστική. Στον καπιταλισμό προτεραιότητα έχουν εκείνες οι επενδύσεις που εξασφαλίζουν μεγαλύτερο ποσοστό κέρδους. Το νέο ΡΣΑ αποτυπώνει αυτό το κριτήριο στην ιεράρχηση των επενδύσεων. Μια σειρά από αναγκαία έργα, απαραίτητα για τις λαϊκές ανάγκες, δεν προωθούνται. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, αντισεισμικής θωράκισης των κτιρίων, στέγασης δημόσιων υγειονομικών και εκπαιδευτικών υπηρεσιών, που υποχρηματοδοτούνται συστηματικά. Στα μεταφορικά έργα επίσης προωθούνται εκείνα τα έργα που κυρίως ανταποκρίνονται στις ανάγκες της διευρυμένης καπιταλιστικής αναπαραγωγής και όχι τα απαραίτητα για τη διασφάλιση φτηνής, ασφαλούς, ποιοτικής μετακίνησης, χωρίς μη ελεγχόμενες επιδράσεις στο περιβάλλον.
Με αφορμή και τις πλημμύρες στη Δυτική Αττική, κυβέρνηση και περιφέρεια Αττικής συνέδεσαν τις καταστροφές με την αυθαίρετη - εκτός σχεδίου δόμηση και έφτασαν στο σημείο να ρίξουν τις ευθύνες στους κατοίκους της Μάνδρας και άλλων περιοχών που «έχτισαν πάνω στα ρέματα». Βέβαια, από αυτές τις αναφορές έλειψαν - για ευνόητους λόγους - οι μεγάλης έκτασης καταπατήσεις μεγαλοεπιχειρηματιών οι οποίοι έχτισαν βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε σημεία που «κάλυψαν» ή «εξαφάνισαν» τα ρέματα. Και δεν το έκαναν τυχαία. Ιστορικά, τις προηγούμενες δεκαετίες, η λύση της επέκτασης του αστικού ιστού χωρίς σχέδιο και η εκτός σχεδίου δόμηση που ακολουθήθηκε ήταν ένα «εργαλείο» που ικανοποιούσε τις τότε ανάγκες για τη διευρυμένη αναπαραγωγή του κεφαλαίου. Δηλαδή, τις δύο προηγούμενες δεκαετίες, η καπιταλιστική ανάπτυξη και η κερδοφορία των ομίλων ήταν δεμένες με την επέκταση της πόλης, που βεβαίως δεν οδήγησε στη συνδυασμένη κάλυψη των λαϊκών αναγκών.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ολόκληρες περιοχές να οικοδομηθούν χωρίς να διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές, με το κόστος υλοποίησής τους να φορτώνεται στις πλάτες των κατοίκων, σε αυθαίρετες κατασκευές που δεν καλύπτουν ούτε καν τις τυπικές προδιαγραφές ασφάλειας, υγιεινής κ.λπ.
Η εκτεταμένη οικιστική ανάπτυξη των τελευταίων δεκαετιών έφερε τεράστια κέρδη στις τράπεζες που κέρδισαν απ' τα δάνεια, στο κατασκευαστικό κεφάλαιο και τους μεγαλεμπόρους δομικών υλικών, και έγινε με άναρχο τρόπο, χωρίς σχεδιασμό. Χιλιάδες εργαζόμενοι αναγκάστηκαν να χτίσουν όπου μπορούσαν, αφού δεν υπήρχε κανενός είδους ουσιαστική κρατική πρόνοια για την εξασφάλιση λαϊκής στέγης. Γι' αυτό και τα σπίτια εργατικών οικογενειών πολλές φορές είναι μέσα σε ρέματα και κινδυνεύουν από πλημμύρες και άλλες καταστροφές.
Σήμερα, όμως, οι ανάγκες του κεφαλαίου είναι διαφορετικές. Στον Χωροταξικό Σχεδιασμό για την Αττική σχεδιάζεται η στροφή των καπιταλιστικών επενδύσεων στο εσωτερικό του αστικού ιστού. Μια στροφή όμως που σε καμία περίπτωση δεν ευνοεί τα εργατικά - λαϊκά συμφέροντα.
Κι αυτό γιατί:
-- Η απαγόρευση της εκτός σχεδίου δόμησης και η κατάργηση των παρεκκλίσεων οδηγούν αντικειμενικά σε συγκέντρωση της γης στα χέρια των ομίλων (καθώς μικρά τμήματα γης εκτός σχεδίου απαξιώνονται), ενώ αντίθετα οι μονοπωλιακοί όμιλοι με μια σειρά άλλα νομικά εργαλεία μπορούν να αξιοποιήσουν την εκτός σχεδίου γη, αφού τη συγκεντρώσουν (επενδυτικοί νόμοι, fast track κ.λπ.).
-- Η στροφή στο εσωτερικό του αστικού ιστού οδηγεί σε ταχύτατη συγκέντρωση στον κατασκευαστικό κλάδο. Οι επενδύσεις στον αστικό ιστό με τη μορφή ανακατασκευής και αναπαλαίωσης απαιτούν ειδική τεχνογνωσία - την οποία διαθέτουν μόνο οι μεγάλοι όμιλοι - και κυρίως τεράστια κεφάλαια, καθώς μιλάμε για αναπαλαιώσεις ολόκληρων οικοδομικών τετραγώνων στο κέντρο της πόλης, και συνδυάζονται με τις κεντρικές αναπλάσεις (π.χ. Πανεπιστημίου).
-- Δεν θα οδηγήσουν σε κάλυψη των συνδυασμένων λαϊκών αναγκών, καθώς θα οικοδομηθούν κυρίως επαγγελματικοί χώροι για να καλύψουν τις επιχειρηματικές ανάγκες της πόλης για την επόμενη περίοδο.
Είναι προφανές ότι η κάλυψη των συνδυασμένων λαϊκών αναγκών για στέγαση και η ικανοποίηση της κατοικίας ως δικαίωμα είναι ανάγκες ασύμβατες με τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν 250.000 απούλητες νεόδμητες κατοικίες και την ίδια στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί λαϊκών κατοικιών, ενώ υπάρχουν τεράστιες ανάγκες για λαϊκή στέγη (ακατάλληλα σπίτια, νέοι που αναγκαστικά κατοικούν με τους γονείς τους κ.λπ.). Η αξιοποίηση αυτών των κατοικιών για την κάλυψη των λαϊκών αναγκών δεν γίνεται, όχι για τεχνικούς λόγους, αλλά γιατί σαν ιδιοκτησίες δεν μπορούν να πωληθούν με ικανοποιητικό κέρδος για τους ομίλους.
Επιπλέον, τα μεταφορικά δίκτυα που προωθεί το εν λόγω σχέδιο στην Αττική συγκαλύπτουν ότι τόσο η χάραξή τους όσο και οι όροι κατασκευής και χρήσης τους γίνονται με γνώμονα τις ανάγκες των μονοπωλιακών ομίλων. Η χάραξή τους υπηρετεί τις διασυνδέσεις των «αναπτυξιακών πόλων» (δηλαδή των καπιταλιστικών επενδύσεων) και όχι τις ανάγκες μετακίνησης από και προς την εργασία, από και προς τους τόπους αναψυχής των λαϊκών στρωμάτων.
Για παράδειγμα, προβλέπεται ως βαρύνουσας σημασίας η γρήγορη μετακίνηση των τουριστών - επισκεπτών από και προς τις πύλες εισόδου με ξενοδοχεία και στο κέντρο της Αθήνας, και όχι εκείνο το εκτεταμένο δίκτυο που να ικανοποιεί τις συνδυασμένες λαϊκές ανάγκες για μετακίνηση. Συγχρόνως, η εμπορευματική λειτουργία των μεταφορικών δικτύων μεταφράζεται σε τεράστιο, δυσβάσταχτο κόστος για τα λαϊκά στρώματα, σε άθλιες εργασιακές σχέσεις και χαμηλούς μισθούς για τους εργαζόμενους. Τέλος, η κατασκευή των νέων μεταφορικών μέσων θα γίνει με ΣΔΙΤ και επιβαρύνοντας τα λαϊκά στρώματα, προς όφελος των μονοπωλιακών ομίλων που θα τα κατασκευάσουν. Επιπλέον, η χρήση «οικονομικών μεθόδων» για την αποτροπή χρήσης του ΙΧ μεταφράζεται σε πανάκριβη στάθμευση και επέκταση των διοδίων, χωρίς να έχει εξασφαλιστεί επαρκές δίκτυο δημόσιων μεταφορών, φτηνών, που να καλύπτουν το σύνολο των λαϊκών αναγκών.
Η κυβέρνηση με το «αναπτυξιακό» συνέδριο προσπαθεί να πείσει το λαό της περιοχής ότι θα ωφεληθεί από το σχέδιο του κεφαλαίου για τη Δυτική Αττική και γι' αυτό πρέπει να το στηρίξει. Σε μια ανάπτυξη που υπηρετεί το κέρδος των μονοπωλίων, μέσα από την ενίσχυση του Θριασίου ως βασικού διαμετακομιστικού κόμβου εμπορευμάτων, Ενέργειας, αλλά και κέντρου άλλων δραστηριοτήτων για τις ανάγκες του κεφαλαίου. Χωρίς να γίνει κατανοητή η οικονομική στόχευση της άρχουσας τάξης δεν είναι δυνατόν να γίνουν κατανοητές ούτε τέτοιου τύπου παρεμβάσεις. Η μελέτη των ρυθμίσεων αυτών βοηθά και στην καλύτερη κατανόηση του στρατηγικού οικονομικού σχεδιασμού της άρχουσας τάξης, των προτεραιοτήτων, των ενδοκαπιταλιστικών αντιθέσεων, την αποσαφήνιση του αστικού σχεδιασμού.
Οι εργαζόμενοι, τα λαϊκά στρώματα, μπορούν και πρέπει να διεκδικήσουν την άμεση κάλυψη των επιτακτικών αναγκών τους και στον τομέα της αντιπλημμυρικής προστασίας, απαιτώντας κατάργηση του αντιλαϊκού πλαισίου χρήσεων γης που την παραδίδει στο μεγάλο κεφάλαιο, δασικά οικοσυστήματα προς όφελος των εργαζομένων με κατάργηση των αντιδασικών νόμων, ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης της αντιπλημμυρικής προστασίας με φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου, ολοκληρωμένη διαχείριση των λεκανών απορροής με άμεση και ορθολογική διευθέτηση των υδατορεμάτων, μελέτες αντιπλημμυρικής προστασίας σε επίπεδο υδατικών διαμερισμάτων με κριτήρια συνδυασμένης κάλυψης των λαϊκών αναγκών, έλεγχο του συνόλου των τεχνικών έργων για τις επιπτώσεις στα πλημμυρικά φαινόμενα, αντιπλημμυρικά τεχνικά έργα που να καλύπτουν συνδυασμένα τις λαϊκές ανάγκες, ενίσχυση του προσωπικού, των μέσων και της εκπαίδευσης των φορέων Πολιτικής Προστασίας, πλήρη καταλογισμό ευθυνών για την τραγωδία της Δυτικής Αττικής.
Πρέπει να προβάλουν αγωνιστικά αυτό το ριζοσπαστικό διεκδικητικό πλαίσιο, σημαδεύοντας τον πραγματικό αντίπαλο, τα μονοπώλια, το καπιταλιστικό κέρδος και την κυβερνητική πολιτική. Και με αυτόν τον αγώνα να ανοίξουν μαχητικά το δρόμο για τη διέξοδο της εργατικής εξουσίας, η οποία είναι η μόνη που μπορεί να διασφαλίσει τη συνδυασμένη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.
Την Κυριακή 17 Δεκέμβρη, στις 6.30 μ.μ., στην οδό Ηρώων Πολυτεχνείου στην Ελευσίνα (απέναντι από την πλατεία Ηρώων) πραγματοποιείται το παναττικό συλλαλητήριο εργατικών συνδικάτων και άλλων μαζικών φορέων ενάντια στην «αναπτυξιακή» φιέστα της κυβέρνησης και των βιομηχάνων. Η προσυγκέντρωση για τα συνδικάτα και τους μαζικούς φορείς της Αθήνας και του Πειραιά είναι στις 6 μ.μ. στην «Ελαιουργική».
Στο κάλεσμά τους τα συνδικάτα σημειώνουν ότι «ο πραγματικός λόγος του συνεδρίου αυτού δεν είναι η ενίσχυση των εργαζομένων που πλήγηκαν από τις καταστροφές, αλλά η ενίσχυση της περιοχής του Θριασίου ως διαμετακομιστικού και βιομηχανικού κέντρου. Να συζητήσουν δηλαδή πώς θα ενισχυθεί η πολιτική αυτή, που δημιούργησε εξαρχής το πρόβλημα στην περιοχή, με μοναδικό κριτήριο τον πολλαπλασιασμό των κερδών της μεγαλοεργοδοσίας, με την παραχώρηση σε αυτούς ακόμα μεγαλύτερων εκτάσεων γης, βουνών, ρεμάτων και δασών.
Αυτός ο δρόμος, αυτές οι πολιτικές δεν μπορούν να λύσουν τα δικά μας προβλήματα. Δεν μπορούν να καθαρίσουν το Θριάσιο από τη ρύπανση. Δεν μπορούν να μας εξασφαλίσουν ότι δεν θα τιναχτούμε στον αέρα αν γίνει ατύχημα μεγάλης έκτασης στη βιομηχανική περιοχή. Δεν θα αντιμετωπίσουν την άναρχη δόμηση και τα ακατάλληλα σπίτια για τη λαϊκή κατοικία. Δεν θα μας δώσουν δουλειές με δικαιώματα».
Τα συνδικάτα διεκδικούν:
Πούλμαν δρομολογούν σωματεία, φορείς και Λαϊκές Επιτροπές από συνοικίες της Αττικής, για να διευκολυνθεί η μετάβαση των διαδηλωτών στην Ελευσίνα την Κυριακή 17/12. Τα σημεία αναχώρησης είναι:
Από Αθήνα, στις 4.45 μ.μ. από πλατεία Καραϊσκάκη.
Από Πειραιά:
-- Πλατεία Κοραή, στις 5 μ.μ.
-- Στις 5 μ.μ., από Γραφεία Συλλόγου Γυναικών Πειραιά (επί της οδού Βλαχάκου),
-- ΙΚΑ παλαιάς Κοκκινιάς (επί της Θηβών), στις 4 μ.μ.
-- Πέραμα, στις 5 μ.μ. από πλατεία Ηρώων
-- Νίκαια, στις 5 μ.μ. από πλατεία Κουμπάκη, στις 5.15 μ.μ. από πλατεία Χαλκηδόνας, στις 5 μ.μ. από πλατεία Δαβάκη (Περιβολάκι), στις 5 μ.μ. από Κρατικό Νοσοκομείο
-- Κερατσίνι, στις 5 μ.μ. από πλατεία Λαού
-- Κορυδαλλός, στις 5 μ.μ. από Πνευματικό Κέντρο (Πλειάδες)
Από Λαύριο, στις 4.30 μ.μ. από πλατεία Μεταλλωρύχων
Από Δυτικά:
-- Περιστέρι, στις 5 μ.μ. από πλατεία Δημαρχείου, στις 5 μ.μ. από πλατεία Δέγλερη, στις 5 μ.μ. από ΚΕΠ Νέας Ζωής, στις 5 μ.μ. από πλατεία Λόφο.
-- Αιγάλεω, στις 5.15 μ.μ. από πλατεία Εσταυρωμένου
-- Χαϊδάρι, στις 5.20 μ.μ. από Παλατάκι
-- Πετρούπολη, στις 5 μ.μ. από πλατεία Ηρώ
-- Αγιοι Ανάργυροι, στις 5 μ.μ., από πλατεία Αγ. Αναργύρων
-- Ολυμπιακό Χωριό, στις 5 μ.μ. από στέκι Λαϊκής Επιτροπής
-- Μενίδι, στις 5 μ.μ. από πλατεία Καράβου
-- Κόκκινος Μύλος, στις 5.15 μ.μ. από τριγωνική πλατεία
-- Αν. Λιόσια, στις 5.15 μ.μ. από τριγωνική πλατεία (όπισθεν Δημαρχείου)
-- Ζεφύρι, στις 5.15 μ.μ. από σταθμό Προαστιακού Σιδηρόδρομου
Από Ανατολικά:
-- Καισαριανή, στις 5 μ.μ. από πλατεία Παναγιώτη Μακρή
-- Βύρωνας, στις 4.45 μ.μ. από πλατεία Εθνικής Αντίστασης (πρώην Ταπητουργείο)
-- Ηλιούπολη, στις 5 μ.μ. από Μουσείο Εθνικής Αντίστασης
Από Νότια:
-- Καλλιθέα, στις 4 μ.μ. από πλατεία Δαβάκη
-- Ταύρος, στις 4.15 μ.μ. από πρώην Δημαρχείο Ταύρου
-- Ελληνικό, στις 4.15 μ.μ. από πλατεία Σουρμένων
-- Μπραχάμι, στις 4.30 μ.μ. από πλατεία ΙΚΑ
-- Αργυρούπολη, στις 4.30 μ.μ. από Δημαρχείο
-- Γλυφάδα, στις 4 μ.μ. από πλατεία Αγίου Τρύφωνα
-- Αλιμος, στις 4.45 μ.μ. από Δωδεκανήσου 96.