Ολοκληρώθηκε η περιοδεία της Αμερικανίδας αντιπροέδρου στη Νοτιοανατολική Ασία
Από τη συνέντευξη Τύπου της Κ. Χάρις μετά την ολοκλήρωση των επαφών της στο Βιετνάμ |
Πίσω από την... «έκφραση γνώμης», βέβαια, όπως και την εμφάνιση της Ουάσιγκτον ως «εγγυητή» της «παγκόσμιας τάξης», βρίσκεται στην πραγματικότητα η προσπάθεια των ΗΠΑ να ενισχύσουν τις συμμαχίες τους σε αυτήν την κρίσιμη περιοχή για τον ανταγωνισμό τους με την Κίνα για τη διεθνή πρωτοκαθεδρία.
«Καλωσορίζουμε τον σκληρό ανταγωνισμό, δεν επιδιώκουμε τη σύγκρουση», ισχυρίστηκε η Κ. Χάρις, «αλλά σε θέματα όπως η Νότια Κινεζική Θάλασσα (ΝΚΘ) θα συνεχίσουμε να εκφράζουμε τη γνώμη μας», πρόσθεσε, αναφερόμενη στη μεγάλη θαλάσσια ζώνη της Νοτιοανατολικής Ασίας, που αποτελεί κρίσιμο πέρασμα μεγάλης γεωστρατηγικής και εμπορικής αξίας και στο οποίο Κίνα και άλλες χώρες έχουν σοβαρές εδαφικές και θαλάσσιες διαφορές.
Τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ έχουν συστηματοποιήσει τις περιπολίες πολεμικών τους πλοίων στη ΝΚΘ και την ευρύτερη περιοχή, στο όνομα της «ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», ενώ εκφράζουν πολύπλευρη «στήριξη» σε χώρες της περιοχής «για την υπεράσπιση των συμφερόντων τους στην ασφάλεια», εννοώντας την αντιμετώπιση των αξιώσεων και σχεδιασμών της Κίνας. Ετσι και τώρα, με αφορμή την επίσκεψη Χάρις, η Ουάσιγκτον έταξε στο Ανόι μία λέμβο για την ενίσχυση της ακτοφυλακής της.
Στα αμερικανικά σχέδια αντέδρασε έντονα το κινεζικό ΥΠΕΞ, εκφράζοντας «έντονη διαφωνία» με την «ανάπτυξη θαλάσσιων δυνάμεων επιβολής στη ΝΚΘ για να εμπλακούν στις περιφερειακές υποθέσεις και να διαταράξουν την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα».
Την ίδια στιγμή, η κινεζική αγγλόφωνη εφημερίδα «Global Times», σχολιάζοντας την επίσκεψη Χάρις στο Βιετνάμ και αποδοκιμάζοντας μεταξύ άλλων τα αμερικανικά «δώρα» για την αντιμετώπιση της πανδημίας στο Βιετνάμ (δόσεις εμβολίων, ψυγεία για την αποθήκευσή τους κ.τ.λ.), ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θέλουν «να παρασύρουν το Βιετνάμ σε στρατηγική αντιπαράθεση με την Κίνα που πολύ απλά το Βιετνάμ δεν μπορεί να αντέξει». Υπενθυμίζοντας ότι «η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Βιετνάμ», η εφημερίδα πρόσθεσε πως «Κίνα και Βιετνάμ αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο σε ισότιμη βάση και με αμοιβαίο όφελος. Από την άλλη μεριά, οι ΗΠΑ, μια χώρα που εύχεται να χρησιμοποιήσει το Βιετνάμ όσο περισσότερο μπορεί, έχει καταγράψει μία επιφανειακή προσέγγιση με τον πρώην εχθρό του, αν και το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ με το Βιετνάμ είναι το τρίτο μεγαλύτερο για αυτές...».
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ δυναμώνουν και τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, μέσα από απανωτές ασκήσεις με διάφορους συμμάχους τους.
Την Τρίτη ολοκληρώθηκαν κοινά ναυτικά γυμνάσια των ΗΠΑ με Ιαπωνία και Βρετανία, με τη συμμετοχή του βρετανικού αεροπλανοφόρου «HMS Queen Elizabeth», των αμερικανικών πλοίων «USS The Sullivans» και «USS New Orleans» και του ιαπωνικού αντιτορπιλικού «Asahi». Επίσης, πήρε μέρος και το ολλανδικό πολεμικό πλοίο «HNLMS Evertsen».
Ο Ιάπωνας αντιναύαρχος Γιασουσίγκε Κόνο χαρακτήρισε «πολύ ουσιαστική» την «ενίσχυση της συνεργασίας με χώρες με τις οποίες μοιραζόμαστε οικουμενικές αξίες, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική απόσταση».
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για τις ασκήσεις, ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Γουάνγκ Γουενμπίν δήλωσε πως «η στρατιωτική συνεργασία των χωρών δεν πρέπει να υπονομεύει την ειρήνη και τη σταθερότητα σε μία περιφέρεια, ούτε και τα συμφέροντα τρίτης χώρας».
Σε ένα τέτοιο φόντο, εξετάζονται και οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ - Κίνας, όπου μαζί με τον εντεινόμενο ανταγωνισμό συνυπάρχουν και σημαντικές μπίζνες μεταξύ των δύο πλευρών.
Την περασμένη βδομάδα, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου μίλησε για «κανονική επικοινωνία» που προχωρά με την Ουάσιγκτον σχετικά με θέματα εμπορίου. Το δε πρακτορείο «Μπλούμπεργκ» μετέδωσε πληροφορίες για επαφές βετεράνων στελεχών από επενδυτικές τράπεζες της Γουόλ Στριτ με υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Κίνας, διαπραγματευόμενα την πρόσβαση αμερικανικών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά, ενώ δημοσιεύματα μιλούν για «εντυπωσιακή αύξηση», μεγαλύτερη από 50%, των κινεζικών εξαγωγών στις ΗΠΑ, το 7μηνο Γενάρη - Ιούλη 2021.
Το δε δίκτυο CNBC αναφέρθηκε σε συνάντηση που είχε η αντιπρόσωπος των ΗΠΑ για το Εμπόριο, Κάθριν Τάι, με την Επιτροπή Συμβούλων του Κινεζικού Κέντρου του Αμερικανικού Επιμελητηρίου και με το Αμερικανοκινεζικό Συμβούλιο Επιχειρήσεων, εκτιμώντας ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν μελετά αναθεώρηση της εμπορικής πολιτικής απέναντι στην Κίνα. Η Τάι αναγνώρισε τη μείζονα σημασία των διμερών εμπορικών σχέσεων, αναφέροντας ταυτόχρονα ότι η Ουάσιγκτον «εξακολουθεί να παραμένει προσηλωμένη στο να διαχειριστεί τις αθέμιτες εμπορικές πολιτικές και τις εκτός αγοράς πρακτικές του Πεκίνου, που υπονομεύουν επιχειρήσεις και εργαζόμενους στις ΗΠΑ».
Με επαφές σε Αυστρία και Ιταλία συνεχίζει ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, την επίσκεψή του στην Ευρώπη, η οποία ξεκίνησε την Τρίτη από την Ουγγαρία.
Την Τετάρτη συναντήθηκε στη Βιέννη με τον Αυστριακό καγκελάριο, Σεμπάστιαν Κουρτς και τον ομόλογό του, Αλεξάντερ Σάλενμπεργκ, με τις συνομιλίες να επικεντρώνονται στη σύγκρουση στην Ανατολική Ουκρανία, στην Κριμαία, στην πανδημία και τα εμβόλια, το Αφγανιστάν, σε ζητήματα Ενέργειας και τα «ανθρώπινα δικαιώματα» στη Ρωσία.
Η συνάντηση των δύο ΥΠΕΞ έγινε δυο μέρες μετά τη συμμετοχή του Σάλενμπεργκ στη λεγόμενη «Πλατφόρμα της Κριμαίας» που ίδρυσε η Ουκρανία ως μια κίνηση διεθνούς καταδίκης - από το ευρωατλαντικό μπλοκ και συμμάχους του - για την ενσωμάτωση της χερσονήσου στη Ρωσία το 2014. Εκεί ο Αυστριακός ΥΠΕΞ επέκρινε την προσάρτηση ως «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Από την πλευρά του, ο Λαβρόφ έκανε λόγο για «ένα στημένο δράμα», μια «κακώς εννοούμενη αλληλεγγύη της ΕΕ» προς το «εθνικιστικό καθεστώς» του Κιέβου. Εξάλλου, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, είχε απειλήσει νωρίτερα τα κράτη που συμμετείχαν στην «Πλατφόρμα της Κριμαίας» με συνέπειες στις διμερείς σχέσεις με τη Ρωσία.
Οι δυο πλευρές αναφέρθηκαν σε τομείς συνεργασίας και διαλόγου, όπως η Ενέργεια και η πολιτική για το κλίμα, τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Από την πλευρά του, ο Λαβρόφ δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη για «ρεαλιστικό διάλογο με τα κράτη - μέλη της ΕΕ».
Ο Ρώσος ΥΠΕΞ συναντήθηκε επίσης με εκπροσώπους αυστριακών επιχειρηματικών ομίλων, αλλά και με τον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) που εδρεύει στη Βιέννη, σχετικά με τις εξελίξεις γύρω από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (JCPOA), στην οποία συμμετέχει και η Ρωσία.
Ο δε Ιταλός ΥΠΕΞ, Λουίτζι Ντι Μάγιο, ενόψει της σημερινής επίσκεψης Λαβρόφ στη χώρα, δήλωσε χτες ότι «η Ιταλία αναγνωρίζει τη σημασία και την ανάγκη για ενεργό συμμετοχή της Ρωσίας στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων και κρίσεων», προσθέτοντας ότι «η πρότασή μας για σύγκληση έκτακτης συνάντησης του G20 για το Αφγανιστάν αποσκοπεί ακριβώς στην προσέλκυση των κύριων δυνάμεων στην αναζήτηση μιας ολοκληρωμένης λύσης που θα ικανοποιούσε όλες τις πλευρές».
Με συναντήσεις με τους υπουργούς Εξωτερικών και Αμυνας των ΗΠΑ, Αντ. Μπλίνκεν και Λ. Οστιν, αντίστοιχα, ξεκίνησε χτες ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Ναφτάλι Μπένετ, την πρώτη επίσημη επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, ενώ η προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, μεταφέρθηκε για σήμερα, μετά τις επιθέσεις στο αεροδρόμιο της Καμπούλ.
Σε δηλώσεις του πριν από τη συνάντηση με τον Μπλίνκεν, ο Ν. Μπένετ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ είναι πάντα ο «ισχυρότερος και πιο αξιόμαχος σύμμαχος» του Ισραήλ, ενώ αναφέρθηκε στην ισραηλινή πολυκομματική κυβέρνηση συνασπισμού, με τις «διαφορετικές απόψεις» αλλά και το «πνεύμα ενότητας» για τα «ζητήματα που συμφωνούμε», επισημαίνοντας ότι με ένα τέτοιο πνεύμα συνεργασίας έρχεται στις ΗΠΑ. Ως βασικό θέμα των συνομιλιών ξεχώρισε το «πώς μπορούμε να αποτρέψουμε και να περιορίσουμε την επιδίωξη του Ιράν να κυριαρχήσει στην περιοχή και την κούρσα του προς ένα πυρηνικό όπλο».
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ είπε ότι οι ΗΠΑ «μοιράζονται τη βαθιά ανησυχία για το Ιράν και τον ρόλο που παίζει στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού του προγράμματος», ενώ επίσης ανέφερε ότι θα συζητηθούν η στήριξη των ΗΠΑ στη «σχέση που αναπτύσσει το Ισραήλ με άλλες χώρες στην περιοχή», όπως και «η σχέση με τους Παλαιστίνιους».
Στο μεταξύ, λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση των δύο ηγετών και ενώ κεντρικό θέμα αποτελούν οι διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ για ενδεχόμενη επιστροφή στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και οι αντιδράσεις του Ισραήλ, οι «New York Times» δημοσίευσαν ρεπορτάζ που επιβεβαιώνει ότι το Ισραήλ ήταν αυτό που εξαπέλυσε την επίθεση στο πυρηνικό εργοστάσιο στη Νατάνζ του Ιράν τον περασμένο Απρίλη. Η Τεχεράνη από την πρώτη στιγμή είχε καταγγείλει ότι επρόκειτο για ισραηλινή ενέργεια, ωστόσο το Ισραήλ δεν ανέλαβε ποτέ επίσημα την ευθύνη.
Το αμερικανικό δημοσίευμα επικαλείται «αμερικανικές και ισραηλινές πηγές», σημειώνοντας μάλιστα ότι το Ισραήλ ενημέρωσε τις ΗΠΑ μόλις δύο ώρες πριν από την επίθεση, αποδίδοντας την κίνηση αυτή στη «δυσπιστία» του προκατόχου του Μπένετ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, προς την κυβέρνηση Μπάιντεν.
Συνάντηση για «θέματα ασφάλειας» έχουν προγραμματίσει για σήμερα αντιπροσωπείες του κυβερνητικού Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος της Ιαπωνίας (LBD) και του κυβερνώντος Δημοκρατικού Προοδευτικού Κόμματος της Ταϊβάν.
Μιλώντας στους «Financial Times» ο επικεφαλής Εξωτερικής Πολιτικής του ιαπωνικού LBD, Μασαχίσα Σάτο, δήλωσε ότι χρειάζεται «βαθύτερος διάλογος» στον τομέα αυτό καθώς το μέλλον της Ταϊβάν θα έχει «σοβαρό αντίκτυπο» στην ασφάλεια και την οικονομία της Ιαπωνίας.
Από την πλευρά της Κίνας, ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γουενμπίν, επανέλαβε τη θέση της χώρας του ότι «η Ταϊβάν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κινεζικής επικράτειας» και υπογράμμισε ότι «η Κίνα αντιτίθεται σθεναρά σε όλες τις μορφές επίσημων αλληλεπιδράσεων μεταξύ Ταϊβάν και χωρών που διατηρούν διπλωματικούς δεσμούς με την Κίνα». Κάλεσε δε την Ιαπωνία «να αποφύγει με κάθε τρόπο την ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Κίνας και την αποστολή λαθεμένων μηνυμάτων στις δυνάμεις της "ανεξαρτησίας της Ταϊβάν"».