Τη σκυτάλη στον εξεταστικό μαραθώνιο παίρνουν από αύριο οι μαθητές της Β` και Γ` τάξης ενιαίου λυκείου που εξετάζονται στα μαθήματα Νέα Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία - Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και Νεότερη Ελληνική Ιστορία.
Σήμερα, Τετάρτη, οι υποψήφιοι της Α` και της Β` Δέσμης διαγωνίζονται στη Φυσική, της Γ` Δέσμης στα Λατινικά και της Δ` Δέσμης στα Μαθηματικά. Χτες, οι υποψήφιοι όλων των δεσμών διαγωνίστηκαν στην Εκθεση με το γενικό μέσο όρο αποχής να φτάνει στο 20%, αφού από τους 32.715 υποψηφίους προσήλθαν για εξέταση 26.161. Ειδικότερα, στην Α` Δέσμη από τους 8.374 υποψηφίους δεν προσήλθαν για εξέταση οι 1.648 (19,7%), στη Β` Δέσμη από τους 2.149 οι 377 (18%), στη Γ` Δέσμη από τους 5.660 οι 870 (15,4%) και στη Δ` Δέσμη από τους 16.532 δεν προσήλθαν για εξέταση οι 3.659 (22,1%).
Το θέμα της Εκθεσης στο οποίο διαγωνίστηκαν είναι το εξής:
Ο Τ. Σ. Ελιοτ γράφει στα 1923 για τον πληθυσμό της Μελανησίας: «Οι κάτοικοι του δυστυχισμένου αυτού αρχιπελάγους πεθαίνουν κυρίως γιατί ο "Πολιτισμός" που τους ανάγκασαν να δεχτούν, τους στέρησε από κάθε ενδιαφέρον για τη ζωή. Πεθαίνουν από καθαρή πλήξη. Οταν το κάθε θέατρο αντικατασταθεί από 100 κινηματογράφους, όταν το κάθε μουσικό όργανο αντικατασταθεί από 100 γραμμόφωνα, όταν το κάθε άλογο αντικατασταθεί από από 100 φτηνά αυτοκίνητα, όταν γίνει βολετό για το κάθε παιδάκι, με τη βοήθεια των ηλεκτρικών εφευρέσεων, ν' ακούει τα παραμύθια της γιαγιάς του από ένα μεγάφωνο,... δε θα είναι διόλου εκπληκτικό αν ο πληθυσμός ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου ακολουθήσει γρήγορα την τύχη των Μελανησίων».
(Από τις Δοκιμές του Γιώργου Σεφέρη)
α) Υπάρχουν στη σημερινή πραγματικότητα καταστάσεις, φαινόμενα, γεγονότα, τα οποία επαληθεύουν τους φόβους που διατύπωσε ο Ελιοτ το 1923;
β) Νομίζετε ότι η χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας αναγκαστικά ισοπεδώνει τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες κοινωνικών ομάδων και λαών;
Να τεκμηριώσετε τις απόψεις σας.
Σύμφωνα με φιλολόγους, πρόκειται για θέμα αξιώσεων για υποψηφίους καλλιεργημένους και με πολιτική σκέψη, χωρίς όμως να πρέπει να περιοριστούν στην ανάπτυξη της πολιτικής διάστασης, αλλά να αναφερθούν και σε παραδείγματα και από άλλες πλευρές της ζωής. Το απόσπασμα του Τ. Ελιοτ, παρά το γεγονός ότι περιέχει παραδείγματα που βοηθούν στην ανάπτυξη του θέματος, μπορεί να δυσκολέψει τους υποψηφίους. Ειδικότερα με το δεύτερο ζήτημα, που συμπληρώνει το πρώτο, υπάρχει σχετικό θέμα στο βιβλίο Εκφραση - Εκθεση της Β` Λυκείου, στη σελ. 63, το οποίο αναφέρεται στην υπερανάπτυξη των ΜΜΕ και στο αν η πολιτιστική ταυτότητα μιας αναπτυσσόμενης χώρας κινδυνεύει από την πολιτιστική κυριαρχία των ανεπτυγμένων χωρών.