Μέσα στις επόμενες μέρες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να δώσει στη δημοσιότητα τις θέσεις της για την αναμόρφωση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στα κράτη - μέλη. Ειδικότερη θα είναι η αναφορά στα συστήματα υπολογισμού και παροχής των συντάξεων, αφού το συνταξιοδοτικό σύστημα θεωρείται από τους «δεκαπέντε» ως η μεγάλη πληγή του ασφαλιστικού συστήματος.
Βεβαίως, δεν αναμένονται εκπλήξεις. Οι προδιαγραφές του συστήματος έχουν προσδιοριστεί στη Σύνοδο Κορυφής της Λισαβόνας τον περασμένο Απρίλη. Το λεγόμενο «τριζωνικό» συνταξιοδοτικό σύστημα θεωρείται πρότυπο για τους «δεκαπέντε». Σύστημα, με το οποίο ένα μέρος της σύνταξης (το μικρότερο) θα δίνεται από το κράτος, ένα άλλο μέρος θα προκύπτει από την αξιοποίηση των εισφορών που θα πληρώνουν οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες (μέσα από το χρηματιστηριακό τζόγο) και ένα τρίτο μέρος θα δίνεται από τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες (εφόσον ο εργαζόμενος έχει τη δυνατότητα να πληρώνει τη συνδρομή του).
Με τον ένα, ή άλλο τρόπο, η Ευρωπαϊκή Ενωση προωθεί την ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης, είτε στο σκέλος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, είτε της συνταξιοδότησης. Απαξιώνοντας συστηματικά το δημόσιο σύστημα νοσοκομειακής περίθαλψης, οδηγώντας στην οικονομική ασφυξία τα ασφαλιστικά ταμεία, παρουσιάζει την ιδιωτική ασφάλιση ως την πιο ελκυστική και σίγουρη λύση για τους εργαζόμενους. Με την προϋπόθεση, βέβαια, ότι οι τελευταίοι θα μπορούν να την πληρώνουν.
Να σημειωθεί ότι σήμερα στην ΕΕ υπολογίζεται πως τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχήματα διαχειρίζονται περί τα 2,3 δισ. ΕΥΡΩ, τα οποία αφορούν το 25% των Ευρωπαίων ασφαλισμένων.
Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «προικοδοτεί» προκλητικά τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες. Οπως έγινε γνωστό, την επόμενη βδομάδα, η Κομισιόν θα ανακοινώσει την απελευθέρωση του καθεστώτος που διέπει τους ιδιωτικούς συνταξιοδοτικούς φορείς. Μεταξύ των βασικότερων ρυθμίσεων που αναμένεται να προταθούν, θα είναι η δυνατότητα των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών σχημάτων να επενδύουν έως και το 70% των κεφαλαίων τους σε μετοχές και εταιρικά ομόλογα, καθώς και η ελευθερία τους να τοποθετούν ως το 30% των πόρων τους σε άλλο νόμισμα από εκείνο της χώρας όπου έχουν την έδρα τους. Αυτό που επιδιώκει η Κομισιόν είναι να «προστατεύσει» τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες από τις παρεμβάσεις των κυβερνήσεων... Τους δίνει τη δυνατότητα να «τζογάρουν» το σύνολο σχεδόν των εισφορών στο Χρηματιστήριο. Μήπως το επόμενο βήμα θα είναι και η αντίστοιχη «απελευθέρωση» των ασφαλιστικών ταμείων;
Για την ερμηνεία του αποτελέσματος, θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι στη Δανία, από την ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ το 1972, υπάρχει ένα ισχυρότατο κίνημα αντίστασης. Στα 28 χρόνια που μεσολάβησαν, πραγματοποιήθηκαν έξι δημοψηφίσματα που αφορούν στη σχέση της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Το κίνημα του «όχι» ποτέ δεν έπεσε κάτω από 34,8%, ενώ σε δυο δημοψηφίσματα, στις 2 Ιουνίου 1992 (για τη Συνθήκη του Μάαστριχτ) και στο τελευταίο, πήρε την πλειοψηφία με 50,7% και 53,1%, αντιστοίχως. Και κάτι ακόμη που έχει σημασία είναι η μεγάλη συμμετοχή των πολιτών στα δημοψηφίσματα αυτά. Στο δημοψήφισμα της 28ης Σεπτεμβρίου η συμμετοχή έφθασε το 86%. Δείγμα για το πόσο μεγάλη σημασία αποδίδουν στο συγκεκριμένο θέμα.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι, όπως σημειώνει ο Τύπος της Δανίας, ιδιαίτερο ρόλο στη διαμόρφωση του αποτελέσματος έπαιξε η πεποίθηση των εργαζομένων και των συνταξιούχων ότι η ένταξη στην ΟΝΕ θα οδηγήσει σε καταστροφή το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, το οποίο είναι ανεπτυγμένο σ' αυτή τη χώρα.
Τι αναφέρει η έκθεση της Κομισιόν για την πορεία ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση
Από την πλευρά του ο ΓΓ του ΟΗΕ Κ. Ανάν, που βρέθηκε στο Στρασβούργο για σειρά επαφών, έκανε χτες δηλώσεις, σύμφωνα με τις οποίες «και τα δύο μέρη έχουν παρεξηγήσει τις προθέσεις μου», όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις.
Ο Κ. Ανάν, σε μια προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων, προέβη σε «διορθωτικές» δηλώσεις, σύμφωνα με τις οποίες «η αναφορά σε δύο ισότιμα μέρη στη Νέα Υόρκη, υπονοούσε ότι η ισοτιμία θα προκύψει από συνολική διευθέτηση με σεβασμό των ψηφισμάτων, και δεν προδίκαζε καθόλου το τελικό αποτέλεσμα». Παρ' όλα αυτά ο ΓΓ του ΟΗΕ «παραμένει» στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης του τελευταίου γύρου.
Η Ολομέλεια του ΕΚ ενέκρινε χτες με μεγάλη πλειοψηφία την περιοδική «έκθεση - πλαίσιο» του Γερμανού χριστιανοδημοκράτη ευρωβουλευτή Ελμ. Μπροκ για το σύνολο της διεύρυνσης, μέρος της οποίας αποτελούσε και η έκθεση Πος για την Κύπρο. Οι εκθέσεις του ΕΚ θα προετοιμάσουν την αντίστοιχη «κρίση» της Κομισιόν για τη διεύρυνση που αναμένεται να δημοσιοποιηθεί στις 8 Νοέμβρη.
Τόσο η Ολομέλεια του ΕΚ, όσο και ο αρμόδιος επίτροπος Γερμανός Γκ. Φερχόιγκεν, που έκανε δηλώσεις στο Στρασβούργο κατέστησαν απόλυτα σαφές ότι «θα διασφαλιστεί η αρχή της διαφοροποίησης και της μοναδικότητας», ώστε η κάθε υποψήφια χώρα να κριθεί, τελικά, ξεχωριστά.
Οσον αφορά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα το ΕΚ θέτει ως «όριο» το 2004, αλλά η Κομισιόν αρνείται να διεσμευτεί. Οπωσδήποτε η διαδικασία ένταξης θα 'ναι πολύχρονη και η τελική κρίση για την προσχώρηση παραμένει στη διακριτική ευχέρεια των ευρωπαϊκών «μεγάλων δυνάμεων», οι οποίοι και θα αποφασίσουν τελικά, σύμφωνα με τα συμφέροντά τους, αν θα βαρύνουν περισσότερο τα οικονομικά ή τα πολιτικά κριτήρια.
Από τις εκθέσεις του ΕΚ διαφαίνεται, πάντως, μια γενικόλογη «ευνοϊκή» αντιμετώπιση όλων των υποψηφίων χωρών, εκτός των δύο βαλκανικών, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας και δευτερευόντως, της Σλοβακίας.
Η έκθεση Πος για την Κύπρο είναι γενικά «ικανοποιητική», αλλά ορισμένα σημεία πρέπει να προσεχτούν ιδιαίτερα. Εκτός από την εκφρασμένη «απαισιοδοξία» για τις διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΓΓ του ΟΗΕ υπάρχουν δύο άλλες παράξενες αναφορές. Στην παράγραφο 26 αναφέρεται ότι «η ΕΕ, λόγω των δεσμών που έχει με την Κύπρο και με τις εγγυήτριες δυνάμεις της ανεξαρτησίας της Κύπρου βάσει των Συνθηκών του Λονδίνου και της Ζυρίχης, θα πρέπει να αναθέσει στον Υπατο Εκπρόσωπό της για την ΚΕΠΠΑ (τον Χ. Σολάνα) να επιδιώξει, με τις δύο κυπριακές κοινότητες, τα άλλα τρία ενδιαφερόμενα μέρη (Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία) και τα Ηνωμένα Εθνη, την εξεύρεση λύσης που θα συνεκτιμά την προοπτική προσχώρησης της Κύπρου». Και στο επόμενο εδάφιο 26 έψιλον αναγράφεται: «Οι υπάρχουσες στρατιωτικές βάσεις θα τεθούν στη διάθεση της ΚΕΠΠΑ, κατά τρόπον, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την ΕΕ για την εκτέλεση αποστολών».
Η τουρκική πλευρά απάντησε αμέσως στην έκθεση Πος, με χτεσινή ανακοίνωση προς τον Τύπο του Τούρκου πρέσβη Nihat Akyol, μόνιμου αντιπροσώπου της Τουρκίας στις Βρυξέλλες με την οποία εκφράζονται «ανησυχίες». Η τουρκική πλευρά διαμαρτύρεται για τις αναφορές της έκθεσης Πος στην τουρκική επέμβαση και κατοχή του 1974, επιμένει σ' όλα τα σημεία της τουρκικής «ερμηνείας» του Ελσίνκι, εκφράζει δυσαρέσκεια για την «παρότρυνση» προς τους Τουρκοκύπριους «να συμμετάσχουν, άνευ όρων, στην αντιπροσωπεία της νόμιμης κυβέρνησης της Κύπρου, για να διαπραγματευτούν την προσχώρηση» και υπενθυμίζει σθεναρά ότι στην Ανατολική Μεσόγειο η επιρροή της ΕΕ μπορεί να ενισχυθεί μόνο διαμέσου της Αγκυρας.